Tag: Chandrashekhar Pandya

પરિસરનો પડકાર : ૨૩ : ગાંડો બાવળ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પ્રિય દોસ્તો, છેલ્લા બાવીસ હપ્તાથી વેબગુર્જરી પર ચાલી રહેલી પર્યાવરણ વિષયક આ શૃંખલામાં આજસુધીમાં આપણે પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન શું છે તેની પાયાની વિગતો જાણી અને ત્યારબાદ તેના વિવિધ ઘટકોથી માહિતગાર થયાં. સાંપ્રત સમયમાં કેવાં કારણોસર પર્યાવરણની સંભાળ રાખવાનું જરૂરી…

પરિસરનો પડકાર : ૨૨ :: ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ – ૩

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પ્રિય વાચક, ભારતના જંગલોમાં જોવાં મળતાં બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ વિશેના આ ત્રીજા અને અંતિમ લેખમાં આપણે બાકી રહેતા પ્રાણીઓની માહિતી મેળવશું. ૧. જંગલ કેટ: (The Jungle Cat) Felis chaus ભારતીય ઉપ-મહાદ્વીપના જંગલોમાં નિવાસ કરતું આ પ્રાણી મોટા પ્રમાણમાં…

પરિસરનો પડકાર : ૨૧ : ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ (૨)

ચંદ્રશેખર પંડ્યા દોસ્તો, આપણે ગત હપ્તામાં જોયું કે ભારતના જંગલોમાં બિલાડી કુળના જે વિવિધ પ્રાણીઓ નિવાસ કરે છે એ પૈકી સિંહ વાઘ અને દીપડાને તેમની વસ્તીને આધારે પ્રાધાન્ય આપી શકાય. આ ત્રણ પ્રજાતિઓ સિવાય પણ સ્થાનિક પર્યાવરણને ધ્યાનમાં લેતા આ…

પરિસરનો પડકાર : ૨૦ : ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ – ૧

ચંદ્રશેખર પંડ્યા દોસ્તો, આપણે અગાઉના હપ્તાઓમાં ભારતમાં મળી આવતા હરણ, એન્ટીલોપ, શ્વાનકુળના જંગલી પ્રાણીઓ વિષે વિગતે જાણકારી મેળવી હતી. પ્રસ્તુત લેખમાં ભારતના જંગલોમાં વસતાં બિલાડી કુળના કેટલાંક અગત્યના પ્રાણીઓ વિષે ચર્ચા કરશું. સમગ્ર વિશ્વમાં ભારત જ એક એવો દેશ છે…

પરિસરનો પડકાર : ૧૯ : શ્વાન – કુળમાં આવતાં ભારતના પ્રાણીઓ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. મિત્રો, આજના આ લેખમાં આપણે ભારતના જંગલ અને ગામડાઓની આસપાસ સીમમાં જોવામાં આવતા કેટલાંક પ્રાણીઓ વિષે વાત કરશું. સામાન્યતઃ પાળતુ કૂતરાં (Domestic Dogs), જંગલી કૂતરાં (Wild Dogs), શિયાળ(Jackals), વરુ (Wolf) અને જેને ઘણાં લોકો લોંકડી (Fox) કહેતાં હોય…

પરિસરનો પડકાર : ૧૮ ::: :ભારતના જળ – પ્લાવિત વિસ્તાર

ભારતના જળ – પ્લાવિત વિસ્તાર: (Wetlands Ecosystem) ચંદ્રશેખર પંડ્યા. વિવિધ પ્રકારની પર્યાવરણ પ્રણાલીઓ (ઈકોસિસ્ટમ) વિષે આપણે અગાઉના હપ્તાઓમાં જોઈ ગયાં. પ્રસ્તુત લેખમાં ઘણી જ મહત્વપૂર્ણ ‘વેટલેન્ડ ઈકોસિસ્ટમ’ એટલે કે જળ – પ્લાવિત વિસ્તાર વિષે ચર્ચા કરીશું. પાણીથી ઢંકાયેલા વિસ્તારને વેટલેન્ડ…

પરિસરનો પડકાર ૧૭ ::: “ભારત સરકાર દ્વારા વન્યપ્રાણી સંરક્ષણ માટે કરવામાં આવેલી પહેલ”

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. અગાઉના લેખોમાં આપણે વન્યપ્રાણી સંરક્ષણની જરૂરિયાત વિષે માહિતગાર થયાં. કુદરત દ્વારા જે સજીવોનું નિર્માણ થયું છે તેમના, માનવી સાથે સહઅસ્તિત્વનો સ્વીકાર કરવો જ રહ્યો. સુક્ષ્મથી લઈને અતિ વિશાળ પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, તમામ વનસ્પતિ, દરિયાઈ જીવો અને માનવ, આ સઘળાં…

પરિસરનો પડકાર : ૧૬ : ભારતના જંગલોમાં એન્ટીલોપ્સ (Antelopes)

ચંદ્રશેખર પંડ્યા મિત્રો, ગયા બંને લેખમાં આપણે ભારતના જંગલોમાં મળી આવતાં હરણોની વિવિધ પ્રજાતિઓ વિષે જાણ્યું. પ્રસ્તુત લેખમાં, હરણ જેવાં જ દેખાતા એક અન્ય તૃણભક્ષી (ઘાસ અને પાંદડાઓ ખાતા) પ્રાણી વિષે માહિતી મેળવશું. આ પ્રાણીઓને એન્ટીલોપ અગર તો ગેઝલ કહેવામાં…

પરિસરનો પડકાર ૧૫ : ભારતમાં મળી આવતાં હરણ [૨]

ચંદ્રશેખર પંડ્યા પ્રિય વાચક, ગયા લેખમાં આપણે ભારતના જંગલોમાં મળી આવતા હરણોની કુલ ૯ પ્રજાતિઓ પૈકી પાંચ પ્રજાતિઓ વિષે માહિતગાર થયા. ચિતલ અથવા સ્પોટેડ ડિયર, સાબર અથવા તો સાંભર, બારાસિંઘા અથવા સ્વામ્પ ડિયર, ડાન્સીંગ અથવા થામીન અથવા તો બ્રો એંટલર્ડ…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : ૮ : વિશ્વ ઓઝોન દિવસ: ગંભીર મુદ્દો હળવી નજરે

– ચંદ્રશેખર પંડ્યા આપણી પૃથ્વીની ફરતે વાયુઓનું મંડળ આવેલું છે જેને આપણે વાતાવરણ તરીકે ઓળખીએ છીએ. પૃથ્વીની સપાટીથી અંદાજે ૨૦ થી ૩૦ કિલોમીટર ઉંચે ઓઝોન નામના ગેસનું આવરણ આવેલું છે. આ ઓઝોન ગેસ પૃથ્વીવાસીઓ માટે અત્યંત લાભપ્રદ છે. સૂર્ય પ્રકાશમાં…