Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૮ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : રેશમી રુમાલના પત્રોનું સશસ્ત્ર આંદોલન

દીપક ધોળકિયા ૧૯૧૬ના ઑગસ્ટમાં પંજાબમાં બ્રિટિશ CID અધિકારીઓને ત્રણ પત્રો હાથ લાગ્યા. આ પત્રો પીળા રેશમી રુમાલ પર લખાયેલા હતા. એમાં ભારતની અંગ્રેજ હકુમત સામે સશસ્ત્ર બળવાનું એલાન હતું! એના પર એક મૌલાના ઓબેદુલ્લાહ સિંધીની સહી હતી. આખી યોજના ખુલ્લી…

શિક્ષણ ચેતના : ઝાંઝવાં કે જળ

નિરુપમ છાયા હમણાં થોડાં સમય પર ટી વીની એક સમાચાર ચેનલમાં વિસ્તૃત હેવાલ પ્રસ્તુત થયો હતો,. વાત હતી , ઉત્તર પ્રદેશના પિથોરાગઢમાં ચાલતાં શિક્ષક પુસ્તક આંદોલનની. પિથોરાગઢની કોલેજમાં અભ્યાસ માટે પુસ્તકો ઉપલબ્ધ નથી અને પુસ્તકાલયમાં જે છે તે ૧૯૮૦ કે…

ચેલેન્‍જ.edu :: ગુજરાતી માધ્યમમાં અંગ્રેજી સારું બનાવવા ઉપાયો

– રણછોડ શાહ ઍમિટી સ્કૂલ અંગ્રેજી અને ગુજરાતી માધ્યમની શાળા છે. ભરૂચના ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે શાળામાં વિવિધ રાજયોના બાળકો અંગ્રેજી માધ્યમમાં પ્રવેશ લે છે તથા મોટા ઉદ્યોગગૃહોમાં કામ કરતાં કર્મચારીઓની પત્નીઓ શિક્ષિકા તરીકે જોડાતા હોય છે. વિવિધ પ્રકારની સંસ્કૃતિ અને…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૭ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫: લખનઉ પૅક્ટ

દીપક ધોળકિયા આપણે આઠમા પ્રકરણમાં ૧૯૦૯ના મૉર્લે-મિંટો સુધારાની ચર્ચા કરી. કોંગ્રેસના નરમપંથીઓએ મોર્લેએ આમસભામાં બિલ રજૂ કર્યું તે પહેલાં જ એનું સ્વાગત કર્યું હતું. કોંગ્રેસે આ સુધારાની દરખાસ્તનાં ફાટ્યે મોંએ વખાણ કર્યાં. પરંતુ મિંટોએ મુસલમાનોને વચનો આપ્યાં હતાં એ મોર્લેએ…

ફિર દેખો યારોં : વ્યંગ્યચિત્રોમાં ગાંધીજી કદી અપ્રસ્તુત બનવાના નથી

-બીરેન કોઠારી “મૃત્યુને આટલાં વર્ષ વીતવા છતાં કાર્ટૂનોમાં આ હદનું ચિત્રણ અન્ય કોઈ નેતાનું થયું નથી. આપણા રોજ-બ-રોજના રાજકારણનો સમયાંતરે હિસાબ લેવા માટે તેમની જન્મ તથા મૃત્યુતિથિએ તેઓ નિયમીતપણે દેખા દે છે. વચગાળામાં કશું ભયાનક ખોટું થાય, ત્યારે કાર્ટૂનિસ્ટો તેમને…

વલદાની વાસરિકા : (૭૪) પૃથ્વી ઉપર જીવન સંભવિત છે, પણ સલામત ખરું!

– વલીભાઈ મુસા આજકાલ દુનિયાના કોઈ એક કે અન્ય દેશોમાં હિંસાચારના સળગતા પ્રશ્નને લઈને મારું હૃદય દ્રવી ઊઠે છે અને તે અંગે મેં મારા અગાઉના લેખોમાં અવારનવાર કંઈક લખ્યું હોવા છતાં આજે થોડુંક વિશેષ લખવાની મને સ્ફુરણા થઈ છે. લશ્કરો…

વિમાસણ : તબિયત અંગે સજાગ રહેવું જોઈએ કે નહિ ? અને કેટલા અંશે ?

સમીર ધોળકિયા વળી આપ સૌને થશે કે આ તો કોઈ સવાલ છે ! અલબત્ત સજાગ રહેવું જોઈએ. પણ મારી વિમાસણ એકબીજા પરિપેક્ષ્યમાં છે. તંદુરસ્તી અંગેની સજાગતા કેટલા અંશે અને કેટલી હદ સુધી હોવી જોઈએ…….. હમણાં એક માંદગીમાંથી હું બહાર આવ્યો…

મંજૂષા: ૨૭. આપણા ભાગે આવતી માત્ર એક જ જિંદગી

વિનેશ અંતાણી જિંદગીની નવી રીતે અને નવી જગ્યાએ શરૂઆત કરવી એક વાત છે, મૂળિયાં ઉખેડીને પલાયન કરી જવું જુદી વાત છે –   –     –   –   –    કાલ્પનિક આધેડ મહિલાની નોાંધ: ‘આખો દિવસ વરંડામાં બેસીને રસ્તા પર પસાર થતા લોકોને…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૧૬: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીનું ભારતમાં પુનરાગમન

(લેખમાળાના સમયક્રમમાં આ લેખ એના નિર્ધારિત સ્થાને જ આવે છે તેમ છતાં સંયોગવશ ‘ગાંધી-૧૫૦’ની સમાપ્તિ સાથે જ એ પ્રકાશિત થાય છે એટલે એં ગાંધીજીને અંજલિ રૂપ પણ બની રહે છે). દીપક ધોળકિયા ૧૯૧૫ની નવમી જાન્યુઆરીનું ભારતના ઇતિહાસમાં વિશિષ્ટ સ્થાન છે.…