Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

વલદાની વાસરિકા–૫૯ – આત્મહત્યા – એક વિચારણીય લેખ

– વલીભાઈ મુસા મેં મારા એક લેખ ‘Depression’ (ઉત્સાહભંગ)માં દર્શાવ્યું હતું કે ‘ઉત્સાહભંગ’ જેને બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ‘હતાશા’ એ માનવીના મનની એવી નકારાત્મક સ્થિતિ છે કે જેનો ભોગ બનનારને તે કોઈકવાર આત્મહત્યા કરી લેવા તરફ દોરી જાય છે. ‘આત્મહત્યા’…

કેળવણીનાં શિલ્પી : કુ. એન સુલીવાન

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતીય ચિંતન મનુષ્યજીવનના ઘડતરમાં માતા, પિતા અને ગુરુ – એ ત્રણ વ્યક્તિઓનું મહત્વ પ્રપત્તિભાવે સ્વીકારે છે. મનુષ્યમાં સુષુપ્ત રીતે પડેલી પ્રતિભા, માતા-પિતા દ્વારા વાવવામાં આવી હોય તો ગુરુ એનું સંમાર્જન કરે છે એને સંકોરે છે. ગુરુનું કાર્ય, આ…

“ભવિષ્ય જતુ અંધકારમાં”

બિરજુ ગાંધી આજના યુગમાં મા-બાપ દ્વારા તેમના બાળકોનો ઉત્સાહ કેવી રીતે વધારવો તે નાનકડી વાતનો મારો દ્રષ્ટિકોણ શું છે તે કેહવા માંગું છું. આજે દરેક માતા-પિતાની અપેક્ષા બહુ જ વધી ગઈ છે એમાંની હું પણ એક છું. આપણે એ કેમ…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૮

– ચિરાગ પટેલ पू. ३.२२.१ (३२३) अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कृष्णो दशभिः सहस्त्रैः। आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नीहितिं नृमणा अधद्राः॥ ત્વરિત દશ હજાર સૈનિકો સાથે આક્રમણ કરનારા, સંસારને દુઃખ આપનારા, અંશુમતી (યમુના) નદી પર વિદ્યમાન, કૃષ્ણ પર સર્વપ્રિય ઈન્દ્રે પ્રત્યાક્રમણ કરી શત્રુઓની…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ :: ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૧ – સિરાજુદ્દૌલા વિરુદ્ધ કાવતરું

દીપક ધોળકિયા સિરાજુદ્દૌલા ચિતપુરમાં એના પડાવ પર હુમલો કરવાના ક્લાઇવના પ્રયાસથી અંદરખાને હચમચી ગયો હતો. પરિણામે, એણે અંગ્રેજો સાથે પણ શાંતિ સમજૂતી કરી લીધી. એ મોગલ હકુમતે કંપનીને આપેલા અધિકારોનો એ વિરોધ કરતો હતો પણ હવે તેનાથીયે વધારે અધિકારો એણે…

ફિર દેખો યારોં : વિવિધતામાં એકતાનું વરવું ઉદાહરણ

– બીરેન કોઠારી ‘અફવા ફેલાવે એ દેશદ્રોહી.’ આવું સૂત્ર ક્યારેક જાહેર સ્થળોએ કે એસ.ટી.બસો પર લખાયેલું જોવા મળતું. એક સમય હતો કે અફવા મુખોપમુખ પ્રસરતી. ખાસ કરીને કોમી રમખાણોના સમયમાં અફવાઓનું બજાર એકદમ ગરમ રહેતું અને તેને કારણે જે તે…

બાળપણની યાદોને જોડતાં જોડકણાં

–પૂર્વી મોદી મલકાણ મારા નાનપણને વિવિધ વાર્તાઓ, જોડકણાઓ, બાળ ગીતો, ઉખાણા, ખેલ ગીતો વગેરેથી સંવારવામાં ઢાંક ( ઉપલેટા ) ની સરકારી સ્કૂલમાં ભણાવતાં શ્રી જશુમતિબહેન કુરાણીનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. આ નાનપણનાં કોઈક સમયે જ્યારે અમે ગપ્પીજીનાં ગપ્પાંનાં આ જોડકણાઓ…

સોરઠની સોડમ : ૨૮- ત્રાઠી હયણી (ભાગ ૧)

ડૉ. દિનેશ વૈષ્ણવ આ લેખ હું એકથી વધુ ભાગે લખીશ જેથી વાંચકો વિષયને સમજી સકે. બીજું, આ લેખમાં સોરઠની તળપદી ભાષા ઉપરાંત સાસણ વિસ્તારના ગર્યના માલધારીઓની ભાષાનો પણ સમાવેશ છે એટલે વાંચકોની સરળતા માટે મેં વાપરેલ માલધારી બાનીના કેટલા શબ્દો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ : : ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૦ : કલકતા પાછું અંગ્રેજોના હાથમાં

દીપક ધોળકિયા બજ બજનો કિલ્લો ૧૭૫૬ની ૨૯મી ડિસેમ્બરની રાતે ક્લાઇવની સરદારી હેઠળની અંગ્રેજી ફોજે બજ બજના કિલ્લાનો કબજો લઈ લીધો. આમ તો સવારે છ વાગ્યાથી જ લડાઈ શરૂ થઈ ગઈ હતી અને સિરાજુદ્દૌલાને વફાદાર દળોએ કિલ્લાના બચાવ માટે જોરદાર તોપમારો…

ફિર દેખો યારોં : નરી આંખે જોયેલું પણ અર્ધસત્ય હોઈ શકે

– બીરેન કોઠારી એક શેરીમાં ટાબરિયાં ક્રિકેટ રમી રહ્યાં છે. એવામાં બાઈક પર હેલ્મેટધારી બે યુવકો આવે છે અને રમતાં ટાબરિયાંની આસપાસ બાઈક પર ચક્કર મારે છે. પાછલી સીટ પર બેઠેલો હેલ્મેટધારી અચાનક એક ટાબરિયાને ઊઠાવી લે છે અને બાઈક…