Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૪૦ :: લાહોર કાવતરા કેસ (૧)

દીપક ધોળકિયા આપણે આ ભાગના ૩૧મા પ્રકરણમાં સૌંડર્સની હત્યાની વાત વાંચી અને તે પછી ૩૩મા પ્રકરણમાં ઍસેમ્બ્લીમાં ભગત સિંઘ અને બટુકેશ્વર દત્તે બોંબ ફેંક્યો તેના વિશે વાત કરી. ભગતસિંઘ અને બટુકેશ્વર દત્તને સજાઓ થઈ અને દત્તની આઝાદ ભારતમાં શી હાલત…

ફિર દેખો યારોં : રુકના તેરા કામ નહીં, થૂકના તેરી શાન

–  બીરેન કોઠારી સંસ્કૃતિનો શબ્દકોશનો અર્થ છે ‘સંસ્કારીતા’, ‘અમુક વિશિષ્ટ સંસ્કારોનો સમુદાય’, ‘સામાજિક પ્રગતિ’ અને વધુ સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો ‘રહેણીકરણી’ યા ‘રીતરિવાજ’. આપણી ભારતીય સંસ્કૃતિની વિશેષતા ‘વિવિધતામાં એકતા’ છે. એ રીતે જોઈએ તો દરેક વસવાટ, નગર કે રાજ્ય આગવી…

શબ્દસંગ : ભાષા પણ માતૃસ્વરુપા

–નિરુપમ છાયા ૨૧મી ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૨. પૂર્વ પાકિસ્તાનનનાં ઢાકા શહેરનાં મોટાં મેદાનમાં જંગી મેદની ઉમટી છે. ઢાકા યુની.ના વિદ્યાર્થીઓએ સભા અને સરઘસ માટે લોકોને આહવાન આપ્યું છે. લોકો પણ પૂરા જોશ અને આક્રોશથી એકત્ર થાય છે. ૧૯૪૭માં પાકિસ્તાનની રચના બાદ, ૧૯૪૮માં…

વલદાની વાસરિકા : (૭૯) માનવતાના મારગડે આશાનાં કિરણો

– વલીભાઈ મુસા હું સ્થાનિક બિનસરકારી સંસ્થા – ધી ગાર્ડિયન ટ્રસ્ટ, કાણોદરનો સ્થાપક ટ્ર્સ્ટી, તેના બંધારણનો મુસદ્દો તૈયાર કરનાર અને ટ્રસ્ટીમંડળના ચેરમેનપદે પણ સ્થિત હતો. મેં મારા સાથી ટ્રસ્ટીઓ સાથે સંઘભાવનાથી ટ્રસ્ટના ઉદ્દેશો સિદ્ધ કરવા અર્થે શરૂઆતનાં સાત વર્ષ સુધી…

સમયચક્ર : કપડાં સીવવાનો સંચો શોધાયો ન હોત તો ?

વસ્ત્ર ! આ શબ્દ સાથે કેટલું બધું જોડાયેલું છે. માનવ સભ્યતા અને જુદી જુદી જાતિઓની ઓળખ એવાં વસ્ત્રો માણસનો શોખ છે. વસ્ત્રો માણસ હોય તે કરતા વધારે સુંદર દેખાડે છે. વસ્ત્રો સુંદરતાને નિખારે છે સાથે સાથે કેટલીય કદરુપતાને ઢાંકે છે.…

મોજ કર મનવા : પ્રચ્છન્ન પ્રશસ્તિ

કિશોરચંદ્ર ઠાકર એક દિવસ સવારે મારા પર એક પછી એક એમ બે મિત્રોના ફોન આવ્યા. પહેલા મિત્રે પોતે નવી લીધેલી મોંઘી કારના, તો બીજાએ તેનો દીકરો બારમા ધોરણમાં સારા ગુણ મેળવીને ઉતિર્ણ થયાના સમાચાર આપ્યા. બન્નેને આ આનંદના સમાચાર માટે…

ચેલેન્‍જ.edu : કિશોરોમાં હિંસાના કારણો અને ઉપાયો

રણછોડ શાહ કિશોરાવસ્થા જીવનનો અત્યંત નાજૂક તબક્કો છે. આ ઉંમરે શારીરિકની સાથે સાથે થતો માનસિક વિકાસ કિશોરને મૂંઝવણમાં મૂકે છે. તે પોતાની જાતને અસુરક્ષિત સમજે છે. બાળકોનો ‘ટીનએજ’માંનો પ્રવેશ મમ્મી–પપ્પા અને શિક્ષકો સમક્ષ અનેક સમસ્યાઓ ઊભી કરી દે છે. આ…

ફિર દેખો યારોં : હેતુશુદ્ધિ હોય તો જખ મારે છે સાધનશુદ્ધિ

– બીરેન કોઠારી પ્રામાણિકતા અને નૈતિકતા ગજબની ચીજો છે. તેની અપેક્ષા હંમેશાં સામાવાળા પાસે જ રાખવામાં આવે છે. ઘણા બધા કિસ્સામાં સૌથી અપ્રામાણિક અને અનૈતિક વ્યક્તિ જ આના વિશે ઉપદેશ આપતી જણાશે. કોઈક બસમાં કે રીક્ષામાં કોઈ મુસાફરનું નાણાં ભરેલું…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫ : પ્રકરણ ૩૯:: કામદાર આંદોલનો – મેરઠ કાવતરા કેસ

દીપક ધોળકિયા જે સમયે ગાંધીજીનો બારડોલી સત્યાગ્રહ ચાલતો હતો તે સમયે મુંબઈમાં ગિરણી કામગાર યુનિયનની જબ્બર હડતાળ ચાલતી હતી. જો કે આ બન્ને વચ્ચે સીધો સંબંધ નહોતો પરંતુ સરકાર માટે એક તરફ ખેડૂતોના અને બીજી તરફ મજૂરોના દૃઢ સંકલ્પનો સામનો…