Tag: સંસ્કૃતિની શોધમાં

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૩૩ : કુહ એ હિન્દુ

પૂર્વી મોદી મલકાણ ઉસ્માનભાઈને ઘેર અમે તેમના અબ્બાજાન નૂમાન ભાઈને મળ્યાં જેઓ હકીમ હતા. ઉસ્માનભાઈને ઘેર પહોંચ્યાં પછી મારી જોડી નૂમાનભાઈ સાથે જામી ગઈ. તેઓ ઘણાં જ વિદ્વાન વ્યક્તિ હતા. તેમની સાથે વાતચીત કરતાં જાણવા મળ્યું કે ઉસ્માનભાઈનો પરિવાર એક…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૩૨ : અતીતમાં ઝાંકી

પૂર્વી મોદી મલકાણ બાલા હિસ્સાર ફોર્ટ -બ્રિટિશ લાઈબ્રેરી ફોટો બાલા હિસ્સાર ફોર્ટ જ્યારે બનેલો ત્યારે વસ્તી આ કિલ્લાથી દૂર હતી. જ્યારે જ્યારે રાજાઓને વસ્તી જોવાનું મન થતું ત્યારે તેઓ કિલ્લાના આ ભાગ પર ચડી વસ્તીને જોઈ લેતાં. પણ હવે પરિસ્થિતી…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૩૧ : બાલા હિસ્સાર ફોર્ટ તરફ

પૂર્વી મોદી મલકાણ કનિષ્ક વિહારનું ખોદકામ જોતાં એક વાત મને સમજમાં આવી ગઈ કે, આ સંસારમાં કેવળ માનવો છે કે તે પોતે પણ ચૂપ રહેતા નથી અને તેની આજુબાજુના વાતાવરણને પણ ચૂપ રહેવા દેતા નથી. માનવના પોતાના આ સ્વભાવને કારણે…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૩૦ : ગોર હટ્ટીખત્રીના અવશેષો

પૂર્વી મોદી મલકાણ “ભારતના કુંભમેળાની જેમ પેશાવરમાં રહેલ આ ગોર ખત્રીના વિસ્તારને કેવળ હિન્દુઓનું જ નહીં બલ્કે પાકિસ્તાનના પણ પાક સ્થળ તરીકે મહત્ત્વ આપ્યું હોત તો આ વિરાસતનું મૂલ્ય કૈંક અલગ જ રહ્યું હોત.” – રીમા અબ્બાસી કિસ્સાહ ખ્વાની બઝારના…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૯ : ગોરખત્રી

પૂર્વી મોદી મલકાણ ઇતિહાસનાં મૂળ એટલા ઊંડા હોય છે કે જેને સરળતાથી તોડવા, નાશ કરવા કે ઉખેડવા સરળ નથી હોતા. ગોરખત્રી તે પેશાવરના સૌથી ઊંચા બિંદુઓ પૈકીનું એક છે. ૧૬૦x૧૬૦ના ચોરસ મીટરનું ક્ષેત્ર ધરાવતું આ સ્થળ એક પ્રકારે કિલ્લાનું સંયોજન…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૮ : કનિષ્ક યુગનો વિહાર સ્તૂપ

પૂર્વી મોદી મલકાણ ગોર ખત્રીમાં આવેલ આ જગ્યાનો ભાગ આજે “જહાઁબાદ દરવાજા” તરીકે ઓળખાતા આ સ્થળને શાહજહાંની પુત્રી જહાંઆરા બેગમે બનાવેલ. જહાંઆરા બેગમે અહીં એક મસ્જિદ, એક સરાઈ (સરકારી બિલ્ડીંગ) અને બે કૂવા બનાવેલ. ૧૮૮૦માં શીખોએ આ જગ્યા પર કબ્જો…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૭ : સુપરસ્ટાર કોના આપણા કે પેશાવરના?

પૂર્વી મોદી મલકાણ કિસા ખ્વાની બઝારમાં બહુ થોડો સમય પસાર કરી અમે બહાર નીકળ્યાં અને જૂના પેશાવરની ગલીઓમાં ખોવાવાં લાગ્યાં હતાં. બજારોથી તદ્દન ભિન્ન દેખાતી આ ગલીઓ હિલ સ્ટેશનમાં હોય તે રીતે ઊંચા-નીચા ઢોળાવો પર વસેલી હતી અને તેની આરપાર…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૬ : કિસા ખ્વાની બઝાર

પૂર્વી મોદી મલકાણ કિસા ખ્વાની બઝાર એ જૂના પાકિસ્તાનની જૂની બજારમાંની એક બજાર ગણાય છે. કિસા ખ્વાનીનું મૂળ નામ છે “કિસ્સા (કહાની, વાર્તા, ઘટના, પ્રસંગો, સ્ટોરી) ખ્વાની (કહેવાની, કહેવું વગેરે) ” અર્થાત “સ્ટોરી ટેલર સ્ટ્રીટ” પણ સમયાંતરે અપભ્રંશ થઈ તેના…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૫ : ‘હમારે મહેમાં કો પરદે કી જરૂરત નહીં હૈ”

પૂર્વી મોદી મલકાણ આ બ્રેડબન તો છેક ૧૦૦ CE માં યુરોપમાં પહોંચેલ. નાન જેવા જ આથેલા લોટમાંથી બનતાં લોફબ્રેડને બનાવવા માટે બેકરને જે તે દેશના રાજા પાસેથી ખાસ પરવાનો લેવો પડતો અને આ પરવાનો જેની પાસે તેની પાસેથી જ બ્રેડ…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૪ : પોસ્તોગલીમાંથી નીકળેલ રોટીયાત્રા

પૂર્વી મોદી મલકાણ પેશાવરની પોસ્તો સ્ટ્રીટમાંથી નીકળતી વખતે આવતી નાન અને તંદૂરની સુગંધ મને રોટી, બ્રેડનાં ઇતિહાસ તરફ દોરી ગઈ. પણ મારા મનમાં રહેલ એ ઇતિહાસને હું પૂર્ણ રીતે વાગોળું તે પહેલાં ઉસ્માનભાઈના પગ એક નાનભ પાસે ઠહેરી ગયાં. નાનભ…