નામરૂપ જૂજવા અંતે તો …..

પૂર્વી મોદી મલકાણ ધનની વ્યાખ્યાં કરવી હોય તો એમ કહી શકાય કે કોઈપણ પ્રકારનાં મૂલ્ય દ્વારા વસ્તુ મેળવવી. એક સમયે વસ્તુઓ મેળવવા માટેનું મૂલ્ય મુદ્રા, કાષાર્પણ, મહોર, અધેલા, આના, દામ ટકા, દોઢીયું, કોડી, કોરી, પાઇ, સિક્કો વગેરે ચૂકવીને મેળવવામાં આવતું…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સિતારાના શિલ્પી: એન. આર. આચાર્ય (ભાગ-૧)

–રજનીકુમાર પંડ્યા 1935ની છઠ્ઠી નવેમ્બરે નૃસિંહપ્રસાદ રામનારાયણ આચાર્યે એક ભારે હૃદયદ્રાવક દૃશ્ય જોયું હતું. બોમ્બે ટોકિઝના વિશાળ કેમ્પસમાં ભજવાયેલું એ દૃશ્ય કોઈ ફિલ્મના શૂટિંગ માટેનું નહોતું. વાસ્તવજીવનનું હતું. શું બન્યું હતું ? પોલીસ એકાએક ધસી આવી હતી અને બોમ્બે ટોકિઝના…

Science સમાચાર (૨૮)

૨૦૧૮ના વર્ષના આગમન નિમિત્તે સૌ વાચકોને શુભેચ્છાઓ દીપક દોળકિયા ૧) સ્થૂળતા અસ્થિમજ્જાના કોશોને નુકસાન કરે છે. Obesity and Bone Marrow ‘જર્નલ ઑફ એક્સ્પેરીમેન્ટલ મૅડીસિન’માં પ્રકાશિત થયેલા એક લેખમાં સ્થૂળતાની બોન મૅરો પર શી અસર પડે છે તે દેખાડ્યું છે. જો…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ ૨૧

નયના પટેલ સોલિસિટરની સલાહ સાંભળી પરિમલભાઈ મૂંઝાયા. તેનાં કહેવા મુજબ સ્નેહાનાં લગ્ન પછી ફક્ત પાંચ મહિનામાં જ આ બનાવ બન્યો હોવાથી તેણે કાયદા અનુસાર પાછા ભારત જતાં રહેવું પડે પરંતુ સ્નેહાની હાજરી વગર કેઈસ ચાલી શકે નહીં ! સોલિસિટર યુ.કે.ની…

વૃક્ષ અને વેલી, ભાગ – ૪

સુરેશ જાની અને નવા વિચારો … હવે વેલીને કેવળ વિષવેલ તરીકે જોવાની મારી દૃષ્ટિ બદલાઈ. જેને વિકાસ માટે આધારની જરૂર છે, તેવા સમાજના નબળા વર્ગોના પ્રતીક તરીકે પણ આપણે તેને નિહાળી શકીએ.  . અરેરે મનવા! વૃક્ષ અને વેલી – પરોપજીવી, …

ચાર કાવ્યો

—પારુલ ખખ્ખર                                   (૧) દૂર રહીને મારગ ચીંધે, ધીરજ મારી તાગે રે…દીવાદાંડી જેવું કોઈ ઝીણું ઝીણું જાગે રે… ચૈતરની એક વસમી સાંજે સાજ બધાયે તોડ્યાં’તાંતે દી’થી ઉપ્પરવાળાએ મબલખ તંતુ જોડ્યાં’તાંતૂટ્યું-ફૂટ્યું જંતરડું કૈં ધીમું ધીમું વાગે રે…દીવાદાંડી જેવું કોઈ ઝીણું ઝીણું…

અય મેરે દિલ સુના કોઈ કહાની :: ૩::

– મૌલિકા દેરાસરી એ કોણ હતા? આ સવાલ અહીં કરવાની ભૂલ ન કરાય. એ શું ન હતા? એમ વિચારાય. એક બહુરંગી, બહુ આયામી, નિરાળું વ્યક્તિત્વ; જેમના ગીતો દિલને સ્પર્શી જતાં, તો તેમની એક્ટિંગ પેટ પકડીને હસાવતી. એમની બનાવેલી દરેક ફિલ્મોમાં…

અજાણ હોવાનાં મહત્ત્વ વિષે પીટર ડ્રકરનો દૃષ્ટિકોણ

અર્વાચીન મૅનેજમૅન્ટ પરની વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણીના ૨૦મી સદીના બહુખ્યાત વિચારક પીટર ડ્રકર હંમેશાં એવું કહેતાં કે તેમની સામે વિચારાધીન કોઈ પણ પ્રશ્ન માટે સાવ અનોખા મનાતા તેમના અભિગમ માટે તેમનો બહોળો અનુભવ નહીં પણ તેમનું અજાણપણું વધારે નિર્ણાયક પરિબળ રહ્યું છે.…

આરોગ્ય સંભાળ : ઊંઘ વિશેના ૨૫ મહાભ્રમો

ડૉ. સુબોધ નાણાવટી           . ડૉ. સુબોધ નાણાવટીનાં સંપર્કસૂત્રઃ· વેબ પેજઃ www.happysapiensdental.com· ઇ-પત્રવ્યવહારનાં સરનામાં: drnanavati1@hotmail.com   || drsubodh_nanavati@yahoo.com

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : પોતાની જાત સાથે વાત કરવાની કળા

–આરતી નાયર કુટુંબમાં રહેતી દરેક વ્યક્તિને વડીલોનો શી રીતે આદર કરવો અને તેમની સાથે શી રીતે વાત કરવી એટલું તો અચૂક શીખવવામાં આવે છે. તે જ રીતે અજાણ્યાંઓ સાથે કે બીજાં કોઈ પણ લોકો સાથે શી રીતે વાત કરવી એ…

ફિર દેખો યારોં : ચૂંટણીઓ આવે ને જાય, મતદાર હંમેશા હારતો હોય છે?

– બીરેન કોઠારી વિધાનસભાની ચૂંટણીનાં પરિણામ આવી ગયાં છે, અને બન્ને પક્ષોએ જનાદેશને માથે ચડાવ્યો છે. આ કોઈ એક પક્ષની નહીં, પણ મતદારોની જીત છે એમ કહેવાય છે. વાત સાચી તો છે, પણ મતદારોને એમ લાગે છે ખરું? આ વખતની…

વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધી : ૧૩ : પૂતળાંઓમાં ગાંધી (૨)

– બીરેન કોઠારી અગાઉની કડીમાં ગાંધીજીનાં પૂતળાંને દર્શાવતાં કાર્ટૂનો જોયા પછી આ વખતે એ જ શ્રેણીમાં થોડાં વધુ કાર્ટૂન.   દર વર્ષે બીજી ઑક્ટોબરે ગાંધીજીની પ્રતિમાને હારતોરા કે સૂતરની આંટીઓ પહેરાવવાની રસમ નિયમિતપણે થાય છે. ગાંધીજીના વ્યક્તિત્વની મઝા એ છે…

ઠેકાણું : ઠગવા નગરિયા :: ભારતભરની કહેવતો- ૨: ગણિકા વિષે કહેવતો : સુધરી ગણિકા ઘર માંડે

–અમિત જોશી ગુણકા, વેશ્યા, કંચની, રામજણી, પાતર અને એવાં ઘણાયે નામોથી ઓળખાતો આ વ્યવસાય માનવ સભ્યતા જેટલો જ જૂનો છે પણ એના વિષે ભાગ્યે જ કશું લખાય છે, ચર્ચાય છે. આજકાલ મસાજ કે એસ્કોર્ટ કે બીજા નીતનવા ઓઠા હેઠળ આ…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૯) :ઠહેરો, એક ઓર દલીલ સોચતા હું!

– વલીભાઈ મુસા સામાન્યત: દસ્તુર છે એવોઅને માનવજાત માને પણ છે એમ જ કે,Man proposes, God disposes; અર્થાત્માણસ ગમે તે કરવા ચહે, પણ ઈશ્વર ચહે તે થાય! (૧) પણ, કોણ જાણે કેમ કોઈ વાંકાલાલની જેમ,મને પણ દીસતું વક્ર કે God…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – 3

– ચિરાગ પટેલ   પૂ. ૨.૧.૩ (૧૧૭) ગાવ ઉપ વદાવટે મહી યજ્ઞસ્ય રપ્સુદા । ઉભા કર્ણા હિરણ્યયા ॥ સૂર્યકિરણો યજ્ઞ માટે આવે, એ પૃથ્વીને યજ્ઞિયરૂપ પ્રદાન કરનારા છે જેના બંને છેડા ચમકીલા છે. આ શ્લોકમાં પૃથ્વીના બંને છેડા ચમકીલા હોવાનો…

વિમાસણ : લાગણીશીલ અને ‘પ્રૅક્ટિકલ’ વ્યક્તિ

-સમીર ધોળકિયા આપણે બધા આપણી જિંદગીમાં અનેક અને દરેક પ્રકારની વ્યક્તિઓને મળીએ છીએ. કોઈ વધુ લાગણીશીલ હોય તો કોઈ ઓછી. કોઈની રીત સીધી સરળ હોય અને કોઈની આડીઅવળી! કોઈ વ્યક્તિ બધી જ વાત લાગણીથી વિચારે તો કોઈ લાગણીઓ સંયમમાં રાખીને…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : જો, સામે જઈ રહ્યું છે તેમાંથી કોણ આરબ ? કોણ ઇઝરાયેલી ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા ‘કોણ આવ્યું છે ?’ ‘કોઈ ઈઝરાયેલી છોકરો છે.’ ડૉ. લોએલ એન્સન બેસ્ટના પ્રશ્નના જવાબમાં એમનાં પત્નીએ આટલું કહ્યું –પછી વળી યાદ આવ્યું એટલે એમાં ઉમેરો કર્યો : ‘નામ બેન સિમ્હન છે એમ બોલ્યો.’ પત્ની એ પછી ઘરના…

મંજૂષા :૭: સંબંધોમાં આવી જતાં જાળાં

-વીનેશ અંતાણી ઘણાં વર્ષો પહેલાં બનેલી એક સત્યઘટના અચાનક યાદ આવી ગઈ. બે પ્રેમીઓ સિત્તેર વર્ષ અલગ રહ્યાં પછી પરણ્યાં. ચાર્લ્સ જોન્સ અને હોલ્મા કોલવીન એમનાં નામ. ૧૯૨૦માં જ્યારે તેઓ કિશોરાવસ્થામાં હતાં ત્યારે એકબીજાને મળ્યાં હતાં. પ્રણયસંબંધની શરૂઆત થઈ પછી…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૨૦

નયના પટેલ આવા કોઈ અણધારેલા સવાલ વિષે વિચારવાની કોઈની તૈયારી નહોતી એટલે રૂમમાં છવાયેલી ઉદાસી આ પડકારથી ધ્રૂજી ઊઠી. સરલાબહેન એમની લાડકી દીકરીના આ પ્રશ્નથી અવાક્‍ થઈ ગયા. સારું થયું ધનુબા ક્યારના સુવા માટે જતાં રહ્યાં હતાં, નહી તો નંદાનો…

વૃક્ષ અને વેલી, ભાગ – ૩

સુરેશ જાની ફરી પાછો પાર્કમાં. એના એ પાર્કમાં નિત નવા રસ્તા થોડા જ મળે? એના એ જ જૂના રસ્તેથી ચાલતો, એ જ વૃક્ષ પાસેથી પસાર થયો. આગળ જઈને એક બાંકડા પર શ્વાસ ખાવા બેઠો. પણ એકની એક વાત નવું શું…

ઘીનો ડબ્બો

– મરિયમ ધુપલી હું એક ઘી નો ડબ્બો. કરિયાણાની આ દુકાનમાં આવવાને મને એક મહિનો થયો હશે. આમ તો મારો જન્મ આ શહેરથી દૂરના કોઈ વિસ્તારમાં આવેલ ફેક્ટરીમાં થયો હતો. ત્યાં મારા જન્મની સાથે જ મને એક ખૂબ જ મોટા…

બંદિશ એક રૂપ અનેક:૩૮:"બહોત કઠિન હૈ ડગર પનઘટકી"

– નીતિન વ્યાસ खुसरो बाजी प्रेम की मैं खेलूँ पी के संग।जीत गयी तो पिया मोरे हारी पी के संग। ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતને વિવિધતાઓથી સમૃધ્ધ બનાવવા સહુથી વધુ કોણે યોગદાન આપ્યું? તો તેમાં પ્રથમ નામ આવે શ્રી આમિર ખુશરો। નિઝામમુદ્દીન…

ફિલ્મીગીતોમાં ‘વરસાદ’

નિરંજન મહેતા હાલમાં ઓખી વાવાઝોડાને કારણે કમોસમી વરસાદ મુંબઈ અને ગુજરાતમાં અનુભવાયો ત્યારે યાદ આવ્યા વરસાદને અનુલક્ષીને ફિલ્મીગીતો. ક્યાંક કુદરતી, ક્યાંક ફુવારા થકી વરસાદના માહોલમાં કેટલાય ગીતો રચાયા છે પણ અહીં ચુનંદા ગીતોનો ઉલ્લેખ કરૂં છું. છેક ૮૦ વર્ષ પહેલાની…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ : (૯): રસીઓનો ઇતિહાસ વિજ્ઞાન

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગયા હપ્તામાં જાણ્યું કે નોંધાયેલા ઇતિહાસમાં સૌ પ્રથમ વાર એડ્વર્ડ જેનર નામના ચિકિત્સકે રોગ થાય તે પહેલાં જ એની સામે શરીરને રક્ષિત બનાવી દેવા માટેનો કિમિયો સને ૧૭૯૬માં શોધ્યો હતો. શીતળાનો રોગ એ જમાનામાં દુનીયાભરમાં સમયસમયે…

Science સમાચાર (૨૭)

દીપક દોળકિયા (૧) ઍક્યુપંક્ચરથી કૅન્સરની પીડામાં રાહત સ્તનના કૅન્સરની દર્દીઓને એક્યુપંક્ચરથી પીડામાં બહુ રાહત મળતી હોવાનું જણાયું છે. કૅન્સરના નિષ્ણાતોએ અમેરિકામાં જુદાં જુદાં ૧૧ સેન્ટરોમાં ૨૨૬ સ્ત્રીઓ પર પ્રયોગ કરીને ટેક્સાસમાં આ મહિનાની સાતમીએ યોજાયેલા પરિસંવાદમાં પોતાનાં તારણો રજૂ કર્યાં…

સાયન્સ ફેર :: પૃથ્વીના પટ પર વસતા જીવો પૈકી સૌથી હોશિયાર કોણ?!

જ્વલંત નાયક જીવસૃષ્ટિમાં ઘણા બધા પ્રાણીઓ એવા છે જે વિવિધ ક્રિયાઓ કરવા માટે માનવીની જેમ જ પોતાનું મગજ વાપરે છે. જેમ કે રોજિંદા જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓને પહોંચી વળવા માટે નવા રસ્તાઓ શોધવા, આસપાસની પરિસ્થિતિ વિષે જાગરુક રહેવું, બીજા સજીવો પ્રત્યે…

ફિર દેખો યારોં : ગોવાને શ્યામ રંગે રંગાતું અટકાવવાનો પ્રશંસનીય પ્રયાસ

-બીરેન કોઠારી કોઈ પણ વિસ્તારનો વિકાસ થાય એ આવશ્યક બાબત છે, પણ વિકાસ કોને ગણવો? આ મુદ્દો હંમેશાં ચર્ચાતો રહેવાનો. છેલ્લા થોડા મહિનાઓમાં ગોવામાં ચાલી રહેલી કેટલીક ગતિવિધિઓ જાણવા જેવી છે. ગોવા રાજ્યનાં 183 ગામોમાંથી 54 ગામોની ગ્રામ પંચાયતોએ એક…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ : મ ણ કો – ૬

ભગવાન થાવરાણી કોઈકે કહ્યું છે કે કવિતા એક એવા સજીવનું સર્જન છે જે મૂળે જળચર છે, જમીન પર રહે છે અને હવામાં ઊડવા ચહે છે. દરેક કવિ – હું  આવી  ચડ્યો  છું  તણાઈ  તટે કોઈ મધ્યધારે ધકેલો    મને …                                                 …

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૪ : ઘર હમારા જો ન રોતે…

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) ઘર હમારા જો ન રોતે ભી તો વીરાઁ હોતા બહર ગર બહર ન હોતા તો બયાબાઁ હોતા તંગી-એ-દિલ કા ગિલા ક્યા યે વો કાફ઼િર-દિલ હૈ કિ અગર તંગ ન હોતા તો પરેશાઁ હોતા બાદ…

ગઝલાક્ષરી ૨૬

  બ્લેક ફ્રાયડે!ગરીબ-તવંગરબેઉ સરખા!                       ચીમન પટેલ ‘ચમન’/ બ્લેક, વ્હાઇટસાથે દેશીની પણત્યાં પડાપડી!                     મહેન્દ્ર શાહ ( બ્લેક ફ્રાઈડે નવેમ્બરમાં થેંક્સ ગીવીંગ હોલીડે પર ક્રીસમસની પૂર્વ તૈયારી રૂપે અમેરીકામાં સેલ ડે આવતો હોય છે, મોડી રાત સુધી સ્ટોર્સ ખુલલા રહેતા હોય…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : શ્રીમાન સ્વસ્થ ! તમારા પગ નીચેની ધરતી ધ્રૂજે છે…

– રજનીકુમાર પંડ્યા “આના વિશે લખજો હોં, સાહેબ !” પાછળ હાથના આંકડા ભીડીને ચાલતાં ચાલતાં મેં ઉપરછલ્લી હા પાડી અને કનુભાઈ માલકાણી મને અને દિલીપ રાણપુરાને જે ઢોરવાડો બતાવતા હતા તેના ઉપર નજરની હળવી પીંછી ફેરવી. ત્યાં વળી કનુભાઈ માલકાણી…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧૯

નયના પટેલ સરલાબહેનને ધ્રાસકો પડ્યો – સ્નેહા પ્રેગનન્ટ તો નહી હોય ? એટલે સ્વરમાં ભારોભાર ચિંતા સાથે જ પૂછી લીધું, ‘ દીકરા, તું પ્રેગનન્ટ….’ ‘ હું શ્યોર નથી ફોઈ, પરંતુ આ મહિને હજુ પીરિયડ્સ આવ્યા નથી.’ પોતાને પડેલો ધ્રાસકો વાસ્તવિક…

આવાસો

-ખલિલ જિબ્રાન અનુવાદક : જયંત મેઘાણી નગરની અંદર ઘર બનાવો એ પહેલાં વનાંચલમાંતમારી કલ્પનાની એક કુંજ જરૂર રચજો. કારણ, જેમ સાંજ ઢળ્યે તમારાં પગલાં ઘર ભણી વળે છે,તેમ સુદૂરે વસતો તમારો એકાકી રઝળુ આતમ પણ એ જ પંથે પળે છે.તમારું…

અવલોકન : વૃક્ષ અને વેલી, ભાગ – ૨

સુરેશ જાની બે દિવસ રહીને ફરી પાછા એ જ ઝાડ પાસેથી પસાર થવાનું થયું. મનમાં મુસ્કાન હતી. કેવું રૂપકડું અવલોકન આ ઝાડ અને એ નષ્ટ થયેલી વેલીએ મને આપ્યું હતું? સમાજને કોરી ખાતી વિષવેલને જડમૂળથી ઉખેડી નાંખવાનું કેવું પ્રેરણાદાયી દર્શન…

સંગીતકાર સાથેની પહેલી ફિલ્મનું મોહમ્મદ રફીનું સૉલો ગીત – ૧૯૫૨ – ૧૯૫૩

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ ૨૦૧૭નાં વર્ષમાં આપણે ૧૯૪૯થી ૧૯૫૩નાં હવે પછીનાં પાંચ વર્ષના સમયખંડમાં મોહમ્મદ રફીએ પહેલી વાર જે સંગીતકારો સાથે સૉલો ગીત ગાયું એ સમયખંડનાં. ૧૯૪૯નાં તેમ જ ૧૯૫૦ અને ૧૯૫૧નાં ગીતોને આપણે આ પહેલાં સાંભળી ચૂક્યાં…

"ચૂંટણી’પરનાં વ્યંગ્ય ચિત્રની શીર્ષક સ્પર્ધાની ચુંટણી + તમને શું લાગે છે?

સંપાદકીય નોંધઃશ્રી મહેન્દ્રભાઈ જુદાં જૂડાં વ્યગ્ય ચિત્રોને સીર્ષક આપવાની સ્પર્ધા કરે છે. એ શ્રેણીમાં અત્યાર સુધી ચાર વ્યંગ્ય ચિત્રો આવી ચૂક્યાં છે. વેબ ગુરજરી પર પણ આ વ્યંગ્ય ચિત્રો ટું સમયમાં રજૂ કરવાનું આયોજન છે. તે દરમ્યાન ગુજરાતમાં વિધાનસભાની ચુંટણીના…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૨)

નિરંજન મહેતા આ શ્રેણીનો પ્રથમ લેખ ૨૪.૧૧.૨૦૧૭ના રોજ વે.ગુ. પર મુકાયો હતો જેમાં (A)ને લગતી ફિલ્મોનો ઉલ્લેખ હતો. આજના લેખમાં (B) શીર્ષકવાળી ફિલ્મોની નોંધ લેવાશે. ૧૯૪૯માં આવેલી ફિલ્મ ‘અપના દેશ’નું ગીત હતું: बेदर्द ज़माना क्या जाने हम कैसे है किस…

મારા પૌત્રને પત્ર – ડેનીયલ ગોટ્ટલીબ

આપણાં બધાં માટે પરિવર્તન મુશ્કેલ હોય છે.આપણે જેમ જેમ મોટા થતા જઇએ છીએ તેમ વધારે ને વધારે પરિવર્તન અનુભવવાં પડે છે. દરેક પરિવર્તનને કારણે કંઇક તો ગુમાવવાનું રહેતું હોય છે, અને જ્યારે કંઇક ગુમાવીએ ત્યારે તે પાછું મેળવવાની ટીસ પણ…

છોડી દેતાં શીખીએ

– ઉત્પલ વૈશ્નવ મૂછનો દોરો ફૂટતો હોય એવી વયના નિકુરને ફરી એક વાર તેના અંગત સંબંધોમાં તાણ પેદા થવા લાગી હતી. સદ્‍નસીબે તેના પિતા સાથે તેને મિત્ર તરીકેની એક બારી હંમેશાં ખુલ્લી રહેતી. તેણે વિચાર્યું કે, ‘હવે તો પપ્પાની જ…

ફિર દેખો યારોં : મતદાનની પવિત્ર ફરજ અદા કરી દીધી એટલે વાત પૂરી?

– બીરેન કોઠારી બંધારણે ભલે સૌને સમાનતાનો અધિકાર આપ્યો, પણ બંધારણ ઘડાયાના સાડા છ દાયકા પછી ચૂંટણીઓમાં જાતિવાદનું પરિબળ જ મુખ્ય બની રહેતું આવ્યું છે. પક્ષ કોઈ પણ હોય, તેના પ્રચારનો આરંભ ભલે ગમે તે મુદ્દાથી થાય, તેનો મધ્યાહ્ન અને…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : અમે – આજનાં – અમદાવાદી – કેવાં?

– આરતી નાયર અમે (આજના) અમદાવાદી – એટલે વળી કેવાં? સવાલ ઘણો સીધો, પણ જવાબ આપવો અઘરો ![i] બધાં પાસાં નહી આવરી શકાયાં હોય અને મારા પોતાના પૂર્વગ્રહો પણ એમાં ભળ્યા હશે એટલી મર્યાદા સાથે, હું મારી દૃષ્ટિએ જવાબ આપવા…

દરેક બાળકને સારૂં શિક્ષણ મળે, દરેક સ્ત્રીને સમાન હક્ક મળે અને દુનિયાના દરેક ખૂણે શાંતિ બની રહે – મલાલા યુસફ્ઝાઈ

(૨૦૧૪માં શ્રી કૈલાશ સત્યાર્થીને મળેલ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની પાકિસ્તાનની કુ. મલાલા યુસફ્ઝાઈને પણ સહભાગી બનાવાઈ હતી. શ્રી કૈલાશ સત્યાર્થીના પ્રવચનનો ભાવાનુવાદ વેબગુર્જરી પર ૨૮મી નવેમ્બરે મુકાયો હતો. હવે કુ. મલાલાએ પુરસ્કાર સ્વીકારતી વખતે આપેલ પ્રવચનનો ગુજરાતી ભાવાનુવાદ.) નિરંજન મહેતા બિસ્મિલ્લા…

વલદાની વાસરિકા : (૫૧) : પ્રમાણિકતા

લેખક અને અનુવાદક – વલીભાઈ મુસા ચાણક્યે નોંધ્યું છે કે, “માણસે વધારે પડતા પ્રમાણિક ન થવું જોઈએ. સીધાં ઝાડ વહેલાં કપાય છે અને સીધા માણસોને પહેલા ભીંસવામાં આવતા હોય છે.” મારા આ લઘુ નિબંધની શરૂઆતમાં જ મારા વાચકોને આ અવતરણ,…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : એક વાર ઊપર ચડી ગયા પછી વધુ ઊપર જવું હોય તો ?

-રજનીકુમાર પંડ્યા દૂર એક ચીનાઈ માટીની બરણી પડી હતી. તે તરફ આંગળી ચીંધીને એમણે પૂછ્યું, “ તું આ લઈ જઈશ ?” બરણીમાં શું વિશેષ હતું ? બહુ જૂની હતી. કોઈ કલા-કારીગરીવાળી નહોતી. કોઈ અણઘડ હાથોએ સાવ દેશી-પોટરી વર્કસમાં બનાવી હતી.…

કચ્છના સાંપ્રત ગુજરાતી ગદ્ય સર્જકો

– દર્શના ધોળકિયા ગુજરાતી ભાષામાં ગદ્યલેખન કરનારા કચ્છના સર્જકોની એક દીર્ઘ પરંપરા રહી છે જેમાં નવલિકા અને નવલકથાનાં ક્ષેત્રો સૌથી વધુ ખેડાયાં છે. કચ્છના મહત્વના વાર્તાકાર બકુલેશે એમની વાર્તાઓ દ્વારા સૌનું ધ્યાન ખેચ્યું પણ ટૂંકી વાર્તાને વળાંક તો આપ્યો ખત્રીએ.…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧૮

નયના  પટેલ એક ક્ષણ માટે સરલાબહેન અને ધનુબા એ નજરથી ધ્રૂજી ગયાં. પણ પડખે ઊભલાં તેમનાં ત્રણેય છોકરાંઓની તટસ્થ નજરે તેમને આશ્વાસ્યાં. સૌ સૌને કામે વળગ્યાં પરંતુ ભાવિનના પકડાઈ ગયાનો અજંપો અને ખુશી પોતપોતાની રીતે સૌ અનુભવતાં હતાં. હવે સ્નેહાને…

નૂતન ભારત : અનાથનું એનિમેશન : ભાગ – ૨

સુરેશ જાની [સત્યકથા આધારિત] અઠવાડિયામાં તો શહેરથી ચાળીસ માઈલ દૂર આવેલી ચિત્રકામની તાલીમ આપતી સંસ્થાના બારણે તમારા પપ્પા તમને મુકી ગયા. પરેશ! તમારાં સીધાં અને ઝડપી ચઢાણ હવે શરૂ થયાં. સવારના ચાર વાગે ઊઠવાનું. બપોરના લન્ચના ટિફિન સાથે પપ્પા તમને…

જમણા હાથની પેલ્લી આંગળી

– નીતા જોષી ફળિયામાં ઘેઘૂર લીમડા નીચે પાટી ભરેલા ખાટલા ઉપર મુસ્તાક લાંબો થઈ, આકાશ માપવા લાગ્યો. પોચા રૂ જેવાં સરકતાં વાદળનાં ચોસલાંઓ ઉપર વિસ્તરેલો અફાટ નીલો અવકાશ પોપચામાં ઊતરી આંખોને ઘેરવા લાગ્યો. સૂર્યાસ્ત થવાને થોડી જ વાર હતી. એ…

સંગીતકાર સાથેની પહેલી ફિલ્મનું મોહમ્મદ રફીનું સૉલો ગીત – ૧૯૫૦ – ૧૯૫૧

સંકલન અને રજૂઆતઃ અશોક વૈષ્ણવ ૨૦૧૬ના ડીસેમ્બર મહિનાથી આપણે મોહમ્મદ રફીના જન્મદીવસ અને મૃત્યુતિથિની યાદમાં તેમણે જૂદા જૂદા સંગીતકારો સાથે સૌથી પહેલ વહેલાં સૉલો ગીતોની શ્રેણી શરૂ કરી છે. ૧૯૪૪થી ૧૯૪૮નાં પાંચ વર્ષના તેમના કારકીર્દીના સૌપ્રથમ સમયખંડમાં રેકર્ડ થયેલાં આ…

સાયન્સ ફેર :: ચીન ગમે તે ભોગે અમેરિકન જાસૂસી રોકશે!

જ્વલંત નાયક આપણે માટે જે માત્ર ‘સુવાક્ય’ છે, વિસ્તારવાદી ચીન માટે એ વાત વિદેશનીતિ અને સંરક્ષણનીતિનો મુખ્ય હિસ્સો છે! દુનિયાના દરેક દેશોના પ્રમુખો અને વડાઓ વાતોના ગમે તેવા વડા કરે, પણ ખરું પૂછો તો આજની તારીખે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતોમાં ‘જિસકી…

Science સમાચાર (૨૬)

દીપક ધોળકિયા ૧) રુમેટૉઇડ આર્થરાઇટિસને રોકવામાં વિટામિન Dની મહત્ત્વની ભૂમિકા રુમેટૉઇડ આર્થરાઇટિસને રોકવા માટે વિટામિન Dનું સ્તર જાળવી રાખવાનું જરૂરી છે.બર્મિંગહામ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો આ તારણ પર પહોંચ્યા છે. એમનું બીજું મહત્ત્વનું તારણ એ છે કે રોગગ્રસ્ત પેશીમાંથી લીધેલા કોશોનું બંધારણ…

પરિસરનો પડકાર ૦૬ : ભારતની વનસંપદા [૦૨]

ભારતની વનસંપદા ૦૨ વનોન્મૂલન: (જંગલોનો નાશ; Deforestation) ચંદ્રશેખર પંડ્યા ગયા અંકમાં આપણે ભારતના જંગલોની ઉપયોગિતા વિષે વાત કરી હતી. જંગલ એ એક વિરલ પ્રકારની પર્યાવરણ પ્રણાલી છે જેની વિવિધ-લક્ષી સેવાઓનો સીધો અથવા આડકતરો લાભ સમગ્ર માનવજાતિ અને અન્ય સજીવો અનાદિકાળથી…

ફિર દેખો યારોં : નીંદર ન આવે કોઈને ભૂખે પેટે, કોઈક પડખાં ઘસે ભારે પેટે

– બીરેન કોઠારી વિકાસના ગુજરાત મોડેલની ચર્ચા બહુ થઈ, પણ એ ચર્ચા મોટે ભાગે ચોમાસા દરમિયાન તૂટી ગયેલા રસ્તાની આસપાસ ફરતી રહી. માર્ગ બનાવવા, પરિવહન પ્રણાલિ જેવી બાબતો મૂળભૂત માળખાગત સુવિધામાં ગણાવી શકાય. એ કંઈ સવલત નથી અને એ પૂરી…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મ ણ કો – ૫

ભગવાન થાવરાણી એવું પણ નથી કે કવિતામાં દર્શાવાયેલી વાતો – જે રોજેરોજ ઘટિત થતી ઘટનાઓ જ છે – એ વિષે આપણને ખબર જ ન હોય. અથવા એ પરિસ્થિતિઓ તરફ કવિ પોતે પ્રથમ વાર પ્રકાશ ફેંકીને આપણી સમક્ષ ઉજાગર કરે. આપણને…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૩ : મૈં ઔર બજ઼્મ-એ-મય સે …

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) મૈં ઔર બજ઼્મ-એ-મય સે યૂઁ તિશ્ના-કામ આઊઁ ગર મૈં ને કી થી તૌબા સાક઼ી કો ક્યા હુઆ થા હૈ એક તીર જિસ મેં દોનોં છિદે પડ઼ે હૈં વો દિન ગએ કિ અપના દિલ સે…