ફિર દેખો યારોં : ટેકનોલોજીરૂપી મોહિનીને જરૂર વધાવીએ, પણ આપણે ભસ્માસુર શું કામ બનીએ?

– બીરેન કોઠારી ભસ્માસુર કોણ? તેનો પરિચય આપણા દેશના લોકોને આપવાનો ન હોય. હકીકતમાં ભસ્માસુર કોઈ રાક્ષસ નહીં, પણ દરેક વ્યક્તિમાં છુપાયેલી માનસિકતા છે. વિવેકનું પ્રમાણભાન બદલાય તો કોઈ પણ વ્યક્તિમાં ભસ્માસુર બનવાની ક્ષમતા રહેલી છે. કેવી હોય તેની માનસિકતા?…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ :૧ : ગુલામી :::: પ્રકરણ ૬ : થોમસ રોના આગમન પહેલાં

દીપક ધોળકિયા મિડલટન ૧૬૧૨ની શરૂઆતમાં સૂરત પહોંચ્યો ત્યારે એને ખબર નહોતી કે ત્યાં કંપનીનો કોઈ એજન્ટ નહોતો અને ફૅક્ટરી પણ બંધ થઈ ગઈ હતી. મકર્રબ ખાને એને બંદરેથી જ પાછો કાઢ્યો. લંડનમાં કંપનીને મિડલટનના શા હાલ થયા તે ખબર જ…

દાદાનો ઠપકો : “તમે ખેડ્યની ગરવાઇ ખોઇ નાખી ! ”

–હીરજી ભીંગરાડિયા “રામ રામ લખમણ કાકા ! કેમ એકલા એકલા અને આમ સૂનમૂન બેહી ગયા છો ?” ચોસલાના 85 વરસના દાદાને મેં પૂછ્યું. “આવ્ય, ભાઇ હીરજી આવ્ય ! આ શિયાળાની કૂણી તડકી મીઠી લાગે છે, તે હું ને ધનોભાઇ બેય…

વલદાની વાસરિકા : (૫૫) : અતિ સંવેદનશીલતા

કેટલાંક વર્ષો પહેલાં વિશ્વસાહિત્યમાંથી ગુજરાતીમાં અનુવાદિત થએલી કેટલીક વાર્તાઓ મેં વાંચી હતી. આજે મારા આર્ટિકલના વિષયમાં રશિયન વાર્તાકાર એન્ટોન ચેખોવ (Anton Chekhov)ની વાર્તા ‘The Death of a Government Clerk’ (એક સરકારી કારકુનનું મૃત્યુ) કેન્દ્રસ્થાને છે. હું મારા વિષયમાં પ્રવેશવા પહેલાં…

નૂતન ભારત – દુધીનો ખાંટુ

સંકલનકાર – : સુરેશ જાની આઠ ફૂટ લાંબી આ દૂધીનું નામ છે ‘નરેન્દ્ર શિવાની દૂધી’. અત્યારના માહોલ પ્રમાણે ઘણી બધી બાબતોને ભારતના વડાપ્રધાન શ્રી. નરેન્દ્ર મોદીના નામ સાથે સાંકળી લેવામાં આવે છે – પછી ભલે ને એમાં તે મહાનુભાવનો ફાળો…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : વિશ્વાસનું વાવેતર

“બેટા, તને શું લાગે છે?” – આરતી નાયર રાતના ૯ વાગ્યા હતા. હું અને પાપા, અમારી કાર માટે લીધેલ હવા ભરીને વાપરી શકાય તેવું ગાદલું ચકાસવાની તૈયારીમાં હતાં. અમે ખુબ ઉત્સાહમાં હતાં, કારણ કે, જો આ બરાબર કામ કરે તો,…

જળમાં વમળ : ૪૨ : મા! મને તું આ જગતમાં આવવા દે

દર્શા કિકાણી આંગળી પકડીને તારી ચાલવા દે, મા! મને તું આ જગતમાં આવવા દે, વંશનું તું જ બીજ તો ફણગાવવા દે, ગોરમાની છાલ લીલી વાવવા દે, તું પરીક્ષણ ભ્રુણનું શાને કરે છે ? તારી આકૃતિ ફરી સરજાવવા દે, ઢીંગલી ઝાંઝર…

મોહનદાસની મીરાં : મેડેલીન સ્લેડ

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતદેશે અનેક પ્રકારના ચઢાવઉતાર જોયા છે. પ્રાચીન કાળથી આજ સુધી આ દેશમાં સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનો આવ્યાં જ કર્યાં છે. પ્રજાએ આ સાંસ્કૃતિક પરિવર્તનોને નવાઈ પમાડે એવી હેસિયતપૂર્વક પચાવ્યાં પણ છે. વિભિન્ન રીતે વિશિષ્ટ પ્રકારના સાંસ્કૃતિક માહોલની વચ્ચે ભારતનું એ…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ ૩૪

નયના પટેલ   સરલાબહેન અને સ્નેહા ધનુબાનો મિજાજ જોઈને એક ક્ષણ માટે ઘા ખાઈ ગયાં. સરલાબહેને તરત જ સ્વસ્થતા મેળવી લીધી. માંડ માંડ મેળવેલા અત્મવિશ્વાસને સંકોરી તે બોલ્યાં, ‘ બા, હું ત્રણ ત્રણ જુવાન બાળકોની મા છું. ગનુભાઈની પરિસ્થિતિથી હવે…

ગ઼ઝલ અને રસદર્શન

ગ઼ઝલ – ડો.મહેશ રાવલ રસદર્શનઃ દેવિકા ધ્રુવ.                    હું એવો દીવો શોધું છું (ગ઼ઝલ) અણજોતી આડશ ઓગાળે હું એવો દીવો શોધું છું.ઓજસ આવે સૌના ભાગે હું એવો દીવો શોધું છું. ખૂણેખૂણો ખોલી મનનો હર મનને નિર્મળતા બક્ષેવાણી વર્તનને અજવાળે હું…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું :: [૨]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ગીતના મુખડાના ભગ સરખા બોલવાળાં, જૂદી જૂદી ફિલ્મોમાં, મોટા ભાગે અલગ જ ધૂન પર રચાયેલાં ગીતોની આપણી આ સફર ગયા અંકમાં એક્દમ સીધા પાટા પર સડસડાટ આગળ વધ્યે જતી હતી. આજના અંકમાં એ જ વિષયને…

પ્રાર્થના અને ફિલ્મીગીતો

નિરંજન મહેતા પ્રાર્થના એ એક એવી શક્તિ છે જે સર્જનહારને આપણી વિનંતી પહોંચાડવાનું માધ્યમ બની રહે છે. આજ રીતે હિંદી ફિલ્મોમાં પણ પોતાની વ્યથા અને વિનંતિ પહોચાડવા માટે પ્રાર્થનાને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. પ્રાર્થના ફક્ત પ્રભુને ઉદ્દેશીને નથી કરાતી તે…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૬.૧ | શું માપી શકાય?

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ બીઝનેસ સૂત્ર | ૬ | માપ સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન‘ના વિષયની ચર્ચા કોર્પોરેશનનો અર્થ, તેનો હેતુ અને તેના દૃષ્ટિકોણના ફલક એમ…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૬

– ચિરાગ પટેલ   पू. ३.१३.६ (२३८) तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम् ॥ જેમ કુશળ શિલ્પી સારી રીતે ચાલવા ચક્રને ગોળાઈ પ્રદાન કરે છે એમ પાર કરવા સમર્થ સાધક બુદ્ધિથી વિવેક…

ફિર દેખો યારોં : ‘રાગ દરબારી’ મહિમા: સુવર્ણ જયંતિએ સદાબહાર

-બીરેન કોઠારી ફિલ્મ અભિનેતા મનોજકુમારે દિગ્દર્શન ક્ષેત્રે ‘ઊપકાર’ ફિલ્મ થકી પદાર્પણ કર્યું, જેની રજૂઆત 1967માં થઈ હતી. આગામી ઘણા સમય સુધી તેઓ પડદા પરના દેશભક્તની મિસાલ બની રહ્યા. ભલાભોળા, સીધાસાદા, દેશપ્રેમી ગ્રામ્ય યુવકના પાત્ર ‘ભારત’ તરીકે તેમણે રૂપેરી પડદે આગવી…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૫: દક્ષિણમાં કોરોમંડલ કાંઠે અને મદ્રાસમાં

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૧માં કોરોમંડલ કાંઠે એટલે કે આંધ્રપ્રદેશ, તમિળનાડુ અને પોંડીચેરી (હવે પુદુચ્ચરિ)ના કાંઠે એમનું પહેલું જહાજ લાગર્યું. કોરોમંડલ નામ મૂળ તો ચોલવંશના રાજાઓને કારણે ‘ચોલમંડલ’ પરથી અથવા પળાવેરકાડુ (ડચ ઉચ્ચાર ‘પુલિકેટ’) સરોવરની ઉત્તરે શ્રીહરિકોટા ટાપુ પરના ગામ ‘કારિમનાલ’ પરથી…

(૫૮) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૪

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા કુછ ન હોતા તો ખ઼ુદા હોતાડુબોયા મુઝ કો હોને ને ન હોતા મૈં તો ક્યા હોતા (૧)                       [- – -]…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મ ણ કો ૧૩ =

ભગવાન થાવરાણી વર્તમાન પેઢીના લોકો માટે’ ઉબંટુ ‘  ( UBUNTU ) શબ્દ અજાણ્યો નથી. આધુનિક શબ્દકોષની પ્રચલિત ભાષામાં કહીએ તો એ એક ‘ Open Source Software Operating System ‘ છે. કોમ્પયુટર વિશ્વમાં એ સોફ્ટવેર સાવ મફત ઉપલબ્ધ છે. આ સિસ્ટમની…

હું મહેક…… :: ૧

“હું મહેક___મહેક બિરજુબેન ગાંધી. હું ૧૨ વર્ષની છું અને હું ઉત્કર્ષ સ્કૂલ રાજકોટમાં સાતમા ધોરણમાં ભણું છું. મારી પાસે કહેવા માટે ઘણું બધું છે. હું તેમને બધાને એક કાગળ લખીશ અને દર મહિને નવો વિષય, નવી વાર્તા કે નવો વિચાર…

વસંતથી હોળી સુધી

– પૂર્વી મોદી મલકાણ વસંત :- મહામાસ થી ફાગણ માસ આવે ત્યાં સુધીમાં પ્રકૃતિ શિયાળાની સુસ્તી ઉતારી વસંતોત્સવનાં રંગબેરંગી દિવસો ઉજવવા માટે તૈયાર થઈ જાય છે. વસંતોત્સવ…આ ઉત્સવનું મૂળ ઋતુ બદલાવ છે. લાંબા શિયાળા પછી પ્રકૃતિ સૂરજની નવી ફૂંટતી કિરણો…

Science સમાચાર (૩૪)

દીપક ધોળકિયા આવજો સ્ટીફન હૉકિંગ..! તમે અમર છો…!   ૦-૦-૦-૦ (૧) થોડા દિવસોમાં ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી ફરશે! ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા તિઆંગોંગ-1 સ્પેસ લૅબ (તિઆંગોંગ એટલે સ્વર્ગીય મહેલ) હવે કોઈ પણ ઘડીએ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી પ્રવેશ કરશે. યુરોપીયન…

કુંપળમાંથી કે. લાલ (ભાગ 3)

(ગયા હપ્તાથી ચાલુ) – રજનીકુમાર પંડ્યા મેં જાપાનવાળી વાત કાઢી.’ પૂછ્યું. ‘સાંભળ્યું છે કે ત્યાં તમને સ્ટેજ પર નગ્ન સુંદરીઓને નચાવવાની ફરમાઈશ થયેલી. થયેલી કે નહિ ?સાફા વગરના, ચીતર્યા ન હોય એવા, અસલી કે. લાલ એકાએક રંગમાં આવી ગયા. ‘શું…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૩૩

નયના પટેલ નીલેશકુમારને બેભાન થયેલા જોઈને સૌ બેબાકળા થઈ ગયાં. મનુભાઈને કળ વળી એટલે ફોન તરફ દોડ્યા અને ૯૯૯ પર ફોન જોડ્યો. ત્યાં સુધીમાં સરલાબહેન રસોડામાંથી કાંદો કાપી લાવી નીલેશકુમારના નાક પાસે ધરી રાખ્યો. અને લતાબહેન નીલેશકુમારને ઢંઢોળતાં ઢંઢોળતા, ‘ઊઠ…

પતિવ્રતા ધર્મની આહુતિ પછી જ ને!

– વલીભાઈ મુસા ‘દૂ…ધ’ એવો સાદ પાડતી મેનાની નજર કમાડના નકુચા ઉપરની સાંકળ પર પડતાં તેણે મને પૂછી નાખ્યું, ‘અનસૂયાબહેન, આ મીનાક્ષીબહેન ક્યાંય બહાર ગયાં છે કે શું ? એમનું દૂધ લઈ લો ને.’ ‘મને ખબર નથી. એમ કર, બૂમ…

સચિન દેવ બર્મન અને અન્ય પુરુષ પાર્શ્વ ગાયકો :: [૧]

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મને રચેલાં પુરુષ ગાયકોના સ્વરમાં ગવાયેલાં સૉલો અને યુગલ ગીતોની આ શ્રેણીમાં આપણે કિશોરકુમાર, મુહમ્મદ રફી, મૂકેશ, તલત મહમૂદ, હેમંતકુમાર અને મન્ના ડેનાં ગીતો સાંભળી ચૂક્યાં છીએ. સચિન દેવ બર્મને રચેલાં પુરુષ ગાયકો…

‘ઈન્ટેલિજન્સ ઈઝ એબિલિટી ટુ અડોપ્ટ ચેન્જ’ : સ્ટીફન હૉકીંગ

સોનલ પરીખ   સાભારઃ જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં સોનલ પરીખની નિયમિત પ્રકાશિત થતી કટાર ‘ રિફ્લેક્શન’માં ૧૮ માર્ચ, ૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે.

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૨). બેક્ટેરીયા/જીવાણુઓ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગઈ કડીમાં બેક્ટેરિયા – જીવાણુઓ – તરીકે ઓળખાતા સુક્ષ્મ જીવોનો પરિચય મેળવવાની શરૂઆત કરી. આજે અહીંથી એ જ રસ્તે આગળ વધીએ. જેમ ભક્તો ભગવાનને માટે કહે છે કે દુનિયાભરનાં વૃક્ષોમાંથી કાગળ બનાવી, બધા જ સમુદ્રોના પાણીની…

ફિર દેખો યારોં : સર! તમારાં લખાણો નથી વાંચ્યાં. પણ પહેલાં એક ‘સેલ્ફી’ હો જાય!

– બીરેન કોઠારી બીજી ભાષાઓ વિશે ખબર નથી, પણ ગુજરાતીમાં પુસ્તકો વ્યાવસાયિક ધોરણે પ્રકાશિત થવા લાગ્યાં ત્યારથી એક સર્વસામાન્ય માન્યતા રહી છે કે આપણી પ્રજામાં વાંચનનું પ્રમાણ ઓછું છે. આ માન્યતા પણ હવે તો એક સદીથી વધુ પુરાણી થઈ. આજકાલ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૪: કંપની સૂરતમાં – વિલિયમ હૉકિન્સ

દીપક ધોળકિયા ૧૬૦૩ પછી ૧૬૦૭ સુધી સાત ખેપ થઈ પરંતુ તે પછી, સદીનાં બાકીનાં વર્ષો લંડનની ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે ઇંડોનેશિયામાં લગભગ ખરાબ રહ્યાં. આ દરમિયાન ડચ કંપની સાથે લડાઈઓ થઈ. જો કે, ઇંગ્લૅન્ડના રાજા અને હૉલૅન્ડ વચ્ચે સંધિ થઈ…

૨૧ માર્ચ વસંતસંપાત

ડૉ. જે જે રાવલ     સાભારઃ શૉ. જે. જે. રાવલની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં નિયમિત પ્રકાશિત થતી કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માં ૧૮ માર્ચ, ૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૨) ધમાચકડી પડે થાળે!

–વલીભાઈ મુસા                                                (અછાંદસ)   ઓપન એર થિયેટર કે બાંધકામે – ઓપન ટુ સ્કાયનો ખ્યાલ વિકસ્યો, ઓપન એર હેર કટીંગ સલુનોમાંથી, પાથરણાં બજારોમાંથી, ખુલ્લી ગટરો અને ફૂટપાથના બકાલાના ટોપલા, પાણીપુરી-દાળવડાં-ચા તણાં હસ્ત ચતુર્ચક્રયાનો, કે પછી એ જ ફૂટપાથિયાં બુટપોલીશનાં ખોખાં…

વિશ્વનાં મહારહસ્યો : ૩ : સૂર્ય-ચંદ્રને બનાવનાર સઘળાં પદાર્થ અને દ્રવ્ય ક્યાંથી આવ્યાં

ડૉ. પંકજ જોશી     સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૨૮-૧-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ બીજો મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

અવલોકન : બ્લોગર

સુરેશ જાની તે બ્લોગર છે. કેવળ એકવીસમી સદીની, તરોતાજા પેદાશ. માનવ ઈતિહાસમાં ભક્તો, ફિલસૂફો, પેગંબરો, રાજાઓ, મહારાજાઓ, સેનાપતિઓ, યોદ્ધાઓ, કવિઓ, લેખકો, સંગીતકારો, નૃત્યકારો, શિલ્પકારો, વિચારકો, વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો, સાગરખેડૂઓ, ચાંચિયાઓ, બહારવટિયાઓ, અસામાજિક/ અનૈતિક તત્વો; અરે! સામાન્ય માણસો પેદા થયા છે. પણ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : કુંપળમાંથી કે. લાલ (ભાગ ૨)

-રજનીકુમાર પંડ્યા ( કાંતિલાલ ગીરધરલાલ વોરાનું નામ કે.લાલ કોણે પાડી આપ્યું ? ફૈબા કોણ થયું ? ગયા હપ્તાથી ચાલુ) કે.લાલે અંતે ભેદ ખોલ્યો: ‘અંતે રેશનકાર્ડ મારાં મારાં નવાં નામનું ફઈબા બન્યું’. ‘રેશનકાર્ડ? ફઈબા ?’ મેં પૂછ્યું. ’માણસની ચકલી બને પણ…

વિમાસણ : અંગત જીવનમાં ‘જો અને તો’

સમીર ધોળકિયા આજકાલ રાજકારણમાં એક પ્રશ્ન સાંભળવા મળે છે કે આઝાદી પછી જો પંડિત નહેરુને બદલે સરદાર પટેલ વડાપ્રધાન થયા હોત તો ? આપણે જાહેર જીવનની આ ‘જો અને તો’ની વાતની ચર્ચા નથી કરવાના પણ અંગત જિંદગીઓમાં ‘જો અને તો’…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૩૨

નયના પટેલ જમી પરવારીને લતાબહેન અને નીલેશકુમાર સાથે બેઠાં ત્યાં સુધી પ્રીતની વાત કોઈએ કાઢી નહી. ધનુબાની, સ્નેહાની વિગેરે વાતો થતી રહી. લતાબહેનની ધીરજનો અંત આવી ગયો હતો અને તેમાંય આજે પ્રીતે જે તેમને કહ્યું હતું, તે વાતની નીલેશકુમારને તો…

ત્રણ કૃતિઓ

– રક્ષા શુક્લ                       (૧)  વિશ્વાસ એટલે              (અછાંદસ) વિશ્વાસ એટલેએ જોવા મેં જોડણીકોશ ખોલ્યો.પુલ્લિંગ, સંજ્ઞાવાચક,ભરોંસો, શ્રદ્ધા, પ્રતીતિ….વધુ અર્થો જોવા મેં જીવનકોશ ખોલ્યો. વિશ્વાસ એટલેમારે આંખે પાટાં બાંધીને અનેતારે પર્દા પાછળ રહીને રમવાની રમત ! વિશ્વાસ એટલેતેં ટીંગાડેલું સૂર્યોદયનું ગાજરઅને…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૧- નુક્તા-ચીં હૈ ગ઼મ-એ- દિલ

– નીતિન વ્યાસ મીરઝા અસદદૌલાબેગ ખાન -મીરઝા ગ઼ાલિબ -નાં સ્વર્ગવાસનું આ 150મું વર્ષ છે. શરૂઆત કરીયે દિલ્હીના નિઝામુદ્દીન વિસ્તારમાં આવેલી તેમની મઝારની મુલાકાતથી: “નુક્તા–ચીં હૈ ગ઼મ–એ– દિલ” નું પઠન ગુલઝારના અવાજ માં: આ બહુ પ્રચલિત અને ગમતી ગઝલ વિશેષ રૂપે…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૫)

નિરંજન મહેતા આ શ્રેણીમાં હવે વારો આવે છે E પરથી આવેલા ગીતો અને તે શબ્દોના શીર્ષકોવાળી પછીથી બનેલી ફિલ્મો. જો કે આ Eવાળા ગીતો અને તે જ શીર્ષકવાળી ફિલ્મો બહુ ઓછા નજરે પડ્યા છે પણ તેમ છતાયે જેટલા મળ્યા તેની…

૧૦૦ શબ્દોની વાત : આપણે ખુશખુશાલ વ્યક્તિ શી રીતે બની શકીએ?

ઉત્પલ વૈશ્નવ “આપણા વિચારોને દબાવી દેવાની ટેવ ન પાડીએ.તેને બદલે, વિચારો ને આપણા સુધી પહોંચવા દઇએ અને આપણે એક પ્રકારે નિરીક્ષક બની જઇએ. આપણા પોતાના જ મનને નિરખવાથી શરૂઆત કરીએ. છટકવાનું ન કરશો; તમારા વિચારોથી ડરશો નહીં.” – સ્વામી રામ…

૧૦૦ શબ્દોની વાત : ઔદાર્ય અને અન્યોનો વિકાસ

તન્મય વોરા લાગતાં વળગતાં લોકોનો વિકાસ એ પોતાના વિકાસમાટે પણ સહુથી સારો રસ્તો છે.બીજાંને આગળ વધારવાની સાથે સાથે તમારે પણ આગળ વધતા રહેવું જોઇએ. પરંતુ, તે માટે તમારે ઔદાર્ય અને વિપુલતાની સ્થિતિએ પહોંચવું પડે. મારા શાળાના દિવસોમાં એક ખેડૂતની વાર્તા…

ફિર દેખો યારોં : મૌત અંજામ-એ-ઝિંદગી હૈ મગર, લોગ મરતે હૈ જિંદગી કે લિયે

– બીરેન કોઠારી કહેવાય છે કે મૃત્યુ કોઈના હાથમાં નથી હોતું. એ કયા નિમિત્તે, કયા સમયે થાય એ અનિશ્ચિત છે. મૃત્યુની અનિશ્ચિતતા બાબતે કવિઓએ હજારો પંક્તિઓ લખી કાઢી હશે. ગયા સપ્તાહે ખ્યાતનામ સૌંદર્યવતી સિનેઅભિનેત્રી શ્રીદેવીનું માત્ર 54 વર્ષની વયે નિધન…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૩: ભારત પહોંચતાં પહેલાં

દીપક ધોળકિયા પરંતુ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપનીની શરૂઆતના એ દિવસો હતા. ભારત એની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓમાં હતું પણ કંપનીએ હજી તો પહેલા પડાવે પહોંચવાનું હતું. હજી તો ફેબ્રુઆરી ૧૬૦૧ છે અને લૅંકેસ્ટર એના ‘રેડ ડ્રૅગન’ જહાજમાં વૂલવિચથી ઈસ્ટ ઇંડીઝ તરફ જવા નીકળી પડ્યો…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મ ણ કો ૧૨ ==

ભગવાન થાવરાણી   સામાન્યત: આપણે જેને અપરાધ માનતા આવ્યા છીએ એ સ્થૂળ હોય છે. હત્યા, ચોરી, લૂંટ, બળાત્કાર, અત્યાચાર વગેરે. અપરાધનો એક અન્ય સુક્ષ્મ પ્રકાર પણ છે. કોઈ ઘટના, વ્યક્તિ, સમૂહ, જાતિ, કોમ કે ધર્મ પ્રત્યે જડ અને પૂર્વનિર્ધારિત માન્યતાઓ…

વિકલાંગની ક્ષમતા : મુનીબા મઝારી

નિરંજન મહેતા (પાકિસ્તાની મહિલા મુનીબા મઝારી, જે એક વિકલાંગ છે, તેણે પોતાના જીવનમાં કેટલી મુશ્કેલીઓ આવી અને તેનો સામનો કરી કેવી રીતે બહાર આવી તે સ્વની વાત જાહેરમાં કહેવા લાગી જેથી અન્ય લોકોને તે પ્રેરણારૂપ બની શકે. તેઓએ પોતાની વાતને…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૨) : આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિન: ઉજવણી પાછળની વાસ્તવિકતા

– ઉત્કંઠા ધોળકિયા મહિલા સશકિતકરણ ! આ શબ્દ છાપાંની કોલમ અને સરકારી યોજનાઓમાં જેટલો વપરાય છે, એનાથી સોમા ભાગનો અમલ પણ વાસ્તવમાં જોવા મળતો હશે કે કેમ એ સવાલ છે. એનું કારણ પુરુષપ્રધાન સમાજવ્યવસ્થા અને તેને લઈને સ્થાપિત થયેલી એવી…

Science સમાચાર (૩૩)

દીપક ધોળકિયા (૧) બચી ગયા! ગયા અઠવાડિયે સાતમી માર્ચે એક મોટા સ્ટેડિયમ જેવડી ઉલ્કા પૃથ્વીની પાસેથી નીકળી ગઈ. એ માત્ર ૧૪ લાખ કિલોમીટર દૂર હતી. નાસા કહે છે કે પૃથ્વીથી ૭૫ લાખ કિલોમીટરના અંતરેથી પસાર થતી કોઈ પણ ઉલ્કા જોખમી…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : કુંપળમાંથી કે.લાલ – ભાગ (૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા (મૂળ બગસરાના પણ કોલકાતાનિવાસી કાપડના વેપારીના પુત્ર કાંતિલાલ ગિરધરલાલ વોરા મહાન જાદુકલાનિષ્ણાત ( ‘જાદુગર’ શબ્દ એમને માટે નાનો પડે) ‘કે. લાલ’ તરીકે જગવિખ્યાત થયા. 1924ની 14 મી જાન્યુઆરીએ જન્મેલા કે.લાલે શુદ્ધ, સાત્વિક, નિર્વ્યસની અને ચારિત્ર્યવાન એવું ૮૮…