Tag: Dipak Dholakia

મારી બારી (૧૦૦) : બસ, હવે જરા વિરામ કરું તો?

–દીપક ધોળકિયા ‘મારી બારી’ શ્રેણીમાં ૧૦૦ હપ્તા પૂરા થાય છે. લગભગ ચાર વર્ષથી વેબગુર્જરી પર લખતો રહ્યો છું. મારા પોતાના બ્લૉગ ‘મારી બારી’ પર તો એનાથી પણ પહેલાંથી લખું છું. હવે થોડો વખત આરામ કરવા માગું છું. લખવાનું મને ગમે…

Science સમાચાર (૧૬)

દીપક ધોળકિયા ૧) TIFRના વૈજ્ઞાનિકોની સિદ્ધિઃ બ્રહ્માંડમાં થતી ચુંબકીય ખલેલ લૅબમાં! ટાટા ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ફંડામેન્ટલ રીસર્ચ (TIFR)ના વૈજ્ઞાનિકોએ પોર્ટુગલના વૈજ્ઞાનિકોની સાથે મળીને ટેબલ પર ગોઠવેલા ઉપકરણમાં લેઝર દ્વારા બ્રહ્માંડમાં પેદા થતી ચુંબકીય ખલેલ પેદા કરવામાં સફળતા મેળવી છે. આમ, બ્રહ્માંડીય…

મારી બારી (૯૯) : શિમલા કરાર પૂરાં કરે છે ૪૫ વર્ષ

–દીપક ધોળકિયા ૪૫ વર્ષ પહેલાં ૧૯૭૨ની બીજી જુલાઈએ ભારતનાં વડા પ્રધાન શ્રીમતી ઇંદિરા ગાંધી અને પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટો વચ્ચે શિમલામાં સમજૂતી થઈ. આ સમજૂતી વિશે કહેવાય છે કે ભારતે જે ‘બૅટલ’માં મેળવ્યું તે ‘ટેબલ’ પર ખોઈ દીધું. બાંગ્લાદેશની…

મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ: અંક (૧૦) : શ્રીનિવાસ રામાનુજન

દીપક ધોળકિયા ઓગણીસમી સદીના લગભગ અંત વેળાએ અને વીસમી સદીનો સૂર્ય હજી આભમાં ઊંચે આવે તે પહેલાં વિદાય થઈ ગયેલા મહાન ગણિતશાસ્ત્રી ​શ્રીનિવાસ રામાનુજન​ના નામથી આજે ભારતમાં પરિચિત ન હોય એવું કોણ હશે? દુનિયાના ગણિતશાસ્ત્રીઓ આ નામ આદરથી લે છે…

Science સમાચાર : અંક (૧૫)

દીપક ધોળકિયા ૧) ઍનોફિલિસ મચ્છર પ્રકાશમાં શિથિલ થઈ જાય છે! ફ્રાસની નોત્ર દમ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ એક પ્રયોગ કરીને દેખાડ્યું છે કે ઍનોફિલિસ મચ્છરને દસ મિનિટ પ્રકાશમાં રાખવાથી એની કરડવાની અને ઊડવાની શક્તિ કુંઠિત થઈ જાય છે. આ મચ્છર મેલેરિયાનાં વિષાણુ…

મારી બારી : (૯૮) : વિચારવંટોળ

– દીપક ધોળકિયા કેટલાંક દૃશ્યોનાં કજોડાંએ એક નવી કથા ઊભી કરી દીધી અને મગજમાં એક અર્થહીન વિચાર વંટોળ ઊમટ્યો જેની સાથે મને પોતાને સીધી કશી જ લેવાદેવા નથી. આમ છતાં એ દૃશ્યો મગજને કીડાની જેમ કોરતાં રહ્યાં. આમ તો કંઈ…

Science સમાચાર : (૧૪)

દીપક ધોળકિયા ૧. સ્તનના કૅન્સરમાં બીજી શસ્ત્રક્રિયાની જરૂર નહીં રહે! કૅલિફોર્નિયા ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલૉજી (Caltech)ના પ્રોફેસર લિહોંગ વાંગે સ્તનના કૅન્સરની બધી જ ગાંઠો એકી સાથી કાઢી શકાય તે માટે નવી ઇમેજિંગ ટેકનોલૉજી વિકસાવી છે. સામાન્ય રીતે સ્તનના કૅન્સરમાં એક જ…

મારી બારી : (૯૭) : સિત્તેર વર્ષ પહેલાંની ભારતની સ્વતંત્રતાની તવારીખની કેટલીક ઘટનાઓ

–દીપક ધોળકિયા આ અઠવાડિયું ભારતના ઇતિહાસમાં લોહીના અક્ષરે લખાયેલું છે. સિત્તેર વર્ષ પહેલાં ૧૯૪૭ની ત્રીજી જૂને ભારતના છેલ્લા વાઇસરૉય લૉર્ડ માઉંટબૅટને ભારતના ભાગલાની યોજના જાહેર કરી. આ પહેલાં બ્રિટનના વડા પ્રધાન ઍટલીએ ૨૦મી ફેબ્રુઆરીએ બે મહત્ત્વની જાહેરાત કરી દીધી હતીઃ…

મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ : અંક ૯: જ્યૂલ ઓંર્રી પોયેંકાર્રે

દીપક ધોળકિયા ગણિતશાસ્ત્રીઓના પરિચયની આ શ્રેણીમાં આપણે હવે વીસમી સદીના દરવાજે પહોંચવાના છીએ. આ દરવાજો પાર કરાવવા માટે આજે આપણી સાથે છે ફ્રાન્સના મહાન ગણિતશાસ્ત્રી Jules Henry Poincare/ જ્યૂલ ઓંર્રી પોયેંકાર્રે (આ ફ્રેન્ચ નામ છે. આપણે નામના અંતે care જોઈને…

મારી બારી (૯૬) : સ્ત્રી શક્તિ @હરિયાણા

દીપક ધોળકિયા હરિયાણામાં છેલ્લા એક-બે મહિનાથી સ્ત્રી શક્તિ જે રીતે સક્રિય બની છે તે નોંધ લેવા જેવી વાત છે. આમ તો પરંપરાની નજરે જોઈએ તો હરિયાણા બધી રીતે હજી ૧૯મી સદીમાં જીવે છે. આજે પણ ત્યાં સ્ત્રી-પુરુષ ગુણોત્તર સૌથી ખરાબ…