Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

સાયન્સ ફેર : ભવિષ્યની ટેકનોલોજી વિષેની ઘણી વાતો માત્ર ભ્રમણા છે

જ્વલંત નાયક આપણને બધાને વાત કરવી ગમે એવો જો કોઈ વિષય હોય તો એ છે ‘ભવિષ્ય’ની વાતો. દરેક માણસને જુદા જુદા કારણોસર પોતાનું, પોતાના કુટુંબનું, પોતાની કંપનીનું, દેશનું, સમાજનું અને આખી દુનિયાનું ભવિષ્ય જાણવાની તાલાવેલી રહેવાની જ! આની પાછળનું સાયકોલોજીકલ…

Science સમાચાર (૭૦)

Science સમાચારની શ્રેણીનો આ અંતિમ લેખ છે. વિજ્ઞાન વિશે બહુ ઓછું લખાય છે એટલે દર વખતે મોટા ભાગે તો વિજ્ઞાનનાં લબ્ધપ્રતિષ્ઠ સામયિકોમાં એકાદ મહિનાની અંદર જે કંઈ પ્રકાશિત થયું હોય અને આપણા જેવા સાદા લોકોને રસ પડે તે શોધીને આપવાનો…

વિજ્ઞાન જગત : પાણી બ્રહ્માંડનું અમૃત

– ડૉ. જે જે રાવલ પાણી બ્રહ્માંડનું  અમૃત જળદેવતા બ્રહ્માંડનું મુખ્ય અંગ પાણી દિવસે દિવસે મોંઘું થતું જાય છે સાભાર સ્વીકાર ‘જન્મભૂમિ પ્રવાસી’ની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં ડૉ. જે જે રાવલની નિયમિત કટારમાં ૨૫-૧, ૧૦-૨ અન્દ ૨૪-૨-૨૦૧૯ના રોજ ત્રણ ભાગમાં આ લેખ…

ચંદ્ર પર મનુષ્યનાં પદાર્પણનાં પચાસ વર્ષ

દીપક ધોળકિયા આવતી કાલે દુનિયાના પહેલા માનવીએ ચંદ્રની ધરતી પર પગ મૂક્યો તેને પચાસ વર્ષ થાય છે. ૧૯૬૯ની ૨૦મી જુલાઈએ ઍપોલો-૧૧ના બે અવકાશયાત્રીઓ નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને ઍડવિન (બઝ) ઑલ્ડ્રીન ચંદ્ર પર ઊતર્યા.[1] ચંદ્રની ધરતી પર પગ મૂકતાં જ આર્મસ્ટ્રોંગે કહ્યું…

Science સમાચાર (૬૯)

દીપક ધોળકિયા (૧) આપણી આખી સૂર્યમાળાનો કોળિયો કરી જાય એવડું મોટું ‘ગાર્ગૅન્શુઆ’ બ્લૅક હોલ M-87 ગૅલેક્સીના કેન્દ્ર ભાગમાં વૈજ્ઞાનિકોએ એક જબ્બરદસ્ત બ્લૅક હોલ છે, જેની તસવીર દુનિયાએ સૌ પહેલી વાર આ વર્ષના ઍપ્રિલમાં જોઈ. વૈજ્ઞાનિકોએ એને ગાર્ગૅન્શુઆ (Gargantua) નામ આપ્યું…

સાયન્સ ફેર : એક એવું મટિરિયલ જે સ્પેસ શટલને રક્ષણાત્મક આવરણ પૂરું પાડશે

જ્વલંત નાયક કોઈ પણ વાહનની સપાટી પરનું આવરણ કેટલું મહત્વનું છે એ સમજવા નીચેના બે કિસ્સાઓ મમળાવો. કિસ્સો એક : જે લોકો કારમાં મુસાફરી કરે છે, એમનો અનુભવ છે કે ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમીમાં તડકાના સીધા કિરણો વેઠતી ગાડીની બાહ્ય સપાટી…

Science સમાચાર (૬૮)

દીપક ધોળકિયા (૧) ૧૫મી જુલાઈએ ચંદ્રયાન-૨ સફર માટે તૈયાર! આ મહિનાની ૧૫મીએ શ્રીહરિકોટાથી રાતના સવા-બે વાગ્યે ઈસરો ચંદ્રયાન-૨ છોડશે.. એ ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ઊતરશે અને ત્યાં પાણીની શોધ કરશે. પાણી મળે કે ન મળે ભારત માટે છતી ફુલાવીને કહેવાની…

Science સમાચાર (૬૭)

દીપક ધોળકિયા (૧) આપણી આંખ ફર્યા કરે છે તો પણ આપણે સ્પષ્ટ, સુરેખ દૃશ્ય કેમ જોઈ શકીએ છીએ? પહેલાં તો અહીં જુઓ કે આપણી આંખ કેમ કામ કરે છે અહીં સ્લો મોશનમાં દેખાડેલું છે, આપણી આંખ તો આના કરતાં બહુ…

સાયન્સ ફેર : આગથી બચાવતી લેટેસ્ટ ટેકનોલોજિઓ

જ્વલંત નાયક મેનો દિવસ સુરત શહેર માટે ‘કાળો દિવસ’ કહેવાશે. એ દિવસે એક કોમર્શિયલ કોમ્પ્લેક્સમાં લાગેલી આગે અનેક ઘરના દીવડા ઓલવી નાખ્યા. દુનિયાના લગભગ તમામ શહેરોનાં ઇતિહાસમાં આવી ભયંકર આગ અને તારાજી-જાનહાનિના પ્રકરણો છે. અને નિષ્ણાંતો કહે છે કે દુર્ઘટનાઓ…

પરિસરનો પડકાર : ૨૩ : ગાંડો બાવળ

ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પ્રિય દોસ્તો, છેલ્લા બાવીસ હપ્તાથી વેબગુર્જરી પર ચાલી રહેલી પર્યાવરણ વિષયક આ શૃંખલામાં આજસુધીમાં આપણે પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન શું છે તેની પાયાની વિગતો જાણી અને ત્યારબાદ તેના વિવિધ ઘટકોથી માહિતગાર થયાં. સાંપ્રત સમયમાં કેવાં કારણોસર પર્યાવરણની સંભાળ રાખવાનું જરૂરી…