Tag: Dipak Dholakia

Science સમાચાર (૨૫)

  દીપક ધોળકિયા (૧) કચ્છમાંથી મળ્યું જુરાસિક સમયની મત્સ્યઘરોળીનું અશ્મિ કચ્છમાં ભુજથી ૩૦ કિલોમીટરે આવેલા લોડાઈ ગામ પાસેની કાસની ટેકરીઓમાંથી ૧૫ કરોડ વર્ષ જૂનું મત્સ્યઘરોળીનું અશ્મિ મળી આવ્યું છે. આ અશ્મિ દેખાડે છે કે આ પ્રદેશ ગોંડવાના લૅન્ડ તરીકે ઓળખાતા…

Science સમાચાર (૨૪)

દીપક ધોળકિયા ૧). વિમાની સફર મન અને શરીર પર શી અસર કરે છે? વિમાની મુસાફરી હવે ધીમે ધીમે સામાન્ય બનતી જાય છે. જો કે દેશની અંદર તો ત્રણેક કલાકથી વધારે લાંબો વખત નથી લાગતો પણ વિદેશ જનારાંએ તો દસ-બાર કે…

હૈ સબ સે મધુર વો ગીત : ભગવાન થાવરાણી :: સંકલિત સંસ્કરણનાં પ્રકાશનની ભૂમિકા

દીપક ધોળકિયા આપણા દેશની ફિલ્મોમાં ગીતોનું અજોડ સ્થાન રહ્યું છે. મોટા ભાગની ફિલ્મો આપણા સ્મૃતિપટ પર અંકિત થઈ જવાનું કારણ પણ ગીતો જ હોય છે. સિનેમાને ગીત-સંગીત અને નૃત્ય વિદ્યાઓ જૂની રંગભૂમિ તરફથી વારસામાં મળી. પશ્ચિમી ફિલ્મ સર્જન પદ્ધતિથી પ્રભાવિત…

Science સમાચાર (૨3)

દીપક ધોળકિયા ૧) સૂર્યમાળામાં નવમો ગ્રહ છે! ૨૦૦૬ના ઑગસ્ટમાં ખગોળવૈજ્ઞાનિકોએ ગ્રહોની વ્યાખ્યા બદલાવી નાખતાં બિચારો પ્લુટો પોતાનું ગ્રહ તરીકેનું સ્થાન-માન ખોઈ બેઠો. માત્ર આઠ જ ગ્રહ રહ્યા. પરંતુ હાલમાં જ વૈજ્ઞાનિકોને ખબર પડી છે કે સૂર્યમાળામાં કોઈ નવમો ગ્રહ તો…

Science સમાચાર (૨૨)

દીપક ધોળકિયા ૧. સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે! માનવીય વ્યવહાર સંબંધી મનોવૈજ્ઞાનિકો એવાં તારણ પર પહોંચ્યા છે કે સ્ત્રીઓ ‘આપવા’માં પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે. પુરુષો પણ આપે છે પણ એની પાછળ ‘સ્વાર્થ વૃત્તિ’ પણ રહેલી હોય…

Science સમાચાર (૨૧)

દીપક ધોળકિયા ૧) છૂંદણાં કરાવનારા વિચારે                (ફોટોઃ સૌજન્ય – ઇંડિયન એક્સપ્રેસ (Source: Tenzin/Hawk Tattoos) ઘણા લોકો સુંદરતા ખાતર કે શોખને ખાતર છૂંદણાં કરાવતા હોય છે. એમાં શાહી વપરાય છે. આ શાહી ચામડી પર આપણા મનગમતા આકારમાં દેખાય છે અને…

Science સમાચાર : (૨૦)

દીપક ધોળકિયા (૧) સારા કૉલેસ્ટેરોલ (HDL)થી મૃત્યુની શક્યતા વધી જાય છે! કૉપનહેગન યુનિવર્સિટીના સંશોધકો એક ચોંકાવનારા નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યા છે. એમનું કહેવું છે કે સારું કૉલેસ્ટેરોલ (HDL) બહુ મોટા પ્રમાણમાં હોય તો મૃત્યુની શક્યતા ૬૫ ટકા વધી જાય છે. આપણે…

મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ (૧૨) : કેરળમાં ગણિતની પરંપરા

દીપક ધોળકિયા દુનિયાના મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ વિશેની લેખમાળાનો આ છેલ્લો મણકો છે. લેખમાળાની શરુઆત આપણે ન્યૂટનથી કરી હતી, આજે સમાપન કરતી વખતે ન્યૂટનના સ્થાનને પડકારતી હકીકતો રાખવી છે અને એ પડકાર ભારતનો છે. તે સાથે એ પડકાર ભારતીયો માટે પણ છે,…

Science સમાચાર : (૧૯)

દીપક ધોળકિયા (૧) જબ તક સૂરજ-ચાંદ રહેગા…! કોઈ પણ નેતાના મૃત્યુ વખતે આવા શ્મશાન યાત્રામાં સૂત્રોચ્ચાર થતા હોય છે, “જબ તક સૂરજ-ચાંદ રહેગા… (દિવંગત નેતાનું નામ) તેરા નામ રહેગા. આ તો નેતાના ભક્તોના મનની વાત’ થઈ, ખરેખર તો એ નેતાની…

Science સમાચાર : (૧૮)

દીપક ધોળકિયા (૧) ગાયના ઍન્ટીબોડી એઇડ્ઝની રસીમાં કામ આવશે! જુલાઈના ત્રીજા અઠવાડિયામાં Nature સામયિકમાં એક અભ્યાસલેખ છપાયો છે એ જોતાં તો ગૌમાતા આપણા ભલા માટે બીજું પણ એક બહુ જરૂરી કામ કરે છે. International AIDS Vaccine Initiative (IAVI)ના ઍન્ટીબોડી વિભાગના…