Tag: Dipak Dholakia

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૮ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : રેશમી રુમાલના પત્રોનું સશસ્ત્ર આંદોલન

દીપક ધોળકિયા ૧૯૧૬ના ઑગસ્ટમાં પંજાબમાં બ્રિટિશ CID અધિકારીઓને ત્રણ પત્રો હાથ લાગ્યા. આ પત્રો પીળા રેશમી રુમાલ પર લખાયેલા હતા. એમાં ભારતની અંગ્રેજ હકુમત સામે સશસ્ત્ર બળવાનું એલાન હતું! એના પર એક મૌલાના ઓબેદુલ્લાહ સિંધીની સહી હતી. આખી યોજના ખુલ્લી…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૭ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫: લખનઉ પૅક્ટ

દીપક ધોળકિયા આપણે આઠમા પ્રકરણમાં ૧૯૦૯ના મૉર્લે-મિંટો સુધારાની ચર્ચા કરી. કોંગ્રેસના નરમપંથીઓએ મોર્લેએ આમસભામાં બિલ રજૂ કર્યું તે પહેલાં જ એનું સ્વાગત કર્યું હતું. કોંગ્રેસે આ સુધારાની દરખાસ્તનાં ફાટ્યે મોંએ વખાણ કર્યાં. પરંતુ મિંટોએ મુસલમાનોને વચનો આપ્યાં હતાં એ મોર્લેએ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૬: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીનું ભારતમાં પુનરાગમન

(લેખમાળાના સમયક્રમમાં આ લેખ એના નિર્ધારિત સ્થાને જ આવે છે તેમ છતાં સંયોગવશ ‘ગાંધી-૧૫૦’ની સમાપ્તિ સાથે જ એ પ્રકાશિત થાય છે એટલે એં ગાંધીજીને અંજલિ રૂપ પણ બની રહે છે). દીપક ધોળકિયા ૧૯૧૫ની નવમી જાન્યુઆરીનું ભારતના ઇતિહાસમાં વિશિષ્ટ સ્થાન છે.…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૫ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – લંડનમાં ઇંડિયા હાઉસ

દીપક ધોળકિયા જેમ ગદર પાર્ટીની રચના વિદેશની ભૂમિ પર થઈ તેમ ભારતની અઝાદી માટે લડનારા ઘણા ક્રાન્તિકારીઓએ પણ ભારતની બહાર જઈને બહુ મોટાં કામ કર્યાં. આમાં શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માનું નામ મોખરે છે. એક વાત નોંધવા જેવી છે કે બધાં ક્રાન્તિકારી…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૪ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૬) : ભારતમાં ક્રાન્તિનો પ્રયાસ

દીપક ધોળકિયા ૧૯૧૪ની ૨૫મી જુલાઈએ જર્મનીએ સર્બિયા પર હુમલો કર્યો તે સાથે પહેલા વિશ્વયુદ્ધની શરૂઆત થઈ ગઈ. બીજા જ દિવસે ગદર પાર્ટીએ ઑક્સનાંડમાં હિન્દુસ્તાાનીઓની સભામાં જાહેરાત કરી કે “યુરોપમાં યુદ્ધ શરૂ થઈ ગયું છે, બ્રિટનને હિન્દુસ્તાનમાંથી હાંકી કાઢો. હવે દેશ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૩ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૫)

કામાગાટા મારૂ જહાજની ઐતિહાસિક ઘટના (૨) દીપક ધોળકિયા વૅનકુવર છોડ્યા પછી કામાગાટા મારૂ ૧૬મી ઑગસ્ટે જાપાનમાં યોકોહામા બંદરે પહોંચ્યું. પરંતુ હોંગકોંગ સરકારે જહાજને હોંગકોંગમાં રોકાવાની પરવાનગી ન આપી એટલે શાંગહાઈ, હોંગકોંગમાં કામધંધો શોધવાની આશા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું. મુશ્કેલી…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૨ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૪)

કામાગાટા મારૂ જહાજની ઐતિહાસિક ઘટના (૧) દીપક ધોળકિયા ઘણી ઘટનાઓ મુખ્ય ઘટના ચક્રની બહાર બનતી હોય છે, પણ એ ઇતિહાસના એવા વળાંક પર બને છે કે એ મુખ્ય પ્રવાહ સાથે જોડાઈ જતી હોય છે. કામાગાટા મારૂ (આપણા દેશમાં આ નામ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૧ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ ગદર પાર્ટી (૩)

દીપક ધોળકિયા વિદેશવાસી પંજાબીઓમાં દેશદાઝ ભડકી ઊઠી હતી. ૧૯૧૩થી ‘ગદર’ નામનું અખબાર પહેલાં ઉર્દુમાં અને એના થોડા વખત પછી પંજાબીમાં શરૂ થયું હતું. આ અખબાર કેનેડા ફિલિપીન્સ,મલાયા, સિયામ (થાઇલૅન્ડ),જાવા સુમાત્રા, સિંગાપુર, બર્મા, પૂર્વ આફ્રિકા અને હિન્દુસ્તાનમાં પણ જાણીતી વ્યક્તિઓને મોકલાતું.…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૦ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૨)

દીપક ધોળકિયા આ જ અરસામાં પંજાબના આર્યસમાજી દેશસેવક ભાઈ પરમાનંદ અમેરિકાની મુલાકાતે જતા અને ત્યાં હિન્દુસ્તાની વિદ્યાર્થીઓમાં અંગ્રેજી શાસનની સામે લડવાની જરૂર સમજાવતા. પંજાબના બીજા નેતા લાલા હર દયાલ પણ સ્ટૅનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અધ્યાપનની સેવા આપવા આવ્યા. એમણે ઘણી જાગૃતિ ફેલાવી.…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૯ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૧)

દીપક ધોળકિયા દેશના આઝાદી માટેના સંઘર્ષમાં પંજાબમાં બનેલી ગદર પાર્ટીનો ઇતિહાસ મહત્ત્વનો છે. એનું મૂળ કારણ એ કે ગદર પાર્ટી ભારતની આઝાદી માટે મુખ્યત્વે વિદેશી ભૂમિ પર સ્થપાઈ, વિકસી અને સંઘર્ષ કરતી રહી. એના જીવનમાં મુખ્યત્વે ૧૯૦૭થી ૧૯૧૫ સુધીનાં વર્ષો…