Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૬

– ચિરાગ પટેલ   पू. ३.१३.६ (२३८) तरणिरित्सिषासति वाजं पुरन्ध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्रुवम् ॥ જેમ કુશળ શિલ્પી સારી રીતે ચાલવા ચક્રને ગોળાઈ પ્રદાન કરે છે એમ પાર કરવા સમર્થ સાધક બુદ્ધિથી વિવેક…

ફિર દેખો યારોં : ‘રાગ દરબારી’ મહિમા: સુવર્ણ જયંતિએ સદાબહાર

-બીરેન કોઠારી ફિલ્મ અભિનેતા મનોજકુમારે દિગ્દર્શન ક્ષેત્રે ‘ઊપકાર’ ફિલ્મ થકી પદાર્પણ કર્યું, જેની રજૂઆત 1967માં થઈ હતી. આગામી ઘણા સમય સુધી તેઓ પડદા પરના દેશભક્તની મિસાલ બની રહ્યા. ભલાભોળા, સીધાસાદા, દેશપ્રેમી ગ્રામ્ય યુવકના પાત્ર ‘ભારત’ તરીકે તેમણે રૂપેરી પડદે આગવી…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૫: દક્ષિણમાં કોરોમંડલ કાંઠે અને મદ્રાસમાં

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૧માં કોરોમંડલ કાંઠે એટલે કે આંધ્રપ્રદેશ, તમિળનાડુ અને પોંડીચેરી (હવે પુદુચ્ચરિ)ના કાંઠે એમનું પહેલું જહાજ લાગર્યું. કોરોમંડલ નામ મૂળ તો ચોલવંશના રાજાઓને કારણે ‘ચોલમંડલ’ પરથી અથવા પળાવેરકાડુ (ડચ ઉચ્ચાર ‘પુલિકેટ’) સરોવરની ઉત્તરે શ્રીહરિકોટા ટાપુ પરના ગામ ‘કારિમનાલ’ પરથી…

વસંતથી હોળી સુધી

– પૂર્વી મોદી મલકાણ વસંત :- મહામાસ થી ફાગણ માસ આવે ત્યાં સુધીમાં પ્રકૃતિ શિયાળાની સુસ્તી ઉતારી વસંતોત્સવનાં રંગબેરંગી દિવસો ઉજવવા માટે તૈયાર થઈ જાય છે. વસંતોત્સવ…આ ઉત્સવનું મૂળ ઋતુ બદલાવ છે. લાંબા શિયાળા પછી પ્રકૃતિ સૂરજની નવી ફૂંટતી કિરણો…

હું મહેક…… :: ૧

“હું મહેક___મહેક બિરજુબેન ગાંધી. હું ૧૨ વર્ષની છું અને હું ઉત્કર્ષ સ્કૂલ રાજકોટમાં સાતમા ધોરણમાં ભણું છું. મારી પાસે કહેવા માટે ઘણું બધું છે. હું તેમને બધાને એક કાગળ લખીશ અને દર મહિને નવો વિષય, નવી વાર્તા કે નવો વિચાર…

ફિર દેખો યારોં : સર! તમારાં લખાણો નથી વાંચ્યાં. પણ પહેલાં એક ‘સેલ્ફી’ હો જાય!

– બીરેન કોઠારી બીજી ભાષાઓ વિશે ખબર નથી, પણ ગુજરાતીમાં પુસ્તકો વ્યાવસાયિક ધોરણે પ્રકાશિત થવા લાગ્યાં ત્યારથી એક સર્વસામાન્ય માન્યતા રહી છે કે આપણી પ્રજામાં વાંચનનું પ્રમાણ ઓછું છે. આ માન્યતા પણ હવે તો એક સદીથી વધુ પુરાણી થઈ. આજકાલ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૪: કંપની સૂરતમાં – વિલિયમ હૉકિન્સ

દીપક ધોળકિયા ૧૬૦૩ પછી ૧૬૦૭ સુધી સાત ખેપ થઈ પરંતુ તે પછી, સદીનાં બાકીનાં વર્ષો લંડનની ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે ઇંડોનેશિયામાં લગભગ ખરાબ રહ્યાં. આ દરમિયાન ડચ કંપની સાથે લડાઈઓ થઈ. જો કે, ઇંગ્લૅન્ડના રાજા અને હૉલૅન્ડ વચ્ચે સંધિ થઈ…

અવલોકન : બ્લોગર

સુરેશ જાની તે બ્લોગર છે. કેવળ એકવીસમી સદીની, તરોતાજા પેદાશ. માનવ ઈતિહાસમાં ભક્તો, ફિલસૂફો, પેગંબરો, રાજાઓ, મહારાજાઓ, સેનાપતિઓ, યોદ્ધાઓ, કવિઓ, લેખકો, સંગીતકારો, નૃત્યકારો, શિલ્પકારો, વિચારકો, વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો, સાગરખેડૂઓ, ચાંચિયાઓ, બહારવટિયાઓ, અસામાજિક/ અનૈતિક તત્વો; અરે! સામાન્ય માણસો પેદા થયા છે. પણ…

વિમાસણ : અંગત જીવનમાં ‘જો અને તો’

સમીર ધોળકિયા આજકાલ રાજકારણમાં એક પ્રશ્ન સાંભળવા મળે છે કે આઝાદી પછી જો પંડિત નહેરુને બદલે સરદાર પટેલ વડાપ્રધાન થયા હોત તો ? આપણે જાહેર જીવનની આ ‘જો અને તો’ની વાતની ચર્ચા નથી કરવાના પણ અંગત જિંદગીઓમાં ‘જો અને તો’…

ફિર દેખો યારોં : મૌત અંજામ-એ-ઝિંદગી હૈ મગર, લોગ મરતે હૈ જિંદગી કે લિયે

– બીરેન કોઠારી કહેવાય છે કે મૃત્યુ કોઈના હાથમાં નથી હોતું. એ કયા નિમિત્તે, કયા સમયે થાય એ અનિશ્ચિત છે. મૃત્યુની અનિશ્ચિતતા બાબતે કવિઓએ હજારો પંક્તિઓ લખી કાઢી હશે. ગયા સપ્તાહે ખ્યાતનામ સૌંદર્યવતી સિનેઅભિનેત્રી શ્રીદેવીનું માત્ર 54 વર્ષની વયે નિધન…