Tag: Dipak Dholakia

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ:::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૮: દુકાળનાં વર્ષો

દીપક ધોળકિયા ૧૬૨૦માં કંપનીનો વેપાર ધમધોકાર ચાલી નીકળ્યો હતો. સૂરત એનું મુખ્ય કેન્દ્દ્ર હતું. સૂરતની ફૅક્ટરીના મુખ્ય અધિકારીને ‘પ્રેસિડન્ટ’નું પદ અપાયું હતું અને સૂરત પ્રેસીડન્સી હેઠળ મલબારથી માંડીને રાતા સમુદ્રનાં બધાં વેપારી કેન્દ્રોને મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. એક પ્રેસીડન્ટ હેઠળ બસ્સો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ – ૧::: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૭: થોમસ રો

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૫માં રાજા જેમ્સે સર થોમસ રોને રાજદૂત તરીકે કંપનીને ખર્ચે મોકલ્યો. રોને વેપાર સાથે કંઈ સંબંધ નહોતો. એ ડિપ્લોમૅટ હતો, પાર્લમેન્ટનો પણ સભ્ય હતો. એ પોતાની યોગ્યતા વિશે બહુ સજાગ હતો. કંપનીએ એનો વાર્ષિક પગાર ૬૦૦ પૌંડ નક્કી…

હરનિશ જાનીની ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’

–દીપક ધોળકિયા હરનિશભાઈ જાનીનું પુસ્તક ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’ રામનવમીના બીજા દિવસે કૂરીઅર દ્વારા મળ્યું. એમાં રામનવમીનું શું? વિચાર તો મનેય નહોતો આવ્યો. પુસ્તક ખોલીને સાથે લઈ ગયો અને આવતાંજતાં મેટ્રોમાં છ-સાત લેખ વાંચી લીધા. સૌથી પહેલાં મેં કુલ ૩૩ લેખોમાંથી…

Science સમાચાર (૩૫)

દીપક ધોળકિયા ૧. કૅલરી ઘટાડો, ઘડપણ ધીમું પડી જશે. એક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે ઓછી કૅલરીવાળો આહાર લેવાથી શરીરની ચયાપચય ક્રિયા પર ધીમી પડી જાય છે. એની સારી અસર એ છે કે ઘડપણનાં લક્ષણો વિલંબથી દેખાય છે. CALERIE (Comprehensive…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ :૧ : ગુલામી :::: પ્રકરણ ૬ : થોમસ રોના આગમન પહેલાં

દીપક ધોળકિયા મિડલટન ૧૬૧૨ની શરૂઆતમાં સૂરત પહોંચ્યો ત્યારે એને ખબર નહોતી કે ત્યાં કંપનીનો કોઈ એજન્ટ નહોતો અને ફૅક્ટરી પણ બંધ થઈ ગઈ હતી. મકર્રબ ખાને એને બંદરેથી જ પાછો કાઢ્યો. લંડનમાં કંપનીને મિડલટનના શા હાલ થયા તે ખબર જ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૫: દક્ષિણમાં કોરોમંડલ કાંઠે અને મદ્રાસમાં

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૧માં કોરોમંડલ કાંઠે એટલે કે આંધ્રપ્રદેશ, તમિળનાડુ અને પોંડીચેરી (હવે પુદુચ્ચરિ)ના કાંઠે એમનું પહેલું જહાજ લાગર્યું. કોરોમંડલ નામ મૂળ તો ચોલવંશના રાજાઓને કારણે ‘ચોલમંડલ’ પરથી અથવા પળાવેરકાડુ (ડચ ઉચ્ચાર ‘પુલિકેટ’) સરોવરની ઉત્તરે શ્રીહરિકોટા ટાપુ પરના ગામ ‘કારિમનાલ’ પરથી…

Science સમાચાર (૩૪)

દીપક ધોળકિયા આવજો સ્ટીફન હૉકિંગ..! તમે અમર છો…!   ૦-૦-૦-૦ (૧) થોડા દિવસોમાં ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી ફરશે! ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા તિઆંગોંગ-1 સ્પેસ લૅબ (તિઆંગોંગ એટલે સ્વર્ગીય મહેલ) હવે કોઈ પણ ઘડીએ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી પ્રવેશ કરશે. યુરોપીયન…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૪: કંપની સૂરતમાં – વિલિયમ હૉકિન્સ

દીપક ધોળકિયા ૧૬૦૩ પછી ૧૬૦૭ સુધી સાત ખેપ થઈ પરંતુ તે પછી, સદીનાં બાકીનાં વર્ષો લંડનની ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે ઇંડોનેશિયામાં લગભગ ખરાબ રહ્યાં. આ દરમિયાન ડચ કંપની સાથે લડાઈઓ થઈ. જો કે, ઇંગ્લૅન્ડના રાજા અને હૉલૅન્ડ વચ્ચે સંધિ થઈ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૩: ભારત પહોંચતાં પહેલાં

દીપક ધોળકિયા પરંતુ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપનીની શરૂઆતના એ દિવસો હતા. ભારત એની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓમાં હતું પણ કંપનીએ હજી તો પહેલા પડાવે પહોંચવાનું હતું. હજી તો ફેબ્રુઆરી ૧૬૦૧ છે અને લૅંકેસ્ટર એના ‘રેડ ડ્રૅગન’ જહાજમાં વૂલવિચથી ઈસ્ટ ઇંડીઝ તરફ જવા નીકળી પડ્યો…

Science સમાચાર (૩૩)

દીપક ધોળકિયા (૧) બચી ગયા! ગયા અઠવાડિયે સાતમી માર્ચે એક મોટા સ્ટેડિયમ જેવડી ઉલ્કા પૃથ્વીની પાસેથી નીકળી ગઈ. એ માત્ર ૧૪ લાખ કિલોમીટર દૂર હતી. નાસા કહે છે કે પૃથ્વીથી ૭૫ લાખ કિલોમીટરના અંતરેથી પસાર થતી કોઈ પણ ઉલ્કા જોખમી…