Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

સોરઠની સોડમ : ૨૮- ત્રાઠી હયણી (ભાગ ૧)

ડૉ. દિનેશ વૈષ્ણવ આ લેખ હું એકથી વધુ ભાગે લખીશ જેથી વાંચકો વિષયને સમજી સકે. બીજું, આ લેખમાં સોરઠની તળપદી ભાષા ઉપરાંત સાસણ વિસ્તારના ગર્યના માલધારીઓની ભાષાનો પણ સમાવેશ છે એટલે વાંચકોની સરળતા માટે મેં વાપરેલ માલધારી બાનીના કેટલા શબ્દો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ : : ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૦ : કલકતા પાછું અંગ્રેજોના હાથમાં

દીપક ધોળકિયા બજ બજનો કિલ્લો ૧૭૫૬ની ૨૯મી ડિસેમ્બરની રાતે ક્લાઇવની સરદારી હેઠળની અંગ્રેજી ફોજે બજ બજના કિલ્લાનો કબજો લઈ લીધો. આમ તો સવારે છ વાગ્યાથી જ લડાઈ શરૂ થઈ ગઈ હતી અને સિરાજુદ્દૌલાને વફાદાર દળોએ કિલ્લાના બચાવ માટે જોરદાર તોપમારો…

ફિર દેખો યારોં : નરી આંખે જોયેલું પણ અર્ધસત્ય હોઈ શકે

– બીરેન કોઠારી એક શેરીમાં ટાબરિયાં ક્રિકેટ રમી રહ્યાં છે. એવામાં બાઈક પર હેલ્મેટધારી બે યુવકો આવે છે અને રમતાં ટાબરિયાંની આસપાસ બાઈક પર ચક્કર મારે છે. પાછલી સીટ પર બેઠેલો હેલ્મેટધારી અચાનક એક ટાબરિયાને ઊઠાવી લે છે અને બાઈક…

મંજૂ ષા – ૧૩ – અસુરક્ષાનો ભાવ એક પ્રકારની કેદ છે

– વીનેશ અંતાણી હાઇસ્કૂલમાં ભણતો મહેશ વર્ગમાં અંગ્રેજીના શિક્ષકની હાજરી માત્રથી પોતાને અસુરક્ષિત અનુભવતો હતો. ખાસ કારણ પણ નહોતું. શિક્ષકનો અવાજ મહેશના મોટા કાકા જેવો હતો. મોટા કાકા મહેશને ઘરમાં કારણ વિના અપમાનિત કરતા. ક્યારેક થપ્પડ પણ મારતા. અંગ્રેજીના શિક્ષક…

વિમાસણ : ૧૭ અને ૭૦નો સંઘર્ષ

– સમીર ધોળકિયા થોડા સમય પહેલા એક મિત્ર મળ્યા ત્યારે મેં ઔપચારિક રીતે પૂછ્યું ” કેમ છો ?” તો એમણે બહુ જ વિલક્ષણ જવાબ આપ્યો કે બધું બરાબર છે પણ તકલીફ ફક્ત ૧૭ અને ૭૦ના સંઘર્ષની છે. મેં કહ્યું કે…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ – ગુલામી :: પ્રકરણ ૧૯ -:બ્લૅક હોલ

દીપક ધોળકિયા સિરાજુદ્દૌલાના ભયથીકલકતાની ફૅક્ટરીમાંથી બધાએ છૂટવાની કોશિશ કરી પરંતુ માત્ર ત્રણ જ જણ દૂર લાંગરેલાં જહાજ સુધી પહોંચી શક્યા. આ જહાજના સૈનિકો કાયર નીકળ્યા. એમણે ફૅક્ટરીને બચાવવા માટે કશા જ પ્રયત્ન નહોતા કર્યા. જે લોકોને સ્ત્રીઓ અને બાળકોને સલામત…

જીવનસફર

નિરંજન મહેતા જીવન એટલે જન્મથી મૃત્યુ સમયનો ગાળો. આ સમય દરમિયાન મનુષ્ય વિવિધ પ્રકારના સંજોગોમાંથી પસાર થાય છે, જેમાના થોડાક તેના કાબુમાં હોય છે તો થોડાક તેના કાબુ બહાર હોય છે. કેટલીક રીતે આપણે આપણી જીવનયાત્રાને વિમાનની મુસાફરી સાથે પણ…

ફિર દેખો યારોં : અગાઉના વરસોમાં દેશમાં જે નથી થયું એ હવે થાય ?

– બીરેન કોઠારી માનવીય વર્તન, માનવતા, શ્રમની ગરિમા જેવા શબ્દો લખવા, બોલવા કે વાંચવામાં બહુ રૂપાળા લાગે છે. ખરેખરા શ્રમિકોને મળતું મહેનતાણું તેમજ તેમની સાથે આપણામાંના મોટા ભાગનાઓનો વહેવાર કેવો હોય છે એ લખવાની ભાગ્યે જ જરૂર હોય! શ્રમિકોનો અવતાર…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૮: કાસિમબજારનો કિલ્લો સિરાજુદ્દૌલાના હાથમાં

દીપક ધોળકિયા કંપનીએ હિંદુસ્તાનમાં વેપાર કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારથી જ કિલ્લેબંધીનું પણ ધોરણ રાખ્યું હતું. આવા કિલ્લાઓમાં, કે એની બહાર વણકરો બેસતા અને કાપડ વણી આપતા. આમાં એમનો માલસામાન પણ સલામત રહેતો. બંગાળમાં પણ એમણે એવું જ કર્યું હતું પરંતુ…

ખેતી કરવી જ છે ? તો સાવ રેઢેરેઢી નહીં થાય ભૈ !

– હીરજી ભીંગરાડિયા “વેપારી પેઢીએ અને ખેડૂત શેઢીએ” એ કહેવતનો ભાવ બસ એવો જ છે કે વેપાર હોય કે ખેતી, અરે ! કહો ને કોઈ પણ વ્યવસાય રેઢો તો ન જ હોવો જોઈએ-માલિકની નજર નીચે જ ચાલવો જોઈએ. તમે જુઓ…