Tag: Science સમાચાર

Science સમાચાર (૪૪)

દીપક ધોળકિયા (૧) આપણું મેઘાલય, આપણો “મેઘાલયન યુગ” ૧૧,૭૦૦ વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલા આધુનિક ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય યુગ હૉલોસીનના બે ભાગ મનાતા હતા પણ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધકોની એક ટીમે એનો ત્રીજો આખા હૉલોસીન યુગને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી નાખ્યો છે અને એને આપણા…

Science સમાચાર (૪૩)

દીપક ધોળકિયા હળદર કૅન્સરને રોકવામાં મદદ રૂપ હળદરમાં એક પ્રાકૃતિક એન્ઝાઇમ છે જે પરમાણુ સ્તરે બીજા એક એન્ઝાઇમ (DYRK2) સાથે જોડાય છે. આની અસર એ થાય છે કે કોશોનો ફેલાવો અટકે છે. આમ કૅન્સરના કોશો પણ ફેલાતા અટકે છે! કેલિફૉર્નિયા…

Science સમાચાર (૪૨)

દીપક ધોળકિયા (૧) હવે ૧.૫૦થી ૨૦ ગરમી વધશે તો સમુદ્ર પણ બે ફુટ ઊંચે ચડશે. યુનાઇટેડ કિંગડમના નૅશનલ ઑશનિક સેંટરના વૈજ્ઞાનિકોએ કહ્યું છે કે વાતાવરણમાંથી ૨૦ ગરમી ઓછી કરવાનો રાષ્ટ્રસંઘનો પ્રસ્તાવ ગંભીરતાથી અમલમાં નહીં મુકાય તો દુનિયાની ગરમી ૧.૫૦થી ૨૦…

Science સમાચાર (૪૧)

દીપક ધોળકિયા (૧) મધમાખી શૂન્ય એટલે શું તે જાણે છે! માણસ અને ડોલ્ફિનની જેમ મધમાખીને પણ ખ્યાલ હોય છે કે શૂન્ય (૦) એટલે શું. લંડનની ક્વીન મૅરી યુનિવર્સિટીના બિહેવિયરલ બાયોલૉજિસ્ટ લાર્સ ચિટ્કા કહે છે કે “આ પહેલાંનાં સંશોધનો દ્વારા એવું…

Science સમાચાર (૪૦)

દીપક ધોળકિયા (૧) ચેતના શરીરથી અલગ છે? સજીવ એટલે શું? ચેતના શરીરથી અલગ છે? અનુભવ શું છે? આપણા શરીરમાં કોણ અનુભવ કરે છે? આ પ્રશ્નો તત્ત્વચિંતકો અને વૈજ્ઞાનિકોને એકસરખી રીતે મુંઝવતા રહ્યા છે. તત્ત્વચિંતકો કહે છે કે અનુભવ કરનારો આત્મા…

Science સમાચાર (૩૯)

દીપક ધોળકિયા (૧) ભારત માટે નાસા તરફથી ચોંકાવનારા સમાચાર નાસાનાં GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment) મિશને ઍપ્રિલ ૨૦૦૨થી માર્ચ ૨૦૧૬ સુધીના ૧૪ વર્ષના જળસ્રોતોનું અધ્યયન પ્રકાશિત કર્યું છે. એકંદરે દુનિયામાં જ્યાં જળ વિપુલ પ્રમાણમાં છે તે સુકાવા લાગ્યા છે.…

Science સમાચાર (૩૮)

દીપક ધોળકિયા (૧) માખીઓને બચાવો! યુરોપિયન યુનિયને આખી દુનિયામાં ખેતરોમાંસૌથી વધારે ઉપયોગમાં લેવાતી જંતુનાશક દવા ‘નિયોનિકોટિનોઇડ્સ’ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું નક્કી કર્યું છે. આ પેસ્ટીસાઇડ માખીઓ માટે પ્રાણઘાતક હોવાનું જણાયું છે. ૨૭મી એપ્રિલ, શુક્રવારે યુરોપીયન યુનિયને આ નિર્ણય લીધો એ વખતે…

Science સમાચાર (૩૭)

દીપક ધોળકિયા ૧. ધૂમ્રપાન સમુદ્રના આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે. indiawaterportal.org પર સબિતા કૌશલ/Sabita Kaushal નો એક મહત્ત્વનો લેખ પ્રકાશિત થયો છે (૨૫.૪.૨૦૧૮). ધૂમ્રપાન આપણા આરોગ્યને તો નુકસાન કરે જ છે, પરંતુ એનાં ઠૂંઠાં (Butts) સમુદ્રને પણ નુકસાન કરે છે. સમુદ્રકિનારે…

Science સમાચાર (૩૬)

દીપક ધોળકિયા (૧) લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે નવી રીત લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવું હોય તો પહેલાં તો ડૉનરના લિવરને કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં રાખવું પડે. પરંતુ, હવે એને શરીરના તાપમાને જ રાખવાની નવી રીત શોધાઈ છે. લિવરને થીજવી દેવાથી એની પેશીઓ સારી નથી રહેતી…

Science સમાચાર (૩૫)

દીપક ધોળકિયા ૧. કૅલરી ઘટાડો, ઘડપણ ધીમું પડી જશે. એક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે ઓછી કૅલરીવાળો આહાર લેવાથી શરીરની ચયાપચય ક્રિયા પર ધીમી પડી જાય છે. એની સારી અસર એ છે કે ઘડપણનાં લક્ષણો વિલંબથી દેખાય છે. CALERIE (Comprehensive…