Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૫: દક્ષિણમાં કોરોમંડલ કાંઠે અને મદ્રાસમાં

દીપક ધોળકિયા ૧૬૧૧માં કોરોમંડલ કાંઠે એટલે કે આંધ્રપ્રદેશ, તમિળનાડુ અને પોંડીચેરી (હવે પુદુચ્ચરિ)ના કાંઠે એમનું પહેલું જહાજ લાગર્યું. કોરોમંડલ નામ મૂળ તો ચોલવંશના રાજાઓને કારણે ‘ચોલમંડલ’ પરથી અથવા પળાવેરકાડુ (ડચ ઉચ્ચાર ‘પુલિકેટ’) સરોવરની ઉત્તરે શ્રીહરિકોટા ટાપુ પરના ગામ ‘કારિમનાલ’ પરથી…

વસંતથી હોળી સુધી

– પૂર્વી મોદી મલકાણ વસંત :- મહામાસ થી ફાગણ માસ આવે ત્યાં સુધીમાં પ્રકૃતિ શિયાળાની સુસ્તી ઉતારી વસંતોત્સવનાં રંગબેરંગી દિવસો ઉજવવા માટે તૈયાર થઈ જાય છે. વસંતોત્સવ…આ ઉત્સવનું મૂળ ઋતુ બદલાવ છે. લાંબા શિયાળા પછી પ્રકૃતિ સૂરજની નવી ફૂંટતી કિરણો…

હું મહેક…… :: ૧

“હું મહેક___મહેક બિરજુબેન ગાંધી. હું ૧૨ વર્ષની છું અને હું ઉત્કર્ષ સ્કૂલ રાજકોટમાં સાતમા ધોરણમાં ભણું છું. મારી પાસે કહેવા માટે ઘણું બધું છે. હું તેમને બધાને એક કાગળ લખીશ અને દર મહિને નવો વિષય, નવી વાર્તા કે નવો વિચાર…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૪: કંપની સૂરતમાં – વિલિયમ હૉકિન્સ

દીપક ધોળકિયા ૧૬૦૩ પછી ૧૬૦૭ સુધી સાત ખેપ થઈ પરંતુ તે પછી, સદીનાં બાકીનાં વર્ષો લંડનની ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે ઇંડોનેશિયામાં લગભગ ખરાબ રહ્યાં. આ દરમિયાન ડચ કંપની સાથે લડાઈઓ થઈ. જો કે, ઇંગ્લૅન્ડના રાજા અને હૉલૅન્ડ વચ્ચે સંધિ થઈ…

ફિર દેખો યારોં : સર! તમારાં લખાણો નથી વાંચ્યાં. પણ પહેલાં એક ‘સેલ્ફી’ હો જાય!

– બીરેન કોઠારી બીજી ભાષાઓ વિશે ખબર નથી, પણ ગુજરાતીમાં પુસ્તકો વ્યાવસાયિક ધોરણે પ્રકાશિત થવા લાગ્યાં ત્યારથી એક સર્વસામાન્ય માન્યતા રહી છે કે આપણી પ્રજામાં વાંચનનું પ્રમાણ ઓછું છે. આ માન્યતા પણ હવે તો એક સદીથી વધુ પુરાણી થઈ. આજકાલ…

અવલોકન : બ્લોગર

સુરેશ જાની તે બ્લોગર છે. કેવળ એકવીસમી સદીની, તરોતાજા પેદાશ. માનવ ઈતિહાસમાં ભક્તો, ફિલસૂફો, પેગંબરો, રાજાઓ, મહારાજાઓ, સેનાપતિઓ, યોદ્ધાઓ, કવિઓ, લેખકો, સંગીતકારો, નૃત્યકારો, શિલ્પકારો, વિચારકો, વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો, સાગરખેડૂઓ, ચાંચિયાઓ, બહારવટિયાઓ, અસામાજિક/ અનૈતિક તત્વો; અરે! સામાન્ય માણસો પેદા થયા છે. પણ…

વિમાસણ : અંગત જીવનમાં ‘જો અને તો’

સમીર ધોળકિયા આજકાલ રાજકારણમાં એક પ્રશ્ન સાંભળવા મળે છે કે આઝાદી પછી જો પંડિત નહેરુને બદલે સરદાર પટેલ વડાપ્રધાન થયા હોત તો ? આપણે જાહેર જીવનની આ ‘જો અને તો’ની વાતની ચર્ચા નથી કરવાના પણ અંગત જિંદગીઓમાં ‘જો અને તો’…

ફિર દેખો યારોં : મૌત અંજામ-એ-ઝિંદગી હૈ મગર, લોગ મરતે હૈ જિંદગી કે લિયે

– બીરેન કોઠારી કહેવાય છે કે મૃત્યુ કોઈના હાથમાં નથી હોતું. એ કયા નિમિત્તે, કયા સમયે થાય એ અનિશ્ચિત છે. મૃત્યુની અનિશ્ચિતતા બાબતે કવિઓએ હજારો પંક્તિઓ લખી કાઢી હશે. ગયા સપ્તાહે ખ્યાતનામ સૌંદર્યવતી સિનેઅભિનેત્રી શ્રીદેવીનું માત્ર 54 વર્ષની વયે નિધન…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૩: ભારત પહોંચતાં પહેલાં

દીપક ધોળકિયા પરંતુ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપનીની શરૂઆતના એ દિવસો હતા. ભારત એની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓમાં હતું પણ કંપનીએ હજી તો પહેલા પડાવે પહોંચવાનું હતું. હજી તો ફેબ્રુઆરી ૧૬૦૧ છે અને લૅંકેસ્ટર એના ‘રેડ ડ્રૅગન’ જહાજમાં વૂલવિચથી ઈસ્ટ ઇંડીઝ તરફ જવા નીકળી પડ્યો…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૨) : આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિન: ઉજવણી પાછળની વાસ્તવિકતા

– ઉત્કંઠા ધોળકિયા મહિલા સશકિતકરણ ! આ શબ્દ છાપાંની કોલમ અને સરકારી યોજનાઓમાં જેટલો વપરાય છે, એનાથી સોમા ભાગનો અમલ પણ વાસ્તવમાં જોવા મળતો હશે કે કેમ એ સવાલ છે. એનું કારણ પુરુષપ્રધાન સમાજવ્યવસ્થા અને તેને લઈને સ્થાપિત થયેલી એવી…