Category: પદ્ય સાહિત્ય

એક અછાંદસ કવિતા- તેની પૂર્વભૂમિકા સાથે

–દેવિકા ધ્રુવ પૂર્વભૂમિકાઃ સ્પોર્ટ્સની દૂનિયામાં ગોલ્ફ એક અનોખી રમત છે. આમ તો હું રમત-ગમતની દુનિયાનો જીવ નથી, પણ પુત્ર-પૌત્ર-પૌત્રીઓને આ ગોલ્ફની રમત રમતાં જોવાની મઝા આવી. જોતાં જોતાં રસ પડવા માંડ્યો અને ઘણું જાણવાનું પણ મળ્યું. (પ્રેમનો પ્રભાવ માનવીને ક્યાં…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૯) શ્યામ રંગ સમીપે ન જાવું

-દયારામ (પૂર્વભૂમિકા : એકવાર શ્રી કૃષ્ણે રાધિકાના મુખની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે, ‘રાધિકે, તું તો ચંદ્રમુખી છે.’ બસ, રાધિકાને આમાં તો માઠું લાગી ગયું, કેમ કે ચંદ્રમાં તો ડાઘ હોય! દયારામે તેમના આ પદને રાધિકામુખે મૂક્યું છે અને શ્યામ એવા…

નિરાંતે સૂઈ જાજો શ્યામળા (ગીત)

-ધ્રુવ ભટ્ટ આપણી કંઈ ચિંતાઓ કરશો નહીં રામ અને નિરાંતે સૂઈ જાજો શ્યામળા,અહીંયા તો આવીને પડશે તે દેશું આ તમને ક્યાં અમથા જગાડવા? આપને તો ક્રોડ ક્રોડ ભગતોની ભીડ અને ઉપર જોવાનાં દેવ દેવલાં, એમાં હું મારી ક્યાં વારતાયું માંડું…

(૬૩) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૯ :: વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૧ થી ૩)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ (શેર ૧ થી ૩) (આંશિક ભાગ – ૧) વો ફ઼િરાક઼ ઔર વો વિસાલ કહાઁ વો શબ–ઓ–રોજ઼ ઓ માહ–ઓ–સાલ કહાઁ (૧)                        (ફ઼િરાક઼= વિરહ; વિસાલ= મિલન; શબ-ઓ-રોજ઼ ઓ…

વ્યંગ્ય કવન : (૨૮) માળી આ મોંઘવારી! (હાસ્યકાવ્ય- સોનેટ)

– વલીભાઈ મુસા                     (અછાંદસ) ગર્વભેર વદતા આપણા ઘઇડિયાઓ, તેઉની સોંઘવારીને બિરદાવતાં અને અવ મોંઘવારીને ભાંડતાં, તોલમોલ વગરનાં કટુ અને કચવાં વેણે! ગર્વભેર વદતા કે ‘મારું વાલીડું, રૂપિયાનું અઢી શેર ઘી, એક રૂપિયે અને બે આને મણ ઘઉં, તક મફત,…

કૃષ્ણ-રાધા- પ્રેમસંવાદ

– દેવિકા ધ્રુવ                 (“રેડિયો આઝાદ”-ડલાસ ઉપર પ્રસારિત) પૂછે છે રાધા,પાસે જઇ કાનાને, વ્હાલપથી કાનમાં,અગર જો રાધા, હોત જરા શ્યામ,સાચુકડું કે’જે, શું ચાહત તું શ્યામ? પૂછે કાં રાધા, આમ અણગમતું કાનમાં,અગર જો રાધા, હોત જરા શ્યામ,સાચુકડું કહેજે, તું જાણે ના…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ = = મ ણ કો ૨૪ = =

ભગવાન થાવરાણી અને લો, આવી પહોંચ્યા જોતજોતાંમાં અંતિમ પડાવ પર, ફરી આપણા હીરામન સંગે !  ‘ તીસરી કસમ ‘ વાળા હીરામન કે એના જેવા અનેક હીરામનોમાંના ત્રણ એવા ભગવત, શૈલેન્દ્ર અને રેણુ સાથે હાથ મિલાવી ટહેલતાં-ટહેલતાં વિદાય લેવી એનાથી રૂડું…

સંવાદ ગીત

–દેવિકા ધ્રુવ સૂરજ એક દિ’ કહે ચાંદને, તુજથી વધુ ધરતી હું ચાહું, રોજ રોજ, એને મળવાને સૌથી પહેલો પહોંચી જાઉં. તું તો ચંદ ઘડી, થોડો ને, વધતો ઓછો, મળતો. વળી સંતાતો, વાદળ પાછળ, એવું ઘણુંયે કરતો. ચાંદ કહેઃ સાચી તારી…

(૬૨) ગ઼ાલિબનું સર્જન, સંકલન, અર્થઘટન અને રસદર્શન–૮ :: યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧૦ થી ૧૧)

– મિર્ઝા ગ઼ાલિબવલીભાઈ મુસા (સંકલનકાર અને રસદર્શનકાર) (ગતાંક આંશિક ભાગ – 3 ના અનુસંધાને ચાલુ) યે ન થી હમારી ક઼િસ્મત (શેર ૧૦ થી ૧૧)  (આંશિક ભાગ – ૪)  ઉસે કૌન દેખ સકતા કિ યગાના હૈ વો યક્તા જો દુઈ કી…

ભગવત રાવત : માણસ અને માણસાઈના કવિ = = મ ણ કો ૨૩ = =

ભગવાન થાવરાણી અને હવે અંતમાં વાત હીરામનની …. નહીં હીરામનોની ! ફણીશ્વરનાથ રેણુએ એમની અમર કૃતિ  ‘ મારે ગએ ગુલફામ ઉર્ફ તીસરી કસમ ‘ અને એના નાયક હીરામનની પરિકલ્પના કરી ત્યારે એમના મનમાં નેપાળની સરહદને અડીને આવેલા બિહારના પૂર્ણિયા અને…