Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

‘ગળીનો ડાઘ’ દૂર કરવાનો સત્યાગ્રહ

મો. ક. ગાંધી ગાંધીજી દક્ષિણ આફ્રિકાથી ભારત પરત ફર્યા(૧૯૧૫) પછી તેમનું અને તેમની ટુકડીનું દેશમાં સૌ પહેલું રોકાણ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરના શાંતિનિકેતનમાં થયું. ગાંધીજી અને ટાગોર, બંને સાથે ઘનિષ્ઠતા ધરાવતા અંગ્રેજ પાદરી, સમાજસુધારક અને શિક્ષણકાર ચાર્લ્સ ફ્રિયર એન્ડ્રુઝે [1] જ્યારે ગાંધીભાઈને…

રાજઘાટ પર ગાંધી

– બીરેન કોઠારી જેને હૈયે સદાય આમ માણસ વસેલો હતો એવા ગાંધીજીની સમાધિનું નામ ‘રાજઘાટ’ હોય એ પણ એક યોગાનુયોગ છે. ગાંધીજી સાદગીને જીવનપર્યંત અપનાવી, પણ તેમની સ્મૃતિમાં બનેલા રાજઘાટને ભવ્ય બનાવવાની પૂરતી કાળજી લેવામાં આવી. કેમ કે, આખરે એ…

માણસ અને વાઘમાં કશો ફરક ખરો?

-બીરેન કોઠારી ‘અમે બે, અમારાં બે’, ‘નાનો પરિવાર, સુખી પરિવાર’ જેવાં સૂત્રો અને તેની સાથે દોરાયેલા લાલ રંગના ઉંધા ત્રિકોણના ચિહ્નથી મોટા ભાગના લોકો પરીચીત હશે. સરકારે અપનાવેલા ‘પરિવાર નિયોજન’ કાર્યક્રમ અંતર્ગત અનેક જાહેરખબરો અને પ્રચાર એક સમયે જોરશોરથી કરવામાં…

મારી બારી : (૯૮) : વિચારવંટોળ

– દીપક ધોળકિયા કેટલાંક દૃશ્યોનાં કજોડાંએ એક નવી કથા ઊભી કરી દીધી અને મગજમાં એક અર્થહીન વિચાર વંટોળ ઊમટ્યો જેની સાથે મને પોતાને સીધી કશી જ લેવાદેવા નથી. આમ છતાં એ દૃશ્યો મગજને કીડાની જેમ કોરતાં રહ્યાં. આમ તો કંઈ…

ફે‌ઇસબુક દેશે અને વોટ્સેપ પ્રદેશે

– કિશોરચંદ્ર ઠાકર મને પોતાને ખબર નથી કે ફે‌ઇસબુક કે વોટ્સેપ પર હું શું કરી રહ્યો છું, તો પણ જ્યારે આ પ્રકારનું મીડિયા ન હતું ત્યારે પણ હું જીવતો હતો તેને એક ચમત્કાર માનું છું. અન્ય લોકો પણ જેમની પાસે…

શિક્ષણ ચેતના : દિલ દીધું મેં બાળકોને – વસીલી સુખોમ્લીન્સ્કી

નિરુપમ છાયા શિક્ષક અને વિદ્યાર્થી વચ્ચે આંતરચેતનાનો સંવાદ એ જ ખરું શિક્ષણ છે. આ સંવાદ થકી જ વિદ્યાર્થી મ્હોરી રહે છે અને જીવનને ઊર્ધ્વ ભણી દોરવાની ક્ષમતા કેળવી શકે છે. આવા સાર્થ સંવાદ સાધવાની દિશા તરફ જનારા અને એ રીતે…

ગુરૂત્વાકર્ષણનાં વમળો

રૂપાંતરકાર – સુરેશ જાની   ભલે આઈઝેક ન્યુટને ગુરૂત્વાકર્ષણનો સિદ્ધાંત શોધ્યો હોય, અને આઈન્સ્ટાઈને એમાં મહત્વનાં અને દૂરગામી ફેરફારો સૂચવ્યા હોય; આઈન્સ્ટાઈનની પરિકલ્પના મુજબનાં ગુરૂત્વાકર્ષણનાં ખરેખર અસ્તિત્વ ધરાવતાં વમળો શોધી કાઢવામાં વડોદરાના, તરવરિયા તોખાર જેવા, ૨૭ વર્ષના એક છોકરડાએ બહુ…

તમે સાંભળી લીધા દિલ્હીથી પ્રસારિત ગુજરાતી સમાચાર

– બીરેન કોઠારી ટેલીવિઝન પર આજે અનેક ચેનલો ઉપલબ્ધ છે અને સમાચાર તથા ચર્ચાના નામે તેની પર જે કકળાટ મચાવવામાં આવે છે તેને લઈને તેની વિશ્વસનીયતા ચોક્કસપણે જોખમાઈ છે. અગાઉ દૂરદર્શનની કેવળ એક જ ચેનલ હતી ત્યારે રોજ રાત્રે પ્રસારિત…

સબળા સ્ત્રીને પ્રેમ

– આરતી નાયર સબળા સ્ત્રી આપણા સમાજમાં સહેલાઇથી ગોઠવાઇ શકતી નથી. કેમ એક પુરુષ પોતનાથી વધુ સક્ષમ, હોંશિયાર કે લોકપ્રિય સ્ત્રીને ગમાડી નથી શકતો? કે એક સ્ત્રી પોતનાથી નીચા પુરુષને પસંદ નથી કરતી? ખરેખરતો આવા વિચારો સમાજે આપણા મનમાં ઠોકી…

દેશ-પરદેશ

– રજનીકુમાર પંડ્યા (આ લેખકને 1985ના ઑગસ્ટમાં ‘ફેસ્ટીવલ ઓફ વાઇન એન્ડ ફૉક મ્યુઝિક’ અંતર્ગત ગુજરાતની એક આદિવાસી નૃત્યમંડળીની સાથે, એક પત્રકાર તરીકે જવાનું થયું હતું. ફ્રાંસના વલ્લભવિદ્યાનગર ગણાય તેવા ડી-જોન શહેરમાં બાર દિવસ રહેવાની અને તેની નજીકનાં કેટલાંક રળિયામણાં ગામડાંઓમાં…