Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

સાયન્સ ફેર : આર્કિયોલોજીસ્ટને પણ ઘણી વાર બગાસું ખાતા પતાસું મળી જાય છે!

જ્વલંત નાયક પૂરેપૂરા ખંતથી મંડી પડો, તો કોઈક વાર એવી અનોખી વસ્તુ મળી આવે, જેના વિષે સ્વપ્ને ય વિચાર્યું ન હોય. દાખલા તરીકે, તમે પાણીની શોધમાં ભટકતા હો અને હજારો વર્ષ જુનું કોઈ અસ્થિ મળી આવે તો? જરા માંડીને વાત…

Science સમાચાર (૩૦)

દીપક ધોળકિયા (૧) હડપ્પા અને વૈદિક સંસ્કૃતિ પર દુકાળોની અસર ગયા વર્ષના ડિસેમ્બરની ૩જીના ‘સાયન્સ ઍડવાન્સ’ મૅગેઝિનમાં એક અભ્યાસ લેખ પ્રકાશિત થયો છે, તેમાં દુકાળના લાંબા ગાળાઓને હડપ્પા તેમ જ વૈદિક સંસ્કૃતિઓના વિઘટન અને નવી સંસ્કૃતિઓના ઉત્થાન સાથેનો સંબંધ દર્શાવ્યો…

સાયન્સ ફેર : ડેટા સાયન્સ : ૨૦૧૮માં કેવા પ્રકારના ટ્રેન્ડ્સ જોવા મળશે?

જ્વલંત નાયક ૧૨-૧-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ પહેલા ભાગમાં આપણે જોયું કે કોઈ એક સમૂહ, સમાજ, પ્રદેશ કે રાષ્ટ્રના નાગરિકોની વિવિધ વિષયોને લગતી અનેક પ્રકારની માહિતી મેળવવામાં આવે, અને આ માહિતીઓને આધારે સરકારી નીતિઓ ઘડાય, કોર્પોરેટ જાયન્ટ્સની માર્કેટિંગ સ્કીમ્સ અમલમાં આવે…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૦): રસીનિર્માણક્ષેત્રે સંશોધન અને વિકાસ

–પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે છેલ્લા બે હપ્તાઓમાં વિવિધ પ્રકારનાં વાઈરસની મદદથી એમના જ દ્વારા ફેલાતા રોગો સામે રક્ષણ અપાવી શકે તેવી રસીઓ કેવી રીતે વિકસાવવામાં આવી એ વિશે વાત કરી ગયા. આજે એ વિષયે થોડી વાત કરીએ. આવતા હપ્તાથી આપણે…

વિજ્ઞાન જગત : અંગ્રેજી નવા વર્ષે કૅલેન્ડરનો ઉદ‍ભવ અને ગૂંચવણની કથા

ડૉ. જે જે રાવલ   ૭-૧-૨૦૧૮ના જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માંથી સાભાર

Science સમાચાર (૨૯)

દીપક ધોળકિયા સૌથી મોટો નવો પ્રાઇમ નંબર! હવે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો પ્રાઇમ નંબર મળ્યો છે. પ્રાઇમ નંબર એટલે એવી સંખ્યા કે જેને માત્ર એક અથવા એ જ રકમથી ભાગવાથી એ નિઃશેષ રહે. તે સિવાય એમાં શેષ વધ્યા કરે. દાખલા…

સાયન્સ ફેર :: ડેટા સાયન્સ : નોલેજ ઇઝ પાવર… અને "ડેટા ઇઝ ધી નોલેજ"!

જ્વલંત નાયક ગુજરાત ઇલેક્શન વખતે જાતજાતની આંકડેબાજી સમાચારો-સોશિયલ મીડિયામાં આવતી રહી. અને સોશિયલ મીડિયામાં દરેક ભળતી-સળતી ચીજવસ્તુઓને આધારકાર્ડ સાથે ‘લિંક’ કરાવવાની સૂચનાઓ આપતી રમૂજો પણ ફરતી રહી. ઈલેકશનની આંકડાબાજી અને બેંક એકાઉન્ટ્સના આધારકાર્ડ લિંક-અપ્સ વચ્ચે શું સામ્ય છે, ખબર છે?…

પરિસરનો પડકાર : ૦૭ : જૈવિક વિવિધતા (બાયો ડાયવર્સિટી) – ૦૧

ચંદ્રશેખર પંડ્યા પૃથ્વી ઉપર આવેલી પ્રાણીઓ, વનસ્પતિઓ અને અન્ય સજીવોની ભિન્ન ભિન્ન જાતિઓ, પ્રજાતિઓ અને તેમની વિવિધતામાં રહેલી પરિવર્તનશીલતાને જૈવિક વિવિધતા કહેવામાં આવે છે. યુનાઇટેડ નેશન્સ એન્વાયરમેન્ટ પ્રોગ્રામ (યુ.એન.ઈ.પી.) દ્વારા આપવામાં આવેલ એક વ્યાખ્યા પ્રમાણે જૈવિક વિવિધતા એ જાતિ, પ્રજાતિ…

વિજ્ઞાન જગત : કૃત્રિમ બુધ્ધિમતા – શાપ કે વરદાન

ડૉ. જે.જે. રાવલ   ૨૪-૧૨-૨૦૧૭ના જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે જે રાવલની નિયમિત કટાર ‘વિજ્ઞાન જગત’માંથી સાભાર