Tag: Dipak Dholakia

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં (૧૩) : તબીબી જગતનું વ્યંગ્યાત્મક અવલોકન

– સંકલનઃ દીપક ધોળકિયા વ્યંગ્યચિત્રોની શ્રેણીમાં આજે ફરી એક વાર તબીબી જગતને લગતાં કાર્ટુન્સ પ્રસ્તુત છે.. તબીબી જગત એવો વિષય છે કે જે આપણા જીવન સાથે અભિન્નપણે જોડાયેલો છે. આ કડીમાં આપણે એવાં કેટલાંક કાર્ટૂનો જોઈએ કે જે હૉસ્પિટલો, ડૉક્ટરો,…

Science સમાચાર : ૫૮

દીપક ધોળકિયા (૧) એંજિનની અંદર ફરે તેવા માઇક્રો રોબોટ કોઈ પણ મશીનના અસંખ્ય ભાગ હોય છે. જેટ એંજિનમાં ૨૫,૦૦૦ નાનામોટા ભાગ હોય છે. કયો ભાગ બરાબર કામ નથી કરતો તે જાણવા માટે પણ આખું મશીન ખોલવું પડે. આમ એક મશીનના…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ પ્રકરણ ૨૦: ૧૮૫૭ અને ગુજરાત (૨)

દીપક ધોળકિયા દિલ્હી વિદ્રોહીઓના હાથમાં પડ્યું, તે જ દિવસે, ૨૮મી સપ્ટેંબરે રાધનપુરના નવાબના મૌક દસ્તાવેજો અંગ્રેજ સરકારને હાથે ચડી ગયા. નવાબે દિલ્હીમાં બાદશાહને સોનામહોર નજરાણામાં મોકલીને અમદાવાદ અને ડીસામાં અંગ્રેજોનાં મથકો પર હુમલા કરવાની રજા માગી હતી. નવાબ પોલિટિકલ ઍજન્ટનો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ:: ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: પ્રકરણ ૧૯: ૧૮૫૭ અને ગુજરાત (૧)

દીપક ધોળકિયા ૧૮૫૭ના મે મહિનામાં વિદ્રોહ ફાટી નીકળ્યો તેની અસર મુંબઈ પ્રાંત અને, ખાસ કરીને ગુજરાતમાં તરત દેખાવા લાગી. જેમ ઉત્તર ભારતમાં ગાય અને ડુક્કરની ચરબી ચડાવેલી કારતૂસોની કથા ગામેગામ પહોંચી તેમ ગુજરાતમાં પણ એવી જ એક કથા કાનોકાન ફેલાઈ.…

Science સમાચાર : ૫૭

દીપક ધોળકિયા (૧) કિરયાતું ડેંગીના વાઇરસને મારી નાખે છે, ચિકનગુન્યાથી બચાવે છે તમિળનાડુમાં સિદ્ધ પદ્ધતિનાં ઓસડોના પ્રયોગ દ્વારા પરીક્ષણમાં જોવા મળ્યું છે કે કિરયાતું ડેંગી (ડેંગૂ કે ડેંગ્યૂ)ના વાઇરસને મારી નાખે છે અને ચિકનગુન્યા સામે અસરકારક રક્ષણ આપે છે. દિલ્હીના…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: પ્રકરણ ૧૮: ૧૮૯૯નો સંથાલ વિદ્રોહ

દીપક ધોળકિયા ભારતના ઇતિહાસમાં આમઆદમીએ અંગ્રેજી હકુમત સામે પ્રગટાવેલી મશાલ બુઝાવાનું નામ નહોતી લેતી. ૧૮૫૫ના સંથાલ બળવા પછી – અને ૧૮૫૭ના સંગ્રામ પછી – ઝારખંડના છોટા નાગપુર (આજના રાંચી સહિતનો પ્રદેશ)માં આદિવાસીઓના રોષનો ઉકળતો ચરૂ શાંત નહોતો પડ્યો. એવામાં મિશનરીઓ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : ભાગ ર :: આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : પ્રકરણ ૧૭: : ૧૮૫૫નો સંથાલ વિદ્રોહ

દીપક ધોળકિયા ભારતના ઇતિહાસમાં સંથાલ આદિવાસીઓનો વિદ્રોહ ખાસ ઉલ્લેખને પાત્ર રહ્યો છે. આજે પણ સંથાલો પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, ઝારખંડ અને છત્તીસગઢના મોટા ઇલાકાઓમાં વસે છે. ૧૭૯૩માં લૉર્ડ કૉર્નવૉલિસે જમીન મહેસૂલની કાયમી જમાબંધી પદ્ધતિ લાગુ કરી. આ સાથે જમીનની માલિકી સરકારના…

Science સમાચાર : ૫૬

દીપક ધોળકિયા (૧) ચીને ચંદ્ર પર છોડ ઉગાડ્યો! ચીનના ચેંગ’ઈ-૪ મિશનને ચંદ્ર પર છોડનો વિકાસ કરવામાં સફળતા મળી છે. ચીનનું ચેંગ’4૪ લૅંડર ચંદ્રની આ મહિનાની ત્રીજીએ અંધારી બાજુએ ઊતર્યું છે અને ૧૫મીએ એણે તસવીરો મોકલી છે. કપાસનાં બીજને અંકુર ફૂટ્યા…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ પ્રકરણ ૧૬: ૧૮૫૭થી પહેલાં અને પછી થયેલા બીજા વિદ્રોહ

દીપક ધોળકિયા પાગલપંથીઓનો વિદ્રોહઃ ૧૮૨૫માં બંગાળમાં મૈમનસિંઘ (હવે બાંગ્લાદેશમાં)માં ‘પાગલપંથી’ આંદોલન શરૂ થયું. એનો સ્થાપક કરીમ શાહ સંન્યાસીઓ અને ફકીરોના વિદ્રોહના એક સૂત્રધાર મજનુ શાહના સાથી મૂસા શાહનો અનુયાયી હતો. આ સંપ્રદાયનું બીજ તો ધાર્મિક હતું પણ અને એ ધાર્મિક…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : ભાગ ર : :આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : પ્રકરણ ૧૫: સામ્રાજ્યવાદી ભૂખ

દીપક ધોળકિયા ૧૮૨૪ અને ૧૮૪૪ વચ્ચે બે મહત્ત્વના વિદ્રોહ થયા. આજે એના વિશે વાત કરીએ. એક વિદ્રોહમાં અંગ્રેજોજી જીત થઈ પણ સૂરતનો વિદ્રોહ તદ્દન સામાન્ય માણસોનો હતો અને એમાં તે પછીનાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળ થયેલાં આંદોલનોનાં બીજ જોવા મળે છે.…