Category: વિવિધ વિષયોના લેખો

ફિર દેખો યારોં : ચીની ચીજોનો બહિષ્કાર: વિશ્વાસ કમ, ઉત્સાહ જ્યાદા!

-બીરેન કોઠારી રેડિયો પર ક્રિકેટ કોમેન્ટરી પ્રસારિત થતી હતી એ સમયે કેટલાક શબ્દપ્રયોગોનો તેમાં બહોળો ઉપયોગ થતો. આજે મેદાન પરની એકે એક હિલચાલ ટી.વી.ના પડદે જોઈ શકાય છે તેની સરખામણીએ એ સમયે કોમેન્ટેટર પોતાના વર્ણન વડે મેદાનનું ચિત્ર ખડું કરતા.…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૨૫

ચિરાગ પટેલ उ. ६.१.५ (९५९) केतुं कृण्वन्दिवस्परि विश्वा रुपाभ्यर्षसि । समुद्रः सोम पिन्वसे ॥ (कश्यप मारिच) હે વિશ્વવ્યાપી સોમ! વિશ્વમાં ચેતનારૂપે સંવ્યાપ્ત તમે સમુદ્ર જેમ અમને વિભિન્ન પ્રકારના વૈભવ પ્રદાન કરો છો. આ શ્લોકમાં ઋષિ સોમ માટે સમગ્ર વિશ્વના પદાર્થને…

ચેલેન્જ.edu : વાલીની તીસરી આંખ, બાળકની કાપે પાંખ…

– રણછોડ શાહ આજે સંતાન અને વાલીના સંબંધમાં ગૂંચવાડો ઊભો થયો છે. વર્તમાન વાલી પોતાને આગળ વધવામાં જે જે તકલીફો પડી તે તેના બાળકને ન પડે તે માટે સજાગ અને સક્રિય થઈ ગયા છે. આથી તે બાળકને વધારે પડતું રક્ષણ…

સમયચક્ર : રાજાઓની શાન અને સામાન્ય માણસનું રક્ષણ – છત્રી

ચોમાસું ચાલે છે. ભલે વરસાદ આવે કે ન આવે, લોકોને છત્રી યાદ આવે છે. આજે સરળતાથી ઉપલ્બ્ધ છત્રીની શરુઆત વરસાદ માટે થઈ નથી. વાસ્તવમાં રાજા મહારાજાઓ અને સમાજમાં વિશિષ્ઠ દરજ્જો ભોગવતા લોકોએ પોતાને અન્યો થી અલગ પાડવા છત્ર પકડીને ચાલતા…

ફિર દેખો યારોં : ‘બાબુજી મૈં ચીન સે આઈ, ચીની જૈસા દિલ લાઈ’ પંક્તિનો બહિષ્કાર કરીશું?

– બીરેન કોઠારી “અરે! આ શું? આને તું આલૂ પરાઠા કહે છે? આમાં તને ક્યાંય આલૂ દેખાય છે?” “કેવી વાહિયાત વાત કરો છો? કાશ્મીરી પુલાવમાં તમને કાશ્મીર દેખાય છે કદી? માટે ચૂપચાપ ખાઈ લો.” પતિ-પત્ની વચ્ચેના સંવાદનો આ છે તો…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૫ :: ગોળમેજી પરિષદ (૩)

દીપક ધોળકિયા લઘુમતીઓના અધિકારોનો સવાલ (ભાગ ૨) ગાંધીજીએ અચોક્કસ સમય માટે લઘુમતી સમિતિની બેઠક મુલતવી રાખવાનું સૂચન કર્યું તેનું કારણ એ હતું કે એ સવાલ હિન્દુસ્તાનીઓનો હતો એટલે હિન્દુસ્તાનીઓ જ જાતે કોશિશો કરીને, બ્રિટિશ સરકારની દરમિયાનગીરી વગર એનો ઉકેલ લાવે,…

મંજૂષા – ૩૬ : વૃદ્ધાવસ્થાની ઝીણી ઝીણી ટીસ

– વીનેશ અંતાણી હું મારી જરૂરિયાતો સંતોષે તેવી થોડી સગવડો સાથે, સુખેથી અને મારી શરતે, કોઈ શાંત જગ્યામાં રહેવા માગું છું, જ્યાં મારા જેવા વૃદ્ધ લોકોનો સંગાથ મને મળે · બદલાયેલા સમયમાં વૃદ્ધોની પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે. સંતાનોને વૃદ્ધ માતાપિતા ભારરૂપ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૪:: બીજી ગોળમેજી પરિષદ (૨)

દીપક ધોળકિયા લઘુમતીઓના અધિકારોનો સવાલ (ભાગ ૧) ભૂમિકા આપણે હવે બીજી ગોળમેજી પરિષદના ગંભીર અને મહત્ત્વના પ્રકરણમાં પહોંચ્યા છીએ. આમ તો ગોળમેજી પરિષદની આખી પ્રક્રિયા નિષ્ફળ રહી, પરંતુ એમાં કેટલાયે સિદ્ધાંતો સ્થાપિત થયા અને એ પછી ૧૯૩૫ના કાયદામાં આવ્યા અને…

ફિર દેખો યારોં : હે શેક્સપિયર! તને અમે નીરો કહીએ તો ચાલે?

-બીરેન કોઠારી ઈસુની પ્રથમ સદીમાં થઈ ગયેલો રોમનસમ્રાટ નીરો દંતકથારૂપ પાત્ર બની રહ્યો છે. ‘રોમ ભડકે બળતું હતું ત્યારે નીરો ફીડલ વગાડી રહ્યો હતો’ જેવો રૂઢિપ્રયોગ તેના થકી એવો પ્રચલિત બન્યો છે કે તેમની વિદાયના બે હજાર વરસ પછી પણ…