Tag: Piyush M Pandya

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૦): રસીનિર્માણક્ષેત્રે સંશોધન અને વિકાસ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે છેલ્લા બે હપ્તાઓમાં વિવિધ પ્રકારનાં વાઈરસની મદદથી એમના જ દ્વારા ફેલાતા રોગો સામે રક્ષણ અપાવી શકે તેવી રસીઓ કેવી રીતે વિકસાવવામાં આવી એ વિશે વાત કરી ગયા. આજે એ વિષયે થોડી વાત કરીએ. આવતા હપ્તાથી આપણે…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ : (૯): રસીઓનો ઇતિહાસ વિજ્ઞાન

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગયા હપ્તામાં જાણ્યું કે નોંધાયેલા ઇતિહાસમાં સૌ પ્રથમ વાર એડ્વર્ડ જેનર નામના ચિકિત્સકે રોગ થાય તે પહેલાં જ એની સામે શરીરને રક્ષિત બનાવી દેવા માટેનો કિમિયો સને ૧૭૯૬માં શોધ્યો હતો. શીતળાનો રોગ એ જમાનામાં દુનીયાભરમાં સમયસમયે…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ : (૮): વિષાણુઓનાં માનવજાત માટેના મહત્વનાં કેટલાંક પાસાંઓ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે છેલ્લા ત્રણ હપ્તામાં વાઈરસ- વિષાણુઓ- વિશે પ્રાથમિક માહિતી મેળવી. આ શૃંખલામાં આપણો હેતુ જે તે સુક્ષ્મ સજીવો વિશે પરિચય કેળવવાનો છે. અહીં ચર્ચાતી વિગતો સર્વભોગ્ય બની રહે એ માટે થઈને ક્લિષ્ટ બની રહે તેવી વિગતો ટાળી…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ : (૭): લાયસોજેની

–પીયૂષ મ. પંડ્યા અગાઉના હપ્તામાં આપણે બેક્ટેરિઓફાજ T-2 અને એશ્કેરીશીયા કોલાઈ નામે જાણીતાં બેક્ટેરિયાની વચ્ચેનો સંબંધ અને એના થકી થતી T-2 ની સંખ્યાવૃધ્ધિ વિશે વાત કરી ગયા. એ સંબંધ Lysis/લયનચક્ર ના નામે ઓળખાય છે. આપણી હમણાંની ચર્ચાનો મૂળ હેતુ વાઈરસ…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૬)….’તારી ઉપર મરું છું’!

– પીયૂષ મ. પંડ્યા ગયા હપ્તામાં આપણે વાઈરસના ત્રણ મુખ્ય પ્રકારોનો પરિચય મેળવ્યો. આ વખતે એ પરિચયને જરા ગાઢ બનાવીએ. અગાઉની કડીઓમાં આપણે એક કરતાં વધુ વાર વાઈરસના સજીવ હોવા વિશે વૈજ્ઞાનિક આલમમાં શંકા હોવાની વાત કરી ગયા છીએ. આજે…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૫) : વિશિષ્ટ સુક્ષ્માધિક ‘મહાનુભાવો’

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આજે આપણે વાઈરસ વિશે વધુ માહિતી મેળવીએ. આ લેખમાળાના ત્રીજા મણકામાં જણાવ્યા મુજબ ‘વાઈરસ’ નામાભિધાન તમાકુના પાકને વ્યાપક નુકસાન કરનારા વિષયુક્ત પ્રવાહીને અનુલક્ષીને તે અંગેનું સંશોધન કરનારા વૈજ્ઞાનિક દ’ મિત્રી આઈવાનૉસ્કી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. સજીવ…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૪) : વિષાણુઓ/Viruses

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગયા હપ્તામાં વાઈરસ/વિષાણુઓને સજીવ ગણવાં કે નહીં એ બાબતે તેમ જ લાક્ષણિક સજીવ પ્રણાલીઓ કરતાં તેઓ શી રીતે અલગ પડે છે એ વિશે વાત કરી હતી. આજે એ ચર્ચા આગળ વધારીએ. સૌ પ્રથમ વાત કરીએ…

સૂક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ :૩ : વાઈરસ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા ગયા હપ્તામાં આપણે માઈક્રોબાયોલોજીને એક સ્વતંત્ર વિદ્યાશાખા તરીકે વિકસાવવામાં અનન્ય ફાળો આપનારા વૈજ્ઞાનિકોની વાત કરી. એ લોકોની વિશિષ્ટ દ્રષ્ટી, સુઝ તેમ જ તેઓએ વિકસાવેલી વિવિધ કાર્યપધ્ધતિઓને ઉપયોગે લઈ ને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહેલા અન્ય ઉત્સાહી જીવશસ્ત્રીઓએ…