ગુપ્ત પાષાણ ઉદ્યાન

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની નેક ચંદ સૈની! તમે એક ભેજાંગેપ જણ હતા. હાલ પાકિસ્તાનના ગુરદાસપુર જિલ્લામાં આવેલા શકર ગઢમાં તમે ૧૯૨૪ની સાલમાં જન્મ્યા હતા. ૧૯૪૭ માં ભાગલા બાદ તમારાં માવતર સાથે તમે ચંદીગઢ ખાતે સ્થળાંતર કર્યું. જીવન સંઘર્ષ માટે જાતજાતની…

રિટાયર્ડ

– નીલમ દોશી બસ હવે તો એક મહિનો… છેલ્લો મહિનો…પછી પત્નીની….અનુરાધાની બધી ફરિયાદ દૂર થઈ જશે. પછી તો સમય જ સમય છે. હવે પત્નીના સાન્નિધ્યમાં રહેવા મળશે. સાચા અર્થમાં અમારું સહજીવન શરૂ થશે. જિંદગી માણવાની તક હવે જ મળી છે.…

માઈક્રો-ફિક્શન કહો કે જરા’ક લાં…બું હાઈકુ

  અમેરિકાના ઑરેગન રાજ્યમાં વસતા ડૉ.. કનકભાઈ રાવલથી બહુ ઓછા સાહિત્યરસિકો અપરિચિત હશે! ગુજરાતના કલાગુરુ રવિશંકર રાવલના સુપુત્ર તરિકે જ નહિ, પણ સાહિત્ય, કલા, અધ્યાત્મ અને સંગીત જેવા વિષયોમાં ઊંડો અભ્યાસ ધરાવનાર સજ્જન એવા કનકભાઈની લોકપ્રિયતા જગજાહેર છે. આજે પ્રથમ…

ફિલ્મી હાલરડાં – પુરૂષ સ્વરમાં

નિરંજન મહેતા માની મમતાની મમતા અને લાગણીને દર્શાવતું એક રૂપ એટલે હાલરડાં. નાના બાળકને સુવડાવવા સદીઓથી આ ગવાય છે. હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ કઈ કેટલાય હાલરડાં મૂકાયા છે અને તે બધા પ્રચલિત અને કર્ણપ્રિય બની ગયા છે જેમાના મોટાભાગના હાલરડાં સ્ત્રી…

સચિન દેવ બર્મન અને તલત મહમૂદ

સંકલન અને રજૂઆતઃ અશોક વૈષ્ણવ ૧૯૫૧ પહેલાંની ફિલ્મોમાં એસ ડી બર્મન જૂદા કલાકારો માટે જૂદા જૂદા ગાયકોનો પ્રયોગ કરતા જોવા મળે છે. જેમ કે ૧૯૪૭ ની ‘દિલકી રાની’ અને ૧૯૫૦ની ‘પ્યાર’ માં રાજ કપૂર માટે કિશોર કુમાર, ૧૯૪૮ની ‘વિદ્યા’ અને…

Science સમાચાર : (૧૫)

દીપક ધોળકિયા ૧) ઍનોફિલિસ મચ્છર પ્રકાશમાં શિથિલ થઈ જાય છે! ફ્રાસની નોત્ર દમ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ એક પ્રયોગ કરીને દેખાડ્યું છે કે ઍનોફિલિસ મચ્છરને દસ મિનિટ પ્રકાશમાં રાખવાથી એની કરડવાની અને ઊડવાની શક્તિ કુંઠિત થઈ જાય છે. આ મચ્છર મેલેરિયાનાં વિષાણુ…

સાય-ફાયની અસરો : કૌન કિતના ‘ફિલ્મી’ હૈ?!

જ્વલંત નાયક ભારતીય પ્રજાએ સદીઓ સુધી ગુલામી વેઠી. એના કારણે એક આડઅસર એવી થઇ કે આપણને બીજી પ્રજાઓ આપણા કરતાં વધુ બુદ્ધિશાળી, વધુ શક્તિશાળી અને વધુ સમજદાર હોવાનો ડીપ્રેસીવ વહેમ ઘુસી ગયો. એક પ્રકારનું માનસિક પછાતપણું. હકીકત એવી છે કે…

સૂક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ :૩ : વાઈરસ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા ગયા હપ્તામાં આપણે માઈક્રોબાયોલોજીને એક સ્વતંત્ર વિદ્યાશાખા તરીકે વિકસાવવામાં અનન્ય ફાળો આપનારા વૈજ્ઞાનિકોની વાત કરી. એ લોકોની વિશિષ્ટ દ્રષ્ટી, સુઝ તેમ જ તેઓએ વિકસાવેલી વિવિધ કાર્યપધ્ધતિઓને ઉપયોગે લઈ ને આ ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહેલા અન્ય ઉત્સાહી જીવશસ્ત્રીઓએ…

માણસ અને વાઘમાં કશો ફરક ખરો?

-બીરેન કોઠારી ‘અમે બે, અમારાં બે’, ‘નાનો પરિવાર, સુખી પરિવાર’ જેવાં સૂત્રો અને તેની સાથે દોરાયેલા લાલ રંગના ઉંધા ત્રિકોણના ચિહ્નથી મોટા ભાગના લોકો પરીચીત હશે. સરકારે અપનાવેલા ‘પરિવાર નિયોજન’ કાર્યક્રમ અંતર્ગત અનેક જાહેરખબરો અને પ્રચાર એક સમયે જોરશોરથી કરવામાં…

ફે‌ઇસબુક દેશે અને વોટ્સેપ પ્રદેશે

– કિશોરચંદ્ર ઠાકર મને પોતાને ખબર નથી કે ફે‌ઇસબુક કે વોટ્સેપ પર હું શું કરી રહ્યો છું, તો પણ જ્યારે આ પ્રકારનું મીડિયા ન હતું ત્યારે પણ હું જીવતો હતો તેને એક ચમત્કાર માનું છું. અન્ય લોકો પણ જેમની પાસે…

મારી બારી : (૯૮) : વિચારવંટોળ

– દીપક ધોળકિયા કેટલાંક દૃશ્યોનાં કજોડાંએ એક નવી કથા ઊભી કરી દીધી અને મગજમાં એક અર્થહીન વિચાર વંટોળ ઊમટ્યો જેની સાથે મને પોતાને સીધી કશી જ લેવાદેવા નથી. આમ છતાં એ દૃશ્યો મગજને કીડાની જેમ કોરતાં રહ્યાં. આમ તો કંઈ…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૩) દિલ્લગી અચ્છી નહિ!

– વલીભાઈ મુસા દિલ્લગી અચ્છી નહિ!ઇતિહાસ ઉવેખી જોજો ફ્રાન્સનો,ઓલ્યા લુઈની આપખુદી રાણીએ,ઉપહાસ કર્યો ભૂખ્યાજનોનો, એ શબ્દો થકી,કે ખાઈ લો પુરણપોળી, ’ગર ના મળે લૂખીસૂકી રોટલી!ને ક્રાંતિની આગ ભભૂકી ચહુદિશ,નિમિત્ત બની એ દિલ્લગી, દિલ્લગી અચ્છી નહિ! (૧) દિલ્લગી અચ્છી નહિ!લોકોનાં ખિસ્સાં…

એકોતેર વર્ષે એકડે એક…

-રજનીકુમાર પંડ્યા ‘પપ્પા, જો તમે આ ગીરોખતમાં સહી નહીં કરો તો ઝેર ખાવાનો વારો આવશે.’ કેતન આમ બોલ્યો અને અદ્દલ એવી જ રીતે બોલ્યો કે જે રીતે નાનપણમાં એક વાર ટ્રાઈસિકલ માટે બોલ્યો હતો. એ વખતે એના બાળકસ્વરે બોલ્યો હતો…

શિક્ષણ ચેતના : દિલ દીધું મેં બાળકોને – વસીલી સુખોમ્લીન્સ્કી

નિરુપમ છાયા શિક્ષક અને વિદ્યાર્થી વચ્ચે આંતરચેતનાનો સંવાદ એ જ ખરું શિક્ષણ છે. આ સંવાદ થકી જ વિદ્યાર્થી મ્હોરી રહે છે અને જીવનને ઊર્ધ્વ ભણી દોરવાની ક્ષમતા કેળવી શકે છે. આવા સાર્થ સંવાદ સાધવાની દિશા તરફ જનારા અને એ રીતે…

ત્રણ ગ઼ઝલ

—ગુલામ અબ્બાસ ‘નાશાદ’                              (૧) ગમી ગયા છે જે ચહેરા છબિ સમાણા છે;રહે છે આંખ લગોલગ છતાં અજાણા છે. હજાર ખોટ હવે લાગે સૌને મારામાં;નિયમ જગતનો સફળ જે થયા એ શાણા છે. કદાચ પળમાં એ ફુગ્ગાની જેમ ફૂટે પણ;પરાઈ ફૂંકે…

ગુરૂત્વાકર્ષણનાં વમળો

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની   ભલે આઈઝેક ન્યુટને ગુરૂત્વાકર્ષણનો સિદ્ધાંત શોધ્યો હોય, અને આઈન્સ્ટાઈને એમાં મહત્વનાં અને દૂરગામી ફેરફારો સૂચવ્યા હોય; આઈન્સ્ટાઈનની પરિકલ્પના મુજબનાં ગુરૂત્વાકર્ષણનાં ખરેખર અસ્તિત્વ ધરાવતાં વમળો શોધી કાઢવામાં વડોદરાના, તરવરિયા તોખાર જેવા, ૨૭ વર્ષના એક છોકરડાએ બહુ…

ગૉડ બ્લેસ હર!

નયના પટેલ નવરી પડું એટલે સામે ખાલી પડેલી દુકાનને ઓટલે રોજ ભેગાં થતાં હોમલેસ (બેઘર) લોકો તરફ મારું ધ્યાન અચૂક જાય. એમાંના કેટલાક મારી દુકાનમાં ક્યારેક આવીને ભીખમાં મળેલું ચેઈન્જ આપીને પાઉંડની નોટ લઈ જાય. સાચ્ચુ કહું, મને એ લોકોએ…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૨): કોઈ ઉમ્મીદ બર નહી આતી

નીતિન વ્યાસ ગાલિબની એક બહુ જ સુપ્રસિધ્ધ ગઝલ: ” કોઈ ઉમ્મીદ બર નહીં આતી” આ ગઝલમાં નવેક જેટલા શેરો છે, મોટાભાગના સંગીતકારો અને ગાયકો ચાર થી છ પોતાની ગાયકીમાં શામિલ કરે છે, અહીં એ શેરો નું રસ દર્શન: कोई उम्मीद…

મોરની મેઘ-પ્રતિક્ષા

–ઉત્પલ વૈશ્નવ એક સુંદર, યુવાન મયુર વરસાદની વાટ જોઈ રહ્યો હતો. મેં એને થોડી ક્ષણો માટે નીરખ્યો: એ થોડો વ્યાકુળ જણાઈ રહ્યો હતો. જો કે મોર પાસે દુઃખી રહેવાનું કોઈ જ દેખીતું કારણ નહોતું છતાં પણ એ ખુશ દેખાતો નહોતો,…

નેતૃત્ત્વ અને પરંપરાગત માન્યતાઓ # ૮ # – માન્યતાઓ, આત્મખોજ અને વેપારઉદ્યોગ

ગેરી મૉન્ટી કંટાળો આવે એવાં કામો કરીને થાક્યાં છો? તમારી સ્થિતિને નુકસાન કર્યે રાખવા છતાં એ પ્રકારનાં વર્તન કેમ ચાલુ રહે છે એ નવાઈ લાગ્યા કરે છે? વેપારના સોદા કરતી વખતે તાબે થવાને બદલે આક્રમક થવું કે નહીં તેની અવઢવ…

તમે સાંભળી લીધા દિલ્હીથી પ્રસારિત ગુજરાતી સમાચાર

– બીરેન કોઠારી ટેલીવિઝન પર આજે અનેક ચેનલો ઉપલબ્ધ છે અને સમાચાર તથા ચર્ચાના નામે તેની પર જે કકળાટ મચાવવામાં આવે છે તેને લઈને તેની વિશ્વસનીયતા ચોક્કસપણે જોખમાઈ છે. અગાઉ દૂરદર્શનની કેવળ એક જ ચેનલ હતી ત્યારે રોજ રાત્રે પ્રસારિત…

(૪૫) છૂટાછેડા – કાયદેસર,પણ અનિચ્છનીય

(લેખક અને અનુવાદક) –વલીભાઈ મુસા સર્જનહારે પોતાની ઇચ્છાનુસાર નિશ્ચિત કુટુંબમાં આપણો ફરજિયાત જન્મ આપીને તદનુસાર આપણને સગાંસંબંધીની એવી નવાજિશ કરી છે કે જેઓ આપણને કદાચ ગમે કે ન પણ ગમે! પણ, આપણે તેનો એ બાબતમાં જરૂર આભાર માનવો જોઈએ કે…

બાળઉછેરની બારાખડી (૧) : બાળકોના મોંઢાનું (ખાસ કરીને દાંતનું) આરોગ્ય

– અલીહુસેન મોમીન મોંઢાની અંદરના ભાગનાં સ્વચ્છતા અને આરોગ્ય એ ફક્ત સ્વચ્છ અને ચળકતા દાંત તથા દુર્ગંધરહિત શ્વાસ પૂરતાં જ મર્યાદિત નથી. પરંતુ એ સંપૂર્ણ શરીરના આરોગ્યનું પ્રથમ સોપાન છે. જેમના મોંઢાનું આરોગ્ય નબળું હોય છે એવા લોકોને અન્ય વિવિધ…

કાચની કીકીમાંથી –૧૮ – ગ્રહણ : ધરતી પર સ્વર્ગની ઝાંખી

–ઈશાન કોઠારી ગ્રહણ હિમાચલ પ્રદેશમાં આવેલું સાવ નાનકડું ગામ છે. મનાલી જતાં અગાઉ કુલ્લૂથી ત્યાં જઈ શકાય. કુલ્લૂથી કસોલ આશરે 37 કી.મી. છે. અને કસોલથી આઠેક કી.મી.ના પહાડી રસ્તે પગપાળા ગ્રહણ જઈ શકાય. આશરે 7700 ફીટ ઊંચાઈએ વસેલા આ નાનકડા…

સબળા સ્ત્રીને પ્રેમ

– આરતી નાયર સબળા સ્ત્રી આપણા સમાજમાં સહેલાઇથી ગોઠવાઇ શકતી નથી. કેમ એક પુરુષ પોતનાથી વધુ સક્ષમ, હોંશિયાર કે લોકપ્રિય સ્ત્રીને ગમાડી નથી શકતો? કે એક સ્ત્રી પોતનાથી નીચા પુરુષને પસંદ નથી કરતી? ખરેખરતો આવા વિચારો સમાજે આપણા મનમાં ઠોકી…

આપણું ગણિત ખોટું પાડીને આવીએ

– દર્શા કીકાણી વદ્દીને દશકા બધું છોડીને સંસારમાં,આપણું ગણિત ખોટું પાડીને આવીએ. આપવાની મઝા શું હોય છે એ જાણવા,વૃક્ષ કે પછી વાદળને મળી આવીએ.                                                                       – મુકેશ જોશી સંસારમાં પડ્યાં એટલે આપ-લે કર્યા વગર તો છૂટકો જ નથી. જરૂર હોય…

સોરઠની સોડમ – ૨૬ – કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે…

ડો. દિનેશ વૈષ્ણવ આ વાતનાં બે પાત્રો – ત્યારે અને અત્યારે માણસનું કર્મ એનું કરમ ઘડે છે વિધાનનો તાદ્રશ્ય દાખલો જે મેં જોયો છે એની આ વાત છે.. મારે અત્યાર લગીમાં ઘણી “ગીતા”ની ઓળખાણ થઇ પણ હું કોઈને ઓળખી સક્યો…

દેશ-પરદેશ

– રજનીકુમાર પંડ્યા (આ લેખકને 1985ના ઑગસ્ટમાં ‘ફેસ્ટીવલ ઓફ વાઇન એન્ડ ફૉક મ્યુઝિક’ અંતર્ગત ગુજરાતની એક આદિવાસી નૃત્યમંડળીની સાથે, એક પત્રકાર તરીકે જવાનું થયું હતું. ફ્રાંસના વલ્લભવિદ્યાનગર ગણાય તેવા ડી-જોન શહેરમાં બાર દિવસ રહેવાની અને તેની નજીકનાં કેટલાંક રળિયામણાં ગામડાંઓમાં…

સંઘર્ષથી સંવાદ ભણીનો યાત્રી

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા મારા અભ્યાસકાળથી જ મનમાં એક ખૂણે શિક્ષક થવાનું સ્વપ્ન પાંગરતું રહ્યું. વર્ગખંડમાં ભણતાં ભણતાં શિક્ષકોની અનુપસ્થિતિમાં વર્ગશિક્ષકની આજ્ઞાથી ક્યારેક ભણાવવાનુંય બનતું ને એ ભૂમિકા ભજવતાં મન એક પ્રકારની સંતૃપ્તિથી સભર થઈ ઉઠતું. ૧૯૮૫ની એક સ્વારે મારું એ સ્વપ્ન…

તળાવની ઉદ્ધારક

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ૨૦૧૧ તે દિવસે પ્રિયા સાંજની નવરાશમાં ચાલવા નીકળી હતી. રસ્તાની બાજુમાં સમ ખાવા પૂરતું કહી શકાય તેવું, કૈકોન્દ્રાહલ્લી તળાવ હતું . તેના ગંદા પાણીમાંથી ફેલાઈ રહેલી દુર્ગંધના કારણે પ્રિયાએ નાક પર રૂમાલનો ડૂચો લગાવ્યો. એટલું પૂરતું…

વોટ્સેપ ! !

હવે લખવાનું હોય કંઇ ટપાલમાં ?થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાંઆપ જીવી રહ્યાં છો કઈ સાલમાં ?થોડા વોટ્સેપને મોકલી દ્યો વ્હાલમાં. રેડીમેડ લાગણીને ડાઉનલોડ કરવાની, લખવાનું મનગમતુ નામપહેલાના વખતના લોકો શરમાતા તે લખતા’તા રાધા ને શ્યામદાદા દાદીને કૈ ઓછું પૂછવાનું ?…

ત્રણ પિયર!

– ગિરીમા ઘારેખાન ઘરને તાળું મારતી જ હતી ત્યાં પાછળથી એક પરિચિત અવાજ સંભળાયો, ‘દીદી, બહાર જવાનું મોડું ન થતું હોય તો થોડી વાર આવીએ?’ મેં હસીને પાછળ જોયું તો બેલા! એની સાથે એક અજાણી યુવતી પણ હતી. મેં કહ્યું,…

ઢબુકતો ઢોલ અને થિરકતું તન

– ભગવાન થાવરાણી કહે છે, સૃષ્ટિ-સમગ્રનાં બધા જ તત્ત્વો એક અદ્રશ્ય તાંતણે બંધાયેલા છે. એ સત્યને તાર્કિક અને વૈજ્ઞાનિક બન્ને રીતે સમજાવી શકાય છે. બધા મનુષ્યોનું પણ એવું જ છે. દરેક મનુષ્ય બીજા મનુષ્યનો એક યા બીજી રીતે પૂર્વજ, અનૂજ…

વી બલસારાઃ સુનાયે હાલ-એ-દિલ ક્યા હમ હમારા

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ‘૭૦ના દાયકામાં મારે જ્યારે મારાં વ્યાવસાયિક કામે મુંબઈ જવાનું થાય ત્યારે કાલાઘોડા પર રિધમ હાઉસની ઊડતી મુલાકાત લેવાનું બહાનું હું શોધી જ લેતો. એવી એક સરસરી મુલાકાત વખતે મેં મન્ના ડેનાં ગૈર ફિલ્મી હિંદી ગીતોની…

બૅ વૉચ

આપણે ત્યાં અંગ્રેજી ફિલ્મોનાં ટાઈટલ્સનાં પણ સબટાઈટલ્સ આપણી ભાષામાં જ બને! આ એક બોનસ….. કેટલીક વાર જે વાત ગુજરાતીમાં કહેવાથી જે અસર કરી શકાય તે અન્ય ભાષામાં લાવવી મુશ્કેલ પડે…   મહેન્દ્ર શાહ : mahendraaruna1@gmail.com

Science સમાચાર : (૧૪)

દીપક ધોળકિયા ૧. સ્તનના કૅન્સરમાં બીજી શસ્ત્રક્રિયાની જરૂર નહીં રહે! કૅલિફોર્નિયા ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ટેકનોલૉજી (Caltech)ના પ્રોફેસર લિહોંગ વાંગે સ્તનના કૅન્સરની બધી જ ગાંઠો એકી સાથી કાઢી શકાય તે માટે નવી ઇમેજિંગ ટેકનોલૉજી વિકસાવી છે. સામાન્ય રીતે સ્તનના કૅન્સરમાં એક જ…

ચૈતન્ય કરમચેડુ : દરિયાના પાણીને પીવાલાયક બનાવીને આ છોકરડાએ ખરું ‘પાણી બતાવ્યું’ છે!

જ્વલંત નાયક ગુજરાતનો દરિયાકિનારો ૧,૬૦૦ કિમી લાંબો છે અને આપણને એનો ગર્વ છે, ધેટ્સ ઇટ! પણ આટલા લાંબા દરિયા કિનારાનું કરવાનું શું, જ્યારે ગુજરાતના કુડીબંધ વિસ્તારો દર ઉનાળે તરસે મારતા હોય! ચૈતન્ય કરમચેડુ નામનો ભારતીય મૂળનો છોકરડો પોર્ટલેન્ડ, ઓરેગોનની સ્કુલમાં…

આકાશવાણી સમાચારનો અમૃત મહોત્સવ

સરળ લખવું અઘરું હોય છે – અમિત મ. જોષી ૧૯૯૫ના અંતમાં દિલ્હી આવવાનું થયું ત્યારે હાલત ભવનાથના મેળામાં માતાથી વિખૂટા પડેલા બાળક જેવી હતી. ખાસ તો ભાષા સાથે ક્ષણેક્ષણનો નાતો અલોપ થઇ જાય ત્યારે એટ-લિસ્ટ ભાષાને મામલે લઘુમતી હોવાનો જરૂર…

હકારાત્મકતા અને નકારાત્મકતા સાપેક્ષ છે

– બીરેન કોઠારી હકારાત્મકતા હવે અભિગમ નહીં, પણ ધીકતો વ્યવસાય બની ગયો છે. હકારાત્મક અભિગમ કેળવવાનું જોર ચોમેર એ હદે વધી ગયું છે કે તેના અતિરેકથી એક પ્રકારની નકારાત્મકતા આવી જાય. બીજે બધે તો ઠીક, સમાચારનું વર્ગીકરણ પણ હકારાત્મક કે…

મારી બારી : (૯૭) : સિત્તેર વર્ષ પહેલાંની ભારતની સ્વતંત્રતાની તવારીખની કેટલીક ઘટનાઓ

–દીપક ધોળકિયા આ અઠવાડિયું ભારતના ઇતિહાસમાં લોહીના અક્ષરે લખાયેલું છે. સિત્તેર વર્ષ પહેલાં ૧૯૪૭ની ત્રીજી જૂને ભારતના છેલ્લા વાઇસરૉય લૉર્ડ માઉંટબૅટને ભારતના ભાગલાની યોજના જાહેર કરી. આ પહેલાં બ્રિટનના વડા પ્રધાન ઍટલીએ ૨૦મી ફેબ્રુઆરીએ બે મહત્ત્વની જાહેરાત કરી દીધી હતીઃ…

એક હબસીની જ્ઞાનપિપાસા

  ઓબામા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા તેના સો વર્ષ પહેલાનો આ સમય હતો. જો કોઈ હબસી વ્હાઈટ હાઉસમાં પ્રમુખની સાથે ભોજન લે તો દરેક બ્લેક અમેરિકન માટે ધન્ય થયાની લાગણી હતી અને કરોડો ગોરા અમેરિકનો માટે અણગમતી ઘટના હતી. એવે સમયે,…

શ્રી ચિંતામણીના ગણપતિ- થેઉર

પૂર્વી મોદી મલકાણ ब्रह्मा सृष्टयादिसकतः स्थिरमतिरहितः पीड़ितो विघ्नसंधे ।आक्रांतों भूतिरक्तः कृतिगणरजस जीवता त्युक्तुमिच्छन ।।स्वातमानं सरव्यकत्या गणपतीमामलं सत्यचिन्तामणियम् ।मुक्तश्र्वास्थापयंत स्थिरमतिसूखदं स्थावरे ढुंढि मीड़े ।। આ સૃષ્ટિનાં નિર્માતા એવા બ્રહ્માજીની જેમ જેનું મન વારંવાર ચંચળ થઈ જાય છે, જે હંમેશા આપત્તિઓથી ઘેરાયેલ…

મહાન ગણિતશાસ્ત્રીઓ : અંક ૯: જ્યૂલ ઓંર્રી પોયેંકાર્રે

દીપક ધોળકિયા ગણિતશાસ્ત્રીઓના પરિચયની આ શ્રેણીમાં આપણે હવે વીસમી સદીના દરવાજે પહોંચવાના છીએ. આ દરવાજો પાર કરાવવા માટે આજે આપણી સાથે છે ફ્રાન્સના મહાન ગણિતશાસ્ત્રી Jules Henry Poincare/ જ્યૂલ ઓંર્રી પોયેંકાર્રે (આ ફ્રેન્ચ નામ છે. આપણે નામના અંતે care જોઈને…

બસ ત્યારે, આવજો !

– રજનીકુમાર પંડ્યા કરાચીના દરિયામાં જબરદસ્ત વાવડો ઊઠ્યો અને પછી શરૂ થયું વરસાદનું તાંડવ. વહાણો તો ઠીક, પણ નાની નાની આગબોટો પણ હાલકડોલક થવા માંડી ત્યારે કરાચીનાં બંદર (ડૉક) ઉપર ઝીણા ઝરમર મેહમાંથી અચાનક મોટો વરસાદી માર પડવા માંડ્યો. વજેશંકર…

ગીત

– તુષાર શુક્લ દરિયાનાં મોજાં કંઈ રેતીને પૂછે, ‘તને ભીંજાવું ગમશે કે કેમ ?’;એમ પૂછીને થાય નહીં પ્રેમ. ચાહવા ને ચૂમવામાં ઘટનાનો ભેદ નથી, એકનો પર્યાય થાય બીજું;આંખોનો આવકારો વાંચી લેવાનો, ભલે હોઠોથી બોલે કે, ખીજું ?ચાહે તે નામ તેને…

છાણ કે સોનાની ખાણ?

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની ૨૦૧૫ બરેલી્માં મિલ્કતની લે-વેચનો ધંધો કરતા વેપારીના મોટા દીકરાએ એક ડેરી ફાર્મ શરૂ કર્યું હતું. તેમાં આધુનિક વિજ્ઞાન વાપરવાનું શીખવા તે ઇજ્જતનગરમાં આવેલી પશુ-સંવર્ધનની શોધખોળ કરતી સંસ્થામાં (IVRI) તાલીમ લેવાનું વિચારતો હતો. બી.કોમ.નું ભણતો ૧૯ વર્ષનો…

ઈશ્વરે ગ્રાન્ડ કેન્યન બનાવ્યું પણ તે રહે છે સૅડોનામાં

રેખા સિંધલ ‘God created the Grand Canyon, but he lives in Sedona’ (ઈશ્વરે ગ્રાન્ડ કેન્યન બનાવ્યું પણ તે રહે છે સૅડોનામાં) રેડ ઈન્ડિયન લોકોની જીભે રમતું રમતું આ વાક્ય મારી જીભેચઢ્યુ ત્યારે સૅડોનાની મારી ત્રીજી યાત્રા હતી અને તે છેલ્લી…