Tag: ખેતી વિષયક અનુભવો

“ભૂખલાડ” ઉત્પાદનમાં પડાવે “આડ” !

હીરજી ભીંગરાડિયા મોટી ઉંમરે દીકરો થયો હોય એટલે મા-બાપે એનો- ખાટલેથી પાટલે અને પાટલેથી ખાટલે – હથેળીમાં ઉછેર કર્યો હોય. “બાળક છે ને ! કાલ સવારે મોટો થઇ જશે, એટલે બધું આપમેળે સમજતો થઇ જશે” માની તેની જાતેજાતની માગણીઓ પૂરી…

વનસ્પતિનું “ બીજ ” – કુદરતનું અદભુત સર્જન !

હીરજી ભીંગરાડિયા કોઇ એન્જિનિયર, આર્કીટેક, ડીઝાઇનર કે મોટા શિલ્પકાર-ચિત્રકારને ગમે તેટલી નવા નવા ઘાટ-આકારની રચનાઓ બનાવવાની કહી હોય તો પોતાની આશ્ચર્યજનક કળા દેખાડી આપે છે. પણ એમની કલ્પનાનીયે એક મર્યાદા આવી જવાની. કોઇને કોઇ જગ્યાએ એમનો ઘાટ બેવડાઇ જવાનો !…

સાજા-નરવા રહેવા આમળાં-સેવનની ઘરગથ્થુ બનાવટો

હીરજી ભીંગરાડિયા વાત છે પંદર વરસ પહેલાંની. બીજાં ઘણા ફળઝાડોની કલમો હતી નર્સરીમાં, પણ આમળાની કલમો હવે ખલાસ થઈ ગઈ હતી. બન્યું એવું કે એ ગાળામાં જ તળાજાના એક શિક્ષકભાઇ આવ્યા આમળાની કલમો માટે. કલમો ખૂટી ગઈ હતી એટલે એનું…

આંગણાનો ઉત્પાદક બાગ

હીરજી ભીંગરાડિયા કોઇ સંત, ફકીર કે ખુદાના ઓલિયા, અને બીજો ભેજાગેપ- પાગલ માણસ- આ બે સિવાય સુગંધ માણવાની કે સોંદર્ય નીરખવાની ઇચ્છા કોને ન થાય, કહો ! એ તો કુદરત સહજ મનુષ્ય સ્વભાવ ગણાય ભલા ! કહે છે કે તાનસેનનું…

હાથના કર્યાં હૈયે વાગ્યાં……બાંગરિયા ખુંટિયાઓએ મચાવ્યો તરખાટ !

હીરજી ભીંગરાડિયા “અરે પણ આટલા બધા ખુંટિયા ? આ તે પાંઝરાપોળ કહેવાય કે ખુંટિયાખળી ?” ઘણા વરસો પહેલાં રામજીભાઇ ઈંટાળિયા સાથે મારે જૈનોની પાંઝરાપોળ પાવાપૂરી [રાજસ્થાન] જવાનું થયેલું, અને ગાયોની સંખ્યા તો ઠીક, પણ ખુંટિયાઓની બહુબધી સંખ્યા ભાળી હું રામજીભાઇને…

“દૂધ” ક્યા પ્રકારનું પીએ છીએ, જાણ્યું છે ક્યારેય ?

હીરજી ભીંગરાડિયા મિત્રો ! જેમ માણહે માણહે ફેર – એમ દૂધે દૂધે પણ બહુ ફેર હોય છે, એમ નવું વિજ્ઞાન કહી રહ્યું છે. સસ્તન પ્રાણીઓની દરેક માદાએ પોતાના બચ્ચાના જન્મ સાથે જ એના શરૂઆતના પોષણ અર્થે “અમિ”રૂપી દૂધ [ધાવણ]નું તૈયાર…

પીવાના પાણીની ખેંચનો પોતીકો ઉકેલ – “ભૂગર્ભ ટાંકો”

હીરજી ભીંગરાડિયા જેને નથી કોઇ રંગ કે નથી ગંધ-સુગંધ, નથી કોઇ ખારો-તૂરો, તીખો કે કડવો-ગળ્યો સ્વાદ કે નથી શરીરને જોઇતાં પોષક તત્વો તેમાં, અને છતાં જીવ માત્રમાં જીવનરસ બની વ્યાપી રહેલું કુદરતનું અદભૂત સર્જન એટલે “પાણી” ! આ પાણીનાં ઘન,…

વ્યવસાય પ્રમાણે વેશ – નફામાં કરાવે પ્રવેશ

હીરજી ભીંગરાડિયા “ ઊભા રહો, ઊભા રહો હીરજીભાઇ ! એક વાત તમને કેદુની પુછું પુછું કરુ છું” બાજુના ગામ ગુંદાળાના પાદરે અમારા મુરબ્બી અને આગેવાન ખેડૂત ભાઇશ્રી હરિભાઇ પટેલે અમારી જીપ ઊભી રખાવી. “અરે, પૂછો પૂછો હરિભાઇ શી વાત છે…

“ પ્લાસ્ટિક ” મુદ્દે વપરાશ-નિકાલમાં વિવેક ચૂકાશે તો …. ?”

હીરજી ભીંગરાડિયા જેવો માગો તેવો ઘાટ અને ઇચ્છો તેવો રંગ, કાગળથી પણ હળવું અને કાષ્ટથીયે કઠોર. અરે ! કહોને લોઢાની ગજવેલ જેટલું કઠ્ઠણ અને કાચનેય કોરાણે રાખે એવું કામણગારું ! અને કીમિયાગીરીમાં ? કીમિયાગીરીમાં વાંકેવહમે વિજકોષમાં વ્હાર કરે એવું પાછું…

ખેતીમાં બહેનોનું બળુકું યોગદાન

હીરજી ભીંગરાડિયા જે કુંવારકાએ ગયા ભવમાં પૂરા પૂજ્યા હોય એને જ જાતે ખેતી કરતો હોય તેવા ખેડૂતને ઘેર “ઘણિયાણી” થઈ આવવાનું સદભાગ્ય સાંપડે ! જે માટીડાને ઊગ્યાથી આથમ્યા સુધી જ કામ કરવું તેવો કોઇ મેળ નથી કે નથી નીમ, ટાઢ,…