Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ પ્રકરણ ૧૬: ૧૮૫૭થી પહેલાં અને પછી થયેલા બીજા વિદ્રોહ

દીપક ધોળકિયા પાગલપંથીઓનો વિદ્રોહઃ ૧૮૨૫માં બંગાળમાં મૈમનસિંઘ (હવે બાંગ્લાદેશમાં)માં ‘પાગલપંથી’ આંદોલન શરૂ થયું. એનો સ્થાપક કરીમ શાહ સંન્યાસીઓ અને ફકીરોના વિદ્રોહના એક સૂત્રધાર મજનુ શાહના સાથી મૂસા શાહનો અનુયાયી હતો. આ સંપ્રદાયનું બીજ તો ધાર્મિક હતું પણ અને એ ધાર્મિક…

ફિર દેખો યારોં : તુમ ભી ઈજનેર, હમ ભી ઈજનેર

-બીરેન કોઠારી નીતિમત્તા વ્યાવસાયિક વ્યવહારનો મૂળભૂત ગુણ હોવો જોઈએ. શિક્ષણ અને તબીબી જેવા વ્યવસાયમાં નીતિમત્તા જ કેન્‍દ્રસ્થાને હોય છે. પણ છેલ્લા ઘણા સમયથી આ બન્ને ક્ષેત્રોનું જે હદે વ્યવસાયીકરણ થઈ ગયું છે તેમાં સૌથી પહેલો ભોગ નીતિમત્તાનો લેવાયો છે. કોઈ…

મંજૂ ષા : ૧૯.. સારો સંગાથ યાત્રા સુખદ બનાવે છે

-વીનેશ અંતાણી તુર્કીમાં એક કહેવત છે: ‘સંગાથ સારો હોય તો યાત્રા સુખદ બને છે.’ સારા સંગાથની પહેલી શરત છે વ્યક્તિઓ વચ્ચે સુમેળભર્યો સંબંધ. મેનેજમેન્ટ કન્સલ્ટિન્ગના ક્ષેત્રમાં મહત્ત્વનું પ્રદાન કરનાર કાલીલ જૅમિસન સંબંધ વિશે કહે છે: “દરેક પ્રકારનો સંબંધ તમે હાથમાં…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : ભાગ ર : :આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : પ્રકરણ ૧૫: સામ્રાજ્યવાદી ભૂખ

દીપક ધોળકિયા ૧૮૨૪ અને ૧૮૪૪ વચ્ચે બે મહત્ત્વના વિદ્રોહ થયા. આજે એના વિશે વાત કરીએ. એક વિદ્રોહમાં અંગ્રેજોજી જીત થઈ પણ સૂરતનો વિદ્રોહ તદ્દન સામાન્ય માણસોનો હતો અને એમાં તે પછીનાં કોંગ્રેસની આગેવાની હેઠળ થયેલાં આંદોલનોનાં બીજ જોવા મળે છે.…

ફિર દેખો યારોં : જળવિવેકની અઘરી કેળવણી જાતે જ મેળવવી પડશે

– બીરેન કોઠારી સમાચાર આનંદના, છતાં નવાઈ પમાડે એવા છે. જો કે, ભલભલી વાતોની હવે નવાઈ નથી રહી એ અલગ વાત છે. ડિસેમ્બરના પહેલા સપ્તાહમાં તેલંગણાના ભદ્રાદ્રિ કોઠાગુડમ જિલ્લાના ગામ ગોથિકોયાના ગ્રામજનો એક વિશિષ્ટ ઉજવણી માટે ભેગા થયા હતા. કાર્યક્રમ…

વલદાની વાસરિકા : (૬૫) સલામ, ફ્રાન્સિસ ડિસોઝા યુગલને સલામ…

–વલીભાઈ મુસા “Mercy killing or merciful death – A debate” ને પ્રતિભાવ રૂપે મળેલી કોમેન્ટ્સ પૈકી એક કોમેન્ટ મારા પુત્ર અને અમદાવાદ ખાતેની અમારી ‘Hotel Safar Inn’ના ડાયરેક્ટર અકબરઅલીની પણ હતી. તેણે પોતાની કોમેન્ટમાં મારા આજના વિષય ઉપર આર્ટિકલ લખવા…

વ્યંગિસ્તાન : એસીને વાંકે બારણાને ડામ

કિરણ જોશી ‘કચરો વળાઇ રહ્યો છે. પંખો બંધ કરો.’ ‘હમણાં જ પોતું કર્યું છે. પંખો ચાલુ કરો.’ ‘અંદરના રૂમમાં ભેજવાળા કપડાં સુકવ્યા છે. પંખો ચાલુ કરી આવો.’ ‘છોકરાંવ પત્તાંનો મહેલ બનાવી રહ્યાં છે. પંખો બંધ કરો.’ ‘એસી ચાલુ છે. બારણું…

વિમાસણઃ સાચું…… બોલવું જોઈએ કે નહીં ?

–સમીર ધોળકિયા કોઈ ને એમ લાગે કે આ તો કેવો સવાલ છે? સાચું તો બોલવું જ જોઈએ ને ! પણ આપણે જીવંત માણસો વચ્ચે રહીએ છીએ અને આ જગતમાં જીવીએ છીએ એટલે બીજાં પાસાં પણ તપાસવાં પડે , ભલે એ…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – 13

ચિરાગ પટેલ पू.आ. ६.४.२ (६१६) वसन्त इन्नु रन्त्यो ग्रीष्म इन्नु रन्त्यः। वर्षाण्यनु शरदो हेमन्तः शिशिर इन्नु रन्त्यः॥ વસંતઋતુ ખરેખર આનંદદાયક છે. ગ્રીષ્મ આનંદદાયક છે. વર્ષા, શરદ, હેમંત અને શિશિર પણ આનંદદાયક છે. (વામદેવ ગૌતમ) ભૌગોલિક રીતે પૃથ્વીના ભારતીય ઉપખંડમાં છયે…

ફિર દેખો યારોં : મરવું હોય તે મરો, વિકાસનું તરભાણુ ભરો

– બીરેન કોઠારી આપણા માટે, એટલે કે માનવજાત માટે એક વિચિત્ર મૂંઝવણ અત્યારે જોવા મળે છે. ઔદ્યોગિક ક્રાંતિથી શરૂ થયેલી પૂરપાટ વિકાસની દોટ એની ચરમસીમાએ પહોંચી છે. આ વિકાસની પર્યાવરણ પર થતી વિપરીત અસર વિષે હવે પૂરેપૂરી જાણકારી મળી ચૂકી…