Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

વિજ્ઞાન જગત : પૃથ્વી દરેકની બધી જરુરિયાતો પૂરી કરી શકે છે

ડૉ. જે.જે. રાવલ ૧૫-૧૨-૨૦૧૮ના જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માંથી સાભાર

Science સમાચાર (૬૪)

દીપક ધોળકિયા (૧) રોગ પ્રતિકાર તંત્ર પોતાના પર જ શા માટે હુમલો કરે છે તે જાણવાની દિશામાં આગેકદમ હ્યુસ્ટન યુનિવર્સિટીના બાયોમોલેક્યૂલર રીસર્ચર નવીન વરદરાજન અને એમની ટીમે રુમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ (ફરતો વા)માં ઇમ્યૂન સિસ્ટમ (રોગ પ્રતિકાર તંત્ર) પોતે જ પોતાના પર…

Science સમાચાર (૬૩)

દીપક ધોળકિયા (૧) બ્લૅક હોલની તસવીર લેવામાં કામ આવ્યો ૨૦૦ વર્ષ જૂનો પ્રયોગ આ તસવીરથી આજે ભાગ્યે જ કોઈ અપરિચિત હશે. ૧૦મી તારીખે ભારતીય સમય પ્રમાણે સાંજના સાડા છ વાગ્યે ઇવેન્ટ હોરાઇઝન ટેલિસ્કોપની ટીમે બ્લૅક હોલની સૌ પહેલી તસવીર દુનિયાને…

સાયન્સ ફેર : કોલસો અને માનવ : કોણ કોને ખત્મ કરશે?

જ્વલંત નાયક કોલસા દ્વારા મળતી ઉર્જા પ્રમાણમાં સસ્તી છે. પણ વૈજ્ઞાનિકોના મતે આ સસ્તી ઉર્જા હવે આપણને બહુ મોંઘી પડી રહી છે. ઇસ ૨૦૧૪ના આંકડા મુજબ વિશ્વમાં વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે જેટલા પણ સ્રોત છે એ પૈકી કોલસો સૌથી વધુ…

Science સમાચાર (૬૨)

દીપક ધોળકિયા (૧) ભારતની ઇંદ્રધનુષી વિરાટ ખિસકોલી કેરળના મલબાર વિસ્તારના જંગલમાં એક અવૈતનિક ફોટોગ્રાફર વિજયન કશ્યપે રંગબેરંગી ખિસકોલીના ફોટા પાડ્યા છે. વીસ વર્ષ પહેલાં આ ખિસકોલીનું અસ્તિત્વ જોખમમાં હોવાનું જાહેર કરાયું હતું પણ હવે એ મલબારનાં જંગલમાં ઘણી સંખ્યામાં જોવા…

પરિસરનો પડકાર : ૨૧ : ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ (૨)

ચંદ્રશેખર પંડ્યા દોસ્તો, આપણે ગત હપ્તામાં જોયું કે ભારતના જંગલોમાં બિલાડી કુળના જે વિવિધ પ્રાણીઓ નિવાસ કરે છે એ પૈકી સિંહ વાઘ અને દીપડાને તેમની વસ્તીને આધારે પ્રાધાન્ય આપી શકાય. આ ત્રણ પ્રજાતિઓ સિવાય પણ સ્થાનિક પર્યાવરણને ધ્યાનમાં લેતા આ…

સાયન્સ ફેર : સાચવજો, તમે ‘કમ્પલ્ઝીવ હોર્ડિંગ’નો ભોગ તો નથી બન્યા ને!

જ્વલંત નાયક એક યુવાનને એવી ટેવ કે જે મળે એ સંઘરે. રસ્તે જતા કોઈકે ફેંકી દીધેલી લોખંડની કટાયેલી પીન દેખાય તો તરત ઉપાડી લે. જુનું વોલેટ, બગડી ગયેલો નાઈટ લેમ્પ, ક્યારેય કશા ખપમાં નથી આવવાનું એવું તૂટેલું ટેબલ વગેરે અનેક…

Science સમાચાર (૬૧)

દીપક ધોળકિયા (૧) મચ્છર પરસેવાની ગંધથી તમને ઓળખી લે છે. મચ્છર મૅલેરિયા, ડેંગી અને પીળા તાવ જેવી બીમારીઓનો વાહક છે. આ બીમારીઓ દુનિયામાં રોજના ૭.૨૫,૦૦૦ લોકોના જાન લે છે. મચ્છરને મારવા માટે આપણે ઘણા ઉપાયો કરીએ છીએ પણ પૃથ્વીને ન-મચ્છરી…

સાયન્સ ફેર : કહાની ફાયર થયેલી બુલેટની, હવામાં અને અંતરીક્ષમાં!

જ્વલંત નાયક कैसे आकाश में सूराख़ हो नहीं सकता एक पत्थर तो तबीयत से उछालो यारो ખ્યાતનામ કવિ દુષ્યંતકુમારનો આ શે’ર બહુ લોકપ્રિય છે. હવે શે’રના આ મૂળ અર્થ સુધી પહોંચવાને બદલે જો કોઈ બેવકૂફ ખરેખર આકાશ તરફ ‘તબિયત’થી પથ્થર…

Science સમાચાર (૬૦)

દીપક ધોળકિયા (૧) તમારા શરીરમાં ઇંટરનેટ છે, અને એને હવે કોઈ હૅક નહીં કરી શકે તમારા શરીરમાં પેસમેકર કે ઇંસ્યુલીનનો પંપ ગોઠવેલો હોય તો કોઈ એને આંતરીને અને એનાં વાયરલેસ સિગ્નલોનું પૃથક્કરણ કરીને એને ખોરવી શકે અને તમને મૃત્યુના મોંમાં…