આપણા આદિકાવ્યોમાં ગુરુ-શિષ્ય અનુબંધ

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા હિંદુ સંસ્કૃતિએ આમ સમાજને જે આચારનિષ્ઠાની ભેટ આપી છે તેમાંની એક અતિ મહત્વની છે ગુરુ-શિષ્ય સંબંધનો ખયાલ. ‘આચાર્ય દેવો ભવ’માં માનતી આપણી ઋષિપરંપરાએ ગુરુ-શિષ્યની બેલડીનાં કેટલાંક ઉત્તમોત્તમ દ્રષ્ટાંતો નિર્દશનરૂપે પૂરાં પાડ્યાં છે. આપણાં આદિકાવ્યો રામાયણ અને મહાભારતમાં વ્યક્ત…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧

– ચિરાગ પટેલ ગીતામાં કૃષ્ણ પોતાની વિભૂતિઓના વર્ણનમાં કહે છે કે, वेदानां सामवेदोऽस्मि (૧૦.૨૨). ચારેય વેદોમાં પ્રમુખ તો ઋગ્વેદ છે, પરંતુ એનો સાર જેને ગાઈ શકાય એવા ગીત સ્વરૂપે સામવેદમાં છે. આપણે આ લેખમાળાની શરૂઆત સામવેદરૂપી રત્નથી કરીશું. સહુપ્રથમ પૂર્વાર્ચિક…

મંજૂષા : ૫ : નાનાં નાનાં સુખોની મજા

– વીનેશ અંતાણી હૈદરાબાદના અમારા ઘરની સામે ગુલમહોરનું ઝાડ છે. ફૂલીફાલીને વિશાળ થઈ ગયું, છતાં તેમાં ફૂલો બેસતાં ન હતાં. બે-ત્રણ મોસમથી તો દર વરસે રાહ જોઈએ, પણ મોસમ ખાલી વીતી જતી હતી. તે વિસ્તારનાં બીજાં સમવયસ્ક ગુલમહોરો તો ક્યારનાં…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: એંસી વરસ અગાઉ પણ છાપું ‘આજ’નું પ્રતિબિંબ પાડતું હતું ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા “રાષ્ટ્રપતિ પં. જવાહરલાલ નહેરુ તા. ૧૩મીથી ગુજરાતના પ્રવાસે પધારવાના હોવાથી તેમના ભવ્ય સ્વાગતની તૈયારીઓ શહેર સમિતિ તરફથી કરવામાં આવી છે.” (૧૯૩૭ના ઓગસ્ટના એક સાપ્તાહિકમાં પ્રગટ થયેલા સમાચારોને અહીં ઝળકાવ્યાનો હેતુ એટલો જ કે તવારિખની નોંધ રાખનારા વાચકો…

નૂતન ભારત : સૌંદર્યાનું સ્વરક્ષણ

સંકલનકાર – સુરેશ જાની અફઘાનિસ્તાનની યુવતિ સૌંદર્યા નસીમની આ સત્યકથા છે. તે પોતાના ખોવાઈ ગયેલા પિતાની શોધમાં ભારત આવી હતી. ઇન્દિરા ગાંધી નહેરૂ યુનિવર્સિટીમાં પોષણ અને સમાજવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરી તે હાલ દહેરાદૂનમાં પોતાનું હેર-કેર ક્લિનિક ચલાવે છે. ફેસબુક પર બહુ…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ ૧૧

નયના પટેલ લક્ષ્મીબહેનના ઘરમાંથી બારણું પછડાવવાનો અવાજ સાંભળી નંદાએ સ્નેહાનો હાથ પોતાના હાથમાં લઈને મમ્મી સામે જોયું અને સરલાબહેને મનુભાઈ સામે જોયું. મનુ ભાઈ જમતાં જમતાં ઊઠ્યા અને આગળની બારીમાંથી બહાર નજર કરી અને પાછા આવી કહ્યું, ‘કાર નથી દેખાતી…

માઈક્રોફિક્શન સર્જન – ત્રણ વાર્તાઓ

– વલીભાઈ મુસા (૧) અપવાદ ટ્રેઇનના દ્વિતીય વર્ગના ડબ્બાની કેબિનમાં શિક્ષણના માધ્યમ ઉપર ગરમાગરમ ચર્ચા ચાલી રહી હતી. સમાચાર હતા કે આગામી વર્ષ માટે નવી ખાનગી માધ્યમિક શાળાઓની દરખાસ્તો અંગ્રેજી અને ગુજરાતી માધ્યમ માટે અનુક્રમે એંશી અને બે હતી. ચર્ચામાં…

બંદિશ એક રૂપ અનેક : ૩૬ : રાખનાં રમકડાં

– નીતિન વ્યાસ સને ૧૯૪૯: લેખક અને નિર્દેશક રતિલાલ પુનાધર અને અવિનાશ વ્યાસ નું સંગીત; મુખ્ય કલાકારો નિરૂપા રોય અને મનહર દેસાઈ, ફિલ્મ નું નામ “મંગળફેરા” – ભાવનગરમાં નટરાજ થીએટરમાં જોયેલી। તેનાં ગીતો ઘણા લોકપ્રિય થયેલાં. “આકાશવાણી અમદાવાદ વડોદરા… પ્રસ્તુત…

ગરબામાં ભેળસેળ + પટેલકી પંજાબી શાદી?!?! + કરવા ચૌથ – સેલ્ફીની અદા

ગરબામાં ભેળસેળ     પટેલકી પંજાબી શાદી?!?!     કરવા ચૌથ – સેલ્ફીની અદા …..and a joke in bonus!!! मेरे सभी पुरुष मित्रों को प्यार भरी सलाह…… सभी साथी अपनी regular.. BP..SUGAR..HEART वाली MEDICINES अवश्य लें, अपनी सेहत का ध्यान…

એન રૅન્ડની મહાનવલ ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ની ષષ્ઠિપૂર્તિ

રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ   ૧૯૫૭માં પ્રસિધ્ધ થયેલ ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ને પૂરી કરવામાં એન રૅન્ડ (અલીસા ઝીનોવ્યૅન્વા રૉઝેનબૌમ | જન્મ ૧૯૦૫ – અવસાન ૧૯૮૨)ને ૧૨ વર્ષ લાગ્યાં હતાં. તેમણે લખેલી ચાર નવલકથાઓમાં ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ છેલ્લી નવલકથા છે. તેમાં માનવ અસ્તિત્વ વિષેનાં તેમનાં…

અધૂરપની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે આગળ કેમ કરી વધવું ?

– ઉત્પલ વૈશ્નવ તમને ઘણી વાર એવું લાગતું હશે, કે ધારણા મુજબ કંઈ આગળ વધતું નથી જણાતું? જેમાં ધારી સફળતા મેળવવા માટે આગળ વધવા માટેનો કંડારેલો માર્ગ તમને દેખાય એવો સાવે સાવે સાચો કહી શકાય એવા જવાબની તમે રાહ જૂઓ…

ફિર દેખો યારોં : દિવાળીએ જ્ઞાનની સાથેસાથે વિવેકબુદ્ધિનો દીપ પણ પ્રગટાવીએ

– બીરેન કોઠારી વિક્રમ સંવતના વધુ એક વર્ષનો આજે આખરી દિવસ છે અને આવતી કાલથી નવા વર્ષનો આરંભ થઈ રહ્યો છે. ગત વર્ષનું સરવૈયું, નવા વર્ષની મુબારકબાદી, એ જ પ્રકારે યંત્રવત્‍ ઉજવણી, તેની સાથે સંકળાયેલી પ્રદૂષણલક્ષી બાબતો, ફટાકડાની ફેક્ટરીમાં કામ…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મણકો (૨)

  – ભગવાન થાવરાણી સ્હેજ ઝીણી નજરે જોઇએ તો શૈલેન્દ્ર અને ભગવત રાવતમાં કમાલનું સામ્ય મળી આવે. બન્ને પોતાની કવિતાઓમાં સામાન્ય અને અકિંચન માણસોની વાતો કરતા. સાવ છેવાડાના માણસની; કારણ કે બન્નેના પ્રારંભિક દિવસો એવા માણસો વચ્ચે વીતેલા. એમની કવિતાઓ…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૦ : શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે…

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે જ઼હરા-એ-અબ્ર આબ થા શોલા-એ-જવ્વાલા હર યક હલ્ક઼ા-એ-ગિર્દાબ થા વાઁ કરમ કો ઉજ઼્ર-એ-બારિશ થા ઇનાઁ-ગીર-એ-ખ઼િરામ ગિર્યે સે યાઁ પુમ્બા-એ-બાલિશ કફ઼-એ-સૈલાબ થા વાઁ ખ઼ુદ-આરાઈ કો થા મોતી પિરોને કા ખ઼યાલ યાઁ હુજૂમ-એ-અશ્ક…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન – પૂર્વભૂમિકા

શ્રી ચિરાગ પટેલ વેબ ગુર્જરીના પાયાનો એક મહત્ત્વનો પથ્થર છે તે તો આપ સૌ સુપેરે જાણો જ છો. તેઓના મૅનેજમૅન્ટ પરના લેખો આપણે વેબ ગુર્જરી પર વાંચતાં આવ્યાં છીએ. બભ ારતીય શાસ્ત્રોનો અભ્યાસ પણ તેમને ગમતો વિષય છે. હવે પછીથી…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: સોનેરી પાન: વૈદ્ય બદરુદ્દીન રાણપુરી (ભાગ 2 જો અને છેલ્લો)

– રજનીકુમાર પંડ્યા થાક ખાઈ લીધો એટલે બદરુદ્દીનદાદા આગળ બોલ્યા : ‘દસેક વરસ આમ ને આમ નીકળી ગયાં. પછી એક વાર થયું કે કુટુંબ વધ્યું છે, વસ્તાર વધ્યો છે. ક્યાં લગી આમ લટકતા મેળમાં રહેવું ? એટલે સ્વામીજીને કહ્યું કે…

દીપના દાર્શનિક પ્રતીકોનો અને દિપાવલીના શુભ દિવસોનો ઉત્સવ

– પૂર્વી મોદી મલકાણ અશ્વિની માસ રેવતી, ભરણી, માઘ, મૂળ અને અશ્વિની નક્ષત્રનો સ્વામી છે, પરંતુ અશ્વિન માસનાં ગ્રહ સ્વામી તરીકે કેતુનું સ્થાન રહેલું હોઇ આ માસમાં ખાસ કરીને કેતુની પૂજા કરી તેમની પ્રસન્નતા મેળવવામાં આવે છે. વિક્રમ સંવત પ્રમાણે…

પાંચ ગ઼ઝલ

– ‘સિદ્દીકભરૂચી’                       (૧) સત્ય છું, કડવો છું, સચવાયો નથી, હું હજી હાથોમા ઝિલાયો નથી.એ સરળતાથી તો વંચાયો મને, પણ સરળતાથી એ સમજાયો નથી.આ ચરમ સીમા પ્રસિદ્ધિની તને? તું ભલે ચર્ચાયો વખણાયો નથી.આંધીઓ આવીને ઓલવવા મથે!હું નજીવો દીપ ગભરાયો નથી.ઇશ્ક…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧૦

નયના પટેલ હોસ્પિટાલમાંથી સીધાં જ પોલીસસ્ટેશને લઈ જતાં પોલીસવાનમાં નંદાએ ધીમે સ્વરે સ્નેહાને પોતાના ઘરે રહેવા સમજાવ્યું, પરંતુ બાજુમાં ભાવિન અને તેનાં મમ્મી ગમે ત્યારે આવી ચઢે, તેનો ડર સ્નેહાને સતાવતો હતો. પોલીસસ્ટેશને આવેલી સોશ્યલ વર્કરે હોસ્ટેલમાં રહેવાની અને ટેમ્પરરી…

સુડોકુ – એક અવલોકન

સુરેશ જાની સુડોકુ – તમને બહુ જ પ્રિય પઝલ-રમત : તમારા પોતાના જીવન જેવી. નવ હાર, નવ સ્થંભ અને નવ ચોખંડી ખોખાંઓમાં વહેંચાયેલાં કુલ ૮૧ ખાનાંઓની રમત. આ ૮૧ માંથી લગભગ ૨૭ ખાનાંઓમાં આંકડાઓ આપેલા છે. આ તમને મળેલી મૂળ…

શકીલા – મોહમ્મદ રફીએ ગાયેલાં ગીતોમાં

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ શકીલા [જન્મ: ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૫, બાદશાહ બેગમ] ‘૫૦ /’૬૦ના દાયકાનાં હિંદી ફિલ્મોનાં બહુ ખૂબસુરત,કમનીય તેમ જ પ્રતિભાસંપન્ન અભિનેત્રી હતાં. ૫૦થી પણ વધારે ફિલ્મોને આવરી લેતી કારકીર્દીમાંનાં બાબુજી ધીરે ચલના, નીંદ ન મુઝકો આયે, અય…

ફિલ્મીગીતો : પત્રને લગતાં

નિરંજન મહેતા આજના ઈન્ટરનેટ યુગમાં પત્રનું મહત્વ એકદમ ઓછું થઇ ગયું છે અનેક કારણોસર. પણ એક સમય હતો જ્યારે પત્રવ્યવહારની બોલબાલા હતી. આપણી ફિલ્મોમાં પણ વખતોવખત ગીતોમાં પત્રનો ઉલ્લેખ થયો છે જેમાના થોડા લોકપ્રિય ગીતોને આ લેખમાં સાંકળી લીધા છે.…

Science સમાચાર (૨૨)

દીપક ધોળકિયા ૧. સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે! માનવીય વ્યવહાર સંબંધી મનોવૈજ્ઞાનિકો એવાં તારણ પર પહોંચ્યા છે કે સ્ત્રીઓ ‘આપવા’માં પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે. પુરુષો પણ આપે છે પણ એની પાછળ ‘સ્વાર્થ વૃત્તિ’ પણ રહેલી હોય…

સાયન્સ ફેર :: માસ હિસ્ટીરિયા : કારણ વિના સેંકડો લોકો માંદા પડી જાય ખરા?!

જ્વલંત નાયક થોડા સમય પહેલા ચોટલી કપાવાની ઘટનાએ આખા દેશને માથે લીધો, ખાસ કરીને ઉત્તર ભારત અને ગુજરાતને. કોઈએ આ ઘટનાઓને અંધવિશ્વાસ અને મંત્રસાધનાનું પરિણામ ગણી, કોઈએ કહ્યું કે કોઈ અલૌકિક શક્તિ આ બધું કરી રહી છે, કોઈકે કહ્યું કે…

પરિસરનો પડકાર: ૦૪ : ગાંધીજી અને પર્યાવરણ

– ચંદ્રશેખર પંડ્યા. મિત્રો, હમણાં જ આપણે સૌએ તારીખ ૨ ઓક્ટોબરના રોજ સ્વ. પૂજ્ય ગાંધીબાપુને યાદ કર્યા. તેઓના જીવન અને ભારત વર્ષ માટે તેઓના અમૂલ્ય પ્રદાનને યાદ કરતાં એટલું તો સ્પષ્ટ થયા વિના ન રહે કે ગાંધીજી તેમના સમય કરતાં…

ફિર દેખો યારોં : કામ કરો કુછ તો કામ કરો

-બીરેન કોઠારી ‘પોલિસ સાથે ન દોસ્તી સારી, ન દુશ્મની.’ કહેવતની કક્ષાની આ ઉક્તિ જાણીતી છે. રોહીત શેટ્ટી દિગ્દર્શીત ફિલ્મ ‘સીંઘમ’ના એક દૃશ્યમાં મુખ્ય પાત્ર આ સંવાદ બોલે છે. આપણા દેશમાં પ્રામાણિક નેતાઓ, પ્રામાણિક અફસરો, પ્રામાણિક પોલિસ અધિકારીઓ અને એ જ…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૭) ડબલ મધર, ડબલ મધર!

– વલીભાઈ મુસા પોલિસ મથકે,હાથનાં આંગળાં પરોવી સામસામે, કરી છાજલી આંગળાંની,ટેકવે ગરદન પછાડે, ખુરશી તણા અગ્ર પાયા ઊંચા કરી,ખુરશી હિલોળે પાછલા પાયા પરે ને ચિંતન કરે વર્ધી એ ખાખી,ગઈ રાતની લાખોની મતાની ઘરફોડ ચોરી પરે, ને ત્યાં દોડતો આવે એક…

વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધી (૧૧) : ફ્રેમમાં મઢેલા ગાંધી

– બીરેન કોઠારી ગાંધીજીને આપણા રાષ્ટ્રપિતાનું બિરુદ અપાયેલું છે. તેથી દરેક રાજકીય તેમજ સરકારી સ્થળોએ તેમની તસવીર અનિવાર્ય છે. તસવીર હોય એટલે તેની સાફસૂફી થાય, હારતોરા થાય અને ટીલાંટપકાં પણ થાય. આપણી પ્રકૃતિ એવી છે કે કોઈ પણ આરંભ ટાણે…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: સોનેરી પાન: વૈદ્ય બદરૂદ્દીન રાણપુરી (૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા ‘અચ્છા,રજનીકુમારભાઈ, અબ સૂર્ય અસ્ત હોને કી તૈયારી હૈ. કબ ડૂબ જાય, રામ જાને ! જુઓ ભાઈ, ખુશ રહો, ખુશહાલ રહો, ભલે રહો,ચંગે રહો, અલવિદા, મેરે પ્યારે, અલવિદા.’ લગભગ વરસ અઠ્ઠાવીસ વરસ પહેલાં ( આ લેખ લખાયો એ…

નૂતન ભારત : અંધ હોય તેથી શુ?

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ૧૯૯૨ ઉંવાં…. ઉવાં…. ઉવાં…. દરેક બાળકની જેમ શ્રીકાન્તના જીવનની શરૂઆત પણ આ અવાજથી થઈ. તેની મા પ્રસૂતિની બધી પીડા ભુલીને હરખાઈ ગઈ. પ્રસૂતિની એ પીડા તો સમયના વ્હેણની સાથે સરી ગઈ, પણ જ્યારે શ્રીકાન્તે અઠવાડિયા પછી…

હું જાઉં..???

– વિજય ઠક્કર ડ્રાઈવરને સૂચના આપી…જો ભાઈ આગળ જઈને જમણી બાજુ વળવાનું આવશે એટલે હવે ગાડી જરા ધીમે ચલાવજો. રોડના ડીવાઈડર પર અંગ્રેજીમાં “આર્મિ” લખેલું એક સાઈનબોર્ડ આવ્યું. ડ્રાઈવરે રાઈટ ટર્ન લીધો અને ગેટ પાસે ગાડી થોભાવી દીધી. આ આર્મિ…

કેડી ઝંખે ચરણ: પ્રકરણ-૯

નયના પટેલ સરલાબહેન અન્ને લતાબહેન ફૂટપાથ ઉપર પડેલી વ્યક્તિ પાસે દોડીને ગયા અને જોયું તો પાડોશીના દીકરાની વહુ હતી. એક સેકંડ તો કાંઈ સમજાયું નહી, પરંતુ જોયું તો ઘરનું બારણું બંધ હતું અને તે ફૂટપાથ ઉપર ઊંધે મોંઢે પડી પડી…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૬ – સ્ત્રી સ્વરનાં સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ ગયે મહિને આપણે સ્ત્રી સૉલો ગીતનાં યુગલ કે સમૂહ ગીત વર્ઝન તરીકે રજૂ થયેલ કેટલાંક ગીતો સાંભળ્યાં હતા. એ ગીતો જે વર્ષોનાં હતાં એ વર્ષોમાંનું એક ગીત એ સમયે મારા ધ્યાનબહાર રહી ગયું હતું.…

ત્રણ દિવસની દૃષ્ટિ

હેલેન કેલરની કાંસ્ય પ્રતિમાને અમેરિકાના National Statuary Hall Collectionમાં ૭ ઑક્ટોબર, ૨૦૦૯ના દિવસે વિધિવત પ્રસ્થાપિત કરાઈ હતી. આ પ્રતિમામાં સાત વર્ષનાં હેલેન કેલરને એક પાણીના પંપ પાસે ઊભેલાં બતાવાયાં છે. એ દિવસે તેમનાં શિક્ષિકા એન. સુલિવને તેમના હાથ પર લખેલ…

અન્યોને દોરવણી આપતાં : અંકુશમય શા સારૂ ન થવું

– તન્મય વોરા પદની સત્તાનો વધારે પડતો પ્રયોગ : નેતૃત્ત્વ વિષયના એક નિષ્ણાત સાથે વાત કરતી વખતે તેમણે કહેલું કે ‘તમારી સત્તા વાપરવા માટે જો તમારે તમારાં પદનો ઉપયોગ કરવો પડતો હોય તો તમે સત્તાશાળી ન કહેવાઓ.’ અમુક પદ પર…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૩.૩| રામાયણ અને મહાભારત

બીઝનેસ સૂત્ર | ૩ | ધર્મ : નીતિશાસ્ત્ર અને તેને અનુરૂપ નૈતિક આચાર-વિચાર સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન’ના વિષયની ચર્ચા ત્રણ ભાગમાં…

ફિર દેખો યારોં : કૈસે કહેં કિ તેરે કરજદાર હમ નહીં…..

-બીરેન કોઠારી વિનાશના હોય કે વિકાસના, મોટા મોટા આંકડાઓ અખબારોના સમાચારના કે જાહેરખબરોના શિર્ષક પૂરતા ઠીક છે. સામાન્ય માણસને તે ખાસ સ્પર્શતા નથી. પોતાની આર્થિક ગોઠવણોનાં નાનાં નાનાં યુદ્ધો તેણે રોજેરોજ લડવા પડતાં હોય છે. એક સમય હતો કે નાની…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ

પ્રાસ્તવિક આજથી વેબગુર્જરી એક નવી શ્રેણી શરૂ કરે છે. આમ જુઓ તો વેબગુર્જરીના પટલ પર આ નવો રંગ છે. આજ સુધી વેબગુર્જરી પર (પાકિસ્તાની વાર્તાઓના અપવાદ સિવાય) માત્ર ગુજરાતી સાહિત્યની વાનગીઓ પ્રકાશિત થઈ છે, દેશની બીજી ભાષાઓના પરિચયની તક અમે…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : (૪૯) : બજ઼્મ-એ-શાહંશાહ મેં અશઆર કા દફ઼્તર ખુલા …

… (ગ઼ઝલ) – મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) બજ઼્મ-એ-શાહંશાહ મેં અશઆર કા દફ઼્તર ખુલા રખિયો યા રબ યે દર-એ-ગંજીના-એ-ગૌહર ખુલા શબ હુઈ, ફિર અંજુમન-એ-રખ઼્શન્દા કા મંજ઼ર ખુલા ઇસ તકલ્લુફ઼ સે કિ ગોયા બુત-કદે કા દર ખુલા ગરચે હૂઁ દીવાના પર…

વિમાસણ : જૂની હવેલીઓનો સંદેશ

– સમીર ધોળકિયા ઘણી વાર અમદાવાદ અને બીજાં સ્થળોએ લટાર મારતાં જૂની વિશાળ હવેલીઓ, ઇમારતો અને ઘરો જોવા મળે છે. મોટા ભાગની ઇમારતો  જોઈને એમ લાગે કે આ બધાના સારા દિવસો પાછળ રહી ગયા છે અને એક ભવ્ય હવેલી ખંડેર…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી! : વેદનાનું વહન પણ વાયરલેસ હોઈ શકે

– રજનીકુમાર પંડ્યા એ બંને કવિઓ મારા પર કોપાયમાન થશે એની પૂરી ખાતરી સાથે એમનું વર્ણન કરું. જે જુવાન છોકરી એમને ફૂટપાથ પરથી જડી આવી હતી એનું વર્ણન કરું તો એ છોકરી પણ તાડકારૂપ ધારણ કરે તેની ખાતરી છે, પણ…

વલદાની વાસરિકા (૪૯) :: આંતરરાષ્ટ્રીય અહિંસા દિવસ

– વલીભાઈ મુસા(લેખક અને અનુવાદક) આજે ૨જી ઓક્ટોબર છે જે સાંપ્રત યુગના મહામાનવ મહાત્મા ગાંધીની ૧૪૮મી જન્મજયંતી છે. તેઓ ૧૮૬૯માં આ દિવસે જન્મ્યા હતા. તેમની શહાદતના સાત દસકા પછી જગતને હવે ગાંધીઅન ફિલોસોફીની અને એમાંય ખાસ કરીને તેમના અહિંસા અંગેના…

સુઘરીનો માળો

–કૃષ્ણ દવે થોડો બાવળને આવ્યો કંટાળો.ઑફિસમાં બોલાવી સુઘરીને પૂછ્યું કે કેટલોક બાકી છે માળો?થોડો બાવળને આવ્યો કંટાળો. સુઘરી કહે કે સાહેબ પોતાનું ઘર છે કાંઈ બિલ્ડરની જેમ થોડું બાંધીએ?એક એક તરણાંની રાખીએ ડિટેલ, એને જાતમાં પરોવીએ ને સાંધીએ.વ્હાલસોયાં બચ્ચાંનો હોય…

ચોરસ દુનિયા : (ઝિંદાને શામ – Syria)

લેખક અને અનુવાદક  – વલીભાઈ મુસા (મુસ્લીમોના ગમગીનીના માસ મહોરમનો આજે આશુરા (દસમો દિવસ) છે. આ દિવસે કરબલા (ઈરાક)ના મેદાનમાં શહીદે આઝમ હજરત ઈમામ હુસૈન અ.સ.ને તેમના ૭૨ સાથીઓ સાથે શહીદ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. એ દિવસ હતો ૧૦ મોહરમ,…

અવલોકન :: ચા

સુરેશ જાની ૧ ) ઊભરો સવારે રોજની જેમ ચા બનાવતો હતો. બની રહેલી ચાની સપાટી પર થોડીક ગતિ દેખાતી હતી. ચાની એકાદ પાંદડી આમથી તેમ સરી રહી હતી. કોઈક પરપોટો સપાટી પરથી ઊપસી આવતો હતો. મનમાં એમ થતું હતું કે,…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૮

નયના પટેલ લતાબહેન અને ધનુબાને ખ્યાલ આવી ગયો કે ફોન ઈન્ડિયાથી જ હશે, તો જ સરલા ફોનમાં આટલું મોટેથી બોલે છે. આશ્ચર્ય અને આનંદનાં સૂરે સરલાબહેને વાત કરવા માંડી, ‘ ક્યા બાત હૈ, આજે તમને નાનીબહેનની યાદ આવીને કાંઈ !…

બાબુજી ધીરે ચલના: શકીલા

૨૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૧૭ના રોજ ‘૫૦-‘૬૦ના દાયકાનાં લોકપ્રિય અભિનેત્રી શકીલાનું ૮૨ વર્ષની ઉમરે મુંબઈમાં અવસાન થયું. શ્રી હરીશ રઘુવંશીની શ્રેણી ‘ઈન્હેં ના ભુલાના’માં આપણે શકીલાની કારકિર્દીનો પરિચય વેબ ગુર્જરી પર કર્યો હતો. આપણી જૂની સાઈટ ક્રેશ થઈ જવાને કારણે એ લેખને…

ફિલ્મીગીતો અને ઘર

નિરંજન મહેતા પોતાનું ઘર હોય તેવી દરેકને ઈચ્છા હોય અને તેવું આપણી ફિલ્મોમાં દર્શાવાયું છે ગીતો દ્વારા. આવા કેટલાક ગીતોની નોંધ અહી લઉં છું. અમર ગાયક કે.એલ.સાઈગલને કેમ ભૂલાય? ૧૯૩૭મા આવેલી તેમની ફિલ્મ ‘પ્રેસિડેન્ટ’નાં આ ગીતે તો તે વખતે ધૂમ…