Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

વિમાસણ : ક્યાં સંઘર્ષ કરવો ? દેશમાં કે વિદેશમાં ?

સમીર ધોળકિયા આ ચર્ચા જે લોકો ગેરકાયદેસર વિદેશમાં જઈને વસવાનો સફળ-નિષ્ફળ પ્રયત્ન કરે છે તેમના માટે છે, જેઓ કાયદેસર રીતે વિદેશમાં વસ્યા હોય તેઓ અહીં રહ્યા હોત તો શું થયું હોત? એમણે પ્રગતિ કરી હોત કે નહિ? કોઈ પણ વ્યકિતની…

મંજૂ ષા – ૨૮ : થોભો, જુઓ અને આગળ વધો

વિનેશ અંતાણી ટકી રહેવા માટે અટકવું પડે અને અટકવા માટે સમય કાઢવો પડે. વિરામનો આવો સમય સૌથી વધારે ઉત્પાદક હોય છે +      + દર વર્ષે ૩૧મી ડિસેંબરે રાતે બાર વાગે એક સાલને થંભી જવું પડે છે. અટકવું જ પડે, નહીંતર…

ફિર દેખો યારોં : વાત એક શાળાકલ્પની

– બીરેન કોઠારી કોઈ સરકારી શાળા મરણપથારીએ પડેલી હોય એ સમાચાર હવે નવા નથી ગણાતા, બલ્કે એ માહિતી હવે સમાચાર સુદ્ધાં નથી ગણાતી. પણ મરણપથારીએ પડેલી સરકારી શાળાને નવજીવન મળે તો એ અવશ્ય સમાચાર ગણાય. શિક્ષણના વરવા ખાનગીકરણ પછી વિદ્યાર્થીઓને…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ૨૧: ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫: ચંપારણ સત્યાગ્રહ (૩)

દીપક ધોળકિયા આપણે ફરી ગાંધીજીની પ્રવૃત્તિઓ તરફ વળીએ. આના માટે આપણે ૧૯મા પ્રકરણ સાથે અનુસંધાન સાધવું પડશે. આપણે જોયું કે ગાંધીજીને બિહાર છોડી જવાનો હુકમ અપાયો હતો, તેનો એમણે અનાદર કર્યો અને કોર્ટમાં એ કબૂલી પણ લીધું. એમને જજે અંગત…

ગઝલાવલોકન – ૧૮ – લગાવ એવા કહો કેવા?

સુરેશ જાની લગાવ એવા, કહો કેવા, કે વારંવાર ધક્કા દે?અરે, લાગ્યું ન લાગ્યું દિલ ને પારાવાર ઝટકા દે! પડો,વાગે, ને નીકળે લોહી, ઊંડો ઘા ઘણો ચચરે,પછી થોડા, સમજ કેરા મલમના એ લસરકા દે. પરોવાયા સમયની સોય ને શ્વાસોના દોરે જીવ,ગજબનું…

વાંચનમાંથી ટાંચણ : અલગારી રખડપટ્ટી

સુરેશ જાની ફરવા જવાનું તો સૌને ગમે. અમુક જણને બહુ ગમે. એને રખડપટ્ટી કહેવાય! પરંતુ ગમે તેટલું ફરો, હરો કે રખડો પણ છેવટે તો ઘેર પાછા જ આવવાનું ને? કહે છે ને કે, ‘પૃથ્વીનો છેડો ઘર.’ પણ કોઈક એવા પણ…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૨૦ – ૧૯૧૬થી ૧૯૩૫:: ચંપારણ સત્યાગ્રહ (૨)

દીપક ધોળકિયા ખેડૂતોની દુર્દશા ચંપારણ આજે પૂર્વ ચંપારણ અને પશ્ચિમ ચંપારણ, એમ બે જિલ્લામાં વહેંચાયેલું છે.પણ સો વર્ષ પહેલાં એ આખો જિલ્લો હતો અને તિરહૂત ડિવીઝનનો ભાગ હતો. હિમાલયની પર્વતમાળાનો સોમેશ્વર તરીકે ઓળખાતો ભાગ નેપાળ અને ભારતને અલગ પાડે છે.…

ફિર દેખો યારોં : માણસ તહેવાર માટે કે તહેવાર માણસ માટે?

-બીરેન કોઠારી દિવાળીના તહેવારો નજીક આવે એટલે અમુક અહેવાલો અને તસવીરો નજરે પડવા માંડે. ઘણા સમય સુધી શિવકાશીના ફટાકડાના કારખાનાંમાં કામ કરતા બાળમજૂરોની હથેળીની તસવીરો અખબારોમાં પ્રકાશિત થતી, જે ખૂબ અનુકંપાપ્રેરક હતી. જે ઉત્પાદન સાથે આ પ્રકારની ક્રૂરતા સંકળાયેલી હોય…

ભગવદગીતાનું બંધારણ

– પી. કે. દાવડા ગીતાના ૭૦૦ શ્ર્લોકમાં શું લખ્યું છે એ તો ઘણાં લોકોને ખબર છે, પણ આ ૭૦૦ શ્ર્લોકોમાં નથી લખ્યું, છતાં ગીતાની રચના, એના બંધારણમાંથી પણ ઘણુંબધું જ્ઞાન મળી શકે છે. ગીતાના બંધારણમાંથી અમુક મુદ્દા મારા ધ્યાનમાં આવ્યા…