Tag: Valibhai Musa

વ્યંગ્ય કવન : (૨૫) દુનિયા ઝૂકતી હૈ!

-વલીભાઈ મુસા                                                                    (અછાંદસ) જી હા, એણે દુનિયા ઝુકાવી! સંજોગોએ શીખવ્યું, ક્યમ પાર ઊતરવું હેમખેમ? આર્થિક કટોકટી એવી કે કાં ભીખ માગો યા કરો મોત વ્હાલું! વેપારધંધે દામ હાર્યો, પણ ન હામ હાર્યો; ભીખ અને મોતને કર્યાં દિમાગેથી વેગળાં! (૧)…

વલદાની વાસરિકા : (૫૭) સહજ વિનોદવૃત્તિ

– વલીભાઈ મુસા સર્વ પ્રથમ તો આપણે માર્ક ટ્વેઈન (Mark Twain)ના અવલોકનને તપાસીએ કે વિનોદ અથવા રમુજનો અભ્યાસ કરવો એટલે જીવવિજ્ઞાનના અભ્યાસમાં દેડકાને ચીરવું કે જ્યાં આપણે દેડકા વિષે ઘણું બધું જાણી તો શકીએ, પણ તેનો અંત તો મરેલા દેડકાથી…

ખરે જ, હદ કરી નાખી!

–વલીભાઈ મુસા કરસનદા ભીંતને અઢેલીને ઉભડક પગ વચ્ચે આંગળાં ભિડાવેલા હાથ રાખીને ફર્શ ઉપર નજર ખોડીને શૂન્યમનસ્ક બેઠા હતા. તેમની બન્ને બાજુએ દીકરાઓ અને ઓરડાના ખૂણે વહુવારુ અને સાવ નિકટનાં સગાં શ્વેત વસ્ત્રે બેઠાં હતાં. છત ઉપર ફરતા પંખાના હળવા…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૪) ત્રણ હઝલ

-વલીભાઈ મુસા                         (૧)              ભેટ માંહે તલવાર બદલે (હઝલ) માત્રામેળ છંદ – હરિગીત (દરેક ચરણમાં ૨૮ માત્રા, યતિ ૧૪ અને ૧૬ માત્રાએ) ભેટ માંહે તલવાર બદલે ભેટવાનું રાખ તું અહંભાવ ને ફાંદ ત્યાગી ભેટવાનું રાખ તું અવરોધતી તવ ફાંદ…

વલદાની વાસરિકા : (૫૬) દયાહત્યા કે દયાપૂર્ણ મૃત્યુ – એક ચર્ચા

– વલીભાઈ મુસા આજના મારા લેખનો વિષય અનહદ ગૂંચવણભર્યો અને મુશ્કેલ પણ છે અને તેથી જ તેના કોઈ નક્કર તારણ ઉપર ન પણ આવી શકાય. આ એક લાંબા સમયથી ચાલી આવતી અને વિરોધભાસી ચર્ચા છે જેનો કોઈ અંત નથી, કેમ…

(૫૯) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૫ – યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧ થી ૩)

યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧ થી ૩) (આંશિક ભાગ – ૧) – મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત કિ વિસાલ-એ-યાર હોતા અગર ઔર જીતે રહતે યહી ઇંતિજ઼ાર હોતા (૧)                                                 (વિસાલ-એ-યાર= પિયામિલન) અર્થઘટન…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૩) ‘હજુય સારા વિદુષકો, રંગલાઓ કે જોકરો મળી રહે!’

– વલીભાઈ મુસા                                      (અછાંદસ) ભારત જેવા દુનિયાના એક મોટા લોકશાહી દેશમાં, જાગૃત એવા એક લોકસભા મતવિસ્તારના મતદારોએ, નિમંત્ર્યા સર્વે કેન્દ્રીય પ્રધાનોને, એક સાથે પૂર્ણ દિવસના ભવ્ય કાર્યક્રમે, દેશની સમસ્યાઓ અંગે ચર્ચાવિચારણા અને તેમની કામગીરીનાં લેખાંજોખાં લેવા! (૧)   શરત…

વલદાની વાસરિકા : (૫૫) : અતિ સંવેદનશીલતા

કેટલાંક વર્ષો પહેલાં વિશ્વસાહિત્યમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદિત થએલી કેટલીક વાર્તાઓ મેં વાંચી હતી. આજે મારા આર્ટિકલના વિષયમાં રશિયન વાર્તાકાર એન્ટોન ચેખોવ (Anton Chekhov)ની વાર્તા ‘The Death of a Government Clerk’ (એક સરકારી કારકુનનું મૃત્યુ) કેન્દ્રસ્થાને છે. હું મારા વિષયમાં પ્રવેશવા પહેલાં…

(૫૮) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૪

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા કુછ ન હોતા તો ખ઼ુદા હોતાડુબોયા મુઝ કો હોને ને ન હોતા મૈં તો ક્યા હોતા (૧)                       [- – -]…

પતિવ્રતા ધર્મની આહુતિ પછી જ ને!

– વલીભાઈ મુસા ‘દૂ…ધ’ એવો સાદ પાડતી મેનાની નજર કમાડના નકુચા ઉપરની સાંકળ પર પડતાં તેણે મને પૂછી નાખ્યું, ‘અનસૂયાબહેન, આ મીનાક્ષીબહેન ક્યાંય બહાર ગયાં છે કે શું ? એમનું દૂધ લઈ લો ને.’ ‘મને ખબર નથી. એમ કર, બૂમ…