Category: સાહિત્ય

૭૨) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૧૮ – તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ… (આંશિક ભાગ – ૩)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) તસ્કીં કો હમ ન રોએઁ… (ગતાંક આંશિક ભાગ – ૨ ના અનુસંધાને ચાલુ) લાજ઼િમ નહીં કિ ખિજ્ર કી હમ પૈરવી કરેં જાના કિ એક બુજ઼ુર્ગ હમેં હમ–સફ઼ર મિલે (૬) (લાજ઼િમ= આવશ્યક; ખિજ્ર=…

વ્યંગ્ય કવન : (૩૭) પૂજારી પાછો જા

–કૃષ્ણલાલ શ્રીધરાણી ઘંટના નાદે કાન ફૂટે મારા, ધૂપથી શ્વાસ રૂંધાયફૂલમાળા દૂર રાખ પૂજારી, અંગ મારું અભડાયન નૈવેદ્ય તારું આ, પૂજારી પાછો જા મંદિરના આ ભવ્ય મહાલયો, બંધન થાય મનેઓ રે, પૂજારી તોડ દીવાલો, પાષાણ કેમ ગમેન પ્રેમ નું ચિન્હ આ,…

એક વાક્યના બોર્ડની શોધ

નિરંજન મધુકર કોર્ડે પૃથ્વી પર માનવીએ બોલવાની શરૂઆત કરી તે ‘બોલી’ થઈ અને જેમ જેમ તેના પર સંસ્કાર ઘડાતા ગયા, સર્વમાન્ય થતી ગઈ ત્યારે તેને આપણે ‘ભાષા’ કહી. ભાષા કેવળ શ્રુતિ – સ્મૃતિ ન રહે અને તે સંજ્ઞા અને બોલીના…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૨૨ મું – ઝપાઝપી

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ બન્ને બાજુના યોધાઓ તત્પર થઈને અગાડી ધસવાની રાહ હવે જોતા હતા. એક મોટી ટેકરીના ઓથામાં શિવાજીનું મરેઠી સન્ય એક બાજુથી રક્ષણ થવાના ઈરાદાથી ઉભું હતું. મરેઠાઓના મોં પરથી નૂર તો ઉતરી ગયું હતું, પણ શિવાજી ને તેના…

ઓચિંતુ કોઇ મને રસ્તે મળે ને

– ધ્રુવ ભટ્ટ્ ગુજરાતી સાહિત્ય-વિશ્વમાં જાણીતા અને વિવિધ એવોર્ડથી નવાજાયેલા સાહિત્યકાર શ્રી ધ્રુવભાઈ ભટ્ટનો પરિચય હવે આપવાનો હોય નહિ. આ અગાઉ તેઓશ્રીનું વેબગુર્જરી ઉપર પદાર્પણ થઈ ચૂક્યું છે. આમ તો ‘તત્વમસિ’, ‘સમુદ્રાન્તિકે’ અને ‘તિમીરપંથી’ તથા ‘ખોવાયેલું નગર’ જેવી નવલકથાઓ થકી…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૨૧ મું – સૂરતની સૂરત !

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ શિવાજીના કાનમાં નવાબના ગોળાનો ત્રીજો અવાજ જતાંની સાથ મનમાં અતિશય ભય ઉત્પન્ન થયો. તુર્તાતુર્ત પોતાની “કેવેલરી” ને તૈયાર કરવાનો પેગામ મોકલી, તેઓને સજ થવા વરદી આપી. ઘણાં ફાંફાં માલુસરેએ નવાબને મારવાને માટે માર્યા પણ તે ફોકટ ગયાં…

મારો ભાઈબંધ – નામ ‘R.S.V.P.’

કૅપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે જુના કાળની કંકોત્રીઓમાં અને આજકાલના વેડિંગ ઈન્વિટેશન કાર્ડમાં બે મોટા ફેર છે. દા.ત. અગાઉ લખવામાં આવતું “અમારા સુપુત્ર ચિરંજીવી મુકુંદભાઈના લગ્નમાં આપ સહકુટુમ્બ, સહપરિવાર અને મિત્રમંડળ સહિત પધારીને શોભામાં અભિવૃદ્ધિ કરશોજી.” આજના યુગમાં મોકલાતા કાર્ડમાં જેમને બોલાવવાના…

એક સત્યવીરની કથા અથવા સોકરેટીસનો બચાવ

મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી સોકરેટીસનો બચાવ. હે એથેન્સના લોકો, મારી ઉપર તહોમત મુકનારાના બોલથી તમે કેટલે દરજ્જે દોરવાયા છો તેની મને ખબર નથી. તેમનાં વચન એવાં ભરમવાળાં અને સાચાં દેખાતાં હતાં કે હું પોતે મારું ભાન ભૂલી ગયેલો. છતાં હું કહું…

બાળવાર્તાઓ : ૭ : ભલાં શેઠ-શેઠાણી

પુષ્પા અંતાણી એક હતા શેઠ અને એક હતાં શેઠાણી. બંને બહુ ભલાં. બધી વાતે સુખી, માત્ર એક જ વાતનું દુ:ખ હતું. એમને એકેય સંતાન નહોતું. એક દિવસ શેઠાણીએ કહ્યું: “કહુ છું, સાંભળો છો, ભગાશેઠ?” શેઠ તરત જ બોલ્યા: “હા, બોલો,…

જયા-જયંત અંક ૩ : પ્રવેશ છઠ્ઠો

– ન્હાનાલાલ દલપતરામ કવિ પાત્રપરિચય સ્થલ : ગિરિદેશ, વન, ને વારાણસી. કાલ : દ્વાપર ને કલિની સન્ધ્યા. મુખ્ય પાત્રો : દેવર્ષિ : દેવોના ઋષિરાજ. ગિરિરાજ : ગિરિદેશના રાજવી. જયન્ત : ગિરિરાજનો મન્ત્રીપુત્ર. કાશિરાજ : વારાણસીના રાજવી. વામાચાર્ય : યોગભ્રષ્ટ યોગી.…