Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

Science સમાચાર (૩૫)

દીપક ધોળકિયા ૧. કૅલરી ઘટાડો, ઘડપણ ધીમું પડી જશે. એક અભ્યાસમાં જોવા મળ્યું છે કે ઓછી કૅલરીવાળો આહાર લેવાથી શરીરની ચયાપચય ક્રિયા પર ધીમી પડી જાય છે. એની સારી અસર એ છે કે ઘડપણનાં લક્ષણો વિલંબથી દેખાય છે. CALERIE (Comprehensive…

સાયન્સ ફેર : ‘ટાઈમ ટ્રાવેલર’ નોઆહ પર કેટલો ભરોસો કરી શકાય?!

જ્વલંત નાયક ‘ટાઈમ મશીન’ની કલ્પના હવે અજાણી નથી, થેન્ક્સ ટુ હોલીવુડ ફિલ્મ્સ! ટાઈમ મશીનમાં બેસીને માણસ ભૂતકાળ અથવા ભવિષ્યકાળમાં જઈ શકશે, એવી એક માન્યતા (અથવા ગપગોળો) છે! પણ હજી સુધી આવું ટાઈમ મશીન બનાવવામાં કોઈને સફળતા મળી નથી. આવું મશીન…

પરિસરનો પડકાર :: ૧૦ :: જૈવિક વિવિધતા (બાયો-ડાયવર્સિટી) : ૦૪

ચંદ્રશેખર પંડ્યા રક્ષિત વિસ્તારો કોઇપણ વિસ્તારમાં અસ્તિત્વ ધરાવતાં સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો અને જેતે વિસ્તારમાં પ્રવર્તમાન પર્યાવરણ મારફત લોકોને થતા ફાયદાઓને લાંબા સમય સુધી જાળવી રાખવા માટેના હેતુને સિદ્ધ કરવા માટે, કાયદાકીય તેમ જ અન્ય અસરકારક ઉપાયો દ્વારા વ્યવસ્થાપન સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે…

Science સમાચાર (૩૪)

દીપક ધોળકિયા આવજો સ્ટીફન હૉકિંગ..! તમે અમર છો…!   ૦-૦-૦-૦ (૧) થોડા દિવસોમાં ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી ફરશે! ચીનની અવકાશી પ્રયોગશાળા તિઆંગોંગ-1 સ્પેસ લૅબ (તિઆંગોંગ એટલે સ્વર્ગીય મહેલ) હવે કોઈ પણ ઘડીએ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પાછી પ્રવેશ કરશે. યુરોપીયન…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૨). બેક્ટેરીયા/જીવાણુઓ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે ગઈ કડીમાં બેક્ટેરિયા – જીવાણુઓ – તરીકે ઓળખાતા સુક્ષ્મ જીવોનો પરિચય મેળવવાની શરૂઆત કરી. આજે અહીંથી એ જ રસ્તે આગળ વધીએ. જેમ ભક્તો ભગવાનને માટે કહે છે કે દુનિયાભરનાં વૃક્ષોમાંથી કાગળ બનાવી, બધા જ સમુદ્રોના પાણીની…

‘ઈન્ટેલિજન્સ ઈઝ એબિલિટી ટુ અડોપ્ટ ચેન્જ’ : સ્ટીફન હૉકીંગ

સોનલ પરીખ   સાભારઃ જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં સોનલ પરીખની નિયમિત પ્રકાશિત થતી કટાર ‘ રિફ્લેક્શન’માં ૧૮ માર્ચ, ૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે.

૨૧ માર્ચ વસંતસંપાત

ડૉ. જે જે રાવલ     સાભારઃ શૉ. જે. જે. રાવલની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં નિયમિત પ્રકાશિત થતી કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માં ૧૮ માર્ચ, ૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ…

વિશ્વનાં મહારહસ્યો : ૩ : સૂર્ય-ચંદ્રને બનાવનાર સઘળાં પદાર્થ અને દ્રવ્ય ક્યાંથી આવ્યાં

ડૉ. પંકજ જોશી     સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૨૮-૧-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ બીજો મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

Science સમાચાર (૩૩)

દીપક ધોળકિયા (૧) બચી ગયા! ગયા અઠવાડિયે સાતમી માર્ચે એક મોટા સ્ટેડિયમ જેવડી ઉલ્કા પૃથ્વીની પાસેથી નીકળી ગઈ. એ માત્ર ૧૪ લાખ કિલોમીટર દૂર હતી. નાસા કહે છે કે પૃથ્વીથી ૭૫ લાખ કિલોમીટરના અંતરેથી પસાર થતી કોઈ પણ ઉલ્કા જોખમી…

પરિસરનો પડકાર :: ૦૯ :: જૈવિક વિવિધતા (બાયો-ડાયવર્સિટી) : ૦૩

ચંદ્રશેખર પંડ્યા નેશનલ પાર્ક (રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાન) અને વાઈલ્ડલાઈફ સેન્કચ્યુરી (વન્યજીવ અભયારણ્ય): જૈવિક વિવિધતાની અગત્યતા વિષે આપણે આગળના હપ્તાઓમાં ચર્ચા કરી. પૃથ્વી ઉપર વસવાટ કરી રહેલા તમામ સજીવો પર્યાવરણીય દ્રષ્ટીએ સરખી અગત્યતા ધરાવે છે. ખેતરોમાં, પડતર ભૂમિમાં કે જંગલોમાં જેને નિંદામણ…