Category: પદ્ય સાહિત્ય

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મણકો ૪

ભગવાન થાવરાણી ઉત્તમ કવિતાઓ સર્વકાલીન હોય છે. આપણે ગત મણકામાં જોયું કે ચાહે ‘૭૦ ના દાયકામાં ડૂંગળીના ભાવ પચાસ પૈસામાંથી ચાર રૂપિયે કિલો થયા હોય કે વર્તમાન વર્ષોમાં દસ રૂપિયે કિલોમાંથી એંસી રૂપિયા, એ ઘટના સાથે સંકળાયેલું માનવીય પાસું અને…

ચાર ગ઼ઝલ

– મગન ‘મંગલપંથી’               (૧) એક ડાળી તૂટી ગઈ.જોઈ, બીજી ઝૂકી ગઈ. ભેરવેલી ભીંતે રહી,જાત એમ જ ફૂટી ગઈ. ન શક્યો બોલી પછી,બોલી એની ઊંચી ગઈ. વાત મારી બાકી રહી,સૌની ધીરજ ખૂટી ગઈ. આ હવા રોકાઈ ક્યાં?ક્યાંક બારી ખૂલી ગઈ!…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મણકો ૩

ભગવાન થાવરાણી અગાઉ ઉલ્લેખ્યું તેમ, ભગવત રાવત જેમ સામાન્ય માણસના કવિ છે તેમ એ માનવીય સંબંધોના પણ કવિ છે. ડગલે ને પગલે એ સંબંધોનો હ્રાસ થતો જોઇને જેમ એમનું હૈયું કોચવાય છે, એ જ રીતે ક્યાંક ક્યાંક એ સંબંધોને પનપતા,…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૧ : શબ ખ઼ુમાર-એ-શૌક઼-એ-સાક઼ી…

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર)   શબ ખ઼ુમાર-એ-શૌક઼-એ-સાક઼ી રુસ્તખ઼ેજ઼-અંદાજ઼ા થા તા-મુહીત-એ-બાદા સૂરત ખ઼ાના-એ-ખ઼મ્યાજ઼ા થા યક ક઼દમ વહશત સે દર્સ-એ-દફ઼્તર-એ-ઇમ્કાઁ ખુલા જાદા અજજ઼ા-એ-દો-આલમ દશ્ત કા શીરાજ઼ા થા માના-એ-વહશત-ખ઼િરામી-હા-એ-લૈલા કૌન હૈ ખ઼ાના-એ-મજનૂન-એ-સહરા-ગર્દ બે-દરવાજ઼ા થા પૂછ મત રુસ્વાઈ-એ-અંદાજ઼-એ-ઇસ્તિગ઼ના-એ-હુસ્ન દસ્ત મરહૂન-એ-હિના રુખ઼્સાર રહન-એ-ગ઼ાજ઼ા…

દુનિયા ધુતારી (ગ઼ઝલ)

– વલીભાઈ મુસા (‘વલી’ કાણોદરી)             (છંદવિધાન : લગાગા લગાગા લગાગા લગાગા) આ દુનિયા ધુતારી, એ ઠગતી સદાયે થયું ખિસ્સું ખાલી, ન બાકી જરાયે હું તપતો રહ્યો છું, દુ:ખોના પ્રતાપેવિસામા તણું કો, તરુ ના જણાયે ગયાં સૌ નિકટનાં, કબરની મહીં…

ગ઼ઝલ

– દેવિકા ધ્રુવ કહું છું આજ મનની વાત, ક્યારે તમને જોયા છે.ફરે છે રંગ કુદરતના, મેં ત્યારે તમને જોયા છે. ઢળી’તી આંખ જોઈને ખરેલાં પાન વૃક્ષોનાં,પરોઢે ફૂટતી કૂંપળની કોરે તમને જોયા છે. સજાવે લોક મંદિરો ભરી, સોના-રૂપા થાળે,મેં ભૂખ્યાં બાળનાં…

ગ઼ાલિબકા અંદાજ઼-એ-બયાં : ૫૦ : શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે…

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબ વલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર) શબ કિ બર્ક઼-એ-સોજ઼-એ-દિલ સે જ઼હરા-એ-અબ્ર આબ થા શોલા-એ-જવ્વાલા હર યક હલ્ક઼ા-એ-ગિર્દાબ થા વાઁ કરમ કો ઉજ઼્ર-એ-બારિશ થા ઇનાઁ-ગીર-એ-ખ઼િરામ ગિર્યે સે યાઁ પુમ્બા-એ-બાલિશ કફ઼-એ-સૈલાબ થા વાઁ ખ઼ુદ-આરાઈ કો થા મોતી પિરોને કા ખ઼યાલ યાઁ હુજૂમ-એ-અશ્ક…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ :: મણકો (૨)

  – ભગવાન થાવરાણી સ્હેજ ઝીણી નજરે જોઇએ તો શૈલેન્દ્ર અને ભગવત રાવતમાં કમાલનું સામ્ય મળી આવે. બન્ને પોતાની કવિતાઓમાં સામાન્ય અને અકિંચન માણસોની વાતો કરતા. સાવ છેવાડાના માણસની; કારણ કે બન્નેના પ્રારંભિક દિવસો એવા માણસો વચ્ચે વીતેલા. એમની કવિતાઓ…

પાંચ ગ઼ઝલ

– ‘સિદ્દીકભરૂચી’                       (૧) સત્ય છું, કડવો છું, સચવાયો નથી, હું હજી હાથોમા ઝિલાયો નથી.એ સરળતાથી તો વંચાયો મને, પણ સરળતાથી એ સમજાયો નથી.આ ચરમ સીમા પ્રસિદ્ધિની તને? તું ભલે ચર્ચાયો વખણાયો નથી.આંધીઓ આવીને ઓલવવા મથે!હું નજીવો દીપ ગભરાયો નથી.ઇશ્ક…

વ્યંગ્ય કવન : (૧૭) ડબલ મધર, ડબલ મધર!

– વલીભાઈ મુસા પોલિસ મથકે,હાથનાં આંગળાં પરોવી સામસામે, કરી છાજલી આંગળાંની,ટેકવે ગરદન પછાડે, ખુરશી તણા અગ્ર પાયા ઊંચા કરી,ખુરશી હિલોળે પાછલા પાયા પરે ને ચિંતન કરે વર્ધી એ ખાખી,ગઈ રાતની લાખોની મતાની ઘરફોડ ચોરી પરે, ને ત્યાં દોડતો આવે એક…