Category: પદ્ય સાહિત્ય

ગ઼ઝલ અને રસદર્શન

ગ઼ઝલ – ડો.મહેશ રાવલ રસદર્શનઃ દેવિકા ધ્રુવ.                    હું એવો દીવો શોધું છું (ગ઼ઝલ) અણજોતી આડશ ઓગાળે હું એવો દીવો શોધું છું.ઓજસ આવે સૌના ભાગે હું એવો દીવો શોધું છું. ખૂણેખૂણો ખોલી મનનો હર મનને નિર્મળતા બક્ષેવાણી વર્તનને અજવાળે હું…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મ ણ કો ૧૩ =

ભગવાન થાવરાણી વર્તમાન પેઢીના લોકો માટે’ ઉબંટુ ‘  ( UBUNTU ) શબ્દ અજાણ્યો નથી. આધુનિક શબ્દકોષની પ્રચલિત ભાષામાં કહીએ તો એ એક ‘ Open Source Software Operating System ‘ છે. કોમ્પયુટર વિશ્વમાં એ સોફ્ટવેર સાવ મફત ઉપલબ્ધ છે. આ સિસ્ટમની…

(૫૮) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન – ૪

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા ન થા કુછ તો ખ઼ુદા થા કુછ ન હોતા તો ખ઼ુદા હોતાડુબોયા મુઝ કો હોને ને ન હોતા મૈં તો ક્યા હોતા (૧)                       [- – -]…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૨) ધમાચકડી પડે થાળે!

–વલીભાઈ મુસા                                                (અછાંદસ)   ઓપન એર થિયેટર કે બાંધકામે – ઓપન ટુ સ્કાયનો ખ્યાલ વિકસ્યો, ઓપન એર હેર કટીંગ સલુનોમાંથી, પાથરણાં બજારોમાંથી, ખુલ્લી ગટરો અને ફૂટપાથના બકાલાના ટોપલા, પાણીપુરી-દાળવડાં-ચા તણાં હસ્ત ચતુર્ચક્રયાનો, કે પછી એ જ ફૂટપાથિયાં બુટપોલીશનાં ખોખાં…

ત્રણ કૃતિઓ

– રક્ષા શુક્લ                       (૧)  વિશ્વાસ એટલે              (અછાંદસ) વિશ્વાસ એટલેએ જોવા મેં જોડણીકોશ ખોલ્યો.પુલ્લિંગ, સંજ્ઞાવાચક,ભરોંસો, શ્રદ્ધા, પ્રતીતિ….વધુ અર્થો જોવા મેં જીવનકોશ ખોલ્યો. વિશ્વાસ એટલેમારે આંખે પાટાં બાંધીને અનેતારે પર્દા પાછળ રહીને રમવાની રમત ! વિશ્વાસ એટલેતેં ટીંગાડેલું સૂર્યોદયનું ગાજરઅને…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મ ણ કો ૧૨ ==

ભગવાન થાવરાણી   સામાન્યત: આપણે જેને અપરાધ માનતા આવ્યા છીએ એ સ્થૂળ હોય છે. હત્યા, ચોરી, લૂંટ, બળાત્કાર, અત્યાચાર વગેરે. અપરાધનો એક અન્ય સુક્ષ્મ પ્રકાર પણ છે. કોઈ ઘટના, વ્યક્તિ, સમૂહ, જાતિ, કોમ કે ધર્મ પ્રત્યે જડ અને પૂર્વનિર્ધારિત માન્યતાઓ…

બે ગ઼ઝલ

– ભાવેશ ભટ્ટ                                      (૧)            (છંદ વિધાનઃગાગાગાગા ગાગાગાગા ગાગાગાગા ગાગાગાગા) તરછોડી દો દુનિયા કે અપનાવો દુનિયા, જે છે આ છે!શું કરવાનું છે બોલો હમણાં ને હમણાં, જે છે આ છે! સાચુકલાં દર્શન આપી પણ દેશે ને તો જીરવાશે નહિડાહ્યો…

(૫૭) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન- ૩ (આંશિક ભાગ – ૩)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર)                                                                                                                            (ગતાંક આંશિક ભાગ – ૨ ના અનુસંધાને ચાલુ)                        દિલ હી તો હૈ ન સંગ-ઓ-ખ઼િશ્ત (શેર ૭ થી ૯) વાઁ વો ગ઼ુરૂર-એ-ઇજ્જ઼-ઓ-નાજ઼ યાઁ યે હિજાબ-એ-પાસ-એ-વજ઼અ રાહ મેં હમ મિલેં કહાઁ બજ઼્મ મેં…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ == મણકો ૧૧ ==

ભગવાન થાવરાણી સામાન્ય રીતે ભગવત રાવતની કવિતાઓ પૂર્વભૂમિકાની મોહતાજ નથી. આજની કવિતા એમાં નાનકડો અપવાદ એટલા પૂરતો કે કવિતાની નાયિકા તીજનબાઈ નામના જગવિખ્યાત છતીસગઢી પંડવાની ગાયક કલાકાર છે. આ તીજનબાઈ કોણ અને પંડવાની એટલે શું એનો સંક્ષિપ્ત પરિચય મેળવવો જરૂરી…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૧) : માય ડિઅર ડબલ સાલા!

(જૂના જમાનાની નાટક મંડળીઓનો દબદબો જૂના જમાનાના માણસોના દિલોદિમાગમાં તરોતાજા જ રહેશે. મનોરંજનનાં અવનવાં માધ્યમો ભલે ને આવે, પણ એ ‘રામલીલા’ઓ અને એ ‘ભવાઈ’ઓની આગવી લાક્ષણિકતાઓ હતી!)                              (૨૧) માય ડિઅર ડબલ સાલા!                                                                                                                                                    -વલીભાઈ મુસા શિક્ષિત ગામના ગામપાદરે નાટક…