Category: પદ્ય સાહિત્ય

નિર્મળતા

–સરયૂ પરીખ ઝંખનાનાં તેજમાં જાગેલું પંખીડું,મમતાનાં માળામાં ક્યારે સપડાયું! આશા પતંગાની આસપાસ ઊડતું,ચંચળ ચતુર એવું ચિત્ત ભોળવાયું. સાત્વિક આનંદ ને ઉલ્લાસે આવર્યુ,આંખોની આરતીની રોશનીમાં ઊજર્યું, અસીમ અગોચર ને અંતર વિહારમાં,કિરણોની કોરપર ભોળું હિલોળ્યુ. ભૂલથી એ વાદળના સાળુમાં ખોવાયું,ઘેરા ઘુમરાવામાં અંધારે…

બે ગીત

-યોસેફ મેકવાન                 ( ૧ ) એક ઘટના આંખમાંથી આભનો ઉઘાડ તમે કીધો નેપુલક્યાં અમે તો રોમરોમ,રૂપનો હેલારો અમને અડકી ગયો રે દોમદોમ! તડકાને તીર હાથ ઊંચો કરેલ નેથઈ ગઈ શું અણજાણી ભૂલ?સાવ રે અચિંત તમે જોઈ લીધું આછું-ને લજ્જાનું લ્હેર્યું…

(૬૪) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન : વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૪ થી ૫)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૪ થી ૫) (આંશિક ભાગ – ૨) ||  (ગતાંક આંશિક ભાગ – ૧ ના અનુસંધાને ચાલુ) થી વો ઇક શખ઼્સ કે તસવ્વુર સે અબ વો રાનાઈ–એ–ખ઼યાલ…

એક અછાંદસ કવિતા- તેની પૂર્વભૂમિકા સાથે

–દેવિકા ધ્રુવ પૂર્વભૂમિકાઃ સ્પોર્ટ્સની દૂનિયામાં ગોલ્ફ એક અનોખી રમત છે. આમ તો હું રમત-ગમતની દુનિયાનો જીવ નથી, પણ પુત્ર-પૌત્ર-પૌત્રીઓને આ ગોલ્ફની રમત રમતાં જોવાની મઝા આવી. જોતાં જોતાં રસ પડવા માંડ્યો અને ઘણું જાણવાનું પણ મળ્યું. (પ્રેમનો પ્રભાવ માનવીને ક્યાં…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૯) શ્યામ રંગ સમીપે ન જાવું

-દયારામ (પૂર્વભૂમિકા : એકવાર શ્રી કૃષ્ણે રાધિકાના મુખની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે, ‘રાધિકે, તું તો ચંદ્રમુખી છે.’ બસ, રાધિકાને આમાં તો માઠું લાગી ગયું, કેમ કે ચંદ્રમાં તો ડાઘ હોય! દયારામે તેમના આ પદને રાધિકામુખે મૂક્યું છે અને શ્યામ એવા…

નિરાંતે સૂઈ જાજો શ્યામળા (ગીત)

-ધ્રુવ ભટ્ટ આપણી કંઈ ચિંતાઓ કરશો નહીં રામ અને નિરાંતે સૂઈ જાજો શ્યામળા,અહીંયા તો આવીને પડશે તે દેશું આ તમને ક્યાં અમથા જગાડવા? આપને તો ક્રોડ ક્રોડ ભગતોની ભીડ અને ઉપર જોવાનાં દેવ દેવલાં, એમાં હું મારી ક્યાં વારતાયું માંડું…

(૬૩) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૯ :: વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૧ થી ૩)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૧ થી ૩) (આંશિક ભાગ – ૧) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ વો શબ–ઓ–રોજ઼ ઓ માહ–ઓ–સાલ કહાઁ (૧)                        (ફ઼િરાક઼= વિરહ; વિસાલ= મિલન; શબ-ઓ-રોજ઼ ઓ…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૮) માળી આ મોંઘવારી! (હાસ્યકાવ્ય- સોનેટ)

– વલીભાઈ મુસા                     (અછાંદસ) ગર્વભેર વદતા આપણા ઘઇડિયાઓ, તેઉની સોંઘવારીને બિરદાવતાં અને અવ મોંઘવારીને ભાંડતાં, તોલમોલ વગરનાં કટુ અને કચવાં વેણે! ગર્વભેર વદતા કે ‘મારું વાલીડું, રૂપિયાનું અઢી શેર ઘી, એક રૂપિયે અને બે આને મણ ઘઉં, તક મફત,…

કૃષ્ણ-રાધા- પ્રેમસંવાદ

– દેવિકા ધ્રુવ                 (“રેડિયો આઝાદ”-ડલાસ ઉપર પ્રસારિત) પૂછે છે રાધા,પાસે જઇ કાનાને, વ્હાલપથી કાનમાં,અગર જો રાધા, હોત જરા શ્યામ,સાચુકડું કે’જે, શું ચાહત તું શ્યામ? પૂછે કાં રાધા, આમ અણગમતું કાનમાં,અગર જો રાધા, હોત જરા શ્યામ,સાચુકડું કહેજે, તું જાણે ના…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ = = મ ણ કો ૨૪ = =

ભગવાન થાવરાણી અને લો, આવી પહોંચ્યા જોતજોતાંમાં અંતિમ પડાવ પર, ફરી આપણા હીરામન સંગે !  ‘ તીસરી કસમ ‘ વાળા હીરામન કે એના જેવા અનેક હીરામનોમાંના ત્રણ એવા ભગવત, શૈલેન્દ્ર અને રેણુ સાથે હાથ મિલાવી ટહેલતાં-ટહેલતાં વિદાય લેવી એનાથી રૂડું…