Tag: ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૬ :: ગોળમેજી પરિષદ (૪)

દીપક ધોળકિયા લઘુમતીઓના અધિકારોનો સવાલ (ભાગ ૩) મુસલમાનો અને બીજી લઘુમતીઓની જુદી યોજના ફરીથી બધા ૧૩મી નવેમ્બરે બધા મળ્યા ત્યારે ચેરમૅન રામસે મેક્ડોનલ્ડે આગ્રહ રાખ્યો કે હવે આપણે કામકાજ આટોપી લેવું જોઈએ અને ખુલ્લા અધિવેશન માટે રિપોર્ટ તૈયાર કરવો જોઈએ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૫ :: ગોળમેજી પરિષદ (૩)

દીપક ધોળકિયા લઘુમતીઓના અધિકારોનો સવાલ (ભાગ ૨) ગાંધીજીએ અચોક્કસ સમય માટે લઘુમતી સમિતિની બેઠક મુલતવી રાખવાનું સૂચન કર્યું તેનું કારણ એ હતું કે એ સવાલ હિન્દુસ્તાનીઓનો હતો એટલે હિન્દુસ્તાનીઓ જ જાતે કોશિશો કરીને, બ્રિટિશ સરકારની દરમિયાનગીરી વગર એનો ઉકેલ લાવે,…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૪:: બીજી ગોળમેજી પરિષદ (૨)

દીપક ધોળકિયા લઘુમતીઓના અધિકારોનો સવાલ (ભાગ ૧) ભૂમિકા આપણે હવે બીજી ગોળમેજી પરિષદના ગંભીર અને મહત્ત્વના પ્રકરણમાં પહોંચ્યા છીએ. આમ તો ગોળમેજી પરિષદની આખી પ્રક્રિયા નિષ્ફળ રહી, પરંતુ એમાં કેટલાયે સિદ્ધાંતો સ્થાપિત થયા અને એ પછી ૧૯૩૫ના કાયદામાં આવ્યા અને…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૩:: બીજી ગોળમેજી પરિષદ (૧)

દીપક ધોળકિયા ૧૭મી ઍપ્રિલે લૉર્ડ અર્વિન ઇંગ્લેંડ પાછો ગયો અને એની જગ્યાએ વિલિંગ્ડન વાઇસરૉય તરીકે આવ્યો. વિલિંગ્ડન રૂઢિચુસ્ત પક્ષનો હતો અને હિન્દુસ્તાની વસાહત માટે એના વિચારો અર્વિનથી જુદા પડતા હતા. હિન્દુસ્તાનનું કૉમનવેલ્થમાં એટલું મહત્ત્વનું સ્થાન હતું કે ઇંગ્લેંડ એને કોઈ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૨: ગાંધી-અર્વિન કરાર

દીપક ધોળકિયા ગાંધીજીને છેક ૧૯૩૧ની ૨૬મી જાન્યુઆરીએ છોડવામાં આવ્યા. (અહીં આપણે અનુસંધાન જોડીએ – અહીં પ્રકરણ ૪૨ વાંચો. જેલમાંથી બહાર આવીને ભગતસિંઘને છોડાવવા માટે ગાંધીજીએ શું કર્યું તેની વિગતો એ પ્રકરણમાં છે). મીઠાના સત્યાગ્રહનાં પરિણામ બ્રિટન માટે ચોંકાવનારાં હતાં. સાવ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૧ : ધરાસણાની ધાડ

દીપક ધોળકિયા મીઠાનો કાયદો તોડ્યા પછી ગાંધીજી પોતે એમ માનતા હતા કે સરકાર એમની ધરપકડ કરી લેશે પણ એવું કશું સરકારે ન કર્યું. દાંડીના સત્યાગ્રહનું મહત્ત્વ એ જ છે, એમાંથી અહિંસક આંદોલનની સંપૂર્ણ શક્તિ પ્રગટ થાય છે. લોકો હિંસા નથી…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૦ : બાદશાહ ખાનના અહિંસક પઠાણો

દીપક ધોળકિયા ગાંધીજીના અહિંસક સવિનય કાનૂન ભંગનો જ્વલંત દાખલો તો હિન્દુસ્તાનને છેડે ઉત્તર-પશ્ચિમ છેડે આવેલા પેશાવરમાં મળ્યો. પઠાણો એટલે કે પખ્તૂનોનો આ પ્રાંત. હિન્દુસ્તાનના કોઈ પણ ભાગ કરતાં, બીજા મુસલમાનો કરતાં પણ પઠાણોના નીતિનિયમો જુદા. પઠાણોમાં કબીલાઓ વચ્ચેનો ઝઘડો પેઢીઓ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૪૯: દેશમાં સવિનય કાનુનભંગનો દાવાનળ(૧)

દીપક ધોળકિયા જવાહરલાલ નહેરુ એમની આત્મકથામાં લખે છેઃ “ઓચિંતો ‘મીઠું’ શબ્દ રહસ્યમય બની ગયો હતો, એ હવે શક્તિનો દ્યોતક શબ્દ હતો. એમાં મીઠાના કાયદા પર હુમલો કરવાનો હતો, એ કાયદો તોડવાનો હતો. અમે મુંઝાઈ ગયા હતા; સાદા મીઠાને લઈને રાષ્ટ્રીય…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૪૮ : દાંડીકૂચ

દીપક ધોળકિયા ૧૨મી માર્ચે ગાંધીજીએ સાબરમતી આશ્રમથી કૂચ શરૂ કરી. મહાદેવભાઈ લખે છે કે “સત્યાગ્રહીઓની પહેલી ટુકડીમાં ૭૯ જણ નીકળ્યા છે. આ બધા વસ્તુતઃ આશ્રમવાસી છે એટલે એઓ વિશે પ્રાંતભેદની કંઈ કિંમત નથી.” ગાંધીજીએ ચીવટપૂર્વક આશ્રમવાસીઓને પસંદ કર્યા હતા. સ્ત્રીઓ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૪૭ :: સવિનય કાનૂન ભંગની તૈયારી

દીપક ધોળકિયા કોંગ્રેસે સવિનય કાનૂન ભંગ કઈ રીતે થશે તે નક્કી કરવાનું કામ ગાંધીજી પર છોડ્યું હતું. ૧૪મીથી ૧૬મી ફેબ્રુઆરી સુધી સાબરમતી આશ્રમમાં કોંગ્રેસની મીટિંગ મળી, તેમાં સવિનય કાનૂન ભંગ કેમ કરવો તેના વિશે ઊંડાણથી ચર્ચા થઈ. બધી શંકાઓ દૂર…