Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ગઝલાવલોકન–૮ – હાલો મેળે

સુરેશ જાની હાલો રે હાલો મેળે જઈએમેળાનું નામ ના પાડો…(૨) તો સારું કે મારામાં મેળાની ભરતીમેળાને હોય નહીં મંદિરનું સરનામું મેળો તો મળવાની ધરતી..(૨)હાલો રે હાલો મેળે જઈએ મેળ વિણ મેળામાં છલકે અવાજ અને ભક્તિ તણાય જાણે ચીડમાં,માણસની જાત એના…

ફિર દેખો યારોં : ચૂંટણીના પરિણામ અંત નહીં, આરંભ હોય છે

બીરેન કોઠારી સડકનો રંગ સામાન્યત: ભૂખરો કે કાળો હોય છે, પણ આ લેખ આપ વાંચી રહ્યા હશો ત્યારે શહેરના મુખ્ય માર્ગોનો રંગ બદલાઈને લાલ કે ગુલાબી થઈ રહ્યો હશે. ચૂંટણીનાં પરિણામોને લઈને બધે ઉજવણીનો માહોલ હશે. ચૂંટણીમાં નહીં, પણ કોઈ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ પ્રકરણ ૩૫: ૧૮૫૭: જગદીશપુરના બાબુ કુંવરસિંહ (૨)

દીપક ધોળકિયા બાબુ કુંવરસિંહ જગદીશપુરના જમીનદાર હતા. ૨૫-૨૬ જુલાઈના દાનાપુરના વિદ્રોહ પછી સૌ એમને નેતા માનીને જ ચાલતા હતા, જો કે પોતે હજી એના માટે તૈયાર નહોતા. આમ પણ પોતે એંસી વર્ષના થઈ ગયા હતા. પરંતુ વિદ્રોહમાં જોડાવામાં એમને ઉંમર…

ગઝલાવલોકન–૭ – ગઝલની ગુંજતી સરગમ

સુરેશ જાની ગઝલની ગુંજતી સરગમ, સરળ ભાષામાં કહી દઈએ, મુલાયમ મૌનનું રેશમ, સરળ ભાષામાં કહી દઈએ. પવનનું પોત દોર્યું છે, હજી હમણાં જ લહેરોએ, ચલો, આજે કોઈ મોસમ, સરળ ભાષામાં કહી દઈએ. સમય આવી ગયો છે, લાગણીને નામ દેવાનો, સંબંધો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ર : આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ પ્રકરણ ૩૪: ૧૮૫૭: બિહારમાં ઠેરઠેર વિદ્રોહ (૧)

દીપક ધોળકિયા ૧૮૫૭ના વિદ્રોહની વાત આવે છે ત્યારે બિહાર ભુલાઈ જતું હોય છે, પણ ખરું જોતાં બિહારની ભૂમિકા બહુ મહત્ત્વની રહી છે. ખરું જોતાં. કંપનીની જગ્યાએ બ્રિટનની સરકારને અધીન વસાહતી શાસન શરૂ થયું તે પછી પણ ૧૮૬૨ સુધી વિદ્રોહની આગ…

ફિર દેખો યારોં : મંટોનો કરીમદાદ યાદ આવવાનું કારણ શું?

બીરેન કોઠારી ખ્યાતનામ ઊર્દૂ વાર્તાકાર સઆદત હસન મંટોની એક વાર્તા ‘યઝીદ’ નામે છે. વિભાજન પછીના સમયગાળાની આ વાર્તા આમ સીધીસાદી છે. તેમાં કેન્‍દ્રસ્થાને વાત માનસિકતાની છે. કરીમદાદ નામનો એક સામાન્ય માણસ તેનો કથાનાયક છે, જે પોતાના પિતાને તેમ જ મિલકતને…

“ પ્લાસ્ટિક ” મુદ્દે વપરાશ-નિકાલમાં વિવેક ચૂકાશે તો …. ?”

હીરજી ભીંગરાડિયા જેવો માગો તેવો ઘાટ અને ઇચ્છો તેવો રંગ, કાગળથી પણ હળવું અને કાષ્ટથીયે કઠોર. અરે ! કહોને લોઢાની ગજવેલ જેટલું કઠ્ઠણ અને કાચનેય કોરાણે રાખે એવું કામણગારું ! અને કીમિયાગીરીમાં ? કીમિયાગીરીમાં વાંકેવહમે વિજકોષમાં વ્હાર કરે એવું પાછું…

શ્યામ બજાઈ આજ મુરલીયા…

સરયૂ દિલીપ પરીખ “ગાઓ બેટી, પિયુ પિયુ રટત પપીહરા…” શ્રી બોડસ માસ્તર સવારના પહોરમાં સુશીલાને લલિત રાગ ગાવાનું કહેતાં. એની પિત્રાઈ બહેનને માટે ખાસ રોકેલા સંગીત ગુરુ પાસે સુશીલા સંકોચ સાથ બેસતી. સંગીતમાં ગહેરો રસ એના ઋજુ હ્રદયને સહજ રીતે…

યુદ્ધ અને શાંતિ

– વિમળા હીરપરા ‘જીવો ને જીવવા દો’, ‘અહિંસા પરમો ધર્મ’ કે ‘સત્યમેવ જયતે’.આવા સુત્રો વાંચવા સારા લાગે છે પણ વ્યવહારની દુનિયા અલગ છે. આજ સુધીમાં આ દુનિયાને સુધારવા અને અન્યાય, હિંસા ને અત્યાચારને નાબુદકરવા,     ભાન ભુલેલાને સહી માર્ગ બતાવવા અનેક…

ફિર દેખો યારોં : અછત શેની છે? પાણીની, વરસાદની કે સમજણની!

– બીરેન કોઠારી લોકસભાની ચૂંટણીના બે તબક્કાનું મતદાન અને તમામ તબક્કાનું પરિણામ બાકી છે, અને સમગ્ર માહોલ જોતાં લાગે છે કે જાહેરજીવનના શિષ્ટાચારનું, મોટા કદના નેતાઓની જાહેર વર્તણૂંકનું, રાજકીય પક્ષોની વિશ્વસનિયતાનું સાવ તળિયું આવી ગયું છે. પણ તેની ચિંતા કરી…