વલદાની વાસરિકા : (૫૭) સહજ વિનોદવૃત્તિ

– વલીભાઈ મુસા સર્વ પ્રથમ તો આપણે માર્ક ટ્વેઈન (Mark Twain)ના અવલોકનને તપાસીએ કે વિનોદ અથવા રમુજનો અભ્યાસ કરવો એટલે જીવવિજ્ઞાનના અભ્યાસમાં દેડકાને ચીરવું કે જ્યાં આપણે દેડકા વિષે ઘણું બધું જાણી તો શકીએ, પણ તેનો અંત તો મરેલા દેડકાથી…

“વાંકે-વહમે” આપણા “બળ” કરતાં અનુભવીઓની લગાડીએ “કળ” !

હીરજી ભીંગરાડિયા ‘ બળ ’ અને ‘ કળ ’ એ બે શબ્દોમાં બોલ્યે ઝાઝો ફેર દેખાતો નથી. પણ બન્નેના વપરાશથી નિપજતાં પરિણામોમાં લાખ ગાડાનો ફેર હોય છે. કામ ખેતીનું હોય કે બીજું, એમાં શરીરશ્રમ એટલે કે બળ તો વાપરવું જ…

વાર્તામેળો– ૨ : હાસ્ય વાર્તા

શાહ નરેશ શાળા- હિન્દુ અનાથ આશ્રમ, નડિયાદ વરસો પહેલાંની વાત છે. કોઈ એક રામપુર નામનું ગામ હતું. ગામમાં રાજાનો મહેલ હતો. ત્યાં ત્રણ ચોર પણ રહેતા હતા. રાજાના મહેલમાં નસરુદ્દીન પણ રહેતા હતા. એક દિવસ ગામમાં અંધારી રાત હતી. ત્યારે…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : સોહામણો ચહેરો

– આરતી નાયર હું નાની હતી ત્યારે મોટાં થવાની મને હંમેશાં તાલાવેલી રહેતી. પરંતુ જેવી હું કિશોરાવસ્થામાં આવી તે સાથે મને મોટો ધક્કો લાગ્યો.મારી આસપાસની મારી ઉમરની ઘણી છોકરીઓની હાલત એવી જ હતી. જોકે એ બધીઓમાં ખીલનાં ક્ષેત્રે મારૂં સ્થાન…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : આપ્યાં વરદાન ભગવાન પાછાં ખેંચી લે તો એ ભગવાન કેવો ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા (ખટકાની જેમ યાદ આવી ગયો એ પ્રસંગ. સાલ હતી 1976ની. હું વેરાવળમાં વિજયા બેંકમાં બ્રાંચ ઓપનર મેનેજર હતો એ વખતની એ ઘટના) મારા સાઢુભાઇ નવીનચંદ્ર શુક્લ એમ બોલ્યા કે આ મારો ભત્રીજો થાય. ત્યારે જ ખબર પડી…

ઊર્ધ્વ ચેતનાનાં આરોહી : માતાજી

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતના મહાન જ્ઞાનપુરુષ શંકરાચાર્યે મનુષ્યનાં ત્રણ પારનાં ભાગ્ય ગણાવ્યાં છે : દુર્લભ ત્રયમેવૈતદ્ દેવાનુગ્રહ હેતુકમ્ મનુષ્યત્વં મુમુક્ષત્વં મહાપુરુષ સંશ્રય અર્થાત્ મનુષ્યત્વ, મુક્તિ માટેની ઉત્કટ અભિલાષા અને કોઈ મહાત્માનો આશ્રય પ્રાપ્ત થવો – આ ત્રણેય દુષ્પ્રાપ્ય જ છે. અને…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ – ૪૧

નયના પટેલ સાદાઈથી બધા જ પ્રસંગો કરવાના હોવાથી સરલાબહેનને કામનો ભાર ખાસ અનુભવાતો નહોતો. આમ તો સૌ રીલેક્ષ હતાં. સરલાબહેનને સ્નેહાને મહેંદી કરાવવાના કોડ હતાં. તેથી લગ્નના બે દિવસ આગળ જ એમણે પોતાને ત્યાં જ એની ગોઠવણ કરી. નંદા પણ…

ખરે જ, હદ કરી નાખી!

–વલીભાઈ મુસા કરસનદા ભીંતને અઢેલીને ઉભડક પગ વચ્ચે આંગળાં ભિડાવેલા હાથ રાખીને ફર્શ ઉપર નજર ખોડીને શૂન્યમનસ્ક બેઠા હતા. તેમની બન્ને બાજુએ દીકરાઓ અને ઓરડાના ખૂણે વહુવારુ અને સાવ નિકટનાં સગાં શ્વેત વસ્ત્રે બેઠાં હતાં. છત ઉપર ફરતા પંખાના હળવા…

કિશોરકુમારે ગાયેલાં મદનમોહનનાં ગીતો : દિલ દિલ સે મિલાકર દેખો – ૨

– મૌલિકા દેરાસરી આ સંગીતમય શૃંખલામાં કિશોર કુમાર અને મદનમોહનની જુગલબંધી આપણે માણી રહ્યાં છીએ, એક ગાયકીના મહારથી અને બીજા સંગીતમાં શિરમોર. કિશોરકુમારની તો આપણે ઘણી વાત કરી, હવે મદન મોહનને યાદ કરીએ. મદન મોહનના ઘણાં એવાં યાદગાર ગીતો છે,…

ફિલ્મીગીતો અને તસવીર

નિરંજન મહેતા પોતાના પ્રેમીની ગેરહાજરીમાં તેને યાદ કરવા તેનો ફોટો (તસવીર) જોઈ નાયક-નાયિકાને ગીત સ્ફૂરી આવે છે આવા જ કેટલાક બહુ પ્રચલિત ગીતોની નોંધ આ લેખમાં લેવાઈ છે. સૌ પ્રથમ ૧૯૫૨ની ફિલ્મ ‘દિવાના’માં આવેલ એક ગીત જે આજે પણ કર્ણપ્રિય…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૬.૩| તમે કેટલા મહાન છો?

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ બીઝનેસ સૂત્ર | ૬ | માપ સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન‘ના વિષયની ચર્ચા કોર્પોરેશનનો અર્થ, તેનો હેતુ અને તેના દૃષ્ટિકોણના ફલક એમ…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન: માર્કંડેય ઋષિ અને સૃષ્ટિનો અંત

– ચિરાગ પટેલ માર્કંડેય ઋષિનો ઉલ્લેખ મહાભારતના વનપર્વમાં પણ આવે છે. આપણે એ ઉલ્લેખને સમજવા પ્રયત્ન કરીએ. આ પર્વના અંગ્રેજી અનુવાદની લિંક: http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03187.htm અને http://books.google.com/books?id=gftTFPyi378C&dq=complete+idiot%27s+guide+to+hinduism&printsec=frontcover&source=bn&hl=en&ei=AiT8S7HbGYT78Aa8nMXtBQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CDEQ6AEwBQ#v=onepage&q=markandey&f=false પર 13મુ પાનું. યુધિષ્ઠિર માર્કંડેય ઋષિની પ્રાર્થના કરી અભિવાદન કરે છે કે, તેઓ નારાયણ (પાણીમાં…

ફિર દેખો યારોં : ‘દાલ’મિયા મેં કુછ કાલા હૈ?

– બીરેન કોઠારી આપણા દેશનાં ઐતિહાસિક સ્થળો જોવા-ફરવાનો જેને શોખ હશે તેઓ ‘આર્કિયોલોજિકલ સર્વે ઑફ ઈન્‍ડિયા’ (એ.એસ.આઈ.) ના ભૂરા રંગના પતરાથી પરિચીત હશે. જે તે સ્થળની માલિકી આ વિભાગની છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડનારને અમુકતમુક સજા થશે એવી ચેતવણી લખેલું…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૩: શિવાજી અને કંપની (૧)

દીપક ધોળકિયા ઔરંગઝેબે હિંદુસ્તાનના ઘણા વિસ્તારો પર કબ્જો કરી લીધો હતો, પણ અંદરથી એનું સામ્રાજ્ય ખવાવા લાગ્યું હતું. આમાં છત્રપતિ શિવાજી મોગલ સામ્રાજ્ય માટે મોટા પડકાર રૂપ હતા. એમનો જન્મ ૧૬૩૦માં થયો. એમના પિતા પાસે છ કિલ્લા હતા પણ ઔરંગઝેબ…

प्रह्‍लाद चुनीलाल वैद्य : एक गणित योगी

 ડૉ. જયંત નારળીકર ગુજરાતના આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિપ્રાપ્ત ગણિતશાસ્ત્રી અને શિક્ષક ડૉ. પી.સી. વૈદ્યનો આજે સોમો જન્મ દિવસ છે. આ નિમિત્તે તેમનો અંતરંગ પરિચય કરાવે એવો લેખ આપવા માટે આપણા વતી ડૉ. પરેશ વૈદ્યએ ડૉ. જયંત નારળીકરને વિનંતિ કરી હતી. ડૉ. નારળીકરે…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ : === મ ણ કો ૧૭ ===

ભગવાન થાવરાણી તાજેતરમાં રિલીઝ થયેલી અંગ્રેજી ફિલ્મ  ‘ વંડર ‘  ( Wonder ) એક એવા કિશોરની વાર્તા છે જે જન્મજાત વિકૃત ચહેરો લઈને જન્મ્યો છે. એના ચહેરાને કુદરતી રૂપ આપવા એના પર અનેક શસ્ત્રક્રિયાઓ થઈ ચુકી છે. એના ચહેરાને લોકોની…

હું મહેક…… :: 3

હેલ્લો ! હું મહેક બિરજુબેન ગાંધી. આજે અમારા ક્લાસમાં અમને પ્રદૂષણ પર નિબંધ લખવા આપેલો. આ વિષય ઉપર જે મારા વિચારો છે તેનો ટૂંક સાર મે અહીં લખ્યો છે. પ્રદૂષણ આપણી આખી દુનિયાને આજે જે સૌથી વધુ ખરાબ કરે છે…

યેહ તેરા ઘર યેહ મેરા ઘર

– પૂર્વી મોદી મલકાણ એક સમયે મારું ઘર ભરેલું ભરેલું હતું, ઘરના પ્રત્યેક ખૂણામાંથી તેઓના અવાજ આવતા હતા. સવારના પહોરમાં થતી દોડદાડ અને સાંજના સમયે તેઓનો કલશોર મારા કાનમાં ગૂંજતો રહેતો હતો. એ કલશોર મારાં સંતાનોના કોલેજમાં ગયા પછી શમી…

Science સમાચાર (૩૮)

દીપક ધોળકિયા (૧) માખીઓને બચાવો! યુરોપિયન યુનિયને આખી દુનિયામાં ખેતરોમાંસૌથી વધારે ઉપયોગમાં લેવાતી જંતુનાશક દવા ‘નિયોનિકોટિનોઇડ્સ’ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું નક્કી કર્યું છે. આ પેસ્ટીસાઇડ માખીઓ માટે પ્રાણઘાતક હોવાનું જણાયું છે. ૨૭મી એપ્રિલ, શુક્રવારે યુરોપીયન યુનિયને આ નિર્ણય લીધો એ વખતે…

મંજૂષા : ૧૧. નવરાશનો સમય સૌથી વ્યસ્ત સમય

-વીનેશ અંતાણી એક સુપ્રસિદ્ધ લેખકને પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો: “તમે જ્યારે લખતા હોતા નથી ત્યારે શું કરો છો?” એમણે હસીને જવાબ આપ્યો” “હું મારી જિંદગી જીવું છું! જ્યારે હું લખવાના કામથી થાકી-કંટાળી જાઉં છું ત્યારે હું મારાં પૌત્ર સાથે રમું છું,…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૪૦

નયના પટેલ સ્નેહા આજે સાચું બોલવાના મૂડમાં હતી એટલે કહ્યું, ‘એક શરતે કિશુ!’ કહી કિશનના શ્વાસોછ્વાસની ગતિ અને તેનો પ્રતિભાવ સાંભળવા એ અટકી. ‘બોલ, તારી શરત, હું સાંભળું છું’ કિશનનો સ્વસ્થ અવાજ સ્નેહાએ સાંભળ્યો. છતાં ય સંકોચ મિશ્રિત સ્વરે તે…

ત્રણ ગ઼ઝલ

-પારુલ ખખ્ખર                              (૧) તકતી – ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગામ્હેંકતી ગુલ્લાબજળની છાંટ જેવી છું સજન,આવ પાસે બેસ, ગંગાઘાટ જેવી છું સજન. ઝળહળાવી ના શકું દીવાનખાનાને છતાં,ગોખમાં જલતી રહેલી વાટ જેવી છું સજન. જો તને હો થાક મબલખ, ને વિસામાની કદર,તો…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૩ – मेरे रश्के कमर

– નીતિન વ્યાસ શાયર ક઼મર જલાલવી (Qamar Jalalvi)ની લખેલી આ લોકપ્રિય ગઝલને સને ૧૯૮૮માં કવ્વાલી રૂપે પહેલી વખત સ્વ. નસરત ફતેહ અલી ખાને રજુ કરી. આ શાયર આગરા પાસેનાં જલાલી ગામમાં જન્મેલા. દેશના ભાગલા થતા તેઓ કરાચી સ્થાયી થયેલા. આ…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૪). બેક્ટેરીયા/જીવાણુઓ

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગઈ કડીમાં જાણ્યું કે મનુષ્યશરીર સાથે બેક્ટેરિયાનો વિશિષ્ટ નાતો રહેલો છે. આજે એ વિશે વધુ વાત કરીએ. એક તંદુરસ્ત એવા પુખ્ત વયના સરાસરી કદના માણસનું શરીર લગભગ ૧૦૧૩ એટલે કે એક ઉપર તેર મીંડાં ચડાવીએ…

સાયન્સ ફેર : … તો ઓવરસ્માર્ટ લોકોનો ઇમોશનલી ‘ડમ્બ’ જમાનો આવશે!

જ્વલંત નાયક માનવ મગજની ઉત્ક્રાંતિ અને એના પરિણામો ઉપરની આ લેખમાળાના ૨ હપ્તા દરમિયાન આપણે જોયું કે માનવ મસ્તિષ્કની ઉત્ક્રાંતિ હજી ચાલુ જ છે. ઉત્ક્રાંતિએ અતિશય ધીમી પ્રક્રિયા છે, જે હજારો વર્ષોના સમયગાળા દરમિયાન થાય છે. માનવનો પૂર્વજ વાનર હતો,…

ફિર દેખો યારોં : એક નૌટંકીમાં કેટલા અંક હોય?

– બીરેન કોઠારી અકસ્માત એટલે અણધાર્યો બનાવ. સામાન્ય રીતે માર્ગ પર થતી વાહનોની ટક્કર માટે આ શબ્દ વપરાય છે, કેમ કે, તે આયોજિત નહીં, આકસ્મિક જ હોય છે. ગયા સપ્તાહે ઊત્તર પ્રદેશમાં થયેલા આવા એક અકસ્માતના સમાચાર હલબલાવી નાંખે એવા…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૧૨: ઔરંગઝેબ, કંપની અને બંગાળ

દીપક ધોળકિયા (ઔરંગઝેબનો જન્મ ૧૬૧૮ની ૨૪મી ઑક્ટોબરે ગુજરાતના દાહોદમાં થયો હતો અને ૪૦ વર્ષની વયે ૧૬૫૮ના મે મહિનાની ૨૩મીએ એ ગાદીએ બેઠો. ૧૭૦૭માં એનું મૃત્યુ થયું.) જહાંગીર અને શાહજહાંના સમયથી જ બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની હિંદુસ્તાનમાં જામવા લાગી હતી. સત્તરમી…

બ્રહ્માંડ વિજ્ઞાનના વિદ્વાન : ડૉ જયંત નારળીકર

ભારતના પ્રખ્યાત ગણિતશાસ્ત્રી, આપણા ગુજરાતના ગૌરવ સમા આજીવન શિક્ષક અને ગાંધીવાદી ડૉ. પી. સી. વૈદ્ય (પ્રહ્‍લાદ ચૂનીલાલ વૈદ્ય)નો ૧૦૦મો જન્મદિન ૨૩મી મે ૨૦૧૮ના રોજ આવે છે. એમણે આઇન્સ્ટાઇનનાં સમીકરણોને સરળ બનાવવા માટે ગણિતમાં આગવી રીત શોધી કાઢી, જે ‘Vaidya Metrics’…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૪) ત્રણ હઝલ

-વલીભાઈ મુસા                         (૧)              ભેટ માંહે તલવાર બદલે (હઝલ) માત્રામેળ છંદ – હરિગીત (દરેક ચરણમાં ૨૮ માત્રા, યતિ ૧૪ અને ૧૬ માત્રાએ) ભેટ માંહે તલવાર બદલે ભેટવાનું રાખ તું અહંભાવ ને ફાંદ ત્યાગી ભેટવાનું રાખ તું અવરોધતી તવ ફાંદ…

વાર્તામેળો– ૨ : વાડીમાં થયાં લગ્ન

ઠાકોર તેજલ શાળા – અંધ કન્યાશાળા, અમદાવાદ એક નાનું ગામ હતું. તેમાં થોડાં ઘણાં ખેતરો હતાં. આ ગામમાં એક સુંદર વાડી પણ હતી. તેમાં અનેક પ્રકારનાં શાકભાજી વાવ્યાં હતાં. જેમકે રામજી રીંગણ, તેની પત્ની દોઢી દૂધી, તેમનો છોકરો બટુ બટાકો…

સડક પર કોણ શા માટે ઊતરે છે?

દીપક સોલિયા     સાભાર સૌજન્ય: શ્રી દીપક સોલિયાનો જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ૨૮-૦૧-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ મનનીય લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

વિમાસણ – ભૂતકાળની સફર

– સમીર ધોળકિયા આપણે સૌ મનમાં અને મનમાં ભૂતકાળની સફર કરતા હોઈએ છીએ – ખાસ કરીને, આપણા વતનની કે જેમાં આપણી ઉંમર ઇચ્છીએ એટલી નાની થઈ જાય છે અને તે ધારેલી ઉંમરે આપણે એ ધૂળિયા રસ્તાઓ પર ફરતા-રમતા થઈ જઈએ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : બાપુજી બ્રીફકેઈસમાં ! ( એક ટૂંકી વાર્તા)

– રજનીકુમાર પંડ્યા “તને યાદ છે આજ કઈ તારીખ થઈ ?” વહ્યે જતી તારીખો ક્યાં યાદ રહે છે ? એટલે તો કલાકોની ગણતરીની બાજુમાં કાંડાઘડિયાળમાં પણ તારીખ માટે એક ચોકઠું ફાળવવામાં આવ્યું છે. જો કે એ જોવા માટે બેતાળાના ચશ્મા…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૩૯

નયના પટેલ તાજેતરમાં જ પ્રીતનાં ફ્યુનરલ સંબંધે આ ભાઈને મળવાનું થયું હતું, તે વખતનું તેમનું તોછડું અને તુમાખીભર્યું વર્તન સરલાબહેનને યાદ આવ્યું. અહીં આટલો નમ્ર અને વિવેકી દંભી દેખાવ અને પોતે જ અનુભવેલી તેમની તદ્દ્ન વિરોધી વર્તણૂક ! છતાંય તેમની…

ગણપત ગઠ્ઠો

–ભરત ચકલાસિયા ગણપત ગઠ્ઠો કોઈનાથી ઓગળે તો તે ધારશીડાની વહુ ઝમકુડીથી જ! ગામના ચોરા પર ત્રણ પગથિયાં ચડીને ઊભા રહો, એટલે ગણપત હરિલાલ શેઠનું મોં જોવા મળે. એમના લાં…આં…બા નાકના ટોચકા પર જ કાળો મસ થયેલો અને એ મસમાંથી ચાર…

મન્ના ડે :: ચલે જા રહેં હૈ…. : ૧૯૪૨-૧૯૪૬

સંકલન અને રજૂઆત અશોક વૈષ્ણવ મન્ના ડે, મૂળ નામ: પ્રબોધ ચંદ્ર ડે, (૧ મે, ૧૯૧૯ – ૨૪ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૩) ફિલ્મ સંગીતના સૌથી વધુ સર્વતોમુખી પ્રતિભાવાળા કલાકારોની પ્રથમ હરોળમાં સન્માનભર્યું સ્થાન પામનાર કલાકાર છે. તેમના શાળાના દિવસો દમ્યાન તેમની પહેલી પસંદ…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૭)

નિરંજન મહેતા ૧૪.૦૪.૨૦૧૮ના લેખમાં G અને Hવાળા ગીતોની જાણકારી લીધી હતી. હવે I વિષે શોધ કરતાં એક જ ફિલ્મની જાણકારી પ્રાપ્ત થઇ એટલે તેની સાથે Jવાળા ગીતો અને ફિલ્મ આ લેખમાં સાંકળી લીધા છે. I ૧૯૫૪માં આવેલી ફિલ્મ ‘અમર’માં ગીત…

૧૦૦ શબ્દોની વાત : નિયતિની ખોજ શી રીતે કરવી?

ઉત્પલ વૈશ્નવ “મારી નિયતિને ખોળવાનો સો ટચનો ઉપાય મને બતાવશો?” “વર્તમાનમાં જીવો, તેને ચોક્કસ અર્થ આપો અને વર્તમાનને એ અર્થ સાથે સુસંગત પ્રવૃત્તિઓથી ભરી દો.” “એ તો હુ કરૂં જ છું, પણ…” “તો પછી તમારે બીજાને પણ એમ કરવાની પ્રેરણા…

૧૦૦ શબ્દોની વાત : લોકો સાથે, વર્તનમાં ધીરજ રાખીએ

તન્મય વોરા જ્યારે આપણે બીજાંને (આપણાં બાળકો સુધ્ધાંને) વિકસાવવા મેદાને પડીએ, ત્યારે આપણે તેમને સમય અને મોકળાશ તો આપવાં જોઇએ. લોકો,છોડની જેમ,કુદરતી રીતે વિકસે છે. આપણે તેમને કહીએ છીએ, તેમ જ જે સંવેદના અને અનુભવમાંથી તેઓ પસાર થાય છે, તેમાંથી…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ ૧ : ગુલામી :::: પ્રકરણ ૧૧: કંપની સામે બળવો; મુંબઈ સ્વતંત્ર

દીપક ધોળકિયા ઑન્જિયરે હવે મુંબઈ શહેર બાંધવાનું શરૂ કર્યું. સાતેસાત ટાપુઓને પુલોથી જોડવાના હતા, હિંદુસ્તાનમાં જુદાં જુદાં ચલણો હતાઃ શાહી, અશરફી (પોર્ચૂગીઝ – ઝેરાફિન), રૂપિયો વગેરે – એની બરાબર મૂલ્યનું કંપનીનું ચલણ બનાવવા ટંકશાળ બનાવવાની હતી, હૉસ્પિટલ પણ જરૂરી હતી.…

ફિર દેખો યારોં : ફાંસીનો ફંદો કસતાં પહેલાં……

– બીરેન કોઠારી કુમળી વયની બાળકીઓ પર થતા બળાત્કારની ઘટનાઓ આજકાલની નથી. પણ હવે પ્રસારમાધ્યમોના યુગમાં તે બહાર આવવા લાગી છે. આવા સમાચારની જાણ થાય ત્યારે તેને જાણનારાઓની ઊગ્ર પ્રતિક્રિયાઓ આવે એ સ્વાભાવિક છે. આવા ઘૃણાસ્પદ અને અધમ કૃત્ય કરનાર…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : કામ-દાતા બનતાં નથી, ઘડવાં પડે છે

– આરતી નાયર સરકાર અને તેની સાથે અન્ય કેટલાંય લોકોનું આજે સૂત્ર છે – કામ-લેતા નહીં કામ-દાતા બનો. આમ તો આ વાત કહેવાય છે આજના યુવા વર્ગને. પરંતુ આજનો યુવા વર્ગ તો આ બાબતે માટીના ઘડા પર કાઠલો ચડી ચૂકેલો…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ === મ ણ કો ૧૬ ===

ભગવાન થાવરાણી આજની આ કવિતામાં ન જૂના જમાનાની વાત છે ન કશુંક હાથમાંથી સરકી રહ્યાની, ન સામાજિક અન્યાયની ન માનવતાના આપણી નજર સમક્ષ થઈ રહેલા વસ્ત્રહરણની. આ કવિતામાં છે કેવળ જીવનનો, જીવતા હોવાનો, જીવતા રહેવાનો મહિમા. અહીં જીવનની તરસની, જિજીવિષાની…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૪) : વ્યંગ્યચિત્રોમાં સુક્ષ્મ સજીવો

–પીયૂષ મ. પંડ્યા લોકમાનસમાં સામાન્ય છાપ એવી છે કે વિજ્ઞાન ખુબ જ શુષ્ક વિષય છે અને વૈજ્ઞાનિકો તેમ જ વિજ્ઞાન ભણનારાં-ભણાવનારાં હંમેશાં ઉંચાં નેણ રાખી, એકદમ ગંભીર મુદ્રામાં એમની પ્રયોગશાળામાં સામાન્ય જનને સમજ ન પડે એવી પ્રવૃત્તિઓ કરતા રહેતા હોય…

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી : અવાજ પ્રદૂષણ

વેબ ગુર્જરીની પ્રકાશન નીતિનો કેન્દ્રવર્તી વિચાર નવા નવા વિષયો, અને લેખકો,ને અહીં રજૂ કરવાનો રહ્યો છે. આજે હવે ‘વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી’ વિષય આપણા વવિધ્યપૂર્ણ રસથાળમાં ઉમેરીએ છીએ. આ શ્રેણીના લેખક શ્રી જગદીશભાઈ પટેલ છે. શ્રી જગદીશ પટેલ (જ.૧૯૫૭)નો જન્મ…

Science સમાચાર (૩૭)

દીપક ધોળકિયા ૧. ધૂમ્રપાન સમુદ્રના આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે. indiawaterportal.org પર સબિતા કૌશલ/Sabita Kaushal નો એક મહત્ત્વનો લેખ પ્રકાશિત થયો છે (૨૫.૪.૨૦૧૮). ધૂમ્રપાન આપણા આરોગ્યને તો નુકસાન કરે જ છે, પરંતુ એનાં ઠૂંઠાં (Butts) સમુદ્રને પણ નુકસાન કરે છે. સમુદ્રકિનારે…

કેડી ઝંખે ચરણ ; પ્રકરણ – ૩૮

નયના પટેલ સાયમન પાસેથી જાણવા મળી તે ખબર વહેલી અથવા મોડી તો એ લોકોને આપવાની જ હતી એ વિચારી ઑફિસરે સમાચાર આપતાં પહેલા એક્ ઊંડો શ્વાસ લીધો. પછી ચારેય જણની સામે જોઈ કહ્યું, ‘ તમે કહ્યું તે મુજબ મા-બાપ અને…

પાંચ ગ઼ઝલ

– ભગવાન થાવરાણી               ૧. લોક   બે- ચાર ઠીક   લાગે  છે બાકીના   સૌની   બીક  લાગે  છે   જોજનો   દૂર    ભાસતું   સઘળું એક   બસ  તું  નજીક   લાગે  છે   જોડવા    માટે આયખું    લાગે તોડવામાં ઘડીક લાગે    છે   બીજું  શું  હોય …