Category: ફિલ્મ સંગીતની સફર

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું [૧૦]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ અમુક સમયે લગભગ સરખી સિચ્યુએશન પર બનતાં ગીતો, અમુક શબ્દપ્રયોગોનું બહુ પ્રચલિત હોવું કે અમુકતમુક ગીતોની લોકચાહના અમુકતમુક શબ્દપ્રયોગોના સમુહને કારણે હોવાની માન્યતા જેવાં કંઈ કેટલાં કારણો મુખડાની સામ્યતામાં કારણભૂત હોઈ શકે છે. પરંતુ આ…

અભિનેત્રીઓ અને પિતા-પુત્રની જોડી (૧)

નિરંજન મહેતા ફિલ્મ જગતમાં વિવિધતાઓનો ખજાનો છે. ગીતકાર, સંગીતકાર, ગીતો ઈત્યાદિ ઉપર તો અનેક લેખો લખાયા છે પરંતુ આ લેખ એક અન્ય વિષય પર છે અને તે છે કેટલીક અભિનેત્રીઓએ કરેલ કોઈ એક કે અનેક પિતા-પુત્રની જોડી સાથે એક કે…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૯ – "જોતાં રે જોતાં રે અમને જડિયાં રે સાચા સાગરનાં મોતી"

નીતિન વ્યાસ આ મણકામાં માણીએ સંત શિરોમણિ દેવીદાસજીનું પ્રિય ભજન,”જોતાં રે જોતાં રે અમને જડિયાં રે સાચા સાગરનાં મોતી” કેવી રીતે દેવો રબારી બન્યો દેવીદાસ… તેઓ ગાયો ચરાવતા હતા. એક દિવસ તેઓને બિલખાથી દયાળ ગામ જવાનું હતું. આ ગામમાં બ્રાહ્મણ…

ફિલ્મીગીતો અને શીર્ષક – ૧૩

નિરંજન મહેતા આ લેખમાં Sથી શરૂ થતાં ફિલ્મી શીર્ષકો જે અગાઉ આવી ગયેલા ગીતોના શબ્દો પર આધારિત છે તેનો ઉલ્લેખ છે. સૌ પ્રથમ જે ફિલ્મના ગીતનો ઉલ્લેખ છે તે છે ૧૯૪૪ની ફિલ્મ ‘જવારભાટા’,નું. सांज की बेला पंछी अकेला नैनन में…

એસ ડી બર્મન અને સ્ત્રી પાર્શ્વગાયકો – શમશાદ બેગમ : ૧૯૪૬-૧૯૫૦

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મનની સમગ્ર કારકીર્દી દરમ્યાન તેમણે સંગીતબધ્ધ કરેલ હિંદી ફિલ્મી ગીતોમાંનાં લગભગ ૪૫૦થી ૫૦૦ (૭૦%) ગીતોમાં સ્ત્રી પાર્શ્વગાયકોના સૉલો, યુગલ કે અન્ય પ્રકારે સ્વર સાંભળવા મળે છે. તેમણે લતા મંગેશકર, આશા ભોસલે અને ગીતા…

ફિલ્મીગીતો અને વાજિંત્રો

નિરંજન મહેતા ફિલ્મીગીતો વાજિંત્રો વગર અધૂરા છે તે તો આપણે જાણીએ છીએ પણ કેટલાક ગીતો તો વાજિંત્રોને અનુલક્ષીને રચાયા છે તેની નોંધ અહીં લઉં છું. ૧૯૪૩મા આવેલી ફિલ્મ ‘રામરાજ્ય’માં વીણાના સંદર્ભમાં એક ગીત છે कछु बोल बोल बोलवीणा मधुर मधुर…

શૈલેન્દ્રનાં સલીલ ચૌધરીએ સંગીતબધ્ધ કરેલાં હિંદી ફિલ્મ ગીતો (૧)

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સલીલ ચૌધરી (૧૦ નવેમ્બર, ૧૯૨૨ – ૫ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૯૫) એ બીનપરંપરાગત સંગીત રચના સર્જનની શૈલીના સંગીતકાર તરીકે વધારે જાણીતા છે. તેમણે આસામી અને બંગાળી લોકધુન સાથેનો નાભી સંપર્ક જાળવીને, બાખ, બીથોવન, મોઝાર્ત જેવા સંગીતકારોની રચનાઓ…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું : [૯]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ વર્તમાનમાં ફિલ્મ જગતને લગતું કંઈક વાંચવા મળે અને તેમાંથી આપણી આ શ્રેણી માટેનું એકાદ ગીત મળી જ રહે એ ઘટનાક્રમ આજના અંક માટે પણ બરકરાર છે. ‘ગુજરાત સમાચાર’માં શ્રી અજિત પોપટની અઠવાડીક કોલમ ‘સિને મેજિક’ના…

તહેવારોને લગતાં ફિલ્મીગીતો (૬) – દિવાળી

નિરંજન મહેતા રાહ જોવાય છે દીપોના તહેવાર દિવાળીની. આ તહેવાર તો સાલોથી ફિલ્મ જગત પણ મનાવે છે અને તેથી હિંદી ફિલ્મોમાં તેને લગતાં ગીતો હોવાના. લગભગ ૭૫ વર્ષ પર આવેલી ૧૯૪૪ની ફિલ્મ ‘રતન’માં દિવાળીને લાગતું ગીત જોવા મળે છે. आई…

સચિન દેવ બર્મન અને એસ ડી બર્મન : ગૈર ફિલ્મી હિંદી ગીતો [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મનનાં સંગીતની વાત કરતાં કરતાં આપણે ભલે તેમનાં અર્ધાંગિની મીરાં બર્મનની વાત ન કરીએ, પણ તેમનાં ગૈર ફિલ્મી ગીતોની વાત કરતાં હોઈએ અને મીરાં બર્મનનો ઉલ્લેખ ન કરીએ માત્ર આપણી વાત જ…