Category: વિજ્ઞાન અને ગણિત

સાયન્સ ફેર : ‘સિમોન’ : ધી ફ્લાઈંગ બ્રેઈન

જ્વલંત નાયક ભાગ્યે જ કોઈ ટેકનોસેવી માનવી એલન મસ્કના નામથી અજાણ હશે. ટેસ્લા ઇન્કોર્પોરેશન નામની ટેકનો જાયન્ટ કમ્પનીમાં કો-ફાઉન્ડર, સીઈઓ અને પ્રોડક્ટ આર્કિટેક્ટની ત્રિવિધ જવાબદારી નિભાવી રહેલા એલન મસ્ક એક જીનીયસ વ્યક્તિત્વ છે. માત્ર ૧૨ વર્ષની ઉંમરે પોતાની મેળે કમ્પ્યુટર…

સુક્ષ્મ જીવોની સૃષ્ટિ (૧૬)…. બેક્ટેરીયા/જીવાણુઓ:

– પીયૂષ મ. પંડ્યા અગાઉની કડીમાં આપણે બેક્ટેરિયાની કેટલીક વિશિષ્ટ ખાસિયતો જાણી. આજે એ જ દિશામાં આગળ વધીએ. અહીં આપણે બેક્ટેરિયાની બે ખાસિયતો, શ્વસન અને પ્રજનન વિશે વિગતે વાત કરીએ. પહેલાં કેટલાંક બેક્ટેરિયાના શ્વસન બાબતે થોડું જાણીએ. પૃથ્વી ઉપર જીવનની…

વિશ્વના રહસ્યો : ૯ : આકાશગંગાઓ કેવી રીતે બની હશે?

ડૉ. પંકજ જોશી સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. પંકજ જોશીની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં શરૂ થયેલી શ્રેણી ‘વિશ્વનાં મહારહસ્યો’નો ૧૧-૦૩-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ  મણકો સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

Science સમાચાર (૪૪)

દીપક ધોળકિયા (૧) આપણું મેઘાલય, આપણો “મેઘાલયન યુગ” ૧૧,૭૦૦ વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલા આધુનિક ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય યુગ હૉલોસીનના બે ભાગ મનાતા હતા પણ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધકોની એક ટીમે એનો ત્રીજો આખા હૉલોસીન યુગને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી નાખ્યો છે અને એને આપણા…

Science સમાચાર (૪૩)

દીપક ધોળકિયા હળદર કૅન્સરને રોકવામાં મદદ રૂપ હળદરમાં એક પ્રાકૃતિક એન્ઝાઇમ છે જે પરમાણુ સ્તરે બીજા એક એન્ઝાઇમ (DYRK2) સાથે જોડાય છે. આની અસર એ થાય છે કે કોશોનો ફેલાવો અટકે છે. આમ કૅન્સરના કોશો પણ ફેલાતા અટકે છે! કેલિફૉર્નિયા…

પરિસરનો પડકાર ૧૩ : કચ્છ કોઈને કેમ ભુલાશે!

– ચંદ્રશેખર પંડ્યા. પરિસ્થિતિ વિજ્ઞાન અને પર્યાવરણ ઉપરાંત સાહિત્યમાં મને ખાસ રૂચી રહી છે. સન ૧૯૯૨-૯૩ દરમ્યાન સરકારી નોકરીના ભાગ રૂપે મારી બદલી ભુજ – કચ્છમાં ઘણા ટૂંકા સમય પુરતી થઇ હતી. કચ્છ જીલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સીની કચેરીમાં મારી નિમણુંક…

સાયન્સ ફેર : જોઈએ છે : મંગળ ઉપર જનારા રોવર માટે ‘હાઉસ કીપિંગ’ સ્ટાફ!

જ્વલંત નાયક નાસાનું ‘અપોર્ચ્યુનિટી રોવર’ પોતાના જીવનકાળ દરમિયાનની સૌથી મોટી મુસીબતનો સામનો કરી રહ્યું છે. મંગળ ગ્રહ પર ઉમડેલી ધૂળની ડમરીના તોફાને કાળો કેર વર્તાવ્યો છે. ધૂળની ડમરીઓ એટલે ઉંચે સુધી ચડી છે કે મંગળ ગ્રહ પર આવેલા સૌથી ઊંચા…

વિજ્ઞાન જગત : મંગળ ફરીથી તેનું ભવ્ય દર્શન કરાવવા આવી રહ્યો છે

– ડૉ. જે. જે.રાવલ સાભાર સૌજન્ય: ડૉ. જે. જે. રાવલની જન્મભૂમિ પ્રવાસીની ‘મધુવન’ પૂર્તિમાં નિયમિતપણે પ્રકાશિત થતી શ્રેણી ‘વિજ્ઞાન જગત’માં ૨૨-૦૭-૨૦૧૮ના રોજ પ્રકાશિત થયેલ લેખ સંપાદકીય નોંધઃ ઉપરની ઈમેજ પર ક્લિક કરવાથી હજૂ મોટી સાઈઝમાં આ ઈમેજ વાંચી શકાશે

Science સમાચાર (૪૨)

દીપક ધોળકિયા (૧) હવે ૧.૫૦થી ૨૦ ગરમી વધશે તો સમુદ્ર પણ બે ફુટ ઊંચે ચડશે. યુનાઇટેડ કિંગડમના નૅશનલ ઑશનિક સેંટરના વૈજ્ઞાનિકોએ કહ્યું છે કે વાતાવરણમાંથી ૨૦ ગરમી ઓછી કરવાનો રાષ્ટ્રસંઘનો પ્રસ્તાવ ગંભીરતાથી અમલમાં નહીં મુકાય તો દુનિયાની ગરમી ૧.૫૦થી ૨૦…

સાયન્સ ફેર : ‘ક્રિસ્પર’ : એક એવી શોધ જે આનુવંશિક રોગોથી મુક્તિ અપાવશે!

જ્વલંત નાયક “જો ચુનીયા નીચુ જો.” આ વાક્યની ખાસિયત શું છે, કહી શકો? થોડી મગજમારી કરશો તો સમજાશે કે આ વાક્ય ડાબેથી જમણે વાંચો કે જમણેથી ડાબે વાંચો… બન્ને વખતે એનો અર્થ એક જ થાય છે! આ પ્રકારના વાક્યો કે…