અનુભવ : વિવિધ ભાવોનું બંધન

પૂર્વી મોદી મલકાણ “Experience is what you get when you didn’t get what you wanted. And experience is often the most valuable thing you have to offer.”                                                                                                                                                                                                                                                                     Randy Pausch, The Last Lecture અનુભવ એટલે શું? શું ક્યારેય એ વિષે…

મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ (૧૨) : કેરળમાં ગણિતની પરંપરા

દીપક ધોળકિયા દુનિયાના મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ વિશેની લેખમાળાનો આ છેલ્લો મણકો છે. લેખમાળાની શરુઆત આપણે ન્યૂટનથી કરી હતી, આજે સમાપન કરતી વખતે ન્યૂટનના સ્થાનને પડકારતી હકીકતો રાખવી છે અને એ પડકાર ભારતનો છે. તે સાથે એ પડકાર ભારતીયો માટે પણ છે,…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી :: શાંતારામની સામગ્રીવાળા…. (૨)

– રજનીકુમાર પંડ્યા (ગતાંકથી ચાલુ) ‘આમ તો હું મારાં ફઈબા અને ફુઆ ભેગો જેતપુર રહું છું. મારા પિતા તો હું મારી માના પેટમાં હતો ત્યારે જ ગુજરી ગયેલા. મોસાળ પણ નહીં. પણ ફઈબા ભેગો રહીને હું ભણ્યો. ફુઆને બરાડમાં બેરડી…

૪૨ કિલોમિટર દોડ – સાડીમાં

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની   હૈદ્રાબાદની ૪૨ કિલોમિટરની મેરેથોન દોડ – સાડી પહેરીને. હા! હૈદ્રાબાદની ૪૪ વર્ષની જયંતિ સંપત કુમારે એ માટે આઠ વર્ષ પ્રેક્ટિસ કરી હતી. ૨૦૧૬ની એ દોડ જયંતિએ પાંચ કલાક સતત દોડીને પુરી કરી હતી – સાડી…

ત્રણ કાવ્યો

– દેવિકા ધ્રુવ                     (૧) મહેકતી મોસમ આ..હ છલકતી ને મહેંકતી મોસમ છે,થોડી સરકતી ને બહેકતી મોસમ છે. સવાર મેઘલી, છે અંધાર ઘેરી,ઝબૂકતી વીજળી ને અંબર હેલી,શીકરોની ટપલી ને હવાયે ઘેલી,ઊર્મિની ભરતી અંતરમાં રેલી…… હાય, હૈયું ધક ધક ધડકાવતી મોસમ…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ – ૪

નયના પટેલ બીજે દિવસે રવીવાર હતો એટલે શૉપ બપોરના બે વાગ્યે બંધ કરતા હોવાથી મનુભાઈએ લતાબહેનને પેલી વાત કરવા બોલાવ્યાં છે. સરલાબહેને લતાબહેનને રાત્રે ત્યાં જ જમી લેવાનું આમંત્રણ પણ આપી દીધું. બન્ને ભાઈ બહેન આમ ગુસ્સાવાળા એટલે વાત વાતમાં…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૬ – સ્ત્રી સ્વરનાં સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન [૧]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ફિલ્મનાં એક સૉલો ગીતને એ જ ફિલ્મમાં સૉલો, અથવા યુગલ કે એવાં કોઈ બીજાં સ્વરૂપે પ્રયોજવામાં બહુ વિવિધ પ્રકારના પ્રયોગો થતા રહ્યા છે. આપણે આ પ્રકારના પ્રયોગોને શ્રેણીબધ્ધ લેખો દ્વારા સાંભળી રહ્યાં છીએ. અત્યાર સુધી…

નવી ટેવ પાડવા માટેનાં સાત પગલાં

– બ્રાયન ટ્રેસી કોઇ નવી ટેવ પાડતાં કેટલો સમય જોઇએ? આ સમયગાળો એક સેકંડથી થોડાં વરસોનો હોઇ શકે! નવી ટેવનાં એક ઢાંચામાં સ્થાઇ થવાની ગતિ જે રીતે નિર્ણય લેવાયો હોય તે લાગણીની ઉત્કટતાપર આધાર રાખે છે. ઘણા લોકો વરસો સુધી…

ફિર દેખો યારોં :: વૈજ્ઞાનિક અભિગમ પ્રત્યે ઉપેક્ષા ગેરલાભકર્તા જ નહીં, ગેરબંધારણીય પણ છે

-બીરેન કોઠારી વિજ્ઞાન, વિજ્ઞાની અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ સામાન્યપણે આપણા દેશમાં હાંસીપાત્ર બનતાં આવ્યાં છે. કોઈ પણ મુદ્દે જેને ફટકારી શકાય એવી હાથવગી ‘પંચિંગ બૅગ’ અથવા દેશી ઉપમા વાપરીને કહીએ તો રસ્તે પડેલા ગલૂડીયા જેવી તેની હાલત છે. જતુંઆવતું કોઈ પણ…

સ્ત્રીઓ જેની જાણઅજાણપણે અવગણના કરે એવાં સંભવિત કૅન્સરનાં ૧૫ લક્ષણો

ડૉ. સુબોધ નાણાવટી       ડૉ. સુબોધ નાણાવટીનાં સંપર્કસૂત્રઃ· વેબ પેજઃ www.happysapiensdental.com· ઇ-પત્રવ્યવહારનાં સરનામાં: drnanavati1@hotmail.com  || drsubodh_nanavati@yahoo.com

વિમાસણ : લાગણી અને તે પણ નિર્જીવ વસ્તુ માટે ?

–સમીર ધોળકિયા સમીર ધોળકિયા મૂળ ભુજના પણ પછી અમદાવાદી બની ગયા તેને આજે અર્ધી સદીથી પણ વધારે સમય થઈ ગયો! LICમાંથી નિવૃત્ત થયા પછી એમણે કશા જ નિર્ણય ન લેવાનો નિર્ણય કર્યા પછી પણ નિર્ણય કર્યો કે હવે કંઈ ન…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી :: શાંતારામની સામગ્રીવાળા…. (૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા “પ્યારી…. પ્યારી…. પ્યારી…. પ્યારી….” 1943ની સાલ. મુંબઈનું સ્વસ્તિક સિનેમા. એક મિત્રે ‘સાવ બંડલ છે’ એમ કહ્યા છતાં રાજકોટથી આવેલો જયદેવલાલ ગોવર્ધનદાસ વાગડિયા નામનો બાવીસ વરસનો છોકરો વી. શાંતારામનું ‘શકુંતલા’ ચિત્રપટ જોવા ગયો. જો કે એ તો માંડી…

મંજૂષા :૩: વડીલો અને કમ્પ્યૂટર

– વીનેશ અંતાણી ચેન્નઈમાં રહેતાં એક સડસઠ વરસનાં વડીલ મહિલાએ ઘર માટે કમ્પ્યુટર ખરીદવાનું નક્કી કર્યું છે. તેની પૂર્વ તૈયારીરૂપે એમણે કમ્પ્યૂટરનો ઉપયોગ કેમ કરવો તે પણ શીખવા માંડ્યું છે. તેઓ સરકારી ઉચ્ચ હોદ્દા પરથી નિવૃત્ત થયાં તે પછી બે…

નૂતન ભારત: ઘડપણની ઉંમરે યુવાનીનો ઉત્સાહ

લેખક – હેન્રી શાસ્ત્રી સંકલન અને રજૂઆત: સુરેશ જાની   નિવૃત્તિ પછીની પ્રવૃત્તિ શું? આ સવાલ આજે ૬૦ વર્ષની આસપાસના ઘણાં લોકોને સતાવી રહ્યો છે. એ સવાલનો જવાબ નહીં મળવાને કારણે એ લોકો કોઈને કોઈ કામમાં જોતરાયેલા રહે છે. ભક્તકવિ…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ – ૩

નયના પટેલ આખો રૂમ ગંધાતો હતો અને ધનુબા ફોનવાળા ટેબલ પાસે ડરના માર્યાં ધ્રુજતાં ઊભાં હતાં. એક સેકંડ માટે તો મનુભાઈ નાકે હાથ દબાવી પાછે પગલે શૉપમાં આવી ગયા. રાજુ કોઈ ગ્રાહકો સાથે વાત કરતો હતો. તેણે પણ મનુભાઈની રાડ…

વજ્રાદ્ અપિ કઠોરાણિ…

– ગિરિમા ઘારેખાન વજ્રાદ્‍ અપિ કઠોરાણિ, મૃદૂનિ કુસુમાદ્‍ અપિ ।લોકોત્તરાણાં યેતાંસિ, કોહિ વિજ્ઞાતુમ્‍ અહીંતે ॥                                                         – ‘ઉત્તરરામચરિત’, ભવભૂતિ] બૅંકની ઘડિયાળમાં હજી દસ વાગવામાં પાંચ મિનિટ બાકી હતી અને મિસ્ટર મહેતા એમની કૅબિનમાં પ્રવેશ્યા, કોટ કાઢીને બાજુમાં લટકાવેલા હેંગર ઉપર ભરાવીને…

અય મેરે દિલ સુના કોઈ કહાની :: ૧ ::

“કિશોર કુમારનાં પોતાનાં સંગીતમાં રચાયેલાં ગીતોની શ્રેણી ‘અય મેરે દિલ સુના કોઈ કહાની’ આપણે શરૂ કરી હતી. તેનો પહેલો અંક એપ્રિલ, ૨૦૧૭માં પ્રકાશિત થયો હતો. વેબ ગુર્જરીની મૂળ સાઈટ તકનીકી સમસ્યાને કારણે હાલ ઉપલ્બ્ધ નથી, તેથી આ શ્રેણીના હવે પછીના…

ફિલ્મીગીતો અને હોડીસવારી

નિરંજન મહેતા ૧૯૬૦-૮૦નાં ગાળામાં ફિલ્મીગીતોમાં વપરાતા વાહનોમાં એક છે હોડી. હોડીમાં ગવાતા ગીતો પણ એટલા જ સુંદર અને કર્ણપ્રિય બન્યા છે જેમાંથી થોડાકનો આસ્વાદ આ લેખ દ્વારા લઈશું. ૧૯૬૪મા આવેલ ફિલ્મ ‘કશ્મીર કી કલી’નું આ ગીત તો સદાબહાર બની રહ્યું…

Science સમાચાર : (૧૯)

દીપક ધોળકિયા (૧) જબ તક સૂરજ-ચાંદ રહેગા…! કોઈ પણ નેતાના મૃત્યુ વખતે આવા શ્મશાન યાત્રામાં સૂત્રોચ્ચાર થતા હોય છે, “જબ તક સૂરજ-ચાંદ રહેગા… (દિવંગત નેતાનું નામ) તેરા નામ રહેગા. આ તો નેતાના ભક્તોના મનની વાત’ થઈ, ખરેખર તો એ નેતાની…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૫) : વિશિષ્ટ સુક્ષ્માધિક ‘મહાનુભાવો’

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આજે આપણે વાઈરસ વિશે વધુ માહિતી મેળવીએ. આ લેખમાળાના ત્રીજા મણકામાં જણાવ્યા મુજબ ‘વાઈરસ’ નામાભિધાન તમાકુના પાકને વ્યાપક નુકસાન કરનારા વિષયુક્ત પ્રવાહીને અનુલક્ષીને તે અંગેનું સંશોધન કરનારા વૈજ્ઞાનિક દ’ મિત્રી આઈવાનૉસ્કી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. સજીવ…

ડિઝાસ્ટર સામે ‘હારાકીરી’ને બદલે ‘ફાઈટ બેક’નો જપાની મંત્ર

જ્વલંત નાયક તા. ૧૧ -૮-૨૦૧૭ના અંકમાં ‘એક્ટ ઓફ ગોડ’ તરીકે ઓળખાતી કુદરતી આફતોની વાત કરી. ટચુકડો દેશ જાપાન આખા વિશ્વને ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ બાબતે લીડ કરી શકે એવી ક્ષમતા ધરાવે છે. કોઈ વાર લડાઈમાં હારવાનો સંયોગ ઉભો થાય, ત્યારે પોતાની ટેક…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૪૬ : દિલ મિરા સોજ઼-એ-નિહાઁ સે બે-મુહાબા જલ ગયા …

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) દિલ મિરા સોજ઼-એ-નિહાઁ સે બે-મુહાબા જલ ગયા આતિશ-એ-ખ઼ામોશ કી માનિંદ ગોયા જલ ગયા દિલ મેં જ઼ૌક઼-એ-વસ્લ ઓ યાદ-એ-યાર તક બાક઼ી નહીં આગ ઇસ ઘર મેં લગી ઐસી કિ જો થા જલ ગયા મૈં અદમ સે…

ફિર દેખો યારોં :: ટાગોર અને ગાલિબના શબ્દોમાં ફેરફાર સૂચવે છે આ મહાન શિક્ષણવિદ્‍

-બીરેન કોઠારી “જન્નત કી હકીકત હમેં માલૂમ હૈ લેકિન, દિલ કો ખુશ રખને કો ‘ગાલિબ’, યે ખયાલ અચ્છા હૈ.” “અરે! ગાલીબનો આટલો જાણીતો શેર તમે આમ ખોટી રીતે કેમ બોલો છો? ‘ખુશ રખને કો’ને બદલે ‘બહલાને કો’ આવે.” “હા. મને…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : નાણાંને ત્રાજવે વ્યક્તિની મહત્વાકાંક્ષાઓની સમાજ દ્વારા તુલના

– આરતી નાયર બાળક શાળાએ – આજે તો હવે પ્લે સ્કૂલ – જવાનું શરૂ કરે ત્યારથી તેને પૂછવાનું શરૂ થઈ જાય છે કે મોટું થઈને તે શું થવા માગે છે. બાળક મનમાંને મનમાં આશ્ચર્ય અનુભવે છે કે જીવન તો મોજમજા…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી :: ગોંડલના વિદ્યાપ્રેમી અને ખુદ વિદ્વાન મહારાજા ભગવતસિંહજી શબ્દને બ્રહ્મ માનતા

– રજનીકુમાર પંડ્યા પ્રાચીનથી માંડીને અર્વાચીન એવા બધા જ લેખકોના નામ અને કામ વિષેની સંક્ષિપ્ત ટિપ્પણી ધરાવતો ગ્રંથ ‘ગુજરાતના સારસ્વતો- ખંડ-1 અને 2’ ગુજરાત સાહિત્યસભાનું એક અતિશય મૂલ્યવાન પ્રકાશન છે. આપણા મહાવિદ્વાન એવા કે.કા. શાસ્ત્રીએ તેનું લેખન અતિ ખંત અને…

ગ્રહણ ભાવનગરમાં ત્યારે અને અમેરિકામાં આજે

– નીતિન વ્યાસ ગ્રહણ ભાવનગરમાં ત્યારે “ઓ બા….ઘરણ સાલુ થ્યું, વાસીદું આપી દેજો”. વાઘરી કોમનાં લોકો ગ્રહણ ‘શાલુ’ થાય એટલે માગવા નીકળે. ભાવનગરમાં અમારા લત્તામાં રહેતા બ્રાહ્મણ કુટુંબોમાં ગ્રહણ પાળવાનો રિવાજ ! સૂર્ય ગ્રહણ કાચના ટુકડાને મેશવાળો કરી સૂરજ સામે…

શિક્ષણ ચેતના – વિદ્યમાન શિક્ષક, શિક્ષક અને શિક્ષક જ : ચારસો ટકા આનંદ

— નિરુપમ છાયા જીવન એક વિશાળ અને એ કરતાંય વ્યાપક ઘટના છે. એને સમજીને જીવવું એ એક મોટી કળા છે. આવી કળા બહુ ઓછા લોકોને સાધ્ય હોય છે. જીવનને યોગ્ય રીતે જીવવા કોઈ ઉચ્ચ લક્ષ્ય સાથે જોડવું એ ઉત્તમ ઉપાય…

અમેરિકામાં ખીચડી અને કઢી

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ૧૯૬૮ મફત પટેલ, ત્રેવીસ જ વર્ષની ઉમરે તમે અમેરિકાની ઇન્ડિયાના યુનિ.માં MBA નું ભણવા આવ્યા છો. પણ આ ગ્રીલ્ડ ચીઝ સેન્ડવિચ, ફ્રેન્ચ ફ્રાઈ અને પાંઉં બટર ખાઈ ખાઈને તમે કંટાળી ગયા છો. દિવસમાં બે વખત મે’હાણાના…

એક પ્રશ્ન ગીત

–અનિલ ચાવડા ધબ્બ્બ… દઈ હૈયામાં ફાળ પડી તોય કેમ આવ્યો નૈં કંઈયે અવાજ?કંઠ સુધી આવેલી ચીસને દબાવવાનો પાડ્યો આ કોણે રિવાજ? અંદર ને બ્હાર બેઉ બાજુથી પીગળીએતોય કેમ રેલો દેખાય નૈં?કુહાડી વાગતાં જ વૃક્ષમાંથી નીકળતાંપાણીને આંસુ ક્હેવાય નૈં?નવા નક્કોર મળે…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૨

નયના પટેલ શૉપમાં પ્રવેશતાં જ પોલીસે પૂછ્યું, ‘આર યુ મિસ્ટર કાલુ ?’ ‘યસ, કમ ઈન’ બોલતી વખતે મનુભાઈના તોછડા અવાજાઅં અચાનક નમ્રતા આવી ગઈ, પૂછ્યું, ‘ વોટ કેન આઈ ડુ ફોર યુ ?’ બે પોલીસમાંથી એક આફ્રિકાથી આવેલા પંજાબી ભાઈ…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૪): "આ નભ ઝૂક્યું તે કાનજી….ને ચાંદની તે રાધા રે"

કવિ શ્રી મણિયાર પ્રિયકાંત પ્રેમચંદ (૨૪-૧-૧૯૨૭ // ૨૫-૬-૧૯૭૬).  જન્મ વિરમગામમાં. વતન અમરેલી. નવ ધોરણ સુધીનો અભ્યાસ. પોતાના જાતિગત વ્યવસાય (ચૂડી-બલૈયા બનાવતા ચૂડગર)ની સાથોસાથ કાવ્યલેખન. કુમાર સુવર્ણચંદ્રક ઉપરાંત ૧૯૭૨-૭૩નું ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પારિતોષિક. અમદાવાદમાં અવસાન. (ગુ.સા.પ) + + + + +    …

પ્રશ્ન નિરાકરણ અને નિર્ણય શક્તિ

હિરણ્ય વ્યાસ પ્રાસ્તાવિક: જીંદગી એટલે પ્રશ્નોની હારમાળા; શૈશવના પ્રશ્નો, અભ્યાસ-શિક્ષણનાં પ્રશ્નો, કારકિર્દીના પ્રશ્નો, યુવા અજંપો, દાંપત્ય જીવન-કૌટુમ્બિકના પ્રશ્નો, સામાજીક સમસ્યાઓ, આવક-મિલકતના મુદ્દાઓ, તંદુરસ્તીની બાબતો, રીટાયર થાય તો નિવૃત્તિના પ્રશ્નો. આ પૃથ્વી પર એવી એક પણ વ્યક્તિ એવી નથી કે જેને…

જે તક ન ઝડપી એ એક ગુમાવેલો મોકો છે

– ઉત્પલ વૈશ્નવ મોટા ભાગનાં લોકો કરતાં તે વધારે અસફળ રહે છે. મોટા ભાગે તે નિષ્ફળ જાય છે – વાત સંબંધોની હોય કે જીવનની હોય .. કે પછી હોય વ્યવસાયની.. કોઈ પણ બાબતે. એ વિચારે છે કે આટાઆટલી નિષ્ફળતાઓ કેમ…

પરિયોજના જીવનચક્ર (Project Life Cycle )

– ચિરાગ પટેલ (http://baselnajjar.wikispaces.com/file/view/ProjectLifeCycleGraph.jpg/585348245/558×309/ProjectLifeCycleGraph.jpg) દરેક પરિયોજના શરૂઆતથી અંત સુધી અનેક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થાય છે (આપણા જીવનચક્ર પ્રમાણે જ). વળી, આયોજન નિર્ધારિત માર્ગે ચાલે તેમ જ અણધાર્યા વળાંકો સાથે પૂરું થાય છે! છતાંય આવી દરેક પરિયોજનાને એક ચોક્કસ પૂર્વનિર્ધારિત માળખામાં વિભાજીત…

બાળઉછેરની બારાખડી : ૫: બાળકો માટે અરીસાનો ઉપવાસ

બાળકને અરીસાના વધુ પડતા ઉપયોગથી દૂર રાખો. – અલીહુસેન મોમીન તમને આ પ્રકારનું શીર્ષક જોઈને ચોક્કસ નવાઈ લાગતી હશે કે વળી બાળકોને અરીસામાં જોવાથી શું નુકસાન થતું હશે? વળી, આ અરીસા અને બાળવિકાસને પાછું શું લેવાદેવા? પણ આ તમારી ગેરસમજ…

ફિર દેખો યારોં : રોપા પર અકાળે ફળ બેસી જાય તો?

– બીરેન કોઠારી ટી.વી. પર તે કાર્ટૂનની શ્રેણી જોઈને સમય પસાર કરે છે. ક્યારેક હિન્‍દી ફિલ્મો પણ જુએ છે. મન થાય ત્યારે વાર્તાની ચોપડીઓ વાંચે છે. શેરીનાં બે ગલૂડિયાં સાથે તે રમે છે. શાળાએ તે જતી નથી. દસ વર્ષની બાળકી…

કાચની કીકીમાંથી :: ૨૦ :: ખાંજર: અજાણ્યું, પણ આકર્ષક ગામ

-ઈશાન કોઠારી જુલાઈ, 2017માં અમારે દક્ષિણ ગુજરાતના વ્યારાથી આગળ આવેલા ખાંજર ગામે જવાનું બન્યું. ત્યાં અમે કયા કામ માટે ગયા તેની વિગતે વાત બીરેન કોઠારીના બ્લોગ પર ‘દુલ્હન કી તરહ હર ખેત સજે… માં કરવામાં આવી છે. એ સમયે ચોમાસાને…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૫) : કીમિયાગીરી

–વલીભાઈ મુસા જંકશન રેલવેસ્ટેશને,ટ્રેઈન થોભી ન થોભી;અને, ત્યાં તોઆવી ઊભો ટિકિટચેકર,પ્લેટફોર્મેએક ડબ્બાદ્વાર સમીપ,ખુદાબક્ષ કો’ મુસાફરનેઝડપી લેવા જ તો!  (૧) બે જણ ઊતર્યા,જેમાંનો એક,સામાન સોંપતાં અન્યને,નાખે ગજવે હાથઅને કરે અભિનય,જાણે ટિકિટ કાઢતો હોય તેમ! (૨) પણ, આ શું?એ તો માંડ્યો ભાગવા…

ગઝલાક્ષરી ૨૫

હું પડીને જોઉં છું, કોણ ઊંચકનાર છે?                                              – સુનીલ શાહ પડ્યા પછી ઉંચકનારને ક્યાં શોધવા જશો? જુવો પહેલાં આજુબાજુ કોઇ બચાવનાર છે?                                                 – મહેન્દ્ર શાહ                 +    +     +      + બે ટંક રોટલીને બે જોડ જુના કપડા ને…

આઝાદી

૨૦૧૪માં આપણે દેવિકાબહેનનું ‘આઝાદી’ કાવ્ય પ્રકાશિત કર્યું હતું. વેબ ગુર્જરીની સાઈટ તકનીકી કારણો સર તૂટી પડી, એટલે એ કાવ્ય પણ તેના કાટમળ તળે દબાઈ ગયું. આજે દેવિકાબહેને એ કાવ્યને નવાં સ્વરૂપે નવપલ્લવિત કર્યું છે. -સંપાદકો                         આઝાદી ‘મેરે વતનકે લોગ’ના…

વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધી : ૯ : સ્વર્ગમાં ગાંધીજી (૨)

-બીરેન કોઠારી ગયા મહિને સ્વર્ગમાં ગાંધીજીને દર્શાવતાં કેટલાક કાર્ટૂનો જોયા પછી આ સપ્તાહે એ જ શ્રેણીનાં કેટલાક વધુ કાર્ટૂન. અગાઉ જણાવ્યું છે એમ આ કાર્ટૂનોમાં મુખ્ય એક-બે કથાવસ્તુ હોય છે. ગાંધીજી કે તેમના સિદ્ધાંત સાથે સંકળાયેલી કોઈ અગત્યની વ્યક્તિનું મૃત્યુ…

બાલકૃષ્ણના સખા મધુમંગલ

– પૂર્વી મોદી મલકાણ કૃશકાય, ગૌરવર્ણીય ( કેટલાક ગ્રંથો અનુસાર ગેંહુલો વર્ણવાળા ), મસ્તકમાં કેવળ એક ચોટી અને બાકીનું મસ્તક વાળ વગરનું, ખભા પર જનોઈ ધારણ કરેલ, તિલક ધારણ કરેલ, ખોડાયેલ અંગવાળો, ફાટેલી પોતડી પહેરેલો, દાઉ બલરામ સાથે મળીને કૃષ્ણને…

અસમયાત્રા : રાઈટર ટુ વેઈટર

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા કેન્દ્રિય સાહિત્ય અકાદમી, દિલ્હી દ્વારા દર વર્ષે સાહિત્યના પ્રદેશમાં પ્રવેશેલા ને એ પ્રદેશને જાણવા-પામવા ઇચ્છતા સર્જકોને દેશના કોઈ એક સાંસ્કૃતિક પ્રવાસ કરવા માટે પસંદ કરવામાં આવે છે. આ સંદર્ભે અસમ-મેઘાલયના પ્રવાસે જવાનું થયું. અસમના ચાર મુખ્ય સર્જકો પ્રો.નીલમણિ…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : શ્વેતના જન્મની શ્યામકથા: ત્રીજો અને અંતિમ હપ્તો

(ગયા સપ્તાહથી ચાલુ) “આપ કોણ ?” એરકન્ડિશન્ડ ચેમ્બરમાં, અપ-ટુ-ડેટ કાંતિભાઈ દ્વારા, સામે ઊભેલા એક અપ-ટુ-ડેટ દંપતીને પૂછાયેલો આ પ્રશ્ન. જવાબ : “અમે વીણાનાં મામા-મામી છીએ. કનુમામા અને કાંતામામી.” કાંતિભાઈએ યાદ કર્યું, “હા, હા, હા, આપણે એક વાર મળ્યાં હતાં. ખરું…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧

નયના પટેલ મનુભાઈ શૉપમાં બિઝી છે. લંચટાઈમ છે એટલે ગ્રાહકોની લાઈન લાગી છે. સરલા હજુ આવી નથી તેની અકળામણ વારંવાર બારણા તરફ જતી એમની નજરમાં વર્તાય છે. શૉપમાં મદદ કરવા રાખેલા નરેશને આ સમયે ઉભો રાખવો ન પાલવે. એક તો…

ભારતનાં વિશિષ્ઠ ગામડાં

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ધૂળિયા રસ્તા, ઉકરડા, પછાત મનોદશા ભારતના ગામડાંનું નામ વાંચીને આવો જ ખ્યાલ આવે ને? પણ આ દસ ગામડાં વિશે જાણીને આપણને પ્રશ્ન થાય કે, ‘આમ પણ હોય?’. આવાં બીજાં પણ ગામ હશે. પણ ટૂંકમાં, આ દસ…

હણો ના પાપીને …

–વલીભાઈ મુસા ‘આજે રવિવાર છે. દીકરી મંદાકિની વહેલી સવારે જ ટ્યુશને ગઈ છે. એ મિસ્ટર તો આજે મોડા ઊઠશે. મને આખી રાત્રિનો ઉજાગરો છે, કેમ કે ગઈકાલની ગાભાજી સાથેની વાતચીતના એકેએક શબ્દનું આખી રાત પુનરાવર્તન થયા કર્યું હતું; અને હાલ…

સજનવા, દુલ્હનિયા અને તીસરી કસમ :: ૨

– ભગવાન થાવરાણી શૈલેન્દ્રની કવિતાઓ વિષયક આ લેખમાળાની સમાપન-કિસ્તમાં શૈલેન્દ્રની મહાનતમ કવિતા ‘તીસરી કસમ’ ની વાત આગળ વધારીએ અને સાથોસાથ ફિલ્મનાં વધુ એક વિલક્ષણ ગીતની વિગતે ચર્ચા કરી આ ફિલ્મ અને આ લેખમાળાને પણ વિરામ આપીએ. પણ પહેલાં એક રસપ્રદ…

શૈલેન્દ્રનાં ‘અન્ય’ સંગીતકારો સાથેનાં ગીતો

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ૩૦ ઓગસ્ટ, ૧૯૩૩ના રોજ જન્મેલા શંકરદાસ કેસરીલાલ ૪૩ વર્ષની જ છોટી સી યે જિંદગાની ચાર દીનકી કહાની ૧૪ ડીસેમ્બર, ૧૯૬૬ સુધીમાં સંકેલી ગયા. આટલા સમયમાં પણ ફિલ્મ જગતનાં આકાશમાં તેમણે શૈલેન્દ્રનાં નામથી ધૂમકેતુ જેવી લગભગ…

Science સમાચાર : (૧૮)

દીપક ધોળકિયા (૧) ગાયના ઍન્ટીબોડી એઇડ્ઝની રસીમાં કામ આવશે! જુલાઈના ત્રીજા અઠવાડિયામાં Nature સામયિકમાં એક અભ્યાસલેખ છપાયો છે એ જોતાં તો ગૌમાતા આપણા ભલા માટે બીજું પણ એક બહુ જરૂરી કામ કરે છે. International AIDS Vaccine Initiative (IAVI)ના ઍન્ટીબોડી વિભાગના…

પરિસરનો પડકાર : ૨ : પર્યાવરણ અને પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. આ શ્રેણીના પ્રથમ મણકામાં આપણે પર્યાવરણ, પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ પ્રણાલીઓનો પરિચય મેળવ્યો અને માનવજીવનમાં તેના મહત્વથી અલ્પાંશે વાકેફ પણ થયાં. ઘણું ટૂંકમાં તાજું કરીએ તો, સજીવ સમુદાયો તેમની ચોગરદમ રહેલા અન્ય જૈવિક તેમ જ અજૈવિક ઘટકો સાથે…

‘એક્ટ ઓફ ગોડ’ વિરુદ્ધ ‘ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ’ : બચવા માટે એક જ માર્ગ છે!

જ્વલંત નાયક ગુજરાતી નાટક ઉપરથી બનેલી, પરેશ રાવળ અને અક્ષય કુમાર અભિનીત ફિલ્મ ‘ઓહ માય ગોડ’ તો બધાને યાદ હશે જ! ફિલ્મમાં ભૂકંપને લીધે પોતાનું સર્વસ્વ ગુમાવનાર વેપારીનો ક્લેઈમ વીમા કંપની નકારે છે. કારણકે ‘એક્ટ ઓફ ગોડ’ સામે કોઈ વીમાકંપનીની…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૪૫ : એક એક ક઼તરે કા મુઝે દેના પડ઼ા હિસાબ …

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) એક એક ક઼તરે કા મુઝે દેના પડ઼ા હિસાબ ખ઼ૂન-એ-જિગર વદીઅત-એ-મિજ઼્ગાન-એ-યાર થા અબ મૈં હૂઁ ઔર માતમ-એ-યક-શહર-આરજ઼ૂ તોડ઼ા જો તૂ ને આઇના તિમસાલ-દાર થા ગલિયોં મેં મેરી નાશ કો ખીંચે ફિરો કિ મૈં જાઁ-દાદા-એ-હવા-એ-સર-એ-રહગુજ઼ાર થા મૌજ-એ-સરાબ-એ-દશ્ત-એ-વફ઼ા…