Category: વિવેચન – આસ્વાદ

શ્વાસમાં વાગે શંખ : ‘સ્વ’ સાથેના સંવાદનું કાવ્ય

દર્શના ધોળકિયા બોધ (ગઝલ) ગુજારે જે શિરે તારે જગતનો નાથ તે સહેજે,ગણ્યું જે પ્યારું પ્યારાએ અતિ પ્યારું ગણી લેજે. દુનિયાની જૂઠી વાણી વિશે જો દુઃખ વાસે છે,જરાયે અંતરે આનંદ ના ઓછો થવા દેજે. કચેરી માંહી કાજીનો નથી હિસાબ કોડીનો,જત-કાજી બનીને…

(૮૯) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૩૫ (આંશિક ભાગ – ૨)

મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) હર એક બાત પે કહતે હો તુમ કિ તૂ ક્યા હૈ (શેર ૩ થી ૬) (શેર ૧ થી ૨)થી આગળ યે રશ્ક હૈ કિ વો હોતા હૈ હમ-સુખન તુમ સે વગર્ના ખ઼ૌફ઼-એ-બદ-આમોજ઼ી-એ-અદૂ ક્યા હૈ…

શ્વાસમાં વાગે શંખ : પ્રાપ્તિની ઝંખનાનું કાવ્ય

ડો.દર્શના ધોળકિયાના અલગ અલગ વિવેચન નિબંધો વેબ ગુર્જરી પર શરૂઆતથી જ પ્રકાશિત થતા આવ્યા છે. છેલ્લે તેમનાં પુસ્તક ‘અસંગ લીલા પુરુષ‘માં  રામનાં વ્યક્તિત્વનાં વિવિધ પાસાંઓનો બહુ જ સહજ અને આત્મીય પરિચય પણ આપણે કર્યો . હવે તેમનાં એક અન્ય પુસ્તક…

(૮૮) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૩૪ (આંશિક ભાગ – ૧)

મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) હર એક બાત પે કહતે હો તુમ કિ તૂ ક્યા હૈ (શેર ૧ થી ૨) પ્રસ્તાવના : જગમશહૂર ગ઼ાલિબની અનેક ગ઼ઝલો પૈકીની આ ગ઼ઝલ સંપૂર્ણત: શ્રેષ્ઠ તો છે જ, પણ તેના મત્લા (પહેલા)…

મારા જીવનનો અર્થસભર દાયકો

આશાબેન વીરેન્દ્ર એક નિવડેલા સફળ લેખિકા છે. વેબ ગુર્જરીના વાચકોને એમની વાર્તા વાંચવાની તક મળી છે અને ભવિષ્યમાં પણ મળતી રહેશે. આશાબહેન વીરેન્દ્ર દ્વારા ભૂમિપુત્રનાં છેલ્લાં પાનાં પર લખાઈ રહેલી વાર્તાને સળંગ દસ વર્ષ થયાં એ નિમિત્તે આજે તો આપણે આશાબેનને…

(૮૭) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૩૩ (આંશિક ભાગ – ૫)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) ફિર કુછ ઇક દિલ કો બે-ક઼રારી હૈ (શેર ૧૨ થી ૧૪) શેર ૯,૧૦ અને ૧૧થી આગળ ફિર હુએ હૈં ગવાહ-એ-ઇશ્ક઼ તલબઅશ્ક-બારી કા હુક્મ-જારી હૈ (૧૨) [ગવાહ-એ-ઇશ્ક઼= પ્રેમનો સાક્ષી-શાહેદ(Witness); તલબ= ઉત્કટ ઇચ્છા, તલપ;…

પ્રકૃતિરાગી કવિ વાલ્મીકિ

દર્શના ધોળકિયા. જગતસાહિત્યના તમામ મહાકવિઓએ પ્રકૃતિને મનભરીને ચાહી છે ને ગાઈ પણ છે. હોમર જેવા ગ્રીક મહાકવિએ પણ પ્રકૃતિની વચાળે રહીને પ્રકૃતિ ને પ્રકૃતિની નિશ્રામાં પાંગરેલા માનવજીવનને વાચા આપી છે. ભારતીય સાહિત્યના મહકવિઓનાં પ્રકૃતિદર્શનમાં જીવનની અખિલાઈનો સંસ્પર્શ અનુભવાય છે. આદિ…

(૮૬) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૩૨ (આંશિક ભાગ – ૪)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) ફિર કુછ ઇક દિલ કો બે-ક઼રારી હૈ (શેર ૯ થી ૧૧) ગતાંકના શેર ૬,૭ અને ૮થી આગળ કત’અ: (ખંડ) ફિર ખુલા હૈ દર-એ-અદાલત-એ-નાજ઼ ગર્મ-બાજ઼ાર-એ-ફ઼ૌજદારી હૈ  (૯) [ખુલા = ખુલ્લું; દર-એ-અદાલત-એ-નાજ઼= સૌંદર્ય (નખરાંબાજી)ની…

લુત્ફ–એ–શેર : મણકો # ૯

– ભગવાન થાવરાણી અહમદ  ‘ ફરાઝ ‘ આપણા યુગના બહુ મોટા ગજાના કવિ છે. પ્રેમ, વિરહ અને સંબંધો-વિષયક એમની સેંકડો ગઝલો બધા જ દિગ્ગજ ગઝલ-ગાયકોએ ગાઈ છે. એમના સર્જનનો વ્યાપ પણ એટલા વિશાળ ફલક ઉપર ફેલાયેલો છે કે એમના કોઈ…

લુત્ફ–એ–શેર : મણકો # ૮

– ભગવાન થાવરાણી જેમને જૂના હિંદી ફિલ્મ સંગીતમાં ઊંડો રસ છે એમણે કિશોર કુમારે ગાયેલું આ ગીત જરુર સાંભળ્યું હશે : મરને  કી  દુઆએં  ક્યોં  માંગું, જીને  કી  તમન્ના  કૌન  કરે યે દુનિયા હો યા વો દુનિયા, અબ ખ્વાહિશે –…