Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ફિર દેખો યારોં : આ પણ વિકાસનો એક પ્રકાર છે! ભલે, રાજી ન થઈએ.

-બીરેન કોઠારી વર્તમાન ગુજરાત સરકાર દ્વારા વિધાનસભાની છેલ્લી ચૂંટણી દરમિયાન ‘હું છું ગુજરાત, હું છું વિકાસ’નું સૂત્ર વહેતું મૂકાયું. તેને પગલે ‘વિકાસ ગાંડો થયો છે’ની મજાક પણ પ્રચલિત બની. વિકાસની ખરેખરી વ્યાખ્યા શી એ બાબતે ભાગ્યે જ એકમત જોવા મળે.…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૯: કંપની ફડચામાં અને નવી કંપનીની રચના

દીપક ધોળકિયા રાજાની સંડોવણી સાથે ચાંચિયાગીરી! પોર્ટુગલ સાથેની સમજૂતીથી લાભ તો થયો જ હતો અને મૅથવૉલ્ડનો વિશ્વાસ સાચો પડે એમ લાગતું હતું. ૧૬૩૬ના ઍપ્રિલ મહિનાની છઠ્ઠી તારીખે મૅથવૉલ્ડ સુવાલી ગયો ત્યાં પાંચસો ટનનું જહાજ ફારસ, સિંધ અને મચિલીપટનમથી ગળી અને…

હું મહેક…… :: 2

હેલ્લો ! હું મહેક બિરજુબેન ગાંધી. આજે હું વૈજ્ઞાનીક ડૉ.ડગ્લાસની વાત લઈને આવી છું. ગયા અઠવાડિયે અમારા વિજ્ઞાનના બેને ડોકટર ડગ્લાસ વિષે ઘણી બધી વાતો બતાવી’તી. આ બધી વાતોમાંથી મને આ વાત બહુ ગમી ગઈ. “શોધ કોની ચૂહાની પૂછડીની કે…

ફિર દેખો યારોં : ભારતીયોના જનીનમાંથી જ્ઞાતિપ્રથા નાબૂદ થાય એવી શોધ ક્યારે?

–બીરેન કોઠારી કેલેન્‍ડરની રીતે જોઈએ તો આપણો દેશ એકવીસમી સદીના બીજા દાયકાના અંત તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. કાબેલ વિજ્ઞાની અને ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સ્વ. ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામે ‘ઈન્‍ડિયા વીઝન 2020’ નામે એક સપનું જોયું હતું. વિજ્ઞાની હતા એટલે એ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ:::: ભાગ ૧: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૮: દુકાળનાં વર્ષો

દીપક ધોળકિયા ૧૬૨૦માં કંપનીનો વેપાર ધમધોકાર ચાલી નીકળ્યો હતો. સૂરત એનું મુખ્ય કેન્દ્દ્ર હતું. સૂરતની ફૅક્ટરીના મુખ્ય અધિકારીને ‘પ્રેસિડન્ટ’નું પદ અપાયું હતું અને સૂરત પ્રેસીડન્સી હેઠળ મલબારથી માંડીને રાતા સમુદ્રનાં બધાં વેપારી કેન્દ્રોને મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. એક પ્રેસીડન્ટ હેઠળ બસ્સો…

અવલોકન :: ચામાં આદુ, ત્રણ અવલોકન

સુરેશ જાની ૧) ફાટેલું દુધ અહીં દરરોજ ચા બનાવવાનું મારું કામ. અને મને તે ગમે પણ ખરું હોં!  આ અઢાર વર્ષમાં મારો હાથ પણ સારો એવો બેસી ગયો છે. કચરેલું આદુ અને ઈલાયચી વાળી ‘ સુરેશ ‘ બ્રાન્ડ ચા હું…

યૂં કિ સોચનેવાલી બાત : સામુહિક દુષ્કર્મ સંસ્કૃતિ

– આરતી નાયર આજકાલ સામુહિક દુષ્કર્મો વધારે થવાં લાગ્યાં છે એમ કહેવું કદાચ સાચું નથી. કદાચ એવું બની રહ્યું છે કે પ્રચાર માધ્યમોમાં તેમને છેલ્લા થોડાક દિવસોથી બહુ મહત્ત્વ મળી રહ્યું છે. ઘરે, કોઈ પણ જગ્યાએ એકઠા થતા સમુહમાં કે…

વિમાસણ : અધૂરાં કામો એટલે આપણો દેશ?

–સમીર ધોળકિયા આપણે બધા જયારે બહાર ફરવા જઈએ ત્યારે ઘણી બધી વસ્તુઓ અધૂરી, અપૂર્ણ હાલતમાં જોઈએ છીએ. કોઈ વાર આપણને કોઈને પણ એવો વિચાર આવે કે આટલી બધી વસ્તુઓ અપૂર્ણ અથવા તૂટેલી કે બિસ્માર હાલતમાં કેમ છે? કોઈ પણ દિવસે…

ફિર દેખો યારોં :: શિક્ષણનું સ્તર: એક વેંત ઊતરો ને તળિયું આવે

– બીરેન કોઠારી ‘પદ્માવત’ નામની એક ફિલ્મ રજૂઆત પામી અને થિયેટરમાંથી ચાલી પણ ગઈ. આ જ ફિલ્મ વિષેના સમાચારોથી બે એક મહિના અગાઉ અખબારો છવાયેલાં રહેતાં. હજી ઘણાને યાદ રહ્યું હશે કે આવી કોઈ ફિલ્મ આવી હતી. સંબંધિત જ્ઞાતિસમૂહોએ પોતાની…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :::: ભાગ – ૧::: ગુલામી :::: પ્રકરણ ૭: થોમસ રો

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૫માં રાજા જેમ્સે સર થોમસ રોને રાજદૂત તરીકે કંપનીને ખર્ચે મોકલ્યો. રોને વેપાર સાથે કંઈ સંબંધ નહોતો. એ ડિપ્લોમૅટ હતો, પાર્લમેન્ટનો પણ સભ્ય હતો. એ પોતાની યોગ્યતા વિશે બહુ સજાગ હતો. કંપનીએ એનો વાર્ષિક પગાર ૬૦૦ પૌંડ નક્કી…