Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

પરિસરનો પડકાર : ૨૩ : ગાંડો બાવળ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પ્રિય દોસ્તો, છેલ્લા બાવીસ હપ્તાથી વેબગુર્જરી પર ચાલી રહેલી પર્યાવરણ વિષયક આ શૃંખલામાં આજસુધીમાં આપણે પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન શું છે તેની પાયાની વિગતો જાણી અને ત્યારબાદ તેના વિવિધ ઘટકોથી માહિતગાર થયાં. સાંપ્રત સમયમાં કેવાં કારણોસર પર્યાવરણની સંભાળ રાખવાનું જરૂરી…

Science સમાચાર (૬૬)

દીપક ધોળકિયા (૧) બ્રહ્માંડનો સૌથી પહેલો અણુ મળી ગયો છે! ૧૩ અબજ વર્ષ પહેલાં બિગબૅંગ પછી તરત બ્રહ્માંડમાં માત્ર ત્રણ સાદા પરમાણુ હતા. અને બ્રહ્માંડ મલાઈ જેવું હતું. હજી તારા બનવાની કરોડ વર્ષની વાર હતી. પરંતુ, બિગ્બૅંગ પછીના એક લાખ…

વિજ્ઞાન જગત : જિઓગ્રાફીક ઈન્ફર્મેશન સિસ્ટમ અને ગ્લૉબલ પોઝીશનીંગ સીસ્ટમ

ડૉ. જે.જે. રાવલ ૦૫- ૦૫-૨૦૧૯ના જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માંથી સાભાર

સાયન્સ ફેર :: એક્સ્ટ્રીમ હીટ : હીટ સ્ટ્રેસથી માંડીને કેન્સર સુધીના જોખમો

જ્વલંત નાયક બદલાતી ઋતુઓને કારણે આપણા શરીર ઉપર જે બાહ્ય અસરો થાય છે એના વિષે આપણને માહિતી હોય છે, પરંતુ એની પાછળના બાયોલોજીકલ કારણો વિષે આપણે ભાગ્યેજ કહી માહિતી ધરાવીએ છીએ. ખાસ કરીને ઉનાળા જેવી ઋતુમાં તો શરીર પર થતી…

Science સમાચાર (૬૫)

દીપક ધોળકિયા (૧) નવી માનવ પ્રજાતિ ફિલિપીન્સના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા લૂઝોન શહેર પાસેની કૅલાઓ ખીણમાંથી માણસના અશ્મિભૂત અવશેષો મળ્યા છે. આખું હાડપિંજર નહીં, પણ સાત દાંત, એક હાથનું હાડકું, પગનાં ત્રણ હાડકાં અને એક કમરનું હાડકું મળ્યું છે. એની ઊંચાઈ…

પરિસરનો પડકાર : ૨૨ :: ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ – ૩

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પ્રિય વાચક, ભારતના જંગલોમાં જોવાં મળતાં બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ વિશેના આ ત્રીજા અને અંતિમ લેખમાં આપણે બાકી રહેતા પ્રાણીઓની માહિતી મેળવશું. ૧. જંગલ કેટ: (The Jungle Cat) Felis chaus ભારતીય ઉપ-મહાદ્વીપના જંગલોમાં નિવાસ કરતું આ પ્રાણી મોટા પ્રમાણમાં…

વિજ્ઞાન જગત : પૃથ્વી દરેકની બધી જરુરિયાતો પૂરી કરી શકે છે

ડૉ. જે.જે. રાવલ ૧૫-૧૨-૨૦૧૮ના જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માંથી સાભાર

Science સમાચાર (૬૪)

દીપક ધોળકિયા (૧) રોગ પ્રતિકાર તંત્ર પોતાના પર જ શા માટે હુમલો કરે છે તે જાણવાની દિશામાં આગેકદમ હ્યુસ્ટન યુનિવર્સિટીના બાયોમોલેક્યૂલર રીસર્ચર નવીન વરદરાજન અને એમની ટીમે રુમેટોઇડ આર્થરાઇટિસ (ફરતો વા)માં ઇમ્યૂન સિસ્ટમ (રોગ પ્રતિકાર તંત્ર) પોતે જ પોતાના પર…

Science સમાચાર (૬૩)

દીપક ધોળકિયા (૧) બ્લૅક હોલની તસવીર લેવામાં કામ આવ્યો ૨૦૦ વર્ષ જૂનો પ્રયોગ આ તસવીરથી આજે ભાગ્યે જ કોઈ અપરિચિત હશે. ૧૦મી તારીખે ભારતીય સમય પ્રમાણે સાંજના સાડા છ વાગ્યે ઇવેન્ટ હોરાઇઝન ટેલિસ્કોપની ટીમે બ્લૅક હોલની સૌ પહેલી તસવીર દુનિયાને…

સાયન્સ ફેર : કોલસો અને માનવ : કોણ કોને ખત્મ કરશે?

જ્વલંત નાયક કોલસા દ્વારા મળતી ઉર્જા પ્રમાણમાં સસ્તી છે. પણ વૈજ્ઞાનિકોના મતે આ સસ્તી ઉર્જા હવે આપણને બહુ મોંઘી પડી રહી છે. ઇસ ૨૦૧૪ના આંકડા મુજબ વિશ્વમાં વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે જેટલા પણ સ્રોત છે એ પૈકી કોલસો સૌથી વધુ…