Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – પ્રકરણ ૨૭ : બહાદુર શાહનો અંત

દીપક ધોળકિયા દરરોજ કોઈને કોઈ સ્થળેથી અંગ્રેજો સામે લશ્કરમાં વિદ્રોહ થવાના સમાચાર પણ મળતા હતા. નીમચમાં આવા બળવામાં બસ્સોના જાન ગયા. નસીરાબાદમાં સિપાઈઓએ એમના અંગ્રેજ અફસરોને મારી નાખ્યા. જજ્જરનો નવાબ ખાનગી રીતે અંગ્રેજોની તરફદારી કરતો હતો, તેની સામે એની ફોજે…

ગઝલાવલોકન – ૪, એય! સાંભળને….

સુરેશ જાની આ બે વિડિયો જુઓ – એય! સાંભળને… નામ તારું દેશે? એય! સાંભળને… દિલ તારું દેશે? માહતાબ સમ મધુરો દિલકશ દીદાર તારો ઘડવા તને ખુદાએ બેહદ કમાલ કરી છે ગુલોં મિસાલ કોમલ ખીલતી અને પમરતી ગુલઝારની ગુલાબી મીઠી તું…

ગઝલાવલોકન – ૩ : કોણ બોલે ને કોણ સાંભળે?

સુરેશ જાની કોણ બોલે ને કોણ સાંભળે, કોઇને ક્યાં કોઇ સમજે રે!બોલ વિનાના શબ્દ બિચારા, હોઠે બેસીને ફફડે રે! – કોણ બોલે ને…. પો’ ફાટે ને સૂરજ ઊગે, ઝાકળમાં થઇ લાલંલાલ,ઝળહળતી આભાદેવી સારી, રાતની વેદના અપરંપાર,આંખ રાતના કરી જાગરણ, આશ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ::પ્રકરણ ૨૬ : દિલ્હીમાં અરાજકતા (૬)

દીપક ધોળકિયા ઝહીર દહેલવી જ્યારે બળવાના સમાચાર જાણીને છોટા દરીબાંના દરવાજેથી બહાર નીકળ્યો ત્યારે એણે બે ઘોડેસવારોને જોયા. સામેથી મહોલ્લાનો ગુંડો, પહેલવાન ગામી નાહરવાલા આવતો હતો, એની પાછળ પચાસેકનું ટોળું હતું. એ બધા લૂંટફાટ માટે નીકળ્યા હતા. ઝહીર કોટવાલી અને…

ફિર દેખો યારોં : તાવ, પરીક્ષા, ચૂંટણી વગેરે….

– બીરેન કોઠારી તાવ એ બિમારી નથી, પણ બિમારીનું લક્ષણ છે. એ જ રીતે પરીક્ષા કોઈ સિદ્ધિ નથી, પણ પ્રગતિને માપવાનો એક જાતનો માપદંડ છે. બિલકુલ એ ન્યાયે ચૂંટણી પણ કોઈ પ્રાપ્તિ નથી. આમ છતાં, આપણું સામાન્ય વલણ કેવું હોય…

ખેડૂતોને યે સવારે “વોકીંગ” ની જરૂર કેમ પડવા માંડી ?

હીરજી ભીંગરાડિયા હમણા આઠેક દિવસ પહેલાં થોડા કામ સબબ હું ગઢડામાં મારા ડોક્ટર મિત્ર શેટા સાહેબની લેબનાં પગથિયાં ચડતો હતો ત્યાં ગઢાળી ગામનું મારું એક ઓળખીતું ખેડૂત કપલ બારણાંમાં જ સામું મળ્યું. મેં એમને પૂછ્યું કે “કેમ ભાઇ ! શું…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ : ભાગ ર :: આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – પ્રકરણ ૨૫: ૧૮૫૭: ૧૦ મી મે – મેરઠના વિદ્રોહીઓ દિલ્હીમાં (૫)

દીપક ધોળકિયા આપણે મેરઠના વિદ્રોહીઓને ત્યાંથી અદૃશ્ય થઈ જવાનું ૨૩મા પ્રકરણમાં વાંચ્યું. હવે આ પ્રકરણમાં આપણે એમનું દિલ્હી પરનું આક્રમણ જોઈએ. દિલ્હી. મોગલ સલતનતનો હોલવાતો દીવો બહાદુર શાહ ઝફરના રૂપે ટમટમતો હતો. એની સત્તા માત્ર લાલ કિલ્લા અને એની બહાર…

ફિર દેખો યારોં : નામમાં શું બળ્યું છે? કશું નહીં, છતાં ઘણું બધું

– બીરેન કોઠારી અનેક પ્રાચીન નગરની સંસ્કૃતિઓ વિશે આપણે જાણીએ છીએ. અહીં જે નગરની વાત કરવાની છે તે કંઈ એવું પ્રાચીન નથી કે નથી એવું વિશાળ, છતાં તેની આગવી સંસ્કૃતિ છે. ખરેખર તો તે નગર જ કાલ્પનિક છે, છતાં સૌના…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૫

ચિરાગ પટેલ पू.आ. ६.६.२ (६४२) आभिष्ट्वभिष्टिभिः स्वाऽउर्न्नाँ शुः। प्रचेतन प्रचेतयेन्द्र ध्युम्नाय न इषे॥ હે ત્રિલોકપતિ ઈન્દ્ર! સૂર્યસમાન તેજસ્વી આપ તેજયુક્ત પોષક અન્ન પ્રાપ્ત કરવાની દિશામાં પ્રેરિત કરતા અમોને સંરક્ષણ પ્રદાન કરો. (પ્રજાપતિ) આ શ્લોકમાં ઋષિ અન્નના વિશેષણ તરીકે પોષક અને…

ગઝલાવલોકન – ૨ : મોહતાજ ના કશાનો હતો

સુરેશ જાની મોહતાજ ના કશાનો હતો, કોણ માનશે?મારો ય એક જમાનો હતો, કોણ માનશે? ડાહ્યો ગણી રહ્યું છે જગત જેને આજકાલ,એ આપનો દિવાનો હતો, કોણ માનશે? તોબા કર્યા વિના કદી પીતો નથી શરાબ,આ જીવ ભક્ત છાનો હતો, કોણ માનશે? માની…