Tag: Valibhai Musa

વ્યંગ્ય કવન : (૩૭) પૂજારી પાછો જા

–કૃષ્ણલાલ શ્રીધરાણી ઘંટના નાદે કાન ફૂટે મારા, ધૂપથી શ્વાસ રૂંધાયફૂલમાળા દૂર રાખ પૂજારી, અંગ મારું અભડાયન નૈવેદ્ય તારું આ, પૂજારી પાછો જા મંદિરના આ ભવ્ય મહાલયો, બંધન થાય મનેઓ રે, પૂજારી તોડ દીવાલો, પાષાણ કેમ ગમેન પ્રેમ નું ચિન્હ આ,…

વલદાની વાસરિકા : (૭૦) – પગરખા પ્રક્ષેપાસ્ત્ર (મિસાઈલ) ઉપર એક ગંભીર નોંધ – ‘જવલ્લે’ જ આવા લેખ (૨)

– વલીભાઈ મુસા પ્રાચીન સંસ્કૃતિના આધારલેખો પગરખાં વિષેના ઘણા સંદર્ભો દર્શાવે છે. અસંખ્ય પુરાવાઓ એ સાબિત કરી આપે છે કે શા માટે અને કેવી રીતે આપણા પૂર્વકાલીન પૂર્વજોએ હાલમાં વપરાતાં પગરખાં જેવા વૈકલ્પિક ઉપાયો જેવા કે જાડાં અને મોટાં પાંદડાં…

વ્યંગ્ય કવન : (૩૬) નિજ ચક્ષુ તણી ભીની પાંપણે! (વ્યંગ કાવ્ય)

-વલીભાઈ મુસા                                                                       (અછાંદસ) ‘કેટલું ભાડું?’ ‘ચૌદ રૂપીઆ’ વદે ઓટોવાળો મીટર જોઈ, ‘લે ભાઈ, નોટ બરાબર જોઈ લેજે! ઘરની જ છાપેલી છે, વહેમ કરીશ મા!’ વદું હું હળવા મિજાજે! ‘હજારની નોટ! ક્રૂર મજાક! છૂટા નથી, કાકા. લાવી દો ક્યાંકથી, હું…

વલદાની વાસરિકા : (૬૯) એક વિચારશીલ વિચાર! – ‘જવલ્લે’ જ આવા લેખ (૧)

– વલીભાઈ મુસા ઘણાં વર્ષો પહેલાં મેં કોઈક ગુજરાતી સમાચારપત્રમાં એક સમાચાર વાંચ્યા હતા કે ઈસ્તંબુલ (તુર્કી) ખાતે ‘બાળકોની શિસ્ત વિષયક વર્તણૂક પરત્વેનો માતાપિતાનો અભિગમ કે વ્યવહાર’ વિષય ઉપર એક આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલન મળ્યું હતું. ચર્ચામાં ભાગ લેનારા એક વક્તાએ સૂચન…

(૭૧) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૧૭ – તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ… (આંશિક ભાગ – ૨)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ… (ગતાંક આંશિક ભાગ – ૧ ના અનુસંધાને ચાલુ) તુઝ સે તો કુછ કલામ નહીં લેકિન ઐ નદીમ મેરા સલામ કહિયો અગર નામાબર મિલે (૪) (કલામ= વચન, શબ્દ,…

વ્યંગ્ય કવન : (૩૫) એક દિન આંસુ ભીનાં રે

– કરસનદાસ માણેક              (રાગ સારંગ) એક દિન આંસુ ભીનાં રે હરિનાં લોચનિયાં મેં દીઠાં પચરંગી ઓચ્છવ ઊછળ્યો’તો અન્નકૂટની વેળા ચાંદીની ચાખડીએ ચડીને ભક્ત થયા’તા ભેળા શંખ ઘોરતા ઘંટ ગુંજતા ઝાલરું ઝણઝણતી શતશગ કંચન આરતી હરિવર સન્મુખ નર્તન્તી દરિદ્ર દુર્બળ…

વલદાની વાસરિકા : (૬૮) ‘ગાંધીગીરી’નો ઊંધો એકડો!

– વલીભાઈ મુસા હા, એ દિવસો કેવા હતા! વિદ્યાર્થીકાળના એ અલ્લડ દિવસો! ‘લગે રહો, મુન્નાભાઈ!’ની ગાંધીગીરી તો જીવનના સંધ્યાકાળે એ ચલચિત્ર થકી જ નિહાળી. પ્રત્યક્ષ તો વિશ્વબાપુને નહોતા નિહાળી શકાયા; પણ હા, ૧૯૪૮ની એકત્રીસમી જાન્યુઆરીએ (બાપુની હત્યાના બીજા દિવસે સાંજે)…

(૭૦) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૧૬ : તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ…(આંશિક ભાગ – ૧)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ… (આંશિક ભાગ – ૧) તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ જો જ઼ૌક-એ-નજ઼ર મિલે હુરાં-એ-ખુલ્દ મેં તેરી સૂરત મગર મિલે               (૧) (તસ્કીં= સાંત્વના, સંતોષ; જ઼ૌક-એ-નજ઼ર= દૃષ્ટિની અભિરુચિ (માશૂકાની સૂરત…

વ્યંગ્ય કવન : (૩૪) રંગલો ન થવું હોય તો! (હાસ્યકાવ્ય)

-વલીભાઈ મુસા                                          (અછાંદસ) ‘ઊતારી દો ને બોજલ કલેવર!’મુજ ફેમિલી ડાગટર અને ફેમિલી જન આલંભતાંમીઠેરા શબ્દો આર્જવ ભાવે મુજ લાભાર્થે પુન: પુન: (૧) ભાર્યા ઉપહાસે કે‘કાછિયાના કોબીજ-ફુલેવર તણા પછેડીના પોટલા સમીમેદસ્વી કાયા લઈને ફરશો ક્યાં લગણ, તરસ તો ખાઓ નિજ…

વલદાની વાસરિકા : (૬૭) પરિવર્તિત વિશ્વમાં નીતિમત્તા અને જીવનમૂલ્યોની સ્થિતિ

–વલીભાઈ મુસા ‘નીતિમત્તા’ અને ‘જીવનમૂલ્યો’ શબ્દો વિશેષત: ફિલસૂફી(દર્શનશાસ્ત્ર)ના અભ્યાસમાં પ્રયોજાય છે. નીતિમત્તાને એક એવા પ્રયત્ન તરીકે ઓળખવી પડે કે જે થકી આપણે આદર્શ ચારિત્ર્યના સાર્વત્રિક સિદ્ધાંતોને ઓળખી શકીએ. નીતિમત્તા એ સામાજિક કરાર સમાન છે કે જે લાંબી સમયાવધિ દરમિયાન લોકોની…