Category: વિવિધ વિષય પરના લેખો

હું મહેક…… :: ૪

રવિવાર તો દર અઠવાડિયે આવે છે, પણ આ રવિવાર ખાસ રહ્યો. કારણ કે આજે મારી મમ્મીએ મને મારે બટાકાનું શાક બનાવતાં શીખવાડ્યું અને તેની સાથે મે “મારી પહેલી રસોઈનો અનુભવ” લીધો. સૌ પ્રથમ મે કૂકર મૂક્યું. તેમાં થોડું તેલ નાખ્યું.…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૬ : મરાઠા સત્તાના નૌકાદળનું પતન

દીપક ધોળકિયા છત્રપતિ શિવાજીએ નૌકાશક્તિનો વિકાસ કર્યો અને એમના મૃત્યુ પછી પણ મરાઠા સત્તામાં નૌકાદળનો બહુ મોટો ફાળો રહ્યો. આમાં કોલાબાના કોળીઓના મુખી કાન્હોજી આંગ્રે (જૂનું નામ અંગ્રિયા)નું નામ અચૂક લેવું પડે એમ છે. એ ઈસ્ટ ઇંડિયા કંપની માટે એટલી…

ફિર દેખો યારોં : કૂવો ખોદવા માટે આગ લાગે તેની રાહ જોવાની જરૂર ખરી?

-બીરેન કોઠારી વિજ્ઞાન કે ટેકનોલોજીના અવનવા આવિષ્કારો જીવનને સરળ બનાવે છે એમ મનાય છે. એ સાચું પણ છે, છતાં તેના અતિરેક અને ખાસ તો ઊપયોગકર્તાના અવિવેકને કારણે આ જ શોધોનાં એવાં માઠાં પરિણામ ભોગવવાનાં આવે છે, જેની કલ્પના પણ ન…

વ્યંગ્યચિત્રોના વિશ્વમાં : (૫) : તબીબી જગતનું વ્યંગ્યાત્મક નિદાન

– સંકલનઃ દીપક ધોળકિયા કાર્ટૂનોની આ શ્રેણીમાં આજે આરોગ્ય વિષયક કાર્ટૂનો પ્રસ્તુત છે. આરોગ્ય એવો વિષય છે કે જે આપણા જીવન સાથે જોડાયેલો છે. આજે આપણે એવાં કેટલાંક કાર્ટૂનો જોઈએ કે જે હૉસ્પિટલો, ડૉક્ટરો, નર્સો અને દરદીઓની સ્થિતિ, દાનત અને…

સોરઠની સોડમ -૨૭-… ઈ બધા જુનાગઢના “અનુપમ”થી હેઠ

ડૉ. દિનેશ વૈષ્ણવ આજથી પાઁસેઠેક વરસ પે’લાં એટલે ૧૯૫૦ના દાયકે અમારા જુનાગઢમાં અને આમતો આખા કાઠિયાવાડમાં બૈરાઓને રોજીંદા જીવનમાં ફેશન કે મેકપ કરવાની ગણીને વસ્તુ હતી. એમાં આંગળીએથી ચાંદલો કરવાની ગુંદિયા લાલ કંકુની “શોભા” નામની શીશી, “કામિની” પાવડરનો ફુલીયાં વાળો…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૫: દુપ્લે અને ક્લાઇવ

દીપક ધોળકિયા ૧૭૪૮માં ઑસ્ટ્રિયામાં હૅબ્સબર્ગ વંશના રાજા ચાર્લ્સ ચોથાનું અવસાન થયું. વારસામાં ગાદી કોને મળે એ વિવાદ થયો, પણ રાજકુમારી મારિઆ થેરેસાએ ગાદી સંભાળી. એનો વિરોધ થયો કે સ્ત્રી વારસદાર ન બની શકે. આમાંથી મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું અને યુરોપના…

ફિર દેખો યારોં : મેરા પઢને મેં નહીં લાગે દિલ…..

–બીરેન કોઠારી ગુજરાતની સ્વનિર્ભર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ઈજનેરી શિક્ષણની સ્થિતિની વાસ્તવિકતા ગયા સપ્તાહે આ કટારમાં જાણ્યા પછી હવે શાળાકીય સ્તરે તેની સ્થિતિની જાણકારી મેળવવા જેવી છે. ગુજરાત સરકારના દાવા મુજબ શિક્ષણની ગુણવત્તામાં સુધારો થયો છે. કઈ સરકારને આવો દાવો કરવાનું મન…

ફિર દેખો યારોં : પહેલો નંબર મેળવી લીધા પછી શું?

– બીરેન કોઠારી આપણા આખા સમાજમાં એક બિમારી વ્યાપકપણે જોવા મળે છે, પણ તેને બિમારી નહીં, સ્વાસ્થ્યવર્ધક લક્ષણ ગણવામાં આવે છે. એ બિમારી એટલે ‘પહેલો નંબર’ અથવા ‘નંબર વન’નું લક્ષણ. પોતાનું રાજ્ય નંબર વન હોવાના વહેમથી માંડીને પોતાનું સંતાન પણ…

ભારતઃ ગુલામી – અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ ભાગ ૧: ગુલામી પ્રકરણ ૧૪: શિવાજી અને કંપની (૨)

દીપક ધોળકિયા ૧૬૬૩ના અંતમાં શિવાજી નાસિકની યાત્રાએ નીકળ્યા હોવાના સમાચાર વહેતા થયા. એ જ અરસામાં મોરોપંત ત્ર્યંબકે કેટલાક કિલ્લાઓ સર કરી લીધા હતા અને શિવાજી એમની પણ મુલાકાત લેવાના હતા. પણ યાત્રાનું બહાનું હતું. ખરેખર તો એમણે સૂરત પર છાપો…

“વાંકે-વહમે” આપણા “બળ” કરતાં અનુભવીઓની લગાડીએ “કળ” !

હીરજી ભીંગરાડિયા ‘ બળ ’ અને ‘ કળ ’ એ બે શબ્દોમાં બોલ્યે ઝાઝો ફેર દેખાતો નથી. પણ બન્નેના વપરાશથી નિપજતાં પરિણામોમાં લાખ ગાડાનો ફેર હોય છે. કામ ખેતીનું હોય કે બીજું, એમાં શરીરશ્રમ એટલે કે બળ તો વાપરવું જ…