લગ્નગીતો – ફટાણાંનો વિસારાયેલો વારસો

પૂર્વી મોદી મલકાણ વિશ્વની એવી કોઈ પ્રજા નથી જેની પાસે પોતાની કોઈ સંસ્કૃતિ નથી સંસ્કૃતિના કોઈ લોક ગીતો નથી. જીવનના વિવિધ પાસાને અડકતી, સ્પર્શતી આ સંસ્કૃતિ એવી ન્યારી છે કે તે પોતાનાં અસ્તિત્ત્વની અંદર ઉત્સવ, આનંદ, રીત રિવાજ, કલા, ખાસિયત,ખુમારી,…

સોરઠની સોડમ ૩૧. ત્રાઠી હયણી (ભાગ ૪)

ડો. દિનેશ વૈષ્ણવ આ વાતના પે’લા ભાગ ૧, ભાગ ૨ અને ભાગ ૩ એમ ત્રણ ભાગ વે.ગુ.માં પ્રકાશીત થયેલ છે. આ ભાગ ૪ પે’લા ત્રણ ભાગના અનુસંધાને છે એટલે જો ઈ ન વાંચ્યા હોય તો ઈ પે’લાં વાંચજો જેથી આ…

સ્ત્રી-રત્ન : ભાગીરથી મહેતા

કવયિત્રી ભાગીરથી, ‘જાહ્‍નવી’; એક પ્રેરણાદાયી પાત્ર, લેખિકાઃ દીકરી, સરયૂ મહેતા–પરીખ મારી નજરે મારા બા, એક પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ હતા. એમના હાથથી કાગળ, પેન અને પુસ્તકો દૂર ન હોય. રસોઈ, ઘરકામ અને નોકરી ઉપરાંત, સાંજે જાણીતા સાહિત્યકારો ઘેર આવીને બેઠા હોય અથવા…

ઉપશમની આરાધિકા : સીતા

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતીય સાહિત્યના આદિ કવિ વાલ્મીકિનો સમયગાળો ભારત દેશનો પ્રશિષ્ટ (Classic) યુગ છે. રામાયણ ને મહાભારત આથી જ આપણાં પ્રશિષ્ટ મહાકાવ્યો છે. આ બંને કૃતિઓમાંથી તત્કાલીન સમાજજીવનની શિષ્ટ છબી ઊપસે છે. સામાન્ય રીતે તો સાહિત્ય જીવાતા જીવનને ઝીલતું હોય…

બંસી કાહે કો બજાઈ : પ્રકરણ ૧૯

લેખિકા : નિર્મલા દેશપાંડે અનુવાદ : કેપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે સવારના દસ વાગ્યા હશે. રામરતનની ઘોડાગાડી બંગલાના ફાટક પાસે ઊભી હતી. જામુની અને મિથ્લા શેતૂરના ઝાડ નીચે શેખરની રાહ જોતી ઊભી હતી. જાનકીબાઈ રસોડામાં રોટલી વણી રહ્યાં હતાં ત્યાં શેખર રસોડામાં…

બે ગીત

-યોસેફ મેકવાન                 ( ૧ ) એક ઘટના આંખમાંથી આભનો ઉઘાડ તમે કીધો નેપુલક્યાં અમે તો રોમરોમ,રૂપનો હેલારો અમને અડકી ગયો રે દોમદોમ! તડકાને તીર હાથ ઊંચો કરેલ નેથઈ ગઈ શું અણજાણી ભૂલ?સાવ રે અચિંત તમે જોઈ લીધું આછું-ને લજ્જાનું લ્હેર્યું…

સચિન દેવ બર્મન અને એસ ડી બર્મન : ગૈર ફિલ્મી હિંદી ગીતો [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મનનાં સંગીતની વાત કરતાં કરતાં આપણે ભલે તેમનાં અર્ધાંગિની મીરાં બર્મનની વાત ન કરીએ, પણ તેમનાં ગૈર ફિલ્મી ગીતોની વાત કરતાં હોઈએ અને મીરાં બર્મનનો ઉલ્લેખ ન કરીએ માત્ર આપણી વાત જ…

સુક્ષ્મ જીવોની સ્રૂષ્ટિ (૧૭)…. બેક્ટેરીયા/જીવાણુ

– પીયૂષ મ. પંડ્યા ગઈ કડીમાં આપણે એ જાણ્યું કે બેક્ટેરીયામાં મુખ્યત્વે અલિંગી પ્રજનન જોવા મળે છે. તે ઉપરાંત વિશિષ્ટ સંજોગોમાં લિંગી પ્રજનન પણ થઈ શકે છે અને થતું રહે છે. અહીં એ વિશે વિગતવાર વાત કરીએ. સૌ પ્રથમ આપણે…

સાયન્સ ફેર :: સોલાર પાવર : તેજને કાબૂમાં રાખવાની મથામણ બહુ મોંઘી છે!

જ્વલંત નાયક આ વખતે શ્રાદ્ધ પક્ષમાં સૂરજદાદાએ ઉનાળા જેવી જ ગરમી વરસાવી! નવરાત્રીના દાંડિયા રમે એ પહેલા જ ગુજરાતીઓ બિચારા પરસેવે રેબઝેબ થઇ ગયા. એવો વિચાર ચોક્કસ આવે કે સૂરજ આપણા ઉપર આમ ગરમી કરે, એના કરતા કંઈક કામ લાગતો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ર :: આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ::પ્રકરણ ૩: બંગાળમાં વિરોધના સૂર

સંન્યાસી વિદ્રોહ (૩) દીપક ધોળકિયા આપણે સંન્યાસીઓની ભૂમિકા સમજવા માટે અઢારમી સદીના કૂચબિહારમાં આવ્યા છીએ. કૂચબિહારનું રાજ્ય એ વખતે બંગાળનો ભાગ નહોતું. ૧૭૬૫માં કૂચબિહારના સગીર વયના રાજા દેવેન્દ્ર નારાયણનું એક સંન્યાસી રામાનંદ ગોસાઈંની ઉશ્કેરણીથી કોઈએ ખૂન કરી નાખ્યું રાજ્ય નધણિયાતું…

ફિર દેખો યારોં : બાકી જો બચા થા, કાલે ચોર લે ગયે…

-બીરેન કોઠારી સંબંધિત ખાતાના મંત્રીઓના ચહેરાને ચમકાવતી વિવિધ યોજનાઓની જાહેરખબરો અખબારોનાં પાનાંઓ પર તેમજ અનેક જાહેર સ્થળોએ મૂકાય એ બાબત સામાન્ય બની રહી છે. તેને કોણ વાંચતું હશે, અને કેટલી ગંભીરતાથી લેતું હશે એ સંશોધનનો વિષય બની શકે એમ છે.…

વલદાની વાસરિકા : (૬૨) વાણીવિનિમયમાં સંતુલિત અતિશયોક્તિની કળા (૨)

–વલીભાઈ મુસા હવે અહીં હું મારા કથનને વળાંક આપું છું અને અગાઉના મારા લાલુજીના ઉલ્લેખ સાથે તમને સાંકળું છું. તેમના પદ્યનું અંગ્રેજીમાં રૂપાંતર ચોક્કસ રમુજ ઉત્પન્ન કરી શક્યું, પણ તેમના હિંદીમાંના ખૂબ જ અસરકારક પદ્યના મૂળ ભાવને તેઓ યોગ્ય ન્યાય…

વ્યવસાયી કામોનું બોઝીલ પોટલું ઝાડવે લટકાવીએ

હીરજી ભીંગરાડિયા “કેમ બધાં આજ કામે નો’તાં ગુડાણાં ? રોંઢો થયો તોય નો છોકરો ફરક્યો એકેય કે ન તું ! ઘેર શું લકુંબો દાટ્યો હતો તે બધાં ઘેર જ ખોડાઇ રહ્યાં ? કામ કરવાનું તો ઘેર ગયું, મારા બપોરના રોટલાય…

વાર્તામેળો : ૨ : ગુસ્સે થયેલો ગબ્બર

વરુણ પરમાર શાળા: જ્ઞાનશાળા ગબ્બર: અરે, ઓ કાલિયા ! કહા ગયે વો તીન લોગ? કાલિયા: સરદાર, અભી જોતા હું.              (કાલિયો જોવા જાય છે.) સરદાર: વો આ રહે હે. સાંભા: અરે, આપણે ત્રણે તો તેલના ભજિયાં હોય તેમ કરી મૂકીયા…

Science સમાચાર ૪૯

દીપક ધોળકિયા (૧) સયૂઝ નિષ્ફળ; અવકાશયાત્રીઓ સહીસલામત ગયા ગુરુવારે કઝાખસ્તાનના બાઇકાનૂર કૉસ્મોડ્રોમ પર એક મોટો અકસ્માત થયો. નાસાના નિક હેગ અને રસ્કૉસ્મોસ(રશિયાની અવકાશી સંસ્થા)ના અલેક્સેઈ ઑફ્ચિનિનને લઈને એક અવકાશી કૅપ્સ્યૂલ ઇંટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન સાથે જોડાવા માટે નીકળી પણ એનું બૂસ્ટર…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ગિરીન જોષીની ફિંગરપ્રિન્‍ટ

– રજનીકુમાર પંડ્યા વરઘોડો નીકળવાની તૈયારીમાં. શરદ પાનના બે ડૂચા બેય ગલોફામાં ઠાંસીને, હાથમાં ફૂલનો મોટો ગજરો લઈને તૈયાર. ત્યાં ગિરીનભાઈએ મારા ખભે હાથ મૂકીને મને પૂછ્યું : કેવો લાગે છે શરદ ?” “એકવીસ વરસની ઉંમરે તમે જેતપુરમાં મારા ડ્રોઈંગ…

સ્ત્રીસમોવડ

–નિરંજન મહેતા કાનન અને દિવ્યેશ કોલેજમાં સાથે હતાં અને ત્યારબાદ MBA પણ એક જ સંસ્થામાંથી કર્યું, એટલે સ્વાભાવિક છે કે તેમની વચ્ચે નિકટતા હોવાની. એક જ અભ્યાસ અને સરખી વયનાં એટલે વિચારોમાં પણ મેળ બેસે. એટલે જો તેઓએ એકબીજાંને પસંદ…

બંસી કાહે કો બજાઈ : પ્રકરણ ૧૮

લેખિકા : નિર્મલા દેશપાંડે અનુવાદ : કેપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે સત્વંતકાકીને ઘેર જન્માષ્ટમીનો ઉત્સવ પૂરો થતાં જાનકીબાઈ અને ચંદ્રાવતી સિકત્તરની સાથે બંગલે પાછા આવ્યા ત્યારે રાતનો એક વાગી ગયો હતો. ડાઈનિંગ-રુમમાં દીવો બળતો હતો. ટેબલ પર એક ઊંધા ગ્લાસની નીચે ખુલ્લું…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૮ – “મોરા સૈયાં મોસે બોલે ના”

– નીતિન વ્યાસ                  ઠુમરી: “મોરા સૈયાં મોસે બોલે ના” सावन बीतो जाये पिहरवामन मेरा घबरायेऐसो गए परदेस पिया तुमचैन हमें नहीं आयेमोरा सैयां मोसे बोले ना मैं लाख जतन कर हारीमोरा सैयां मोसे बोले ना….. तू जो नहीं तो…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૧૨)

નિરંજન મહેતા આ લેખમાં હવે R અક્ષ્રરથી શરૂ થતી ફિલ્મોનાં શીર્ષક, કે જે અગાઉ આવી ગયેલ કોઈ ફિલ્મગીત પર આધારિત છે તેની રજૂઆત છે. ૧૯૫૩મા આવેલી ફિલ્મ ‘આહ’માં ગીત છે राजा की आयेगी बारात, रंगीली होगी रात मगन मै नाचूंगी…

ઉદ્યોગસાહસિકતા : “90/10 સ્ટીફન કોવી” નો સિધ્ધાંત

– હિરણ્ય વ્યાસ ‘અમોર ફાતી’ એ લેટીન શબ્દ સમુહ છે. જેનો અર્થ થાય છે; નશીબ સાથે પ્રેમ યા પોતાના નશીબથી ચાહત. : AMOR FATI – love of fate, the welcoming of all life’s experiences as good, Learn To Love Your…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૧

– ચિરાગ પટેલ पू.प. ५.४.८(४८४) पवमानो अजीजनद्दिवश्चित्रं न तन्यतुम् । ज्योतिर्वैश्वानरं बृहत् ॥ પવિત્ર થયા પશ્ચાત સોમરસે દિવ્યલોકમાં સ્થિત દરેકને પ્રકાશિત કરવા સમર્થ મહાન વૈશ્વાનર જ્યોતિને વીજળી સમાન પ્રગટ કરી. અમહીયુ આઙ્ગિરસ ઋષિનો આ શ્લોક સોમરસને પીવાથી થતી અસરને જણાવતો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ર :: આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: પ્રકરણ ૨ બંગાળમાં વિરોધના સૂર્

દીપક ધોળકિયા સંન્યાસી વિદ્રોહ (૨) ‘છિઆત્તેતોરેર મોનોન્તર’ (એટલે કે બંગાળના કૅલેંડર પ્રમાણે ૧૧૭૬નો દુકાળ) એવો ભયંકર હતો કે વૉરેન હેસ્ટિંગ્સના ૧૭૭૨ના રિપોર્ટ પ્રમાણે ઓછામાં ઓછી ત્રીજા ભાગની વસ્તીને ભૂખ ભરખી ગઈ. કેટલાક વિદ્વાનોનું માનવું છે કે મુક્ત બજારના અખતરા બ્રિટને…

ફિર દેખો યારોં : ગાંધી સાથે દોસ્તી એ જ સાચી અંજલિ

– બીરેન કોઠારી ગાજ્યા મેઘ વરસે નહીં, એમ કહેવાય છે. ગુજરાતમાં આ વર્ષે ચોમાસામાં મેઘ જોઈએ એટલા ગાજ્યા પણ નથી, કે નથી પૂરતા પ્રમાણમાં વરસ્યા. આમ છતાં, ઘણા સમયથી કેટલાંક વાદળો જોશભેર ગાજી રહ્યાં છે અને આ લેખ પ્રકાશિત થશે…

(૬૪) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન : વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૪ થી ૫)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૪ થી ૫) (આંશિક ભાગ – ૨) ||  (ગતાંક આંશિક ભાગ – ૧ ના અનુસંધાને ચાલુ) થી વો ઇક શખ઼્સ કે તસવ્વુર સે અબ વો રાનાઈ–એ–ખ઼યાલ…

લે ગઈ દિલ, સફર જાપાનકી : ૩: પ્રાચીન અને અર્વાચીન ટોક્યો

– દર્શા કિકાણી ૨૯/૦૩/૨૦૧૮ સવાર-સવારમાં તૈયાર થવામાં બાધારૂપ બનેલી એવી ટોઈલેટસીટ પરની ગડમથલ તો કહેવી જ પડે! ટોઈલેટસીટના જમણા હાથે ટી.વી.ના રિમોટ જેવું કીબોર્ડ લાગેલું હતું જેમાં અધધધ થઈ જવાય તેટલાં વિકલ્પો આપ્યાં હતાં! પાણીની ૩ સ્પીડ, ૨-૩ ટેમ્પરેચર, પાણી…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં (૯) : આર યુ ઓકે, ડૉક્ટર?

– ડૉ. શ્વેતા દવે તબીબી ક્ષેત્ર સાથે સામાન્યત: કરુણાનો ભાવ જોડાયેલો છે. આજના હળાહળ વ્યાપારીકરણના યુગમાં આ ક્ષેત્ર પણ બાકાત નથી રહ્યું, છતાં હજી ડૉક્ટરોને ફરિશ્તા માનનારાઓનું પ્રમાણ છે ખરું. અહીં આ જગત સાથે સંકળાયેલા વ્યંગ્યની ઝાંખી કરાવવાનો પ્રયત્ન છે.…

મંજૂ ષા ૧૬. વિપત્તિ નવું જીવન આપે છે

-વીનેશ અંતાણી સૉફી સૅબેજ નામની મહિલાને અડતાલીસમા વર્ષે લન્ગ્સ કેન્સર ડાયોગ્નાઈઝ થયું ત્યારે તે ઘણું એડવાન્સ સ્ટેજમાં હતું. બચવાની કોઈ આશા નહોતી. તેમ છતાં સૉફી હિંમત હારી નહીં. ત્યાર પછી એને થયેલા અનુભવો વિશે એણે ‘ધ કેન્સર વ્હિસ્પરર’ નામનું પુસ્તક…

વિમાસણ : માનસિક રીતે મજબૂત

સમીર ધોળકિયા આપણે બધા TV માં આવતી ચર્ચાઓ જોઈએ છીએ. કેવી ઉગ્ર હોય છે! એમ જ થાય કે હમણાં જ મારામારી થઈ જશે! આવી ચર્ચાઓ જોતાં જોતાં વિચાર આવે કે આ નેતાઓ પર આટલા બધા આક્ષેપો થતા હોવા છતાં તેમના…

એક અછાંદસ કવિતા- તેની પૂર્વભૂમિકા સાથે

–દેવિકા ધ્રુવ પૂર્વભૂમિકાઃ સ્પોર્ટ્સની દૂનિયામાં ગોલ્ફ એક અનોખી રમત છે. આમ તો હું રમત-ગમતની દુનિયાનો જીવ નથી, પણ પુત્ર-પૌત્ર-પૌત્રીઓને આ ગોલ્ફની રમત રમતાં જોવાની મઝા આવી. જોતાં જોતાં રસ પડવા માંડ્યો અને ઘણું જાણવાનું પણ મળ્યું. (પ્રેમનો પ્રભાવ માનવીને ક્યાં…

બંસી કાહે કો બજાઈ : પ્રકરણ ૧૭

લેખિકા : નિર્મલા દેશપાંડે અનુવાદ : કેપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે “જીજી, ચલો, તુમ્હેં મા બુલાવૈ હૈ,” સાંજના પાંચ – સાડા પાંચના સુમારે ચંદ્રાવતીના બારણાની બહાર થંભીને જામુનીએ કહ્યું. તેની પાછળ પાછળ મિથ્લા પણ આવી પહોંચી. બન્નેનાં ચહેરા વિનવણીભર્યા હતા. “શું કામ…

શૈલેન્દ્રનાં ગીતોની શકર(જયકિશન)ની સંગીત રચનાઓ : ૧૯૪૯-૧૯૫૩

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ આપણે વિસરાતી યાદો.. સદા યાદ રહેતાં ગીતોની આ લેખશ્રેણીંમાં શૈલેન્દ્ર રચિત શંકર જયકિશન સિવાયના સંગીતકારોનાં ગીતોની લેખમાળા દર વર્ષે કરી રહ્યાં છીએ. એવી જ લેખમાળા આપણે હસરત જયપુરીની પણ કરી રહ્યાં છીએ. હસરત જયપુરીની…

વિશ્વના રહસ્યો : ૧૩ : માનવ મસ્તિષ્ક કેવી રીતે કામ કરે છે?

ડૉ.પંકજ જોશી સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૨૨-૦૪-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ  મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

સાયન્સ ફેર : :: હાથી : આ ‘લીવીંગ લિજન્ડ’ને બચાવી લેવો જોઈએ!

જ્વલંત નાયક હજૂ હંમણાં જ ગણેશોત્સવ પૂરો થયો. ગણેશજી એવા દેવ છે જે દરેકને વહાલા છે. શા માટે આપણે ગણેશજીને આટલું ચાહીએ છીએ? ધાર્મિક-સાત્વિક કારણો તો ખરા જ, પરંતુ કદાચ એમનો આગવો દેખાવ પણ આકર્ષણનું મોટું કારણ છે. હાથીનું મસ્તક,…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૨: :આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: પ્રકરણ ૧ : બંગાળમાં વિરોધના સૂર્

સંન્યાસી વિદ્રોહ (૧) દીપક ધોળકિયા ૧૮મી સદીનો ઉત્તરાર્ધ એક યુગનો અંત હતો અને બીજા યુગનો પ્રારંભ હતો. મોગલો, મરાઠાઓ, નિઝામ, ટીપુ, અવધ વગેર અનેક સ્વાધીન રાજ્યોનો અંત આવ્યો અને બ્રિટિશ યુગ શરૂ થયો. ૧૭૫૭માં પ્લાસીના વિજય પછી કંપનીને દીવાની મળી…

ફિર દેખો યારોં : કરના થા ઈકરાર, મગર ઈન્કાર ઈસી સે કર બૈઠે

-બીરેન કોઠારી કોઈ પણ સમસ્યાનો ઊકેલ આપણે ધારીએ છીએ એટલો અઘરો નથી હોતો. સમસ્યાને ઊકેલવાની બે પ્રચલિત પદ્ધતિઓ આપણે ત્યાં છે. જે તે સમસ્યા હોવાનો જ ઈ‍ન્કાર કરી દેવો એ સૌથી લોકપ્રિય પદ્ધતિ છે. સમસ્યા પ્રત્યે આંખ આડા કાન કરવા…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૯) શ્યામ રંગ સમીપે ન જાવું

-દયારામ (પૂર્વભૂમિકા : એકવાર શ્રી કૃષ્ણે રાધિકાના મુખની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે, ‘રાધિકે, તું તો ચંદ્રમુખી છે.’ બસ, રાધિકાને આમાં તો માઠું લાગી ગયું, કેમ કે ચંદ્રમાં તો ડાઘ હોય! દયારામે તેમના આ પદને રાધિકામુખે મૂક્યું છે અને શ્યામ એવા…

વાર્તામેળો – ૨ : જૂના જમાનાના રાબિયા માઁ અથવા પતિ પત્નીની મૂંઝવણ

ગુલફિશા કુરેશી શાળા: ઓરીએન્ટલ હાયર સેકંડરી સ્કૂલ ઘણા વર્ષો પહેલાંની વાત છે, એક નગરમાં એક નાનકડું કુટુંબ રહેતું હતું. તે કુટુંબમાં એક જાજરમાન વૃદ્ધ ડોશી, તેમનો પુત્ર અને પુત્રવધુ રહેતા હતા. જમાનો ભલે બદલાયો પરંતુ એ વૃદ્ધ ડોશી કે જેમનું…

ગુજરાતી લીટરરી એકેડેમી ઓફ નોર્થ અમેરિકાનું ૧૧મું દ્વિવાર્ષિક સાહિત્ય સંમેલન

– દેવિકા ધ્રુવ ઘણા મહિનાઓથી જેની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોવાઈ રહી હતી તે ગુજરાતી લીટરરી એકેડેમી ઓફ નોર્થ અમેરિકાનું ૧૧મું દ્વિવાર્ષિક સાહિત્ય સંમેલન આ વર્ષે સપ્ટે.ની તા ૭,૮,અને ૯ના રોજ ઉજવાયું. આયોજન મુજબ ૭મી તારીખની સાંજે પાંચ વાગ્યાથી ન્યૂજર્સીની ફેરબ્રીજ હોટેલના…

Science સમાચાર ૪૮

દીપક ધોળકિયા (૧) પાણીમાં પગ નાખ્યો અને…. આંધ્ર પ્રદેશની ગૂથીકોંડા ગુફામાં બાયોસ્પેલોયોલૉજિસ્ટ ( ગુફાઓના બાયોલોજિસ્ટ) શાહબુદ્દીન શેખ જીવાત શોધતા હતા. એમને અચાનક લાગ્યું કે એમના પગ પર કોઈ જીવડું ચડ્યું છે. એને ખંખેરી નાખવા માટે એમણે પાણીમાં પગ ડુબાડ્યો. પાણી…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સ્વ કાંતિ મડીયા: સંજય છેલના અરિસામાં….

-રજનીકુમાર પંડ્યા (અમદાવાદ-વડોદરા-ભાવનગર-રાજકોટ અને ગુજરાતના બીજાં શહેરોની નાટ્યપ્રવૃત્તિ અને મુંબઇની નાટ્યપ્રવૃત્તિ એ બેઉનું ઉદગમ ગુજરાતી રંગભૂમિ હોવા છતાં આપણે એને એક જ માબાપના જોડીયાં સંતાનો જેવી સરખામણી આપી શકીએ એમ નથી. કારણ સાફ છે.મુંબઇની રંગભૂમિ હિંદી ફિલમોનો અને ટીવી સિરીયલોનો…

લખુડી

-વલીભાઈ મુસા ‘એય…લખુડી આવી…ઈ…ઈ…’ શેરીના નાકે સાદ પડે છે. આ લખુડી કોણ છે એવું ગામમાં કોઈ પૂછે તો નહિ જ, કેમ કે કોઈ તેનાથી અજાણ ન હતું, જન્મથી આધેડ વય સુધી પહોંચેલી, અસલી સોનાનાં ઘરેણાંથી સજ્જ, પણ પોતાનાં રોજિંદાં સાદગીપૂર્ણ…

બંસી કાહે કો બજાઈ: પ્રકરણ ૧૬

લેખિકા : નિર્મલા દેશપાંડે અનુવાદ : કેપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે હરિયાલી તીજ (હરિતાલિકા વ્રત)નો દિવસ ઉગ્યો. જાંબુડીના ઝાડ પર ચઢી સિકત્તર અને રામરતને એક મજબૂત ડાળ પર હિંડોળાની રસ્સી બાંધી. રંધો મારી મારીને લિસી – લસ્સ કરેલી સાગની પાટલીમાં દોરડું પરોવવામાં…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું [૮]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ અનાયાસ મળી આવતાં ગીતોને કારણે અલગ અલગ ફિલ્મોમાં જૂદાં જૂદાં સ્વરૂપે રજૂ થયેલાં વર્ઝન ગીતોની શૃંખલા રસભરી બનતી જતી આવી છે. આ અંકમાં પણ કોઈ એક ગીત યાદ આવી જવાનું કારણ સંઆંતરે ચાલી રહેલી અન્ય…

તહેવારોને લગતાં ફિલ્મીગીતો (૫) – નવરાત્રિ

નિરંજન મહેતા ગણપતિ વિસર્જનની કળ હજી વળી નથી ત્યાં તો રાસની રમઝટનો સમય આવી ગયો – જી હાં, નવરાત્રિ. જો કે ગરબા સ્ટાઈલમાં ઘણા ગીતો છે પણ તે નવરાત્રિનાં સંદર્ભમાં નથી. જે થોડાક મળ્યા છે તેની વિગતો આ સાથે આપી…

બીઝનેસ સૂત્ર |૮.૨| તમે શું છો અને તમારી તમારા પોતા વિષેની છબી શું છે?

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ બીઝનેસ સૂત્ર | ૮ | કૌટુંબીક ઝઘડા સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન’ના વિષયની ચર્ચા કોર્પોરેશનનો અર્થ, તેનો હેતુ અને તેના દૃષ્ટિકોણના ફલક…

પરિસરનો પડકાર ૧૫ : ભારતમાં મળી આવતાં હરણ [૨]

ચંદ્રશેખર પંડ્યા પ્રિય વાચક, ગયા લેખમાં આપણે ભારતના જંગલોમાં મળી આવતા હરણોની કુલ ૯ પ્રજાતિઓ પૈકી પાંચ પ્રજાતિઓ વિષે માહિતગાર થયા. ચિતલ અથવા સ્પોટેડ ડિયર, સાબર અથવા તો સાંભર, બારાસિંઘા અથવા સ્વામ્પ ડિયર, ડાન્સીંગ અથવા થામીન અથવા તો બ્રો એંટલર્ડ…

ફિર દેખો યારોં : મનુષ્યને જીવતો ન છોડનારો વાઘને બચાવે?

-બીરેન કોઠારી વિકાસના આ યુગમાં કોઈ પણ સ્થળને પ્રવાસનધામ તરીકે વિકસાવવાની તેમજ પ્રવાસીઓ માટેનાં આકર્ષણો ઊભાં કરવાની ઘોષણા સરકારી યા બિનસરકારી રાહે કરવામાં આવે ત્યારે હૈયે ફાળ પડે છે. આમ થવું સકારણ છે. માહિતીના સ્ફોટના આ યુગમાં હવે લોકોનો પ્રવાસપ્રેમ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :ભાગ ૧:: ગુલામી :: પ્રકરણ ૩૧: સમાપન (પહેલો ભાગ)

દીપક ધોળકિયા આ સાથે ‘ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ’ શ્રેણીનો ‘ભાગ ૧: ગુલામી’ આજે સમાપ્ત કરીએ. પરંતુ મારે નમ્રતાપૂર્વક કહેવું જોઈએ કે હું ઇતિહાસકાર નથી અને ઇતિહાસમાં ખાસ જાણતો પણ નથી એટલે ઇતિહાસનું આલેખન કરવાનું મારું ગજું નથી.…

લે ગઈ દિલ, સફર જાપાનકી : ૨. જાપાનમાં આગમન

– દર્શા કિકાણી ટોકયોમાં બે ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ છે : નરીતા અને હનેડા. હનેડા એરપોર્ટ સેન્ટ્રલ ટોક્યોથી નજીક છે. લગભગ ૧૯૮૦ સુધી હનેડા એરપોર્ટ પ્રાથમિક ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ હતું. તે એશિયાનું ત્રીજા નંબરનું (દુબઈ અને બેજિંગ પછી) એરપોર્ટ છે. ૨૦૧૭માં લગભગ ૮.૫…

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી – પુસ્તક પરિચય : કવાએટ સિકનેસ : મૂગી વેદના

– જગદીશ પટેલ અર્લ ડોટર અમેરિકાના જાણીતા તસવીરકાર છે જેણે આખું જીવન શ્રમજીવીઓની જ તસ્વીરો લીધી. કવાએટ સિકનેસ એમની તસ્વીરોનું પુસ્તક છે (પ્રકાશન: ૧૯૯૮). પુસ્તકમાં પોતાની આત્મકથનાત્મક નોંધમાં અર્લ ડોટર જણાવે છે કે 25 વર્ષ કરતાં વધુ સમયગાળા દરમિયાન કામદારો…

સલાહ : સુખી થવાનો માર્ગ કે સફળ થવાનો?

– પૂર્વી મોદી મલકાણ न मुझसे सलाह ली, न इजाज़त तलब हुईबस बे-वजह रूठ बैठे हैं आप अपनी ख़ुशी से મોટાભાગના લોકોની આજ ફરિયાદ જ હોય છે કે તેણે મારી સલાહ ન લીધી. પહેલાં પૂછ્યું હોત તો કાંઈક મદદ થાત.…

સોરઠની સોડમ : ૩૦ – ત્રાઠી હયણી (ભાગ ૩)

ડો. દિનેશ વૈષ્ણવ આ વાતના પે’લા બે ભાગ વે.ગુ.માં અનુક્રમે જુલાઈ ૧૭ અને ઓગષ્ટ ૧૪, ૨૦૧૮ના પ્રકાશીત થયેલ છે અને એની લીંક છે: આ ભાગ ૩ પે’લા બે ભાગના અનુસંધાને છે એટલે જો ઈ ન વાંચ્યા હોય તો ઈ પે’લાં…

સ્ત્રી અને (પુરુષ) સમાજ

– વિમળા હિરપરા આજે સમાજમાં સ્ત્રી ને ખાસ તો નિર્દોષ ને અબુધ એવી કુમળી બાળાઓ સાથે અને સામુહિક બળાત્કારની શરમજનક ધટનાઓ વધી રહી છે. સમજાતુંનથી કે જે દેશમાં અજાણી સ્ત્રીને બેન, દિકરી કે મા તરીકે સન્માન અપાતું, જયા પરાઇ ઓરત…

મંજૂ ષા ૧૫. : સોશ્યલ મિડિયાની સંપર્કજાળ

વીનેશ અંતાણી અગિયાર વરસનો કૉલીન શારીરિક રીતે અપંગ હતો. શાળામાં કોઈ એની બાજુમાં બેસવા તૈયાર થતું નહીં. એ રિસેસમાં પણ એકલો બેસી રહેતો. આ બધાની એના વર્તન પર પડવા લાગી. એ ઘરમાં પણ એકલો અને ઉદાસ બેસી રહેતો, કોઈની સાથે…