Category: ગદ્ય સાહિત્ય

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૧૦ મું : રાત માતાકા પેટ

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ આપણા બે સ્વાર દમ મારતા ને ચોકીઓ ચુકાવતા, નવાબના મહેલ તરફ ચાલ્યા આવ્યા. રસ્તામાં મરાઠાઓની સેના ને શિવાજીનું શહેરમાં એ દિવસનું જોર જોઈને બંને બહુ ખિન્ન થતા હતા. જે મોહોલ્લામાંથી પસાર થતા હતા ત્યાં કોઈ ઠેકાણે હાય…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૯ મું : કિલ્લાની મંડળી

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ દિલ્લીમાં રાતના શહેરના સર્વે અમલદારો ને નવાબ, શહેરના રક્ષણ માટે વિચારમાં બેઠા હતા. નવાબ આખો દિવસ પોતાની મૂર્ખાઈનો પશ્ચાત્તાપ કરતો હતો. જો તેણે તે દિવસનું મોતીનું બેાલવું લક્ષમાં લીધું હોત અને શહેરના રક્ષણ માટે ઉપાય યોજ્યા હત…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૮ મું. : શહેરમાં ચાલેલી લૂટફાટ

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ ક્ષિતિજમાં ઝઘડો ચાલુ થયો હતો. સૂર્ય ને અંધકાર લડવાને તત્પર થયા હતા, તે પહેલાં શહેર બહાર શિવાજીનું ઘોડેસ્વાર લશ્કર પડેલું હતું ત્યાં છાવણીમાં શું શું થાય છે તે હવે જોવા જઈએ રાત્રિના બે વાગ્યા, પણ દિવાન કે…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૭ મું : ઘેરો

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ પાંચમી જાનેવારીની સમીસાંજના સાડા પાંચ થયા હતા. બાદશાહી મહેલોમાં દીવા સળગ્યા હતા. દિવાનખાનામાં ગ્યાસુદ્દીન રૂમી હંમેશના પોતાના ઠાઠમાઠ કરતાં વધારે માણસોનો જમાવ કરી, એક મોટી ખુરસીપર બિરાજ્યો હતો. ડાબી બાજુએ મોતી બેગમ કંઈક દિલગીરી ભરેલે ચહેરે બેઠી…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૬ ઠું : બેરાગી

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ “ગુરુજી મહારાજ ! જો આપ ફરમાવો તે બજાને મેં આપકા ચેલા તૈયાર હૈ” નાના ચેલાએ પોતાના વૃદ્ધ ગુરુને પગે પડીને પૂછ્યું. “મય જાનતા હું મહારાજ, આજ અપન દોનો શહેરમેં સાથ ઘુસકર ભિક્ષા મંગ લાયગે.” “હાં, બચ્ચા તું…

જયા-જયંત : અંક ૧ : પ્રવેશ પાંચમો

– ન્હાનાલાલ દલપતરામ કવિ પાત્રપરિચય સ્થલ : ગિરિદેશ, વન, ને વારાણસી. કાલ : દ્વાપર ને કલિની સન્ધ્યા. મુખ્ય પાત્રો : દેવર્ષિ : દેવોના ઋષિરાજ. ગિરિરાજ : ગિરિદેશના રાજવી. જયન્ત : ગિરિરાજનો મન્ત્રીપુત્ર. કાશિરાજ : વારાણસીના રાજવી. વામાચાર્ય : યોગભ્રષ્ટ યોગી.…

શિવાજીની સૂરતની લૂંટ : પ્રકરણ ૫ મું : મણિગવરીનો યત્ન

ઈચ્છારામ સૂર્યરામ દેશાઈ જે ચાકર સાથે નવાબની બેગમપર પત્રિકા મોકલાવી હતી, તે ચાકરને ત્રણ કલાક અથડાવું પડયું, બેગમ પોતાના મ્હેલમાં નહોતાં, તેથી નદી કિનારે આવેલા બક્ષીના મહેલમાં તે ગયો, ત્યાં કેટલીક પૂછપરછ કર્યા પછી એવી ખબર મળી કે, બેગમ સાહેબા…