એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૫ – પુરુષ સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન [૩]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ આપણે પુરુષ સૉલો ગીત અને તેનાં યુગલ કે કોરસ ગીતનાં એ જ ફિલ્મમાં પ્રયોજાયેલાં બીજાં સ્વરૂપનાં ૧૯૪૧થી ૧૯૫૭ સુધીનાં ગીતો આ પેટાશ્રેણીના પહેલા અંકમાં અને ૧૯૫૭થી ૧૯૬૨ સુધીનાં ગીતો બીજા અંકમાં સાંભળ્યાં આગળ વધતાં પહેલાં…

પિયાનો પર ફિલ્મીગીતો

નિરંજન મહેતા ગીતો સાથે વાદ્યની સંગત એટલે તે ગીતની રંગત ઓર વધે. જેવા વાદ્યો અને જેવો તાલમેલ એવી તેની રંગત. ફિલ્મીગીતોમાં ઓરકેસ્ટ્રાનું એટલે જ મહત્વ રહ્યું છે. રચનાકાર જુદા જુદા સાજોનો ઉપયોગ કરીને તેના સૂર અને તાલમાં જે રચના કરે…

બીઝનેસ સૂત્ર | ૩.૧| ધર્મ અને ધર્મ સંકટ

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ બીઝનેસ સૂત્ર | ૩ | ધર્મ : નીતિશાસ્ત્ર અને તેને અનુરૂપ નૈતિક આચાર-વિચાર સીએનબીસી – ટીવી ૧૮ પર રજૂ થયેલ દેવદત્ત પટ્ટનાઈકની ધારાવાહિક શ્રેણી ‘બીઝનેસ સૂત્ર’ના પહેલા અંકમાં દેવદત્ત પટ્ટનાઈકે ‘કોર્પોરેશન’ના વિષયની ચર્ચા ત્રણ…

પ્રક્રિયાનું મહત્વ – સુબ્રોતો બાગચીના શબ્દોમાં

તન્મય વોરા સુબ્રોતો બાગચીનાં પુસ્તક “The High Performance Entrepreneur”ની મારી વ્યાવસાયિક વિચારધારાની ઔદ્યોગિક સાહસી બાજૂ પર ઊંડી અસર રહી છે. ઉદ્યોગવેપાર કરવાના વ્યવસાય વિષે સમજવામાં આ પુસ્તકનું બહુ મોટું યોગદાન રહ્યું છે. છેક પાયાથી કોઈ પણ વ્યાપાર-ઉદ્યોગ સંસ્થાનાં ઘડતર કરવાની…

બાળઉછેરની બારાખડી (૪) : બાળકોનું પાચનતંત્ર અને તેની સંભાળ

– અલીહુસેન મોમીન આપણો ખોરાક એ આપણા શરીર માટે ઉર્જાનો સ્રોત છે. ખોરાકમાં રહેલાં પોષકતત્ત્વો આપણને શક્તિ પૂરી પાડે છે, જેથી આપણા શરીરનાં વિવિધ અંગો સરખી રીતે કામ કરી શકે. ખોરાકના પાચનની ક્રિયા આપણે ખોરાકને આરોગીએ એના કરતાં પણ પહેલાં…

ફિર દેખો યારોં : દિલ ‘બીપ’ ‘બીપ’ કરે, ઘબરાયે !

-બીરેન કોઠારી બાળપણમાં વાંચેલી તરંગી રાજાઓની વાર્તા વાંચીને ભરપૂર મનોરંજન મળતું. કારણ કે ભારોભાર કાલ્પનિક આવી વાર્તામાં અતિશયોક્તિભર્યું મનોરંજન લાગતું. તે કદી સાચી પડી શકે એમ લાગતું નહીં. કેટલાક શાસકો કે શાસક દ્વારા નિમાયેલા અધિકારીઓ આ વાર્તાને ટક્કર મારે એવી…

સમાજ દર્શનનો વિવેક :: સ્મશાનછાવણી

કિશોરચંદ્ર ઠાકર 1930ના ધોલેરા સત્યાગ્રહનું એક કેન્દ્ર રાણપુર પણ હતું. સત્યાગ્રહના સેનાપતિ અમૃતલાલ શેઠનું ‘સૌરાષ્ટ્ર’ નામનું સાપ્તાહિક પણ અહીંથી પ્રગટ થતું. આ સાપ્તાહિકે આઝાદીની લડાઇમાં ખૂબ મોટો ભાગ ભજવેલો. તેની અપીલને માન આપીને સૌરાષ્ટ્રનાં જુદા જુદા ગામોમાંથી કેટલાક સત્યાગ્રહીઓ રાણપુર…

વલદાની વાસરિકા : (૪૭) : બધા જ ડોક્ટર નાણાંભૂખ્યા નથી હોતા

લેખક અને અનુવાદક – વલીભાઈ મુસા   મારા અગાઉના લેખ “જેનો અંત સારો, તેનું સઘળું સારું – All’s well that ends well”માં ઉપરોક્ત શીર્ષકવાળા ન્યુઝ રિપોર્ટનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. જ્યારે ડો. અલીમહંમદ મુસા હયાત હતા અને ઘણાં વર્ષોના તેમના અભ્યાસ…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : શ્વેતના જન્મની શ્યામ કથા (૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા (કુલ ત્રણ હપતા ચાલનારી એક સત્યકથા) રિસીવર કાને, પણ કપાળે પરસેવો પારાવાર. મારી આ હાલત. કાનને દોષ દઉં ? ટેલિફોનના ભૂંગળાને કે મારી આ જાગૃત અવસ્થાને ? ધોળે દિવસે બે વાગ્યે જાણે કે મને સપનું આવ્યું હતું…

કવિતા કે કાળકા?

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની આ વાર્તા વાંચો એ પહેલાં ફેસબુક પર બહુ જ વાઈરલ બનેલો આ વિડિયો જુઓ અને નક્કી કરો કે, પીળો ડ્રેસ પહેરેલી યુવતી કવિતા છે કે કાળકા ? !     કવિતા ૧૯૮૩માં હરિયાણા રાજ્યના જિન્દ જિલ્લાના,…

ભૂલ (ગીત)

–કૃષ્ણ દવે આંખની તારી ભૂલ તે ચારે કોર છલોછલ છલકે છતાંય કેમ નથી એક સુખ દેખાતું ?કાનની તારી ભૂલ તે ડાળે લ્હેરખી ઝૂલી ગાય મધુરું કેમ નથી એક ગીત સુણાતું ? જળની ઝીણી આવ જા થતાં કેટલા બધા પથરાઓ પણ…

સચિન દેવ બર્મન અને મૂકેશ

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મને રચેલાં મૂકેશનાં ગીતો, આ બન્ને કળાકારોનાં કુલ ગીતોની સરખામાણીમાં સંખ્યાની દૃષ્ટિએ સાવ ન નગણ્ય કહી શકાય એટલાં જ છે, અને માટે જ તે મહત્ત્વનાં બની રહે છે. કારણો કંઈ પણ હોય, પરિણામો…

ફિલ્મીગીતો – इंतज़ार

– નિરંજન મહેતા ઇંતજાર એટલે કોઈની રાહ જોવી. આપણી ફિલ્મોમાં મોટે ભાગે નાયિકાને ભાગે આ કાર્ય આવે છે અને ત્યારે તેની તડપને શબ્દોનું રૂપ અને સંગીતનાં વાઘા પહેરાવાય છે. જેટલું આ ગીત દર્દનાક તેટલી તેની અસર સાંભળનાર પર અને તેનો…

કાર્ટુનનું કાર્ટુન અને આર્ટવર્કનું આર્ટવર્ક – સમજાય એ તમારૂં

અમેરિકા સ્થિત હરનિશ જાની મારાં કાર્ટુન્સ અને પેઇંટીંગ્ઝના ચાહક છે, તદઉપરાંત જાણીતા હ્યુમરીસ્ટ છે – મહેન્દ્ર શાહ : mahendraaruna1@gmail.com

Science સમાચાર (૧૭)

  દીપક ધોળકિયા ૧) ઘૂવડની પાંખની નકલ હવે વિમાનોમાં? ઘૂવડ ઊડે છે ત્યારે એની પાંખો અવાજ નથી કરતી. બીજી બાજુ આપણાં વિમાનો, પવનથી ચાલતાં ટર્બાઇનો અવાજ કરતાં હોય છે. હવે ચીન અને જાપાનના વૈજ્ઞાનિકો આ અવાજ કેમ બંધ કરવો તેનો…

ચોમાસામાં પૂરતું પાણી પીવાનું ચૂકશો નહિ!

જ્વલંત નાયક છાપાની પૂર્તિઓની કેટલીક ખાસિયત હોય છે. શિયાળો બેસે એટલે તમામ ગુજરાતી છાપાઓની પૂર્તિઓમાં અડદિયા, ખજૂરપાક જેવા પૌષ્ટિક ખોરાક વિષેના લેખોનો ઢગલો થઇ જાય. એ જ પ્રમાણે દિવાળી આવે એટલે લેખના વિષયોમાં રંગોળીઓ-ફટાકડા-વસ્ત્રો-મીઠાઈઓનો મારો ચાલે. ઉનાળામાં તરબૂચ અને લીંબુ…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૪) : વિષાણુઓ/Viruses

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગયા હપ્તામાં વાઈરસ/વિષાણુઓને સજીવ ગણવાં કે નહીં એ બાબતે તેમ જ લાક્ષણિક સજીવ પ્રણાલીઓ કરતાં તેઓ શી રીતે અલગ પડે છે એ વિશે વાત કરી હતી. આજે એ ચર્ચા આગળ વધારીએ. સૌ પ્રથમ વાત કરીએ…

ફિર દેખો યારોં :: ટેકનોલોજી: માગો તે આપે, ને ગરદન પણ કાપે

– બીરેન કોઠારી માનવજીવન સતત પરિવર્તનશીલ હોય છે. વીસમી સદીમાં પરિવર્તનની આ ગતિની ઝડપ વધવા લાગી, અને એકવીસમી સદીમાં તે અતિશય ઝડપી બની ગઈ. એક સમયે પ્રત્યાયનનાં માધ્યમોનો સદંતર અભાવ હતો તેને બદલે આ ક્ષેત્રે ક્રાંતિ થઈ ગઈ. મોબાઈલ ફોનના…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૪૪ : જુજ઼ ક઼ૈસ ઔર કોઈ ન આયા બ-રૂ-એ-કાર …

ગ઼ાલિબનું સર્જન અને સંકલન : ૪૪ – મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) જુજ઼ ક઼ૈસ ઔર કોઈ ન આયા બ-રૂ-એ-કાર સહરા મગર બ-તંગી-એ-ચશ્મ-એ-હસૂદ થા આશુફ઼્તગી ને નક઼્શ-એ-સુવૈદા કિયા દુરુસ્ત જ઼ાહિર હુઆ કિ દાગ઼ કા સરમાયા દૂદ થા થા ખ઼્વાબ મેં ખ઼યાલ કો…

ઘરથી દૂર રહેવું? કે નહીં?

આરતી નાયર અમારા એક મિત્ર સાથે જીઆરઈના વર્ગો વિષે વાત થતી હતી. વાત તો શું થતી હતી,એ મને ગોદા જ માર્યા કરતો હતો કે, “ઓહ, હું તો ઈચ્છું છું કે તમે એક વાર અમેરિકા જતાં રહો. ઘરથી દૂર રહેવાથી આખી…

સુખી થવું હોય તો આ સાત ટેવો કેળવો

-ડૉ. સુબોધ નાણાવટી     ડૉ. સુબોધ નાણાવટીનાં સંપર્કસૂત્રઃ· વેબ પેજઃ www.happysapiensdental.com· ઇ-પત્રવ્યવહારનાં સરનામાં: drnanavati1@hotmail.com || drsubodh_nanavati@yahoo.com

ગુજરાતી છાપાં : દશા, મહાદશા અને અવદશા

-અમિત જોષી (૨૦૧૪-૧૫ના અહેવાલની સત્તર ઇસામાં યથાર્થતા વિષે બે વાતો. મૂળ લેખ અમદાવાદ સ્થિત વછેરા જેવા એક છ માસિક સામાયિક માટે લખાયેલો પણ દરજીના દિવાળી પર થતા વાયદા જેમ જ વાયદા થયા કે આગામી અંકમાં ચોક્કસ – એ સંજોગોમાં છ–છ…

વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધી : ૮ : સ્વર્ગમાં ગાંધીજી (૧)

– બીરેન કોઠારી ગાંધીજીની હત્યા 1948 માં થયા પછી પૃથ્વી પરનું તેમનું સત્તાવાર ‘નિવાસસ્થાન’ દિલ્હીસ્થિત તેમની સમાધિ રાજઘાટ ગણી શકાય. આ સિવાય તેમનું સ્થાન સ્વર્ગમાં તો ખરું જ. રાજઘાટ પર ગાંધીજીને દર્શાવતાં કેટલાંક કાર્ટૂનો અગાઉની કડીમાં જોયા પછી આ વખતે…

જળમાં વમળ : ૩૮ : એક એવી હોય મહેફિલ જ્યાં મને, કોઈ બોલાવે નહીં ને જઈ શકું!

દર્શા કીકાણી એક એવું ઘર મળે આ વિશ્વમાં, જ્યાં કશા કારણ વિના પણ જઈ શકું, એક એવું આંગણું કે જ્યાં મને, કોઈપણ કારણ વગર શૈશવ મળે!                                                                                                                       – માધવ રામાનુજ ‘ઘર’ શબ્દ જ કેવો મીઠો છે! એમાં પ્રેમ છે, હૂંફ…

શીરડી પાસેનું એક જીવતુંજાગતું સંગમતીર્થ

-રજનીકુમાર પંડ્યા આકાશમાં રચાયેલી બે ગ્રહોની યુતિની જેમ પૃથ્વી પર રચાતો બે નદીઓનો સંગમ પણ અતિ પવિત્ર ગણાય છે. વિભિન્ન દિશાએથી આવતી બે નદીઓનું કોઈ એક સ્થળે મિલન થાય ત્યારે તે સ્થળ આપોઆપ પવિત્ર બની રહે છે. મહારાષ્ટ્રમાં આવેલા સાંઈબાબાનું…

મંજૂષા: ૨ : સુગંધ અને સ્મૃતિ

– વીનેશ અંતાણી મારા નાનપણના ગામની સીમમાં આવેલી વાડીઓની વાડ ઉપર જંગલી ફૂલોની વેલ પથરાઈ જતી. તેમાં ચોમાસામાં સાંજે બાળકની હથેળી જેવડાં સફેદ ફૂલો ખીલતાં. તે ફૂલોમાંથી કડવી-મીઠી સુગંધ હવામાં ફેલાતી. હવે મોટા થયા પછી મને જ્યારે કોઈ જગ્યાએથી કડવી-મીઠી…

શિક્ષણ ચેતના :: ટુ સર વિથ લવ – એરિક બ્રેથવેઇટ

–નિરુપમ છાયા કોઈપણ વ્યક્તિ કયા ક્ષેત્રમાં જોડાશે કે શું કામ કરશે એ કહેવું બહુ જ મુશ્કેલ છે. એવું બનતું હોય છે કે વ્યક્તિની ક્ષમતા કે અભીરુચિ જે હોય તેને બદલે એને કોઈક અન્ય ક્ષેત્રનું જ આકર્ષણ થાય, અથવા તો સંજોગો…

ગ઼ઝલ

– દેવિકા ધ્રુવ ઘણાં કરે સવાલ કે આ જિંદગી પછી શું છે?હું પૂછું છું કે કહો, દિવાનગી પછી શું છે? જનાર શું ગયા પછી કદી ફરી પરત થયા?ખબર કશી ય કોને છે, રવાનગી પછી શું છે? ફરે સદા પતંગિયું ફૂલો…

સારા સમાચાર

– નીલમ દોશી ફોન પર ત્રાટક કરતી હોય તેમ આરતી તેની સામે જોતી બેઠી હતી. હમણાં અનુપનો ફોન આવવો જ જોઈએ. મનમાં એક ચિંતા, ભય, આશંકાનો ઓથાર….શું આવશે રીપોર્ટ? કંઈ માઠા સમાચાર તો નહીં હોય ને? પણ બહુ રાહ ન…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૩): રંગી સારી ગુલાબી ચુનરિયાં રે

નીતિન વ્યાસ એક પારંપારિક રચના: ઠુમરી રાગ પહાડી -દાદરા रंगी सारी गुलाबी चुनरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे जाओ जी जाओ, करो ना बतियाँ ऐ जी बाली है मोरी उमरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे रंगी सारी गुलाबी…

નેતૃત્વનાં પાંચ ભયસ્થાનો

– માઈલ્સ એન્થની સ્મિથ આપણે જો વ્યવસ્થાપનની કારકીર્દી વધારે કમાવા, વધારે સત્તા કે પ્રખ્યાતિ મેળવવા અને ઓછું કામ કરવા માટે પસંદ કરી રહ્યાં હોઇએ, તો ક્યાં તો આપણે ભોટ છીએ કે પછી અજ્ઞાન છીએ.(અને મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં, આપણે એ બધાં…

હરણાંને પાંખ ફૂટી

–ઉત્પલ વૈશ્નવ હરણ અને જંગલ વચ્ચેનો સંવાદ ‘શું વિચારમાં પડ્યું છો?” જંગલે હરણને પૂછ્યું હરણે જવાબમાં કહ્યું “હું છોડી જવા વિચારૂં છું.” આટલું સાંભળ્યા પછી પણ જંગલ પોતાના પ્રયત્ન ચાલુ રાખતાં કહે છે : “જંગલ તો હું છું અને હું…

બાળઉછેરની બારાખડી (૩) : બાળકોના કાનની સ્વાસ્થ્ય સંભાળ

– અલીહુસેન મોમીન કાન એ આપણા શરીરનું મહત્ત્વનું અંગ છે, જે આપણને શ્રવણશક્તિ આપે છે. શ્રવણશક્તિ એ એક એવી સંવેદના છે જેનો વિકાસ બાળકમાં એના જન્મથી પણ પહેલાં, એટલે કે માતાના ગર્ભમાં જ થઈ જતો હોય છે. કાન એ માણસનું…

ફિર દેખો યારોં : લે લો જાન હાજિર હૈ

– બીરેન કોઠારી આમ તો એ દુર્ઘટના છે. તેને જાણ્યા પછી એમ પણ થાય કે આમાં આપણે શું? જે થઈ ગયું એ થઈ ગયું. આમ છતાં, એક ઘટના જ્યારે દુર્ઘટના બને ત્યારે તેના વિષે વિચાર કરવો જરૂરી બની જાય છે.…

કાચની કીકીમાંથી : ૧૯ : કેટલાક અખતરા

–ઈશાન કોઠારી કેમેરા વડે એકના એક ફોટા લીધા કર્યા પછી ક્યારેક અવનવા અખતરા કરવાનું મન થાય અને મનમાં જાતજાતના તુક્કા સૂઝે. આ પોસ્ટમાં મેં કેમેરા વડે કરેલા કેટલાક અખતરાની વાત કરવી છે. + + + + + + અમે એક્સપ્રેસ…

જેને ભજે સૌ વેરભાવે

કિશોરચંદ્ર ઠાકર બ્રાહ્મણો એમ માને છે કે ચાણક્ય બ્રાહ્મણ હતો. કોઈ શિક્ષકે ક્યાંકથી ચાણક્યનું એક કથન શોધી પાડ્યું કે “શિક્ષક સાધારણ નહિ હોતા.” આથી બધા શિક્ષકો એમ માને છે કે ચાણક્ય શિક્ષક હતો. જે પણ હોય, પરંતુ તેનો મુખ્ય વ્યવસાય…

મારી બારી (૧૦૦) : બસ, હવે જરા વિરામ કરું તો?

–દીપક ધોળકિયા ‘મારી બારી’ શ્રેણીમાં ૧૦૦ હપ્તા પૂરા થાય છે. લગભગ ચાર વર્ષથી વેબગુર્જરી પર લખતો રહ્યો છું. મારા પોતાના બ્લૉગ ‘મારી બારી’ પર તો એનાથી પણ પહેલાંથી લખું છું. હવે થોડો વખત આરામ કરવા માગું છું. લખવાનું મને ગમે…

વ્યંગ્ય કવન (૧૪) હા-હા-હા…હાસ્ય-હાઈકુનાં હાસ્યદર્શન (૪)

-વલીભાઈ મુસા (આ અગાઉ મારી ‘વલદાની વાસરિકા’શ્રેણીએ “હા-હા-હા…હાસ્ય-હાઈકુનાં હાસ્યદર્શન (૧/3)”, “હા-હા-હા…હાસ્ય-હાઈકુનાં હાસ્યદર્શન (૨/3)” અને “હા-હા-હા…હાસ્ય-હાઈકુનાં હાસ્યદર્શન (૩/3)” શીર્ષકે ત્રણ લેખ આપ્યા હતા, જેમાં હળવા અંદાજમાં મારાં કેટલાંક હાસ્યહાઈકૂમાંથી હાસ્યદર્શન કરાવવામાં આવ્યાં હતાં. હવે એ જ સિલસિલો મારી નવીન શ્રેણી ‘વ્યંગ્ય…

એનું નામ પડઘાયા કરે…-શાયર ગની દહિંવાલા

રજનીકુમાર પંડ્યા (1982 થી 1985ના વર્ષોમાં મારે નોકરી અર્થે નવસારી રહેવાનું થયું હતું. એ દિવસોમાં મારે અવારનવાર સુરત જવાનું થતું અને લેખક દંપતિ રમણ પાઠક અને સરોજ પાઠકના માધ્યમથી સુરતના સાહિત્યિક વર્તુળમાં મારી બહુ સારી ઉઠક-બેઠક રહેતી.એવી જ બેઠકોની અંતર્ગત…

નૂતન ભારત : અગ્નિવર્ષા : ભાગ – ૨

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની અગ્નિવર્ષા : ભાગ – ૨ શતાબ્દીના ડબ્બામાં દાખલ થતી વખતની, સતીશના ચિત્તની બધી કડવાશ હવે ઊભરાઈ આવી. તેણે જુસ્સાથી પ્રતિભાવ આપ્યો,         “ લો! શું વાત કરો છો? તમે જેમ સીડીની ઉપર ચઢતા જાઓ તેમ, થોડું…

સ્ટેપ્લર

– અનિલ ચાવડા                                                   અછાંદસ   ચમકતું સ્ટીલ જેવુંલાલ પટ્ટીવાળુંલાગણીદાર પીનો પોતાની ભીતર સમાવી રાખતુંનેવિખરાયેલા સંબંધોના કાગળોને સ્ટેપલ કરતુંએક સ્ટેપ્લર હતું મારી પાસેનકામા ને ખોટી રીતે સ્ટેપલ થઈ ગયેલા સંબંધોનેઉખાડવા માટેનો અણીદાર ભાગ પણ હતો તેમાંહમણાંથી એ ભાગ થોડો…

સજનવા, દુલ્હનિયા અને તીસરી કસમ:: ૧

– ભગવાન થાવરાણી મહાભારત , રામાયણ અને અન્ય ધાર્મિક – પૌરાણિક ગાથાઓને બાદ કરતાં હિંદી ફિલ્મોમાં મહાન અને વિશુદ્ધ સાહિત્યિક કૃતિઓ પરથી ફિલ્મો સર્જવાનું ચલણ લગભગ નહિવત્ છે, વિશેષ કરીને જે વિપુલ માત્રામાં ફિલ્મો બને છે એને લક્ષમાં લેતાં. હા,…

સંગીતકાર સાથેની પહેલી ફિલ્મનું મોહમ્મદ રફીનું સૉલો ગીત – ૧૯૪૯

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ૨૦૧૬ના ડીસેમ્બર મહિનાથી આપણે મોહમ્મદ રફીના જન્મદીવસ અને મૃત્યુતિથિની યાદમાં તેમણે જૂદા જૂદા સંગીતકારો સાથે સૌથી પહેલ વહેલાં સૉલો ગીતોની શ્રેણી શરૂ કરી છે. ૧૯૪૪થી ૧૯૪૮નાં પાંચ વર્ષના તેમના કારકીર્દીના સૌપ્રથમ સમયખંડમાં રેકર્ડ થયેલાં આ…

વોટર રિસાઈકલીંગ માટે વૈશ્વિક સિદ્ધિ પરંતુ ઘરઆંગણે શું?

જ્વલંત નાયક થોડા સમય પહેલા આ સ્થળેથી ચૈતન્ય કરમચેડુ નામના ભારતીય મૂળના વિદ્યાર્થીની વાત કરેલી, જેણે દરિયાના પાણીને પ્રોસેસ દ્વારા નજીવા દરે પીવાલાયક પાણીમાં રૂપાંતરિત કરવાની પદ્ધતિ શોધેલી. ચૈતન્યની આ શોધની નોંધ દુનિયાભરના વિજ્ઞાનીઓએ લીધી અને અનેક સંસ્થાઓએ એની કદર…

Science સમાચાર (૧૬)

દીપક ધોળકિયા ૧) TIFRના વૈજ્ઞાનિકોની સિદ્ધિઃ બ્રહ્માંડમાં થતી ચુંબકીય ખલેલ લૅબમાં! ટાટા ઇંસ્ટીટ્યૂટ ઑફ ફંડામેન્ટલ રીસર્ચ (TIFR)ના વૈજ્ઞાનિકોએ પોર્ટુગલના વૈજ્ઞાનિકોની સાથે મળીને ટેબલ પર ગોઠવેલા ઉપકરણમાં લેઝર દ્વારા બ્રહ્માંડમાં પેદા થતી ચુંબકીય ખલેલ પેદા કરવામાં સફળતા મેળવી છે. આમ, બ્રહ્માંડીય…

પરિસરનો પડકાર :૧: વૈશ્વિક ફલકે બહુચર્ચિત ‘પર્યાવરણ’ અને ‘પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન ‘

– ચંદ્રશેખર પંડ્યા. ‘એન્વાયર્નમેન્ટ’ અથવા તો ‘એન્વિરોનમેન્ટ’ જેને આપણે ગુજરાતીમાં ‘પર્યાવરણ’ તરીકે ઓળખીએ છીએ તેની પરિભાષા વિવિધ પુસ્તકોમાં અલગ અલગ જોવા મળે છે. પરંતુ સમજણ પૂરતી ભાષામાં જોવા જઈએ તો કોઈ પણ મનુષ્ય કે પ્રાણી જ્યાં નિવાસ કરી રહેલ હોય…