Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

સ્ત્રી અને (પુરુષ) સમાજ

– વિમળા હિરપરા આજે સમાજમાં સ્ત્રી ને ખાસ તો નિર્દોષ ને અબુધ એવી કુમળી બાળાઓ સાથે અને સામુહિક બળાત્કારની શરમજનક ધટનાઓ વધી રહી છે. સમજાતુંનથી કે જે દેશમાં અજાણી સ્ત્રીને બેન, દિકરી કે મા તરીકે સન્માન અપાતું, જયા પરાઇ ઓરત…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૩૦: ટીપુનું મૃત્યુ

દીપક ધોળકિયા ટીપુ ધીમે ધીમે પોતાના પ્રદેશો પરથી કબજો ખોતો જતો હતો. નીચે બે નક્શા સરખામણી માટે આપ્યા છે. એક બાજુથી ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની અને બીજી બાજુ કંપનીના સાથમાં મરાઠા સામ્રાજ્ય અને નિઝામ – આમ ટીપુ પર ત્રણ જાતનું દબાણ…

ફિર દેખો યારોં :: રાજદ્રોહનો આરોપ: કીડીને કોશના ડામ

– બીરેન કોઠારી સર્વોચ્ચ અદાલત આજકાલ તેના ચુકાદાઓ બદલ સમાચારમાં છે. ગયા સપ્તાહે સજાતીય સંબંધોને માન્ય ઠરાવતા, કલમ 377 ને નાબૂદ કરતા ઐતિહાસિક ચુકાદાને વાજબી રીતે બહોળા વર્ગ દ્વારા આવકાર મળ્યો. કોઈ પણ કાયદો પસાર થાય એને લઈને કંઈ રાતોરાત…

વલદાની વાસરિકા : (૬૧) વાણીવિનિમયમાં સંતુલિત અતિશયોક્તિની કળા (૧)

– વલીભાઈ મુસા હું વાણીવિનિમયના શાસ્ત્રનો કોઈ નિષ્ણાત નથી; કે વળી કેવી રીતે વ્યક્તિઓ સાથે વાતચીત કરવી અને કેવી રીતે સભાઓને સંબોધવી તેનો માર્ગદર્શક પણ નથી. મને મારી જાત ઉપર દયા આવે છે કે શા માટે હું મારા નાના મોંઢામાં…

“નથી કરવો અમારે તમારો આ ખેતો !”

ખેડુત જુવાનિયાઓની દોટ – શહેર ભણી કેમ ?   હીરજી ભીંગરાડિયા સાલ 2013 ની વાત છે. વાવણીની શરૂઆતથી જ વરસાદ એમનામ ઓછો-વધુ,ઓછો-વધુ ચાલુ જ રહ્યો. ન થઇ જમીનમાં આંતરખેડના સાંતી ચાલી શકે તેવી યોગ્ય વરાપ, કે ન મળ્યો મોલને સરખી…

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૦

– ચિરાગ પટેલ पू.ऐ. ४.२९.७ (३९७) अपामीवामप स्त्रिधमप सेधत दुर्मतिम् । आदित्यासो युयोतना नो अँहसः ॥ હે સૂર્ય! અમને રોગો, શત્રુઓ, પાપો અને દુર્મતિના દુર્પ્રભાવથી દૂર રાખો. આ શ્લોકમાં ઋષિ ઈરિમ્બિઠિ કાણ્વ સૂર્યને રોગ દૂર કરવા માટે પ્રાર્થના કરે છે.…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૯: ટીપુ, ફ્રેંચ અને બ્રિટિશ કંપનીઓ

દીપક ધોળકિયા હૈદર અલી અને એના પુત્ર ટીપુ સુલતાનનો સૂર્ય કર્ણાટકમાં આકાશમાં ચડીને મધ્યાહ્ને પહોંચ્યો એ સમય અને બંગાળ પર અંગ્રેજોએ કબજો કર્યો તે સમય લગભગ એક જ છે, એ કદાચ સંયોગ છે, પણ વ્યૂહાત્મક કારણોસર ટીપુએ એક-બે વાર અંગ્રેજો…

ફિર દેખો યારોં : એક આવકાર્ય પહેલ

– બીરેન કોઠારી અન્ય તમામ શાસનવ્યવસ્થાઓની સરખામણીએ લોકશાહી કંઈ પરિપૂર્ણ અને આદર્શ રાજ્યવ્યવસ્થા નથી, છતાં તેનો સંપૂર્ણ વિકલ્પ ન મળે ત્યાં સુધી તે બહેતર વ્યવસ્થા છે એ બાબતે ઈન્કાર થઈ શકે એમ નથી. આમાં વાત એવી પ્રણાલિ ઊભી કરવા તરફની…

(આ) વિમાસણ (નથી) : વરસાદની બપોરે …….

સમીર ધોળકિયા જયારે બપોરે હું કોમ્પ્યુટર પર બેસું છું ત્યારે બારી હમેશાં ખુલ્લી રહે છે. અત્યારે ઓચિંતાનું વર્ષાનું એક ઝાપટું આવ્યું એટલે બહાર અગાસીમાં બેસવા ગયો. વરસાદી ઋતુમાં ખુલ્લી અગાસીમાંથી વાતાવરણ બહુ સરસ લાગે છે અને સહેજ ઝાપટું ઓછું થતાં…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ :: ભાગ ૧: ગુલામી :: પ્રકરણ ૨૮: કર્ણાટકની લડાઈઓ

દીપક ધોળકિયા બંગાળ તો અંગેજોના હાથમાં ગયું પણ બંગાળ કંઈ આખું હિંદુસ્તાન નહોતું. હજી ઘણું બાકી હતું. દક્ષિણ પર હજી એમનું એકચક્રી રાજ સ્થપાયું નહોતું. હજી આપણે એ નથી ભૂલવાનું કે એમનો મુખ્ય હેતુ તો વેપારનો જ રહ્યો હતો અને…