Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ઘર–વાડીનો રોટલિયો રખેવાળ – “ શ્વાન ”

હીરજી ભીંગરાડિયા વધુ ઝેરીલાં, ડહીલાં અને પરદેશી કૂતરાંઓ વિષે ઊંડો અભ્યાસ કરવાનો સમય મળ્યો નથી. પણ આપણી આસપાસ, અરે ! કહોને સાથોસાથ-ભેળાં ભેળાં જ રહેનારાં દેશી કુતરાંઓને પણ જો વ્યવસ્થિત ટેવો પાડી હોય, તો આપણા ઘર અને ખેતર-વાડીનું રખોપું કરવામાં…

વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી : ગ્રીન હોસ્પિટલ, સીઓલ, દક્ષિણ કોરીઆની મારી મુલાકાત

જગદીશ પટેલ ૨૮ ઓકટોબર, ૨૦૧૯થી એશિયન નેટવર્ક ઓફ રાઇટસ ઓફ એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ઓકયુપેશનલ વિકટીમ્સ (એનરોવ) સંસ્થાની દ્વિવાર્ષિક પરિષદનો આરંભ દક્ષિણ કોરીઆની રાજધાની સીઓલમાં થયો. ૨૯મીએ સાંજે તેનું સમાપન થયું. પરિષદમાં ભાગ લેવા આવેલા પ્રતિનિધિઓ માટે ૩૦મીએ પ્રવાસ ગોઠવાયો. પ્રવાસ બે…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૫૩:: બીજી ગોળમેજી પરિષદ (૧)

દીપક ધોળકિયા ૧૭મી ઍપ્રિલે લૉર્ડ અર્વિન ઇંગ્લેંડ પાછો ગયો અને એની જગ્યાએ વિલિંગ્ડન વાઇસરૉય તરીકે આવ્યો. વિલિંગ્ડન રૂઢિચુસ્ત પક્ષનો હતો અને હિન્દુસ્તાની વસાહત માટે એના વિચારો અર્વિનથી જુદા પડતા હતા. હિન્દુસ્તાનનું કૉમનવેલ્થમાં એટલું મહત્ત્વનું સ્થાન હતું કે ઇંગ્લેંડ એને કોઈ…

ફિર દેખો યારોં : તમે હાથણીને મારી જ કેમ? મારવાવાળા અમે નથી બેઠા?

– બીરેન કોઠારી કહેવાય છે કે ધર્મ કેવળ માનવીઓમાં પ્રચલિત પરિબળ છે. આ બાબત સદંતર ખોટી છે. ગાય, બળદ, બકરી, સૂવર જેવાં અનેક પ્રાણીઓને, તેમની જાણબહાર જે તે કોમ અને તેના ધર્મ સાથે સાંકળી લીધાં છે. પાપ કે પુણ્યના પ્રતીક…

વલદાની વાસરિકા : (૮૨) નીતિકથાઓ અને દૃષ્ટાંતકથાઓ

-વલીભાઈ મુસા આ બધી માનવપાત્રીય નીતિકથાઓ કે માનવેતરપાત્રીય દૃષ્ટાંતકથાઓ સાહિત્યનાં એક જાતનાં સ્વરૂપો કે પ્રકારો છે. આ રચનાઓ ગદ્ય કે પદ્યરૂપે હોય છે અને સાંભળનાર કે વાંચનાર માટે ધાર્મિક કે નીતિવિષયક શિખામણ સાથે અંત પામે છે. આ વાર્તાપ્રકારનાં મૂળભૂત સ્રોત…

શબ્દસંગ : વધુને વધુ સુંદર જીવનસાધક સર્જક

નિરુપમ છાયા જીવાનોત્તમની સાધના કરતા સર્જક માટે સર્જન એક ગૌણ પ્રક્રિયા હોય, પરંતુ ભાવક માટે એ જીવનને સમજવાની, જીવનસાધનાની કેડી બની જાય છે. જીવનને સમગ્રતાથી ચાહનારાં આવાં એક સર્જક ઈશા કુન્દનિકા થોડા સમય પહેલાં જ અનંતસ્થ થયાં. વાર્તાસંગ્રહ .’ઘર તરફ’ની…

સમયચક્ર : યોગ એક સાધના છે, કોઈ ચિકિત્સા પધ્ધતિ નથી.

ભારત સરકારે ૨૧ જૂનને યોગ દિવસ તરીકે જાહેર કર્યો. પ્રચાર પ્રસારના જમાનામાં એક ભારતીય પ્રણાલી અને વિદ્યાનો પ્રચાર થાય તેમા કશું જ ખોટું નથી. દેશની પ્રજાના સારા સ્વાસ્થ્ય માટે સરકારો વિવિધ કાર્યક્રમો કરે એ સારી વાત કહેવાય. જોકે સરકાર લોકોના…

સમાજ દર્શનનો વિવેક : પ્રબળ રાજ્યસત્તા એટલે સંવેદનહીન સત્તા

કિશોરચંદ્ર વિ ઠાકર કુદરતી રીતે જ રહેલી સામાજિક સુગ્રથિતતામાં કોઈ કાયદાકાનૂન વિના બધા જ પ્રાણીઓ માત્ર સહજવૃતિ(instinct)થી પોતાના સમાજના નિયમોનું પાલન અ‍ચૂક કરે છે. કીડી-મધમાખીથી માંડીને માનવીના પૂર્વજ એવા વાનરમાં પણ આ પ્રકારની સામાજિક સુગ્રથિતતા જોવા મળે છે. આદીમ માનવ…

લુત્ફ – એ – શેર : મણકો # ૩

– ભગવાન થાવરાણી ગાલિબના જાદૂમાંથી બહાર આવીને મારી પસંદગીના કેટલાક અન્ય શાયરો અને એમના શેરોની વાત કરીએ. જેમ કે  ‘ બિસ્મિલ ‘ સઈદી. એમના મને અત્યંત ગમતા આજના શેર બાબતે મને વર્ષો સુધી ખબર નહોતી કે આ શેર એમનો છે.…