વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૪) : વ્યંગ્યચિત્રોમાં સુક્ષ્મ સજીવો

–પીયૂષ મ. પંડ્યા લોકમાનસમાં સામાન્ય છાપ એવી છે કે વિજ્ઞાન ખુબ જ શુષ્ક વિષય છે અને વૈજ્ઞાનિકો તેમ જ વિજ્ઞાન ભણનારાં-ભણાવનારાં હંમેશાં ઉંચાં નેણ રાખી, એકદમ ગંભીર મુદ્રામાં એમની પ્રયોગશાળામાં સામાન્ય જનને સમજ ન પડે એવી પ્રવૃત્તિઓ કરતા રહેતા હોય…

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી : અવાજ પ્રદૂષણ

વેબ ગુર્જરીની પ્રકાશન નીતિનો કેન્દ્રવર્તી વિચાર નવા નવા વિષયો, અને લેખકો,ને અહીં રજૂ કરવાનો રહ્યો છે. આજે હવે ‘વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી’ વિષય આપણા વવિધ્યપૂર્ણ રસથાળમાં ઉમેરીએ છીએ. આ શ્રેણીના લેખક શ્રી જગદીશભાઈ પટેલ છે. શ્રી જગદીશ પટેલ (જ.૧૯૫૭)નો જન્મ…

Science સમાચાર (૩૭)

દીપક ધોળકિયા ૧. ધૂમ્રપાન સમુદ્રના આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે. indiawaterportal.org પર સબિતા કૌશલ/Sabita Kaushal નો એક મહત્ત્વનો લેખ પ્રકાશિત થયો છે (૨૫.૪.૨૦૧૮). ધૂમ્રપાન આપણા આરોગ્યને તો નુકસાન કરે જ છે, પરંતુ એનાં ઠૂંઠાં (Butts) સમુદ્રને પણ નુકસાન કરે છે. સમુદ્રકિનારે…

કેડી ઝંખે ચરણ ; પ્રકરણ – ૩૮

નયના પટેલ સાયમન પાસેથી જાણવા મળી તે ખબર વહેલી અથવા મોડી તો એ લોકોને આપવાની જ હતી એ વિચારી ઑફિસરે સમાચાર આપતાં પહેલા એક્ ઊંડો શ્વાસ લીધો. પછી ચારેય જણની સામે જોઈ કહ્યું, ‘ તમે કહ્યું તે મુજબ મા-બાપ અને…

પાંચ ગ઼ઝલ

– ભગવાન થાવરાણી               ૧. લોક   બે- ચાર ઠીક   લાગે  છે બાકીના   સૌની   બીક  લાગે  છે   જોજનો   દૂર    ભાસતું   સઘળું એક   બસ  તું  નજીક   લાગે  છે   જોડવા    માટે આયખું    લાગે તોડવામાં ઘડીક લાગે    છે   બીજું  શું  હોય …

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું : [૩]

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ મુખડાના બોલ લગભગ એ જ રહે પણ બાકી આખું ગીત નવી રીતે જ રજૂ કરાયું હોય એ પ્રકારનાં હિંદી ફિલ્મી ગીતો આપણે છેલ્લા બે અંકથી સાંભળી રહ્યાં છીએ. પહેલા મણકામાં આપણી ગાડી આપણા મૂળ વિષયના…

સાયન્સ ફેર : મગજની ઉત્ક્રાંતિ માત્ર થોડા મહિનાઓમાં જ થઇ જાય તો?!

જ્વલંત નાયક શરૂઆતમાં તો માનવનો પૂર્વજ વાનર હતો, જે આજના માનવ જેવી કોઈ ખાસિયત ધરાવતો નહોતો. પરંતુ ઉત્ક્રાંતિની સાથે માનવ વિકસતો ગયો, બુદ્ધિમતા વિકસતી ગઈ. આ બધું હજારો વર્ષોના સમયગાળા દરમિયાન બન્યું છે. આ બદલાવને સમજવા માટે નૃવંશશાસ્ત્રીઓ (એન્થ્રોપોલોજીસ્ટ) અને…

વિજ્ઞાન જગત : ક્રાંતિકારી વાહન-વ્યવહાર હાયપર-લૂપ શું તે ભવિષ્યમાં વાસ્તવિકતા બની શકશે ?

ડૉ. જે.જે. રાવલ     સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. જે. જે. રાવલની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં નિયમિતપણે પ્રકાશિત થતી શ્રેણી ‘વિજ્ઞાન જગત’માં  ૨૯-૪-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૧૦: મુંબઈમાં ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની

દીપક ધોળકિયા પ્રકરણ ૬માં આપણે જોયું કે મિડલટન ૧૬૧૨માં સૂરત આવ્યો ત્યારે ત્યાં કંપનીની ફેક્ટરી પર મોગલ હાકેમે તાળાં મારી દીધાં હતાં. મિડલટન ત્યાંથી નીકળ્યો પણ રાતા સમુદ્રમાં એણે હિન્દુસ્તાની જહાજો લૂંટી લીધાં.તે પછી એ દાભોળ અને બીજાપુર ગયો. નજીકમાં…

ફિર દેખો યારોં : પ્રતિબંધ મૂકો કે હટાવો, પુસ્તકની અસર કેટલી?

– બીરેન કોઠારી કોઈ પુસ્તક કેટલી હદે ગેરસમજ, ઉશ્કેરાટ કે વિરોધી લાગણી પ્રસરાવી શકે? આ સવાલનો કોઈ એક સર્વસામાન્ય જવાબ ન હોઈ શકે. રાજ્યસત્તા ઘણી બધી વાર કેટલાંક પુસ્તકોને પ્રતિબંધિત કરી દે છે. શું એ દરેક પુસ્તકો એવા સ્ફોટક હોય…

“ખેતર-વાડી” આજીવિકાનું સાધન માત્ર નહીં, કર્મયોગનું મંદિર છે.

હીરજી ભીંગરાડિયા ‘હોડી’ એ માછીમારને મન આજીવિકાનું સાધન છે. એને એકલાં માછલાં પકડી માત્ર પેટિયું રળવાના ખપમાં લેવી, કે પછી તે ઉપરાંત એ જ હોડીમાં બેસી અફાટ સાગરના જલતરંગોના ઘેરા સૂરનું મધુર સંગીત પીતાં પીતાં સહેલગાહ પણ માણવી-શું કરવું તે…

વલદાની વાસરિકા : (૫૬) દયાહત્યા કે દયાપૂર્ણ મૃત્યુ – એક ચર્ચા

– વલીભાઈ મુસા આજના મારા લેખનો વિષય અનહદ ગૂંચવણભર્યો અને મુશ્કેલ પણ છે અને તેથી જ તેના કોઈ નક્કર તારણ ઉપર ન પણ આવી શકાય. આ એક લાંબા સમયથી ચાલી આવતી અને વિરોધભાસી ચર્ચા છે જેનો કોઈ અંત નથી, કેમ…

વાર્તામેળો – ૨ : મૂર્ખાઓનું ગામ

પટેલિયા સવિતા શાળા- અંધ કન્યાશાળા, અમદાવાદ એક સંઘરી નામનું મૂર્ખાઓનું ગામ હતું. તેમાં બધાં જ મૂર્ખાઓ રહેતા હતા. ને બધાં જ લોકો હંમેશાં મૂર્ખાઈવાળા કામ કરતા હતા. આ ગામમાં એક ઝૂલેલાલ કરીને મૂર્ખ રહેતો હતો. ઝૂલેલાલ પોતે મૂર્ખ છે, પણ…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : કોણ જીત્યું ? કોણ હાર્યું ?

કવિ પ્રદીપજીના પરિવાર સાથેનો એક મધુર પ્રસંગ -રજનીકુમાર પંડ્યા ‘લાંબો સમય વીતી ગયો. તમારા સમાચાર નથી. લખાણમાં પણ હમણાં નામ નથી દેખાતું. એમને ચિંતા થઈ ગઈ છે. સ્વસ્થ હશો જ. કદાચ બહારગામ ગયા હશો. પોતે ચિંતા કરે, પણ લખે નહીં.…

વાર્તામેળો – ૨ : પ્રાસ્તાવિક

  જાન્યુઆરી, ૨૦૧૮માં સુશ્રી દર્શા બહેન કીકાણી અને તેમના પરિવારે આત્મન ફાઉન્ડેશન, ગંધીનગર, વિચારવલોણું પરિવાર , અમદાવાદ અને પ્ય્રિટી ફ્લેક્ષ્પૅક લિ. વડોદરાન સહયોગથી શાળનાં બાળકો માટેની વાર્તાસ્પર્ધાના બીજા મણકાનું આયોજન કરેલ હતું. વાર્તા મેળો-૨ વિષે કેટલીક જાણવા જેવી બાબતો આજના…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ – ૩૭

નયના પટેલ મનુભાઈ અને સરલાબહેન બન્નેમાંથી કોઈને પણ, ફોન પર સંભળાયેલી મરણપોક જેવી ચીસ અને સાવ થોડા બોલાયેલા શબ્દો કોનાં હશે તેનો એક ક્ષણ તો ખ્યાલ જ ન આવ્યો. પરંતુ બીજી જ ક્ષણે સરલાબહેને લતાબહેનનો અવાજ પારખ્યો. લગભગ હત્પ્રભ થઈને…

ત્રણ રચનાઓ

-હરદ્વાર ગોસ્વામી                                      (૧)                          સતનું સરનામું પ્રેમ નામના પ્રદેશમાંથી પોસ્ટ બધીયે બાંધી,સતનું સરનામું છે ગાંધી. ગાંધીજીના ખાના સામે અમે કરી છે ટીક,પાર કરીશું બધી પરીક્ષા છો ને વૈકલ્પિક.એક લાકડી સામે જુઓ, ઝુકી ગઈ છે સ્ટીક,એબીસીડીને લાગે છે ગુજરાતીની બીક.…

કાચની કીકીમાંથી – ૨૩ – ખીણોના ભંડારની મુલાકાતે

– ઈશાન કોઠારી અમે ઉત્તરાયણ વખતે નાશિક(મહારાષ્ટ્ર)ની આગળ આવેલા ભંડારદરા નામના હિલસ્ટેશન ફરવા ગયા હતા. ભંડારદરા નાશિકથી આશરે 78 કિ.મી. જેટલું હતું. ભંડારદરા ગામમાં ઉતરવાની કોઈ સુવિધા નથી, પણ ‘ભંડારદરા ડેમ’ જ્યાં આવેલો છે એ ગામનું નામ શેન્‍ડી હતું. પ્રવાસસ્થળ…

ફિલ્મીગીતોમાં પક્ષીઓ

નિરંજન મહેતા જુદા જુદા વિષયોને સાંકળીને રચાયેલા ફિલ્મીગીતોમાં પક્ષીઓને પણ મહત્વ અપાયું છે. ક્યારેક પક્ષીને સંબોધીને આ ગીતો રચાયા છે તો ક્યારેક અન્ય રીતે તેનો ઉલ્લેખ કરાયો છે. તેમાંના થોડાકનો આ લેખમાં સમાવેશ થયો છે. આપણે માની છીએ કે જ્યારે…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૬.૨ | હેતુલક્ષી વિ. વિષયલક્ષી વાસ્તવિકતા

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ   બીઝનેસ સૂત્ર | ૬ | માપ સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન‘ના વિષયની ચર્ચા કોર્પોરેશનનો અર્થ, તેનો હેતુ અને તેના દૃષ્ટિકોણના ફલક…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન: અથર્વશિર ઉપનિષદ

ચિરાગ પટેલ મેં 2018 માર્ચની 2જી તારીખે એક લેખ વાંચ્યો. એમાં સુવિખ્યાત વૈજ્ઞાનિક સ્ટિવન હૉકિંગે જણાવ્યું હતું કે, બ્રહ્માંડની ઉત્પત્તિ થઈ એની પહેલા શું હતું એ તેઓ જાણે છે! એ લેખ આ લિન્ક પાર વાંચી શકાશે : https://www.livescience.com/61914-stephen-hawking-neil-degrasse-tyson-beginning-of-time.html) હૉકિંગના કહેવા…

ફિર દેખો યારોં : આ પણ વિકાસનો એક પ્રકાર છે! ભલે, રાજી ન થઈએ.

-બીરેન કોઠારી વર્તમાન ગુજરાત સરકાર દ્વારા વિધાનસભાની છેલ્લી ચૂંટણી દરમિયાન ‘હું છું ગુજરાત, હું છું વિકાસ’નું સૂત્ર વહેતું મૂકાયું. તેને પગલે ‘વિકાસ ગાંડો થયો છે’ની મજાક પણ પ્રચલિત બની. વિકાસની ખરેખરી વ્યાખ્યા શી એ બાબતે ભાગ્યે જ એકમત જોવા મળે.…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૯: કંપની ફડચામાં અને નવી કંપનીની રચના

દીપક ધોળકિયા રાજાની સંડોવણી સાથે ચાંચિયાગીરી! પોર્ટુગલ સાથેની સમજૂતીથી લાભ તો થયો જ હતો અને મૅથવૉલ્ડનો વિશ્વાસ સાચો પડે એમ લાગતું હતું. ૧૬૩૬ના ઍપ્રિલ મહિનાની છઠ્ઠી તારીખે મૅથવૉલ્ડ સુવાલી ગયો ત્યાં પાંચસો ટનનું જહાજ ફારસ, સિંધ અને મચિલીપટનમથી ગળી અને…

(૫૯) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૫ – યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧ થી ૩)

યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧ થી ૩) (આંશિક ભાગ – ૧) – મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત કિ વિસાલ-એ-યાર હોતા અગર ઔર જીતે રહતે યહી ઇંતિજ઼ાર હોતા (૧)                                                 (વિસાલ-એ-યાર= પિયામિલન) અર્થઘટન…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મ ણ કો ૧૫ ==

ભગવાન થાવરાણી મણકા ૧૩ની કવિતા  ‘ સભ્યતા અને સંસ્કૃતિ ‘ નો આજની કવિતા જાણે ઉત્તરાર્ધ છે. ખરેખર તો આ કવિતા, મણકા – ૨ ની કવિતા  ‘ન જાને કબ સે‘ , મણકા – ૩ ની  ‘પ્યાજ કી એક ગાંઠ‘, મણકા-  ૫…

જર્મન કાર્નિવલ

પૂર્વી મોદી મલકાણ જર્મનીનો કાર્નિવલ માણસ કેટલા રૂપ લઈ શકે છે? સામાન્ય રીતે તો આપણે સ્નેહવશ મમ્મા, પાપા, અંકલ અને આંટીઓ, પુત્ર અને પુત્રીઓનાં રૂપમાં ફેરવાઇ જઈએ છીએ. ફેબ્રુઆરી મહિના ની આ છેલ્લી તારીખોમાં રાઈનને કિનારે વસેલા નગરોમાં પ્રકૃતિ, બુક્સ,…

હું મહેક…… :: 2

હેલ્લો ! હું મહેક બિરજુબેન ગાંધી. આજે હું વૈજ્ઞાનીક ડૉ.ડગ્લાસની વાત લઈને આવી છું. ગયા અઠવાડિયે અમારા વિજ્ઞાનના બેને ડોકટર ડગ્લાસ વિષે ઘણી બધી વાતો બતાવી’તી. આ બધી વાતોમાંથી મને આ વાત બહુ ગમી ગઈ. “શોધ કોની ચૂહાની પૂછડીની કે…

Science સમાચાર (૩૬)

દીપક ધોળકિયા (૧) લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે નવી રીત લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવું હોય તો પહેલાં તો ડૉનરના લિવરને કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં રાખવું પડે. પરંતુ, હવે એને શરીરના તાપમાને જ રાખવાની નવી રીત શોધાઈ છે. લિવરને થીજવી દેવાથી એની પેશીઓ સારી નથી રહેતી…

વિશ્વના રહસ્યો : ૫ : જીવન એટલે શું?

ડૉ. પંકજ જોશી     સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૧૧-૨-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ બીજો મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ – ૩૬

નયના પટેલ કિશન પાસે એકરાર કર્યા પછી પહેલો વિચાર એને ભારતમાં ચાતકનજરે રાહ જોતાં તેનાં મમ્મી-પપ્પાને ફોન કરવાનો આવ્યો. પછી થયું ના, પહેલા ફોઈને…’ફોઈ’….કેમ કરીને જીભ ઉપડશે ‘મમ’ કહેતાં? આ ઘરમાં કોઈને વાંધો ન હોય પછી જ મારા મમ્મી-પપ્પાને કહીશ.…

ઋણાનુબંધની રંગોળી

–આયુષી સેલાણી ‘ઓહો અંગિકા વહુ… હજુ કેમ રસોડામાં છો તમે? બહુ કામ કર્યું. હવે બધું પછી જ આટોપજો. પહેલાં ઘરના આંગણે સરસ મજાની રંગોળી કરી દો.. નાની હશે તો પણ ચાલશે, પણ રંગોળી તો જોઈશે જ…’ અંગિકાનાં સાસુ સેવંતીબહેન તેને…

કિશોરકુમારે ગાયેલાં મદનમોહનનાં ગીતો – દિલ દિલ સે મિલા કર દેખોં [૧]

– મૌલિકા દેરાસરી જ્યારે એક મુહબ્બતભર્યું દિલ બીજા ભાવભર્યા દિલ સાથે મળે છે અથવા તો એક પ્રતિભાસંપન્ન સંગીતકાર બીજા અનન્ય ગાયક સાથે મળે છે, ત્યારે જિંદગીમાં અથવા તો ગીતોમાં કંઈક કમાલ જરૂર સર્જાય છે. કઈ રીતે? મદનમોહન જેવા દિગ્ગજ સંગીતકાર…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૩). બેક્ટેરીયા/જીવાણુઓ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા છેલ્લી બે કડીઓમાં બેક્ટેરિયાનો પ્રારંભિક પરિચય મેળવ્યા પછી આજની કડીમાં આપણે આ સુક્ષ્માધિસુક્ષ્મ સજીવ હસ્તીઓનો આપણા એટલે કે માનવજીવન ઉપર શો પ્રભાવ છે એ બાબતે વાત કરીએ. આટલું વાંચતાં જ હસવું આવી જાય એ સ્વાભાવિક છે. છેલ્લાં…

સાયન્સ ફેર : ભવિષ્યનો માનવ હોંશિયાર હશે કે સાવ ડોબો?!

જ્વલંત નાયક ધારો કે તમે તમારા દાદાજી સાથે માર્કેટમાં ઘઉંની ખરીદી માટે જાવ છો. ઘઉંનો ભાવ જો ૩૫ રૂપિયે કિલો હોય અને તમારે ૭ કિલો ઘઉં જોઈતા હોય તો તમારે વેપારીને કેટલા રૂપિયા આપવાના થાય? આ પ્રશ્નનો જવાબ મેળવવા તમે…

ફિર દેખો યારોં : ભારતીયોના જનીનમાંથી જ્ઞાતિપ્રથા નાબૂદ થાય એવી શોધ ક્યારે?

–બીરેન કોઠારી કેલેન્‍ડરની રીતે જોઈએ તો આપણો દેશ એકવીસમી સદીના બીજા દાયકાના અંત તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. કાબેલ વિજ્ઞાની અને ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સ્વ. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામે ‘ઈન્‍ડિયા વીઝન 2020’ નામે એક સપનું જોયું હતું. વિજ્ઞાની હતા એટલે એ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ:::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૮: દુકાળનાં વર્ષો

દીપક ધોળકિયા ૧૬૨૦માં કંપનીનો વેપાર ધમધોકાર ચાલી નીકળ્યો હતો. સૂરત એનું મુખ્ય કેન્દ્દ્ર હતું. સૂરતની ફૅક્ટરીના મુખ્ય અધિકારીને ‘પ્રેસિડન્ટ’નું પદ અપાયું હતું અને સૂરત પ્રેસીડન્સી હેઠળ મલબારથી માંડીને રાતા સમુદ્રનાં બધાં વેપારી કેન્દ્રોને મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. એક પ્રેસીડન્ટ હેઠળ બસ્સો…

વિશ્વના મહારહસ્યો – ૪ – શું બ્રહ્માંડમાં જીવન હશે?

ડૉ. પંકજ જોશી     સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૪-૨-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ બીજો મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

વ્યંગ્ય કવન : (૨૩) ‘હજુય સારા વિદુષકો, રંગલાઓ કે જોકરો મળી રહે!’

– વલીભાઈ મુસા                                      (અછાંદસ) ભારત જેવા દુનિયાના એક મોટા લોકશાહી દેશમાં, જાગૃત એવા એક લોકસભા મતવિસ્તારના મતદારોએ, નિમંત્ર્યા સર્વે કેન્દ્રીય પ્રધાનોને, એક સાથે પૂર્ણ દિવસના ભવ્ય કાર્યક્રમે, દેશની સમસ્યાઓ અંગે ચર્ચાવિચારણા અને તેમની કામગીરીનાં લેખાંજોખાં લેવા! (૧)   શરત…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : સામુહિક દુષ્કર્મ સંસ્કૃતિ

– આરતી નાયર આજકાલ સામુહિક દુષ્કર્મો વધારે થવાં લાગ્યાં છે એમ કહેવું કદાચ સાચું નથી. કદાચ એવું બની રહ્યું છે કે પ્રચાર માધ્યમોમાં તેમને છેલ્લા થોડાક દિવસોથી બહુ મહત્ત્વ મળી રહ્યું છે. ઘરે, કોઈ પણ જગ્યાએ એકઠા થતા સમુહમાં કે…

અવલોકન :: ચામાં આદુ, ત્રણ અવલોકન

સુરેશ જાની ૧) ફાટેલું દુધ અહીં દરરોજ ચા બનાવવાનું મારું કામ. અને મને તે ગમે પણ ખરું હોં!  આ અઢાર વર્ષમાં મારો હાથ પણ સારો એવો બેસી ગયો છે. કચરેલું આદુ અને ઈલાયચી વાળી ‘ સુરેશ ‘ બ્રાન્ડ ચા હું…

લ્યો આ ચીંધી આંગળી : હરકિસન મહેતા, હું અને હરકિસન મહેતા (૨)

-રજનીકુમાર પંડ્યા ગતાંકથી આગળ હરકિસન મહેતાએ મને વખાણ સાથે ચાબખો પણ માર્યો; બોલ્યા : ’આવી સરસ કથા તમે એક લેખ માટે વેડફી નાખી. કોઈ બીજો હોય તો નવલકથા લખે. પણ નવલકથાલેખન તમારી જન્મકુંડળીમાં જ નથી !’ મારા માટે આ પ્રહાર…

વિમાસણ : અધૂરાં કામો એટલે આપણો દેશ?

–સમીર ધોળકિયા આપણે બધા જયારે બહાર ફરવા જઈએ ત્યારે ઘણી બધી વસ્તુઓ અધૂરી, અપૂર્ણ હાલતમાં જોઈએ છીએ. કોઈ વાર આપણને કોઈને પણ એવો વિચાર આવે કે આટલી બધી વસ્તુઓ અપૂર્ણ અથવા તૂટેલી કે બિસ્માર હાલતમાં કેમ છે? કોઈ પણ દિવસે…

બે ગ઼ઝલ

-‘સપના’ વિજાપુરા                               (૧)               મન થાય છે વિશ્વાસ કરવાનું ફરી મન થાય છેઆકાશે ઊડવાનું ફરી મન થાય છે બચપન ગલી નાકે પહોંચ્યુ બસ હશેપાંચીકે રમવાનું ફરી મન થાય છે તાજી કબર છે આજ પણ તારી બહેનકૈં વાત કરવાનું ફરી…

મંજૂષા : ૧૦: ટીવી કેટલું બધું ઝૂંટવી લે છે

-વીનેશ અંતાણી એલિઝાબેથ ડેવિસ નામનાં બહેને ટીવીએ આપણા ઘરમાં કેવું સ્થાન જમાવી દીધું છે અને આપણી રોજબરોજની જિંદગીમાંથી કેટલી બધી સારી બાબતો ઝૂંટવી લીધી છે તેના વિશે રસપ્રદ લેખ લખ્યો છે. બન્યું એવું કે એમના ઘરનું ટીવી મેકેનિકલ ખામીને કારણે…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૨ – नदिया धीरे बहो

– નીતિન વ્યાસ “નદિયા ધીરે બહો” એક રૂપક તરીકે ઘણા કવિઓ અને સંગીતજ્ઞોએ વિવિધ રૂપે પોતાનીં કૃતિઓ અને બંદિશોથી નવાજ્યું છે. કોઈએ જીવનના પ્રવાહરૂપી તો કોઈએ ભક્તિ રૂપી નદીની વાત કરીછે ! એ વાત સાચી છે કે માનવ જીવન આમ…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૬)

નિરંજન મહેતા ૧૭.૦૩.૨૦૧૮ના રોજ E પરથી બનેલા ગીતો અને તે શબ્દોના શીર્ષકોવાળી પછીથી બનેલી ફિલ્મોની જાણકારી આપી હતી. ત્યાર પછી F પરથી બનેલા ગીતો વિષે લખવાનું હતું પણ તેની માહિતી મેળવતા જોયું તો તે પરના ગીતો ન મળ્યા જેના પરથી…