Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

સાયન્સ ફેર : વેલેન્ટાઈન ડે પર આવા ‘ખોટાબોલા’ઓથી ચેતજો!

જ્વલંત નાયક બ્રેકિંગ ન્યૂઝ : પ્રેમમાં પડેલાઓની ખૂલી ચૂકી છે પોલ! વેલેન્ટાઈન ડે સે પહેલે પ્યારકે મામલેમેં બડા ખુલાસા! વાત એમ છે કે આજ સુધી જેટલા પણ પ્રેમી-પ્રેમિકાઓએ પોતાના પ્રિયપાત્રને એવું કીધું છે, કે “મારા દિલમાં માત્ર તારા જ વિચારો…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૨૧)…. ઉપસંહાર

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આ શ્રેણીમાં આપણે નરી આંખે જોઈ ન શકાય એવા સુક્ષ્માધિસુક્ષ્મ સજીવો વિશે પ્રાથમિક કક્ષાએ પરિચય કેળવવાનો ઉપક્રમ હાથ ઉપર લીધેલ હતો. આપણે જાણ્યું કે ખુબ જ વૈવિધ્યસભર ફાંટાઓમાં વહેંચાયેલી આ સૃષ્ટીના સભ્યોને મુખ્ય પાંચ પ્રકારોમાં વહેંચવામાં…

Science સમાચાર : ૫૮

દીપક ધોળકિયા (૧) એંજિનની અંદર ફરે તેવા માઇક્રો રોબોટ કોઈ પણ મશીનના અસંખ્ય ભાગ હોય છે. જેટ એંજિનમાં ૨૫,૦૦૦ નાનામોટા ભાગ હોય છે. કયો ભાગ બરાબર કામ નથી કરતો તે જાણવા માટે પણ આખું મશીન ખોલવું પડે. આમ એક મશીનના…

પરિસરનો પડકાર : ૧૯ : શ્વાન – કુળમાં આવતાં ભારતના પ્રાણીઓ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. મિત્રો, આજના આ લેખમાં આપણે ભારતના જંગલ અને ગામડાઓની આસપાસ સીમમાં જોવામાં આવતા કેટલાંક પ્રાણીઓ વિષે વાત કરશું. સામાન્યતઃ પાળતુ કૂતરાં (Domestic Dogs), જંગલી કૂતરાં (Wild Dogs), શિયાળ(Jackals), વરુ (Wolf) અને જેને ઘણાં લોકો લોંકડી (Fox) કહેતાં હોય…

સાયન્સ ફેર : સ્પેસ ટેકનોલોજી માટે આ વર્ષ રહેશે ઘટનાપ્રધાન

પ્રથમ ‘સ્પેસ ટેક્સી’ પણ આ જ વર્ષે ઉડાન ભરશે જ્વલંત નાયક છેલ્લા એક-દોઢ વર્ષ દરમિયાનના સમાચારો પર નજર ફેરવશો તો એક બાબત સ્પષ્ટ જણાશે. વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજીની બીજી કોઈ પણ શાખા-ઉપશાખા કરતાં વધારે ખબરો સ્પેસ એટલે કે અવકાશ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે બનેલી ઘટનાઓ…

Science સમાચાર : ૫૭

દીપક ધોળકિયા (૧) કિરયાતું ડેંગીના વાઇરસને મારી નાખે છે, ચિકનગુન્યાથી બચાવે છે તમિળનાડુમાં સિદ્ધ પદ્ધતિનાં ઓસડોના પ્રયોગ દ્વારા પરીક્ષણમાં જોવા મળ્યું છે કે કિરયાતું ડેંગી (ડેંગૂ કે ડેંગ્યૂ)ના વાઇરસને મારી નાખે છે અને ચિકનગુન્યા સામે અસરકારક રક્ષણ આપે છે. દિલ્હીના…

સાયન્સ ફેર :: શું ‘નવા વિશ્વ’ની માનવ સંસ્કૃતિ પરગ્રહના ‘ખાડાઓ’માં વિકસશે?

જ્વલંત નાયક એક જમાનામાં વિશ્વની મહાસત્તાઓ વચ્ચે પરમાણુ હથિયારો વિકસાવવા બાબતે હોડ લાગેલી, જે આજે ય થોડે ઘણે અંશે ચાલુ જ છે. જેની પાસે ન્યુક્લિયર પાવર વધુ, એ રાષ્ટ્ર વધુ શક્તિશાળી હોવાનું સાદું ગણિત સમજી શકાય એવું છે. પરંતુ આવનારા…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૨૦)…. બેક્ટેરીયા/જીવાણુ

– પીયૂષ મ. પંડ્યા આપણે જાણ્યું કે બેક્ટેરિયા જેવી સુક્ષ્મ અને તદ્દન પ્રાથમિક કક્ષાનું શારિરીક બંધારણ ધરાવતી હસ્તિઓમાં પણ લિંગી પ્રજનન જોવા મળે છે. વળી અચંબિત કરી દેનારી બાબત તો એ છે કે વિવિધ પ્રકારનાં બેક્ટેરિયા એને માટેની ત્રણ અલગ…

Science સમાચાર : ૫૬

દીપક ધોળકિયા (૧) ચીને ચંદ્ર પર છોડ ઉગાડ્યો! ચીનના ચેંગ’ઈ-૪ મિશનને ચંદ્ર પર છોડનો વિકાસ કરવામાં સફળતા મળી છે. ચીનનું ચેંગ’4૪ લૅંડર ચંદ્રની આ મહિનાની ત્રીજીએ અંધારી બાજુએ ઊતર્યું છે અને ૧૫મીએ એણે તસવીરો મોકલી છે. કપાસનાં બીજને અંકુર ફૂટ્યા…

સાયન્સ ફેર :: વીતેલા વર્ષ દરમિયાન વિજ્ઞાનક્ષેત્રની કેટલીક રસપ્રદ ઘટનાઓ

જ્વલંત નાયક વર્ષના ૩૬૫ દિવસો દરમિયાન વિજ્ઞાનની અનેક શાખાઓ-પ્રશાખાઓમાં એટલું બધું બની જાય છે કે એનું લિસ્ટ બનાવવવા માટે બીજા ૩૬૫ દિવસની જરૂર પડે! ખેર, અહીં ઇસ ૨૦૧૮ દરમિયાન વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે મળેલી અનેક સિદ્ધિઓ પૈકીની કેટલીક રેન્ડમલી સિલેક્ટેડ સિદ્ધીઓ વિષે,…