Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

સાયન્સ ફેર : શું આફ્રિકા ખંડ બે ટુકડાઓમાં વહેંચાઈ જશે?

જ્વલંત નાયક એવું કહેવાય છે કે ટેક્ટોનિક ગતિવિધિઓને કારણે ૪ થી ૫ કરોડ વર્ષ પહેલા એક મસમોટ્ટો ભૂખંડ યુરેશિયન પ્લેટથી છૂટો પડેલો. આ ભૂખંડ એટલે જ આજનો ભારતીય ઉપખંડ. મૂળ પ્લેટથી છૂટો પડેલો આ ભૂખંડ આશરે છ હજાર કિલોમીટર કરતાં…

સાયન્સ ફેર : જો ક્યારેક તૂટતો તારો જુઓ તો…

જ્વલંત નાયક એક બાબતમાં આપણા બોલીવુડના ફિલ્મ ડિરેક્ટર્સની અદભૂત હથોટી છે. ગમે એ વિષયમાં તેઓ રોમાન્સનો એન્ગલ ઘૂસાડી શકે છે. કોઈ ઐતિહાસિક ફિલ્મ હોય કે પછી પોલિટિકલ ડ્રામા હોય.. રોમાન્સના મરીમસાલા ભભરાવ્યા વિના ભાગ્યે જ કોઈ ડિરેક્ટરને સંતોષનો ઓડકાર આવતો…

સાયન્સ ફેર : હવે તો ચોક્કસપણે ચંદ્ર ઉપર ‘સજીવો’ની હાજરી છે!

જ્વલંત નાયક બ્રહ્માંડમાં પૃથ્વી સિવાય બીજા કયા ગ્રહો ઉપર જીવનની શક્યતાઓ કે સજીવો જોવા મળી શકે, એ બાબતે નિરંતર ચર્ચાઓ ચાલતી જ રહે છે. હાલ સુધી તો આ બાબતે છાતી ઠોકીને કહી શકાય એવું કશું નહોતું. પરંતુ ૧૧ એપ્રિલ પછી…

લોકોના વિજ્ઞાની – ડૉ. વિક્રમ સારાભાઇ

આ વર્ષે મે મહિનામાં શક્તિશાળી વાવાઝોડું ‘ફણી’ ઓરિસ્સા પર ત્રાટક્યું તેમાં આશરે ૭૦ મૃત્યુ થયાં અને તારાજી પણ થઇ. ૧૦ લાખથી વધુ લોકોને સ્થળાંતર કરી સુરક્ષિત જગ્યાએ લઇ જવાયાં. એમાં કેટલાય હશે જેમને સ્થળાંતરના કારણે જીવન મળ્યું હશે. આથી પહેલ…

સાયન્સ ફેર : ભવિષ્યની ટેકનોલોજી વિષેની ઘણી વાતો માત્ર ભ્રમણા છે

જ્વલંત નાયક આપણને બધાને વાત કરવી ગમે એવો જો કોઈ વિષય હોય તો એ છે ‘ભવિષ્ય’ની વાતો. દરેક માણસને જુદા જુદા કારણોસર પોતાનું, પોતાના કુટુંબનું, પોતાની કંપનીનું, દેશનું, સમાજનું અને આખી દુનિયાનું ભવિષ્ય જાણવાની તાલાવેલી રહેવાની જ! આની પાછળનું સાયકોલોજીકલ…

Science સમાચાર (૭૦)

Science સમાચારની શ્રેણીનો આ અંતિમ લેખ છે. વિજ્ઞાન વિશે બહુ ઓછું લખાય છે એટલે દર વખતે મોટા ભાગે તો વિજ્ઞાનનાં લબ્ધપ્રતિષ્ઠ સામયિકોમાં એકાદ મહિનાની અંદર જે કંઈ પ્રકાશિત થયું હોય અને આપણા જેવા સાદા લોકોને રસ પડે તે શોધીને આપવાનો…

વિજ્ઞાન જગત : પાણી બ્રહ્માંડનું અમૃત

– ડૉ. જે જે રાવલ પાણી બ્રહ્માંડનું  અમૃત જળદેવતા બ્રહ્માંડનું મુખ્ય અંગ પાણી દિવસે દિવસે મોંઘું થતું જાય છે સાભાર સ્વીકાર ‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટારમાં ૨૫-૧, ૧૦-૨ અન્દ ૨૪-૨-૨૦૧૯ના રોજ ત્રણ ભાગમાં આ લેખ…

ચંદ્ર પર મનુષ્યનાં પદાર્પણનાં પચાસ વર્ષ

દીપક ધોળકિયા આવતી કાલે દુનિયાના પહેલા માનવીએ ચંદ્રની ધરતી પર પગ મૂક્યો તેને પચાસ વર્ષ થાય છે. ૧૯૬૯ની ૨૦મી જુલાઈએ ઍપોલો-૧૧ના બે અવકાશયાત્રીઓ નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને ઍડવિન (બઝ) ઑલ્ડ્રીન ચંદ્ર પર ઊતર્યા.[1] ચંદ્રની ધરતી પર પગ મૂકતાં જ આર્મસ્ટ્રોંગે કહ્યું…

Science સમાચાર (૬૯)

દીપક ધોળકિયા (૧) આપણી આખી સૂર્યમાળાનો કોળિયો કરી જાય એવડું મોટું ‘ગાર્ગૅન્શુઆ’ બ્લૅક હોલ M-87 ગૅલેક્સીના કેન્દ્ર ભાગમાં વૈજ્ઞાનિકોએ એક જબ્બરદસ્ત બ્લૅક હોલ છે, જેની તસવીર દુનિયાએ સૌ પહેલી વાર આ વર્ષના ઍપ્રિલમાં જોઈ. વૈજ્ઞાનિકોએ એને ગાર્ગૅન્શુઆ (Gargantua) નામ આપ્યું…