Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

Science સમાચાર (૬૧)

દીપક ધોળકિયા (૧) મચ્છર પરસેવાની ગંધથી તમને ઓળખી લે છે. મચ્છર મૅલેરિયા, ડેંગી અને પીળા તાવ જેવી બીમારીઓનો વાહક છે. આ બીમારીઓ દુનિયામાં રોજના ૭.૨૫,૦૦૦ લોકોના જાન લે છે. મચ્છરને મારવા માટે આપણે ઘણા ઉપાયો કરીએ છીએ પણ પૃથ્વીને ન-મચ્છરી…

સાયન્સ ફેર : કહાની ફાયર થયેલી બુલેટની, હવામાં અને અંતરીક્ષમાં!

જ્વલંત નાયક कैसे आकाश में सूराख़ हो नहीं सकता एक पत्थर तो तबीयत से उछालो यारो ખ્યાતનામ કવિ દુષ્યંતકુમારનો આ શે’ર બહુ લોકપ્રિય છે. હવે શે’રના આ મૂળ અર્થ સુધી પહોંચવાને બદલે જો કોઈ બેવકૂફ ખરેખર આકાશ તરફ ‘તબિયત’થી પથ્થર…

Science સમાચાર (૬૦)

દીપક ધોળકિયા (૧) તમારા શરીરમાં ઇંટરનેટ છે, અને એને હવે કોઈ હૅક નહીં કરી શકે તમારા શરીરમાં પેસમેકર કે ઇંસ્યુલીનનો પંપ ગોઠવેલો હોય તો કોઈ એને આંતરીને અને એનાં વાયરલેસ સિગ્નલોનું પૃથક્કરણ કરીને એને ખોરવી શકે અને તમને મૃત્યુના મોંમાં…

પરિસરનો પડકાર : ૨૦ : ભારતના બિલાડી કુળના વન્યપ્રાણીઓ – ૧

ચંદ્રશેખર પંડ્યા દોસ્તો, આપણે અગાઉના હપ્તાઓમાં ભારતમાં મળી આવતા હરણ, એન્ટીલોપ, શ્વાનકુળના જંગલી પ્રાણીઓ વિષે વિગતે જાણકારી મેળવી હતી. પ્રસ્તુત લેખમાં ભારતના જંગલોમાં વસતાં બિલાડી કુળના કેટલાંક અગત્યના પ્રાણીઓ વિષે ચર્ચા કરશું. સમગ્ર વિશ્વમાં ભારત જ એક એવો દેશ છે…

સાયન્સ ફેર : ટ્રાન્સપરન્ટ વુડ : એનર્જી સેવિંગ માટે ક્રાંતિકારી

જ્વલંત નાયક ઉર્જા વિના માણસજાતને ક્યારેય ચાલવાનું નથી, અને ઉર્જાના મોટાભાગના સ્રોતો ‘પરંપરાગત’, એટલે કે આવનારા સમયમાં ખૂટી પડે એવા છે. (દા.ત. ખનીજો, પેટ્રોલિયમ પેદાશો… વગેરે.) આથી બિનપરંપરાગત ઉર્જા સ્રોતો (સૌરઉર્જા, પવનઉર્જા વગેરે)નો વપરાશ વધે, એ માટે વૈજ્ઞાનિકો પ્રયત્નશીલ હોય…

Science સમાચાર : ૫૯

દીપક ધોળકિયા (૧) પુરુષનું મગજ સ્ત્રીના મગજ કરતાં જલદી ઘસાય છે! સ્ત્રીઓ અને પુરુષોના મગજ પર સમયની અસર એકસરખી નથી થતી. પુરુષનું મગાજ સ્ત્રીના માગજ કરાતાં વધારે જલદી સંકોચાય છે. મગજની ચયાપચય પ્રક્રિયા તો ઉંમર વધતાં ધીમી પડતી જાય છે,…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૨૧)…. ઉપસંહાર

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આ શ્રેણીમાં આપણે નરી આંખે જોઈ ન શકાય એવા સુક્ષ્માધિસુક્ષ્મ સજીવો વિશે પ્રાથમિક કક્ષાએ પરિચય કેળવવાનો ઉપક્રમ હાથ ઉપર લીધેલ હતો. આપણે જાણ્યું કે ખુબ જ વૈવિધ્યસભર ફાંટાઓમાં વહેંચાયેલી આ સૃષ્ટીના સભ્યોને મુખ્ય પાંચ પ્રકારોમાં વહેંચવામાં…

સાયન્સ ફેર : વેલેન્ટાઈન ડે પર આવા ‘ખોટાબોલા’ઓથી ચેતજો!

જ્વલંત નાયક બ્રેકિંગ ન્યૂઝ : પ્રેમમાં પડેલાઓની ખૂલી ચૂકી છે પોલ! વેલેન્ટાઈન ડે સે પહેલે પ્યારકે મામલેમેં બડા ખુલાસા! વાત એમ છે કે આજ સુધી જેટલા પણ પ્રેમી-પ્રેમિકાઓએ પોતાના પ્રિયપાત્રને એવું કીધું છે, કે “મારા દિલમાં માત્ર તારા જ વિચારો…

Science સમાચાર : ૫૮

દીપક ધોળકિયા (૧) એંજિનની અંદર ફરે તેવા માઇક્રો રોબોટ કોઈ પણ મશીનના અસંખ્ય ભાગ હોય છે. જેટ એંજિનમાં ૨૫,૦૦૦ નાનામોટા ભાગ હોય છે. કયો ભાગ બરાબર કામ નથી કરતો તે જાણવા માટે પણ આખું મશીન ખોલવું પડે. આમ એક મશીનના…

પરિસરનો પડકાર : ૧૯ : શ્વાન – કુળમાં આવતાં ભારતના પ્રાણીઓ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. મિત્રો, આજના આ લેખમાં આપણે ભારતના જંગલ અને ગામડાઓની આસપાસ સીમમાં જોવામાં આવતા કેટલાંક પ્રાણીઓ વિષે વાત કરશું. સામાન્યતઃ પાળતુ કૂતરાં (Domestic Dogs), જંગલી કૂતરાં (Wild Dogs), શિયાળ(Jackals), વરુ (Wolf) અને જેને ઘણાં લોકો લોંકડી (Fox) કહેતાં હોય…