Category: ફિલ્મ સંગીતની સફર

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૫ – પુરુષ સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન :: [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ   ગત અંકમાં આપણે પુરુષ સૉલો ગીત અને તેનાં યુગલ કે કોરસ ગીતનાં એ જ ફિલ્મમાં પ્રયોજાયેલાં બીજાં સ્વરૂપનાં ૧૯૪૧થી ૧૯૫૭ સુધીનાં ગીતો સાંભળ્યાં આજે આ સફરને આગળ ધપાવીશું કદમ બઢાયે જા તૂ ન…

ફિલ્મીગીતો : સાઈકલ પર

– નિરંજન મહેતા હિન્દી ફિલ્મીમાં ગીતો માટે અવનવા વાહનોનો ઉપયોગ થાય છે જેમાંનું એક વાહન છે સાઈકલ. ૬૦ વર્ષ પર આવેલ ફિલ્મ ‘એક હી રાસ્તા’માં સહકુટુંબ સાઈકલ સવારી માણતા જે ગીત ગવાય છે તે છે: सावले सलोने आये दिन बहार…

ફિલ્મી હાલરડાં – પુરૂષ સ્વરમાં

નિરંજન મહેતા માની મમતાની મમતા અને લાગણીને દર્શાવતું એક રૂપ એટલે હાલરડાં. નાના બાળકને સુવડાવવા સદીઓથી આ ગવાય છે. હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ કઈ કેટલાય હાલરડાં મૂકાયા છે અને તે બધા પ્રચલિત અને કર્ણપ્રિય બની ગયા છે જેમાના મોટાભાગના હાલરડાં સ્ત્રી…

સચિન દેવ બર્મન અને તલત મહમૂદ

સંકલન અને રજૂઆતઃ અશોક વૈષ્ણવ ૧૯૫૧ પહેલાંની ફિલ્મોમાં એસ ડી બર્મન જૂદા કલાકારો માટે જૂદા જૂદા ગાયકોનો પ્રયોગ કરતા જોવા મળે છે. જેમ કે ૧૯૪૭ ની ‘દિલકી રાની’ અને ૧૯૫૦ની ‘પ્યાર’ માં રાજ કપૂર માટે કિશોર કુમાર, ૧૯૪૮ની ‘વિદ્યા’ અને…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૨): કોઈ ઉમ્મીદ બર નહી આતી

નીતિન વ્યાસ ગાલિબની એક બહુ જ સુપ્રસિધ્ધ ગઝલ: ” કોઈ ઉમ્મીદ બર નહીં આતી” આ ગઝલમાં નવેક જેટલા શેરો છે, મોટાભાગના સંગીતકારો અને ગાયકો ચાર થી છ પોતાની ગાયકીમાં શામિલ કરે છે, અહીં એ શેરો નું રસ દર્શન: कोई उम्मीद…

ઢબુકતો ઢોલ અને થિરકતું તન

– ભગવાન થાવરાણી કહે છે, સૃષ્ટિ-સમગ્રનાં બધા જ તત્ત્વો એક અદ્રશ્ય તાંતણે બંધાયેલા છે. એ સત્યને તાર્કિક અને વૈજ્ઞાનિક બન્ને રીતે સમજાવી શકાય છે. બધા મનુષ્યોનું પણ એવું જ છે. દરેક મનુષ્ય બીજા મનુષ્યનો એક યા બીજી રીતે પૂર્વજ, અનૂજ…

વી બલસારાઃ સુનાયે હાલ-એ-દિલ ક્યા હમ હમારા

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ‘૭૦ના દાયકામાં મારે જ્યારે મારાં વ્યાવસાયિક કામે મુંબઈ જવાનું થાય ત્યારે કાલાઘોડા પર રિધમ હાઉસની ઊડતી મુલાકાત લેવાનું બહાનું હું શોધી જ લેતો. એવી એક સરસરી મુલાકાત વખતે મેં મન્ના ડેનાં ગૈર ફિલ્મી હિંદી ગીતોની…

ફિલ્મીગીતોમાં ‘સાજન’

નિરંજન મહેતા સાજન એટલે પ્રિયતમ. તેની તરફની પોતાની લાગણીને વ્યક્ત કરતા પ્રેમિકાના પ્રેમભર્યા તેમ જ ક્યાંક વિરહભર્યા અનેક ફિલ્મીગીતોમાંથી કેટલાકનો આસ્વાદ આ લેખમાં લેશું. અ ગીતોમાં ક્યાંક સજના શબ્દનો ઉલ્લેખ છે તો ક્યાંક સાજન શબ્દનો. અવિસ્મરણીય ૧૯૫૭ની ફિલ્મ ‘પ્યાસા’નું આ…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૫ – પુરુષ સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન :: [૧]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ ‘એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ’ શ્રેણીમાં આપણે પુરુષ સૉલો ગીતનું બીજું વર્ઝન હોય તેવાં અને એ જ રીતે સ્ત્રી સૉલો ગીતનું બીજું વર્ઝન હોય એવાં ગીતો સાંભળ્યાં. ગીતની સીચ્યુએશન મુજબ બન્ને વર્ઝનની રજૂઆતમાં કરાતા ફેરફારોની…