Tag: બંદિશ એક રૂપ અનેક

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૨ – नदिया धीरे बहो

– નીતિન વ્યાસ “નદિયા ધીરે બહો” એક રૂપક તરીકે ઘણા કવિઓ અને સંગીતજ્ઞોએ વિવિધ રૂપે પોતાનીં કૃતિઓ અને બંદિશોથી નવાજ્યું છે. કોઈએ જીવનના પ્રવાહરૂપી તો કોઈએ ભક્તિ રૂપી નદીની વાત કરીછે ! એ વાત સાચી છે કે માનવ જીવન આમ…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૧- નુક્તા-ચીં હૈ ગ઼મ-એ- દિલ

– નીતિન વ્યાસ મીરઝા અસદદૌલાબેગ ખાન -મીરઝા ગ઼ાલિબ -નાં સ્વર્ગવાસનું આ 150મું વર્ષ છે. શરૂઆત કરીયે દિલ્હીના નિઝામુદ્દીન વિસ્તારમાં આવેલી તેમની મઝારની મુલાકાતથી: “નુક્તા–ચીં હૈ ગ઼મ–એ– દિલ” નું પઠન ગુલઝારના અવાજ માં: આ બહુ પ્રચલિત અને ગમતી ગઝલ વિશેષ રૂપે…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૦ –"કાહે કાન્હા કરત બરજોરી"

–  નીતિન વ્યાસ આ પારંપારિક રચનાના શબ્દો છે: રાગ કૌષિ કાનડા રાતનો રાગ છે જે માલકૌંસ ને દરબારી કાનડાને થોડે અંશે મળતો આવેછે,  કોઈ ગાયક ક્યારેક માલકૌંસના સૂરમાં તો વળી કોઈ ખમાજ કે બાગેશ્રી માં જમાવટ કરે છે. દરેક રાગમાં…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૩૯ – “કૌન ગલી ગયો શ્યામ”

– નીતિન વ્યાસ આવું સરસ સીધું સાદું વિરહ ગીત કોને રચ્યું હશે તેની ભાળ તો મળી નથી, પણ પગેરું છેક લખનઉના નવાબ વાજીદઅલી શાહના દરબાર સુધી જાય છે. કૃષ્ણ વિરહ કે ભક્તિનાં ગીત સાથે કથ્થકનો સુમેળ એ આપણી સંગીત અને…

બંદિશ એક રૂપ અનેક:૩૮:"બહોત કઠિન હૈ ડગર પનઘટકી"

– નીતિન વ્યાસ खुसरो बाजी प्रेम की मैं खेलूँ पी के संग।जीत गयी तो पिया मोरे हारी पी के संग। ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતને વિવિધતાઓથી સમૃધ્ધ બનાવવા સહુથી વધુ કોણે યોગદાન આપ્યું? તો તેમાં પ્રથમ નામ આવે શ્રી આમિર ખુશરો। નિઝામમુદ્દીન…

બંદિશ એક રૂપ અનેક:૩૭: "મોહે પનઘટ પે નંદલાલ છેડ ગયો રે’

– નીતિન વ્યાસ “મોહે પનઘટ પે નંદલાલ છેડ ગયો રે” રાગ ગારા માં સ્વરબદ્ધ થયેલી આ ઠુમરી (દાદરા) લખનૌના નવાબ વાજિદઅલી શાહના દરબારમાં ગવાતી અને તેના કંઈક આવા શબ્દો હતા: “નિપટ ઝપટ મોરી સર કી ગાગરિયા ફોડી ઔર ચુનરિયાં કસાઇ…

બંદિશ એક રૂપ અનેક : ૩૬ : રાખનાં રમકડાં

– નીતિન વ્યાસ સને ૧૯૪૯: લેખક અને નિર્દેશક રતિલાલ પુનાધર અને અવિનાશ વ્યાસ નું સંગીત; મુખ્ય કલાકારો નિરૂપા રોય અને મનહર દેસાઈ, ફિલ્મ નું નામ “મંગળફેરા” – ભાવનગરમાં નટરાજ થીએટરમાં જોયેલી। તેનાં ગીતો ઘણા લોકપ્રિય થયેલાં. “આકાશવાણી અમદાવાદ વડોદરા… પ્રસ્તુત…

બંદિશ એક રૂપ અનેક :(૩૫) "વીજળીને ચમકારે મોતીડાં પરોવો રે પાનબાઈ"

નીતિન વ્યાસ વીજળીને ચમકારે મોતીડાં પરોવો રે પાનબાઈ” રચનાકાર: ગંગાસતી મૂળનામ શ્રી ગાંગાબાઈ  હળુભા ગોહિલ: જન્મ 1846 મૃત્યુ 1894 જન્મ સ્થળ: રાજપરા જિલ્લો- ભાવનગર વીજળીને ચમકારે મોતીડાં પરોવો રે પાનબાઇ !નહિતર અચાનક અંધારા થાશે જી;જોત રે જોતાંમાં દિવસો વહી જશે…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૪): "આ નભ ઝૂક્યું તે કાનજી….ને ચાંદની તે રાધા રે"

કવિ શ્રી મણિયાર પ્રિયકાંત પ્રેમચંદ (૨૪-૧-૧૯૨૭ // ૨૫-૬-૧૯૭૬).  જન્મ વિરમગામમાં. વતન અમરેલી. નવ ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ. પોતાના જાતિગત વ્યવસાય (ચૂડી-બલૈયા બનાવતા ચૂડગર)ની સાથોસાથ કાવ્યલેખન. કુમાર સુવર્ણચંદ્રક ઉપરાંત ૧૯૭૨-૭૩નું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક. અમદાવાદમાં અવસાન. (ગુ.સા.પ) + + + + +    …

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૩): રંગી સારી ગુલાબી ચુનરિયાં રે

નીતિન વ્યાસ એક પારંપારિક રચના: ઠુમરી રાગ પહાડી -દાદરા रंगी सारी गुलाबी चुनरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे जाओ जी जाओ, करो ना बतियाँ ऐ जी बाली है मोरी उमरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे रंगी सारी गुलाबी…