Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ફિર દેખો યારોં – સંસ્કારવારસાનું જતન : ખયાલ અચ્છા હૈ

– બીરેન કોઠારી ‘જિયોડેસિક લિ.’ નામની મુંબઈસ્થિત એક સોફ્ટવેર કંપની છે. આ કંપની પર કરચોરીનો, નાણાંની મોટા પાયે ગેરરીતિનો આક્ષેપ છે. આશરે 812 કરોડ રૂપિયાનો મામલો છે, જેના માટે આવકવેરા વિભાગ, ઈકોનોમિક ઑફેન્‍સ વીંગ તેમજ એન્‍ફોર્સમેન્‍ટ ડાયરેક્ટરેટ દ્વારા આ કંપની…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ :: ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૨ – પ્લાસીનું યુદ્ધ

દીપક ધોળકિયા ૧૭૫૭ની ૧૩મી જૂને સિરાજુદ્દૌલા લશ્કર સાથે અંગ્રેજો સામે લડવા માટે નીકળ્યો, પણ ક્લાઇવની ફોજ એનાથી ત્રણ દિવસ પહેલાં જ મુર્શીદાબાદ તરફ નીકળી ચૂકી હતી. પરંતુ ક્લાઇવ પોતે તરત જ હુમલો કરવાને બદલે રાહ જોવાની તરફેણમાં હતો. એની વૉર…

આપણી ખેડૂતોની “દોડ” ખોટી નહીં – “દિશા” ખોટી છે !

– હીરજી ભીંગરાડિયા ભારે ઝડપથી દોડી રહેલા એક મુસાફરે રસ્તાની બાજુ પરના ઝાડ નીચે બેઠેલા માણસને પૂચ્છ્યું: “ભાઇ ! હું દિલ્હી ક્યારે પહોંચીશ ?” “ક્યારેય નહીં !” એને જવાબ મળ્યો. “ હેં ! આટલી બધી ઝડપે દોડી રહ્યો છું છતાં…

વલદાની વાસરિકા–૫૯ – આત્મહત્યા – એક વિચારણીય લેખ

– વલીભાઈ મુસા મેં મારા એક લેખ ‘Depression’ (ઉત્સાહભંગ)માં દર્શાવ્યું હતું કે ‘ઉત્સાહભંગ’ જેને બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ‘હતાશા’ એ માનવીના મનની એવી નકારાત્મક સ્થિતિ છે કે જેનો ભોગ બનનારને તે કોઈકવાર આત્મહત્યા કરી લેવા તરફ દોરી જાય છે. ‘આત્મહત્યા’…

કેળવણીનાં શિલ્પી : કુ. એન સુલીવાન

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતીય ચિંતન મનુષ્યજીવનના ઘડતરમાં માતા, પિતા અને ગુરુ – એ ત્રણ વ્યક્તિઓનું મહત્વ પ્રપત્તિભાવે સ્વીકારે છે. મનુષ્યમાં સુષુપ્ત રીતે પડેલી પ્રતિભા, માતા-પિતા દ્વારા વાવવામાં આવી હોય તો ગુરુ એનું સંમાર્જન કરે છે એને સંકોરે છે. ગુરુનું કાર્ય, આ…

“ભવિષ્ય જતુ અંધકારમાં”

બિરજુ ગાંધી આજના યુગમાં મા-બાપ દ્વારા તેમના બાળકોનો ઉત્સાહ કેવી રીતે વધારવો તે નાનકડી વાતનો મારો દ્રષ્ટિકોણ શું છે તે કેહવા માંગું છું. આજે દરેક માતા-પિતાની અપેક્ષા બહુ જ વધી ગઈ છે એમાંની હું પણ એક છું. આપણે એ કેમ…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૮

– ચિરાગ પટેલ पू. ३.२२.१ (३२३) अव द्रप्सो अंशुमतीमतिष्ठदियानः कृष्णो दशभिः सहस्त्रैः। आवत्तमिन्द्रः शच्या धमन्तमप स्नीहितिं नृमणा अधद्राः॥ ત્વરિત દશ હજાર સૈનિકો સાથે આક્રમણ કરનારા, સંસારને દુઃખ આપનારા, અંશુમતી (યમુના) નદી પર વિદ્યમાન, કૃષ્ણ પર સર્વપ્રિય ઈન્દ્રે પ્રત્યાક્રમણ કરી શત્રુઓની…

ફિર દેખો યારોં : વિવિધતામાં એકતાનું વરવું ઉદાહરણ

– બીરેન કોઠારી ‘અફવા ફેલાવે એ દેશદ્રોહી.’ આવું સૂત્ર ક્યારેક જાહેર સ્થળોએ કે એસ.ટી.બસો પર લખાયેલું જોવા મળતું. એક સમય હતો કે અફવા મુખોપમુખ પ્રસરતી. ખાસ કરીને કોમી રમખાણોના સમયમાં અફવાઓનું બજાર એકદમ ગરમ રહેતું અને તેને કારણે જે તે…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧ :: ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૧ – સિરાજુદ્દૌલા વિરુદ્ધ કાવતરું

દીપક ધોળકિયા સિરાજુદ્દૌલા ચિતપુરમાં એના પડાવ પર હુમલો કરવાના ક્લાઇવના પ્રયાસથી અંદરખાને હચમચી ગયો હતો. પરિણામે, એણે અંગ્રેજો સાથે પણ શાંતિ સમજૂતી કરી લીધી. એ મોગલ હકુમતે કંપનીને આપેલા અધિકારોનો એ વિરોધ કરતો હતો પણ હવે તેનાથીયે વધારે અધિકારો એણે…

બાળપણની યાદોને જોડતાં જોડકણાં

–પૂર્વી મોદી મલકાણ મારા નાનપણને વિવિધ વાર્તાઓ, જોડકણાઓ, બાળ ગીતો, ઉખાણા, ખેલ ગીતો વગેરેથી સંવારવામાં ઢાંક ( ઉપલેટા ) ની સરકારી સ્કૂલમાં ભણાવતાં શ્રી જશુમતિબહેન કુરાણીનો મોટો ફાળો રહ્યો છે. આ નાનપણનાં કોઈક સમયે જ્યારે અમે ગપ્પીજીનાં ગપ્પાંનાં આ જોડકણાઓ…