Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૭: બંગાળ ગુલામીના માર્ગે

દીપક ધોળકિયા ગેરિયાનો કિલ્લો જીત્યા પછી ઍડમિરલ વૉટ્સન લંડન પાછો જવા માગતો હતો અને ગ્રેટ બ્રિટનના રાજાએ એના માટે પરવાનગી પણ આપી દીધી હતી પરંતુ લંડનથી ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપનીએ સંદેશો મોકલાવ્યો કે ફ્રેન્ચ કંપનીનો પ્રેસીડેન્ટ દુપ્લે પોતાની જાળ ફેલાવવાની કોશિશ…

ફિર દેખો યારોં : મહિલાઉત્કર્ષની દિશા સાચી કે આભાસી?

-બીરેન કોઠારી ટેકનોલોજીના યુગમાં આધુનિકતા કેવળ વિવિધ ઊપકરણોના ઊપયોગથી જ આવે છે એમ માનવામાં આવે છે. વાસ્તવમાં આધુનિકતાનો સંબંધ કોઈ બાહ્ય બાબત સાથે નહીં, આંતરિક હોય છે, એટલે કે મન યા વિચાર સાથે હોય છે. લિંગભેદ મિટાવવાની વાતો હવે ચાલી…

હું મહેક…… :: ૪

રવિવાર તો દર અઠવાડિયે આવે છે, પણ આ રવિવાર ખાસ રહ્યો. કારણ કે આજે મારી મમ્મીએ મને મારે બટાકાનું શાક બનાવતાં શીખવાડ્યું અને તેની સાથે મે “મારી પહેલી રસોઈનો અનુભવ” લીધો. સૌ પ્રથમ મે કૂકર મૂક્યું. તેમાં થોડું તેલ નાખ્યું.…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૬ : મરાઠા સત્તાના નૌકાદળનું પતન

દીપક ધોળકિયા છત્રપતિ શિવાજીએ નૌકાશક્તિનો વિકાસ કર્યો અને એમના મૃત્યુ પછી પણ મરાઠા સત્તામાં નૌકાદળનો બહુ મોટો ફાળો રહ્યો. આમાં કોલાબાના કોળીઓના મુખી કાન્હોજી આંગ્રે (જૂનું નામ અંગ્રિયા)નું નામ અચૂક લેવું પડે એમ છે. એ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે એટલી…

ફિર દેખો યારોં : કૂવો ખોદવા માટે આગ લાગે તેની રાહ જોવાની જરૂર ખરી?

-બીરેન કોઠારી વિજ્ઞાન કે ટેકનોલોજીના અવનવા આવિષ્કારો જીવનને સરળ બનાવે છે એમ મનાય છે. એ સાચું પણ છે, છતાં તેના અતિરેક અને ખાસ તો ઊપયોગકર્તાના અવિવેકને કારણે આ જ શોધોનાં એવાં માઠાં પરિણામ ભોગવવાનાં આવે છે, જેની કલ્પના પણ ન…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૫) : તબીબી જગતનું વ્યંગ્યાત્મક નિદાન

– સંકલનઃ દીપક ધોળકિયા કાર્ટૂનોની આ શ્રેણીમાં આજે આરોગ્ય વિષયક કાર્ટૂનો પ્રસ્તુત છે. આરોગ્ય એવો વિષય છે કે જે આપણા જીવન સાથે જોડાયેલો છે. આજે આપણે એવાં કેટલાંક કાર્ટૂનો જોઈએ કે જે હૉસ્પિટલો, ડૉક્ટરો, નર્સો અને દરદીઓની સ્થિતિ, દાનત અને…

સોરઠની સોડમ -૨૭-… ઈ બધા જુનાગઢના “અનુપમ”થી હેઠ

ડૉ. દિનેશ વૈષ્ણવ આજથી પાઁસેઠેક વરસ પે’લાં એટલે ૧૯૫૦ના દાયકે અમારા જુનાગઢમાં અને આમતો આખા કાઠિયાવાડમાં બૈરાઓને રોજીંદા જીવનમાં ફેશન કે મેકપ કરવાની ગણીને વસ્તુ હતી. એમાં આંગળીએથી ચાંદલો કરવાની ગુંદિયા લાલ કંકુની “શોભા” નામની શીશી, “કામિની” પાવડરનો ફુલીયાં વાળો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૫: દુપ્લે અને ક્લાઇવ

દીપક ધોળકિયા ૧૭૪૮માં ઑસ્ટ્રિયામાં હૅબ્સબર્ગ વંશના રાજા ચાર્લ્સ ચોથાનું અવસાન થયું. વારસામાં ગાદી કોને મળે એ વિવાદ થયો, પણ રાજકુમારી મારિઆ થેરેસાએ ગાદી સંભાળી. એનો વિરોધ થયો કે સ્ત્રી વારસદાર ન બની શકે. આમાંથી મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું અને યુરોપના…

ફિર દેખો યારોં : મેરા પઢને મેં નહીં લાગે દિલ…..

–બીરેન કોઠારી ગુજરાતની સ્વનિર્ભર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ઈજનેરી શિક્ષણની સ્થિતિની વાસ્તવિકતા ગયા સપ્તાહે આ કટારમાં જાણ્યા પછી હવે શાળાકીય સ્તરે તેની સ્થિતિની જાણકારી મેળવવા જેવી છે. ગુજરાત સરકારના દાવા મુજબ શિક્ષણની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે. કઈ સરકારને આવો દાવો કરવાનું મન…

મંજૂષા: ૧૨. જાતીય આવેગ પ્રેમ નથી

-વીનેશ અંતાણી થોડાં વરસ પહેલાં બ્રિટનમાં એક સર્વેક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. પુખ્ત વયની ત્રણ હજાર વ્યક્તિઓને મળીને કરવામાં આવેલા આ સર્વેક્ષણમાં પાંચમાંથી એક વ્યક્તિએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ એમના પાર્ટનર સિવાયની બીજી વ્યક્તિ સાથે પ્રેમમાં છે. એ સર્વેક્ષણ કરનાર સંસ્થાના…