સહયોગાત્મક નેતૃત્વનો પાયો

– તન્મય વોરા જ્યારથી માણસ સમુહમાં રહેતાં શીખ્યો હશે ત્યારથી તેણે જાણ્યેઅજાણ્યે નેતૂત્વની કળા પણ પોતાનામાં ખીલવવાનું શીખવા માંડ્યું હશે. જેમ જેમ માનવ સંસ્કૃતિનો વિકાસ થતો ગયો તેમ તેમ એકબીજા સાથે સહયોગ કરીને સમુહમાં કામ કરવાનું પણ મહત્ત્વ વધતું ગયું.…

ફિર દેખો યારોં : આ ગહન અંધકારમાં ટોર્ચનો શેરડો પણ ઉજાસ ફેલાવી શકે

– બીરેન કોઠારી પ્રદૂષણ બાબતે નીતિનિયમો દિનબદિન ચુસ્ત બનાવાઈ રહ્યા છે. તેના અંગે જાગૃતિ પણ ઘણી કેળવાઈ રહી છે. પ્રદૂષણને ગંદકી સાથે સીધો સંબંધ છે, પણ એ સિવાય અનેક પરિબળો તેના માટે જવાબદાર છે. વ્યક્તિગત ધોરણે થોડાઘણા જાગ્રત નાગરિકો કચરાને…

‘સાર્થક – જલસો: ૯: ઓક્ટોબર, ૨૦૧૭

પરિચયકર્તા – અશોક વૈષ્ણવ ‘સાર્થક જલસો’એ આજકાલ કરતાં પાંચ દીવાળીઓ જોઈ કાઢી અને હવે તેનો નવમો અંક આપણા હાથમાં છે. બે પૂંઠા્ની વચ્ચે ‘જલસો-૯’નો રસથાળ શું શું વાનગી પીરસે છે તેનો પરિચય કરી લઈએ. ‘જલસો-૯’અંકની શરૂઆત જ બે રસપ્રદ લેખોથી…

ચોરસ દુનિયા – ૨

(લેખક અને અનુવાદક) – વલીભાઈ મુસા હું આગળ વધું તે પહેલાં એ સ્પષ્ટ કરવાનું મને ગમશે કે શા માટે મેં મારી આ લેખમાળાનું શીર્ષક ‘ચોરસ દુનિયા’ પસંદ કર્યું છે. જ્યારે ૧૯૬૯માં હું કોલેજ વિદ્યાર્થી હતો, ત્યારે અમારી કોલેજના વાર્ષિક દિનની…

આરોગ્ય સંભાળ : નીરોગી લોકો પણ કરે છે આવી આવી ૨૭ ભૂલો

ડૉ. સુબોધ નાણાવટી     ડૉ. સુબોધ નાણાવટીનાં સંપર્કસૂત્રઃ· વેબ પેજઃ www.happysapiensdental.com· ઇ-પત્રવ્યવહારનાં સરનામાં: drnanavati1@hotmail.com  || drsubodh_nanavati@yahoo.com

પુસ્તક પરિચય : અદૃશ્ય પાત્રો

નવલિકાસ્વરૂપે ઇતિહાસનું અત્તર :‘અદૃશ્ય પાત્રો‘ પરિચયકર્તા:  અશોક વૈષ્ણવ હરેશ ધોળકિયા ‘અદૃશ્ય પાત્રો’નાં સર્જનને એક સુખદ અકસ્માત ગણે છે. ૨૦૦૯માં કચ્છનો બૃહદ્‍ ઇતિહાસ લખવાના એક પ્રકલ્પમાં તેઓ પણ જોડાયા હતા. એ કામ માટેની સામગ્રીનો અભ્યાસ કરતાં કરતાં એ સમયનાં કેટલાંક પ્રધાન…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : બગસરામાં છ્યાંસી વર્ષ પહેલાં પ્રગટાવેલો દીવો

– રજનીકુમાર પંડ્યા બગસરાનું નામ પડતાં જ પ્રતાપી નામોની એક આકાશગંગા ચિત્તના આકાશમાં પોતાનું તેજ રેલાવી રહે છે. કેટલાક યાદ કરીએ તોય કેટલાંય રહી જાય એમ છે. જેમનાં ચરણચિહ્નો ઈતિહાસમાં અમીટ નિશાન છોડી ગયાં છે તેવાં સ્ત્રી-પુરુષોમાં કોણ પહેલાં અને…

હૈ સબ સે મધુર વો ગીત : ભગવાન થાવરાણી :: સંકલિત સંસ્કરણનાં પ્રકાશનની ભૂમિકા

દીપક ધોળકિયા આપણા દેશની ફિલ્મોમાં ગીતોનું અજોડ સ્થાન રહ્યું છે. મોટા ભાગની ફિલ્મો આપણા સ્મૃતિપટ પર અંકિત થઈ જવાનું કારણ પણ ગીતો જ હોય છે. સિનેમાને ગીત-સંગીત અને નૃત્ય વિદ્યાઓ જૂની રંગભૂમિ તરફથી વારસામાં મળી. પશ્ચિમી ફિલ્મ સર્જન પદ્ધતિથી પ્રભાવિત…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧૨

નયના  પટેલ ‘ મમ, બાજુવળા માસીને પોલીસ ઍમબ્યુલન્સમાં લઈ જાય છે. ‘ કંઈક અજુગતું બન્યું છે તે કહેવા નમને દોડતાં આવી સમાચાર આપ્યા. ‘ તેં પૂછ્યું નહીં કે એમને શું થયું છે ?’ ‘મમ, એમ ઈન્ટરફિયર ન કરાય અને એ…

અવલોકન : સાબુ પર સાબુ

સુરેશ જાની …….. ૧ ……….. સાબુ પર સાબુ? આ તે કેવી ઊટપટાંગ વાત? હા! એમ જ છે. લો જોઈ જ લો ને  – તમે કહેશો … “અહો! આમ વાત છે.આમાં શું નવાઈ? અને તે પણ ગુજરાતીને ? અમદાવાદીને? વાત એમ…

ગ઼ઝલ

– દેવિકા ધ્રુવ કહું છું આજ મનની વાત, ક્યારે તમને જોયા છે.ફરે છે રંગ કુદરતના, મેં ત્યારે તમને જોયા છે. ઢળી’તી આંખ જોઈને ખરેલાં પાન વૃક્ષોનાં,પરોઢે ફૂટતી કૂંપળની કોરે તમને જોયા છે. સજાવે લોક મંદિરો ભરી, સોના-રૂપા થાળે,મેં ભૂખ્યાં બાળનાં…

અય મેરે દિલ સુના કોઈ કહાની ::૨::

– મૌલિકા દેરાસરી દિલની કોઈ કહાણી હોય તો એ સંગીતમય જ હોય. ખુશીની જેમ વેદનાનુંય એક અલગ સંગીત છે. એમાંય અવાજ હોય રશોકિ રમાકુનો, તો ક્યા બ્બાત! જી હાં… રશોકિ રમાકુ યાને કે કિશોર કુમાર, જેમને પોતાનું નામ પૂછવામાં આવે…

દીવો-દીપક ફિલ્મીગીતોમાં

નિરંજન મહેતા ગયા અઠવાડિયે દીપોત્સવ ઉજવાઈ ગયો અને લોકોએ જુદા જુદા પ્રકારના દીવાથી ઘરમાં ઉજાસ પાથર્યો. આપણી હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ અનેક ગીતો દિવાળી અને દીવા પર રચાયા છે પણ આ લેખમાં ફક્ત દીવા પર રચાયેલ ગીતોનો ઉલ્લેખ કરૂં છું. ૧૯૪૩માં…

Science સમાચાર (૨3)

દીપક ધોળકિયા ૧) સૂર્યમાળામાં નવમો ગ્રહ છે! ૨૦૦૬ના ઑગસ્ટમાં ખગોળવૈજ્ઞાનિકોએ ગ્રહોની વ્યાખ્યા બદલાવી નાખતાં બિચારો પ્લુટો પોતાનું ગ્રહ તરીકેનું સ્થાન-માન ખોઈ બેઠો. માત્ર આઠ જ ગ્રહ રહ્યા. પરંતુ હાલમાં જ વૈજ્ઞાનિકોને ખબર પડી છે કે સૂર્યમાળામાં કોઈ નવમો ગ્રહ તો…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ : (૭): લાયસોજેની

–પીયૂષ મ. પંડ્યા અગાઉના હપ્તામાં આપણે બેક્ટેરિઓફાજ T-2 અને એશ્કેરીશીયા કોલાઈ નામે જાણીતાં બેક્ટેરિયાની વચ્ચેનો સંબંધ અને એના થકી થતી T-2 ની સંખ્યાવૃધ્ધિ વિશે વાત કરી ગયા. એ સંબંધ Lysis/લયનચક્ર ના નામે ઓળખાય છે. આપણી હમણાંની ચર્ચાનો મૂળ હેતુ વાઈરસ…

સાયન્સ ફેર :: માસ હિસ્ટીરિયા : શ્રદ્ધા અને અંધ શ્રદ્ધા વચ્ચેનું વિજ્ઞાન

જ્વલંત નાયક ૧૩-૧૦-૨૦૧૭ના અંકમાં આપણે ગુજરાત અને ઉત્તર ભારતમાં અનેક સ્થળોએ સ્ત્રીઓની ચોટલી કપાવાની જે ઘટનાઓ બની, એના વિષે અને એ જ પ્રકારની બીજી કેટલીક ઘટનાઓ વિષે વાત કરેલી. જ્યારે ઘણા બધા લોકો એક સરખા પ્રકારની તકલીફોથી પીડાવા માંડે (સામુહિક…

ફિર દેખો યારોં : પુસ્તક પાછું ખેંચો, નહીંતર…….!

– બીરેન કોઠારી હિન્‍દુ ધર્મમાં દ્વૈતવાદથી અદ્વૈતવાદ સુધીના મતોનો સમાવેશ થયેલો છે. આનો અર્થ એ કે આ બન્ને અંતિમો સહિત તેમની વચ્ચેના અનેક મતો પણ આમાં સામેલ છે. સહિષ્ણુતાનું આ ઉત્તમ અને જીવંત ઉદાહરણ ગણાવી શકાય. તદ્દન વિરોધી મતને પણ…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત :: બાળકોને તર્કબધ્ધ રીતે વિચારતાં શીખવાડીએ

– આરતી નાયર જિંદગીની દરેક પળે આપણે કંઈ કેટલાયે પ્રશ્નોનો સામનો કરતાં રહીએ છીએ એ વાત તો એક શાશ્વત છે. તે ઉપરાંત ફેસબુક, વૉટ્ટ્સ ઍપ્પ, ટી-વી ચેનલો કે સમાચાર પત્રો દ્વારા વહેતો રહેતો સમાચારોનો પ્રવાહ પણ આપણને સતત ઘેરી રહેતો…

કાચની કીકીમાંથી :: ૨૨ :: કામ અને આરામ

–ઈશાન કોઠારી આ વખતની તસવીરકથામાં વિવિધ મુદ્રામાં નિરાંતે બેઠા હોય તેમજ વિવિધ પ્રવૃત્તિમાં રત હોય એવા માણસોને કેન્દ્રમાં રાખ્યા છે. દેખીતી રીતે વિરોધાભાસી જણાતાં આ કાર્યોમાં સામાન્ય હોય તો જે તે માણસોનું પોતાના કામમાં લીન હોવું- ચાહે તે કામ હોય…

ચોરસ દુનિયા – ૧

લેખક અને અનુવાદક – વલીભાઈ મુસા પૂરોકથન : આ અગાઉ તા.૦૧-૧૦-૨૦૧૭ના રોજ આ જ શીર્ષકે ‘વેબગુર્જરી’ ઉપર એક લેખ આપવામાં આવ્યો હતો, જે તે ખાસ દિવસને અનુલક્ષીને હતો. પરંતુ તે લેખના અનુસંધાને આજથી ત્રણ ભાગમાં એ જ લઘુશ્રેણી અત્રે આપવામાં…

ઠેકાણું : ઠગવા નગરિયા :: ભારતભરની કહેવતો- ૧: નાત-જાતની ભાત ભાતની

– અમિત જોશી ભાષા ચિંતાની ભીડમાં dialect/બોલી,લઢણની હ્રાસ ચિંતાનો વિષય છે. જે મિત્રો સાથે જે બોલીમાં દ્વાપર યુગમાં ઉછર્યા હોય પણ નોકરી ધંધા અર્થે જેવા પાસેના શહેરમાં ઠરીઠામ થાય ત્યારે પહેલો ભરપૂર પ્રયત્ન બોલી બદલવાનો કર્યે રાખે છે. હવે જયારે…

આપણા આદિકાવ્યોમાં ગુરુ-શિષ્ય અનુબંધ

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા હિંદુ સંસ્કૃતિએ આમ સમાજને જે આચારનિષ્ઠાની ભેટ આપી છે તેમાંની એક અતિ મહત્વની છે ગુરુ-શિષ્ય સંબંધનો ખયાલ. ‘આચાર્ય દેવો ભવ’માં માનતી આપણી ઋષિપરંપરાએ ગુરુ-શિષ્યની બેલડીનાં કેટલાંક ઉત્તમોત્તમ દ્રષ્ટાંતો નિર્દશનરૂપે પૂરાં પાડ્યાં છે. આપણાં આદિકાવ્યો રામાયણ અને મહાભારતમાં વ્યક્ત…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧

– ચિરાગ પટેલ ગીતામાં કૃષ્ણ પોતાની વિભૂતિઓના વર્ણનમાં કહે છે કે, वेदानां सामवेदोऽस्मि (૧૦.૨૨). ચારેય વેદોમાં પ્રમુખ તો ઋગ્વેદ છે, પરંતુ એનો સાર જેને ગાઈ શકાય એવા ગીત સ્વરૂપે સામવેદમાં છે. આપણે આ લેખમાળાની શરૂઆત સામવેદરૂપી રત્નથી કરીશું. સહુપ્રથમ પૂર્વાર્ચિક…

મંજૂષા : ૫ : નાનાં નાનાં સુખોની મજા

– વીનેશ અંતાણી હૈદરાબાદના અમારા ઘરની સામે ગુલમહોરનું ઝાડ છે. ફૂલીફાલીને વિશાળ થઈ ગયું, છતાં તેમાં ફૂલો બેસતાં ન હતાં. બે-ત્રણ મોસમથી તો દર વરસે રાહ જોઈએ, પણ મોસમ ખાલી વીતી જતી હતી. તે વિસ્તારનાં બીજાં સમવયસ્ક ગુલમહોરો તો ક્યારનાં…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: એંસી વરસ અગાઉ પણ છાપું ‘આજ’નું પ્રતિબિંબ પાડતું હતું ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા “રાષ્ટ્રપતિ પં. જવાહરલાલ નહેરુ તા. ૧૩મીથી ગુજરાતના પ્રવાસે પધારવાના હોવાથી તેમના ભવ્ય સ્વાગતની તૈયારીઓ શહેર સમિતિ તરફથી કરવામાં આવી છે.” (૧૯૩૭ના ઓગસ્ટના એક સાપ્તાહિકમાં પ્રગટ થયેલા સમાચારોને અહીં ઝળકાવ્યાનો હેતુ એટલો જ કે તવારિખની નોંધ રાખનારા વાચકો…

નૂતન ભારત : સૌંદર્યાનું સ્વરક્ષણ

સંકલનકાર – સુરેશ જાની અફઘાનિસ્તાનની યુવતિ સૌંદર્યા નસીમની આ સત્યકથા છે. તે પોતાના ખોવાઈ ગયેલા પિતાની શોધમાં ભારત આવી હતી. ઇન્દિરા ગાંધી નહેરૂ યુનિવર્સિટીમાં પોષણ અને સમાજવિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કરી તે હાલ દહેરાદૂનમાં પોતાનું હેર-કેર ક્લિનિક ચલાવે છે. ફેસબુક પર બહુ…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ ૧૧

નયના પટેલ લક્ષ્મીબહેનના ઘરમાંથી બારણું પછડાવવાનો અવાજ સાંભળી નંદાએ સ્નેહાનો હાથ પોતાના હાથમાં લઈને મમ્મી સામે જોયું અને સરલાબહેને મનુભાઈ સામે જોયું. મનુ ભાઈ જમતાં જમતાં ઊઠ્યા અને આગળની બારીમાંથી બહાર નજર કરી અને પાછા આવી કહ્યું, ‘કાર નથી દેખાતી…

માઈક્રોફિક્શન સર્જન – ત્રણ વાર્તાઓ

– વલીભાઈ મુસા (૧) અપવાદ ટ્રેઇનના દ્વિતીય વર્ગના ડબ્બાની કેબિનમાં શિક્ષણના માધ્યમ ઉપર ગરમાગરમ ચર્ચા ચાલી રહી હતી. સમાચાર હતા કે આગામી વર્ષ માટે નવી ખાનગી માધ્યમિક શાળાઓની દરખાસ્તો અંગ્રેજી અને ગુજરાતી માધ્યમ માટે અનુક્રમે એંશી અને બે હતી. ચર્ચામાં…

બંદિશ એક રૂપ અનેક : ૩૬ : રાખનાં રમકડાં

– નીતિન વ્યાસ સને ૧૯૪૯: લેખક અને નિર્દેશક રતિલાલ પુનાધર અને અવિનાશ વ્યાસ નું સંગીત; મુખ્ય કલાકારો નિરૂપા રોય અને મનહર દેસાઈ, ફિલ્મ નું નામ “મંગળફેરા” – ભાવનગરમાં નટરાજ થીએટરમાં જોયેલી। તેનાં ગીતો ઘણા લોકપ્રિય થયેલાં. “આકાશવાણી અમદાવાદ વડોદરા… પ્રસ્તુત…

ગરબામાં ભેળસેળ + પટેલકી પંજાબી શાદી?!?! + કરવા ચૌથ – સેલ્ફીની અદા

ગરબામાં ભેળસેળ     પટેલકી પંજાબી શાદી?!?!     કરવા ચૌથ – સેલ્ફીની અદા …..and a joke in bonus!!! मेरे सभी पुरुष मित्रों को प्यार भरी सलाह…… सभी साथी अपनी regular.. BP..SUGAR..HEART वाली MEDICINES अवश्य लें, अपनी सेहत का ध्यान…

એન રૅન્ડની મહાનવલ ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ની ષષ્ઠિપૂર્તિ

રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ   ૧૯૫૭માં પ્રસિધ્ધ થયેલ ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ને પૂરી કરવામાં એન રૅન્ડ (અલીસા ઝીનોવ્યૅન્વા રૉઝેનબૌમ | જન્મ ૧૯૦૫ – અવસાન ૧૯૮૨)ને ૧૨ વર્ષ લાગ્યાં હતાં. તેમણે લખેલી ચાર નવલકથાઓમાં ‘એટલસ શ્રગ્ગ્ડ’ છેલ્લી નવલકથા છે. તેમાં માનવ અસ્તિત્વ વિષેનાં તેમનાં…

અધૂરપની અનિશ્ચિતતા વચ્ચે આગળ કેમ કરી વધવું ?

– ઉત્પલ વૈશ્નવ તમને ઘણી વાર એવું લાગતું હશે, કે ધારણા મુજબ કંઈ આગળ વધતું નથી જણાતું? જેમાં ધારી સફળતા મેળવવા માટે આગળ વધવા માટેનો કંડારેલો માર્ગ તમને દેખાય એવો સાવે સાવે સાચો કહી શકાય એવા જવાબની તમે રાહ જૂઓ…

ફિર દેખો યારોં : દિવાળીએ જ્ઞાનની સાથેસાથે વિવેકબુદ્ધિનો દીપ પણ પ્રગટાવીએ

– બીરેન કોઠારી વિક્રમ સંવતના વધુ એક વર્ષનો આજે આખરી દિવસ છે અને આવતી કાલથી નવા વર્ષનો આરંભ થઈ રહ્યો છે. ગત વર્ષનું સરવૈયું, નવા વર્ષની મુબારકબાદી, એ જ પ્રકારે યંત્રવત્‍ ઉજવણી, તેની સાથે સંકળાયેલી પ્રદૂષણલક્ષી બાબતો, ફટાકડાની ફેક્ટરીમાં કામ…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મણકો (૨)

  – ભગવાન થાવરાણી સ્હેજ ઝીણી નજરે જોઇએ તો શૈલેન્દ્ર અને ભગવત રાવતમાં કમાલનું સામ્ય મળી આવે. બન્ને પોતાની કવિતાઓમાં સામાન્ય અને અકિંચન માણસોની વાતો કરતા. સાવ છેવાડાના માણસની; કારણ કે બન્નેના પ્રારંભિક દિવસો એવા માણસો વચ્ચે વીતેલા. એમની કવિતાઓ…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૦ : શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે…

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે જ઼હરા-એ-અબ્ર આબ થા શોલા-એ-જવ્વાલા હર યક હલ્ક઼ા-એ-ગિર્દાબ થા વાઁ કરમ કો ઉજ઼્ર-એ-બારિશ થા ઇનાઁ-ગીર-એ-ખ઼િરામ ગિર્યે સે યાઁ પુમ્બા-એ-બાલિશ કફ઼-એ-સૈલાબ થા વાઁ ખ઼ુદ-આરાઈ કો થા મોતી પિરોને કા ખ઼યાલ યાઁ હુજૂમ-એ-અશ્ક…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન – પૂર્વભૂમિકા

શ્રી ચિરાગ પટેલ વેબ ગુર્જરીના પાયાનો એક મહત્ત્વનો પથ્થર છે તે તો આપ સૌ સુપેરે જાણો જ છો. તેઓના મૅનેજમૅન્ટ પરના લેખો આપણે વેબ ગુર્જરી પર વાંચતાં આવ્યાં છીએ. બભ ારતીય શાસ્ત્રોનો અભ્યાસ પણ તેમને ગમતો વિષય છે. હવે પછીથી…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: સોનેરી પાન: વૈદ્ય બદરુદ્દીન રાણપુરી (ભાગ 2 જો અને છેલ્લો)

– રજનીકુમાર પંડ્યા થાક ખાઈ લીધો એટલે બદરુદ્દીનદાદા આગળ બોલ્યા : ‘દસેક વરસ આમ ને આમ નીકળી ગયાં. પછી એક વાર થયું કે કુટુંબ વધ્યું છે, વસ્તાર વધ્યો છે. ક્યાં લગી આમ લટકતા મેળમાં રહેવું ? એટલે સ્વામીજીને કહ્યું કે…

દીપના દાર્શનિક પ્રતીકોનો અને દિપાવલીના શુભ દિવસોનો ઉત્સવ

– પૂર્વી મોદી મલકાણ અશ્વિની માસ રેવતી, ભરણી, માઘ, મૂળ અને અશ્વિની નક્ષત્રનો સ્વામી છે, પરંતુ અશ્વિન માસનાં ગ્રહ સ્વામી તરીકે કેતુનું સ્થાન રહેલું હોઇ આ માસમાં ખાસ કરીને કેતુની પૂજા કરી તેમની પ્રસન્નતા મેળવવામાં આવે છે. વિક્રમ સંવત પ્રમાણે…

પાંચ ગ઼ઝલ

– ‘સિદ્દીકભરૂચી’                       (૧) સત્ય છું, કડવો છું, સચવાયો નથી, હું હજી હાથોમા ઝિલાયો નથી.એ સરળતાથી તો વંચાયો મને, પણ સરળતાથી એ સમજાયો નથી.આ ચરમ સીમા પ્રસિદ્ધિની તને? તું ભલે ચર્ચાયો વખણાયો નથી.આંધીઓ આવીને ઓલવવા મથે!હું નજીવો દીપ ગભરાયો નથી.ઇશ્ક…

કેડી ઝંખે ચરણ : પ્રકરણ-૧૦

નયના પટેલ હોસ્પિટાલમાંથી સીધાં જ પોલીસસ્ટેશને લઈ જતાં પોલીસવાનમાં નંદાએ ધીમે સ્વરે સ્નેહાને પોતાના ઘરે રહેવા સમજાવ્યું, પરંતુ બાજુમાં ભાવિન અને તેનાં મમ્મી ગમે ત્યારે આવી ચઢે, તેનો ડર સ્નેહાને સતાવતો હતો. પોલીસસ્ટેશને આવેલી સોશ્યલ વર્કરે હોસ્ટેલમાં રહેવાની અને ટેમ્પરરી…

સુડોકુ – એક અવલોકન

સુરેશ જાની સુડોકુ – તમને બહુ જ પ્રિય પઝલ-રમત : તમારા પોતાના જીવન જેવી. નવ હાર, નવ સ્થંભ અને નવ ચોખંડી ખોખાંઓમાં વહેંચાયેલાં કુલ ૮૧ ખાનાંઓની રમત. આ ૮૧ માંથી લગભગ ૨૭ ખાનાંઓમાં આંકડાઓ આપેલા છે. આ તમને મળેલી મૂળ…

શકીલા – મોહમ્મદ રફીએ ગાયેલાં ગીતોમાં

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ શકીલા [જન્મ: ૧ જાન્યુઆરી, ૧૯૩૫, બાદશાહ બેગમ] ‘૫૦ /’૬૦ના દાયકાનાં હિંદી ફિલ્મોનાં બહુ ખૂબસુરત,કમનીય તેમ જ પ્રતિભાસંપન્ન અભિનેત્રી હતાં. ૫૦થી પણ વધારે ફિલ્મોને આવરી લેતી કારકીર્દીમાંનાં બાબુજી ધીરે ચલના, નીંદ ન મુઝકો આયે, અય…

ફિલ્મીગીતો : પત્રને લગતાં

નિરંજન મહેતા આજના ઈન્ટરનેટ યુગમાં પત્રનું મહત્વ એકદમ ઓછું થઇ ગયું છે અનેક કારણોસર. પણ એક સમય હતો જ્યારે પત્રવ્યવહારની બોલબાલા હતી. આપણી ફિલ્મોમાં પણ વખતોવખત ગીતોમાં પત્રનો ઉલ્લેખ થયો છે જેમાના થોડા લોકપ્રિય ગીતોને આ લેખમાં સાંકળી લીધા છે.…

Science સમાચાર (૨૨)

દીપક ધોળકિયા ૧. સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે! માનવીય વ્યવહાર સંબંધી મનોવૈજ્ઞાનિકો એવાં તારણ પર પહોંચ્યા છે કે સ્ત્રીઓ ‘આપવા’માં પુરુષો કરતાં વધારે ઉદાર હોય છે. પુરુષો પણ આપે છે પણ એની પાછળ ‘સ્વાર્થ વૃત્તિ’ પણ રહેલી હોય…

સાયન્સ ફેર :: માસ હિસ્ટીરિયા : કારણ વિના સેંકડો લોકો માંદા પડી જાય ખરા?!

જ્વલંત નાયક થોડા સમય પહેલા ચોટલી કપાવાની ઘટનાએ આખા દેશને માથે લીધો, ખાસ કરીને ઉત્તર ભારત અને ગુજરાતને. કોઈએ આ ઘટનાઓને અંધવિશ્વાસ અને મંત્રસાધનાનું પરિણામ ગણી, કોઈએ કહ્યું કે કોઈ અલૌકિક શક્તિ આ બધું કરી રહી છે, કોઈકે કહ્યું કે…

પરિસરનો પડકાર: ૦૪ : ગાંધીજી અને પર્યાવરણ

– ચંદ્રશેખર પંડ્યા. મિત્રો, હમણાં જ આપણે સૌએ તારીખ ૨ ઓક્ટોબરના રોજ સ્વ. પૂજ્ય ગાંધીબાપુને યાદ કર્યા. તેઓના જીવન અને ભારત વર્ષ માટે તેઓના અમૂલ્ય પ્રદાનને યાદ કરતાં એટલું તો સ્પષ્ટ થયા વિના ન રહે કે ગાંધીજી તેમના સમય કરતાં…

ફિર દેખો યારોં : કામ કરો કુછ તો કામ કરો

-બીરેન કોઠારી ‘પોલિસ સાથે ન દોસ્તી સારી, ન દુશ્મની.’ કહેવતની કક્ષાની આ ઉક્તિ જાણીતી છે. રોહીત શેટ્ટી દિગ્દર્શીત ફિલ્મ ‘સીંઘમ’ના એક દૃશ્યમાં મુખ્ય પાત્ર આ સંવાદ બોલે છે. આપણા દેશમાં પ્રામાણિક નેતાઓ, પ્રામાણિક અફસરો, પ્રામાણિક પોલિસ અધિકારીઓ અને એ જ…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૭) ડબલ મધર, ડબલ મધર!

– વલીભાઈ મુસા પોલિસ મથકે,હાથનાં આંગળાં પરોવી સામસામે, કરી છાજલી આંગળાંની,ટેકવે ગરદન પછાડે, ખુરશી તણા અગ્ર પાયા ઊંચા કરી,ખુરશી હિલોળે પાછલા પાયા પરે ને ચિંતન કરે વર્ધી એ ખાખી,ગઈ રાતની લાખોની મતાની ઘરફોડ ચોરી પરે, ને ત્યાં દોડતો આવે એક…

વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધી (૧૧) : ફ્રેમમાં મઢેલા ગાંધી

– બીરેન કોઠારી ગાંધીજીને આપણા રાષ્ટ્રપિતાનું બિરુદ અપાયેલું છે. તેથી દરેક રાજકીય તેમજ સરકારી સ્થળોએ તેમની તસવીર અનિવાર્ય છે. તસવીર હોય એટલે તેની સાફસૂફી થાય, હારતોરા થાય અને ટીલાંટપકાં પણ થાય. આપણી પ્રકૃતિ એવી છે કે કોઈ પણ આરંભ ટાણે…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી :: સોનેરી પાન: વૈદ્ય બદરૂદ્દીન રાણપુરી (૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા ‘અચ્છા,રજનીકુમારભાઈ, અબ સૂર્ય અસ્ત હોને કી તૈયારી હૈ. કબ ડૂબ જાય, રામ જાને ! જુઓ ભાઈ, ખુશ રહો, ખુશહાલ રહો, ભલે રહો,ચંગે રહો, અલવિદા, મેરે પ્યારે, અલવિદા.’ લગભગ વરસ અઠ્ઠાવીસ વરસ પહેલાં ( આ લેખ લખાયો એ…

નૂતન ભારત : અંધ હોય તેથી શુ?

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ૧૯૯૨ ઉંવાં…. ઉવાં…. ઉવાં…. દરેક બાળકની જેમ શ્રીકાન્તના જીવનની શરૂઆત પણ આ અવાજથી થઈ. તેની મા પ્રસૂતિની બધી પીડા ભુલીને હરખાઈ ગઈ. પ્રસૂતિની એ પીડા તો સમયના વ્હેણની સાથે સરી ગઈ, પણ જ્યારે શ્રીકાન્તે અઠવાડિયા પછી…

હું જાઉં..???

– વિજય ઠક્કર ડ્રાઈવરને સૂચના આપી…જો ભાઈ આગળ જઈને જમણી બાજુ વળવાનું આવશે એટલે હવે ગાડી જરા ધીમે ચલાવજો. રોડના ડીવાઈડર પર અંગ્રેજીમાં “આર્મિ” લખેલું એક સાઈનબોર્ડ આવ્યું. ડ્રાઈવરે રાઈટ ટર્ન લીધો અને ગેટ પાસે ગાડી થોભાવી દીધી. આ આર્મિ…

કેડી ઝંખે ચરણ: પ્રકરણ-૯

નયના પટેલ સરલાબહેન અન્ને લતાબહેન ફૂટપાથ ઉપર પડેલી વ્યક્તિ પાસે દોડીને ગયા અને જોયું તો પાડોશીના દીકરાની વહુ હતી. એક સેકંડ તો કાંઈ સમજાયું નહી, પરંતુ જોયું તો ઘરનું બારણું બંધ હતું અને તે ફૂટપાથ ઉપર ઊંધે મોંઢે પડી પડી…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૬ – સ્ત્રી સ્વરનાં સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ ગયે મહિને આપણે સ્ત્રી સૉલો ગીતનાં યુગલ કે સમૂહ ગીત વર્ઝન તરીકે રજૂ થયેલ કેટલાંક ગીતો સાંભળ્યાં હતા. એ ગીતો જે વર્ષોનાં હતાં એ વર્ષોમાંનું એક ગીત એ સમયે મારા ધ્યાનબહાર રહી ગયું હતું.…

ત્રણ દિવસની દૃષ્ટિ

હેલેન કેલરની કાંસ્ય પ્રતિમાને અમેરિકાના National Statuary Hall Collectionમાં ૭ ઑક્ટોબર, ૨૦૦૯ના દિવસે વિધિવત પ્રસ્થાપિત કરાઈ હતી. આ પ્રતિમામાં સાત વર્ષનાં હેલેન કેલરને એક પાણીના પંપ પાસે ઊભેલાં બતાવાયાં છે. એ દિવસે તેમનાં શિક્ષિકા એન. સુલિવને તેમના હાથ પર લખેલ…

અન્યોને દોરવણી આપતાં : અંકુશમય શા સારૂ ન થવું

– તન્મય વોરા પદની સત્તાનો વધારે પડતો પ્રયોગ : નેતૃત્ત્વ વિષયના એક નિષ્ણાત સાથે વાત કરતી વખતે તેમણે કહેલું કે ‘તમારી સત્તા વાપરવા માટે જો તમારે તમારાં પદનો ઉપયોગ કરવો પડતો હોય તો તમે સત્તાશાળી ન કહેવાઓ.’ અમુક પદ પર…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૩.૩| રામાયણ અને મહાભારત

બીઝનેસ સૂત્ર | ૩ | ધર્મ : નીતિશાસ્ત્ર અને તેને અનુરૂપ નૈતિક આચાર-વિચાર સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન’ના વિષયની ચર્ચા ત્રણ ભાગમાં…