Category: ફિલ્મ સંગીતની સફર

પિયાનો પર ફિલ્મીગીતો

નિરંજન મહેતા ગીતો સાથે વાદ્યની સંગત એટલે તે ગીતની રંગત ઓર વધે. જેવા વાદ્યો અને જેવો તાલમેલ એવી તેની રંગત. ફિલ્મીગીતોમાં ઓરકેસ્ટ્રાનું એટલે જ મહત્વ રહ્યું છે. રચનાકાર જુદા જુદા સાજોનો ઉપયોગ કરીને તેના સૂર અને તાલમાં જે રચના કરે…

સચિન દેવ બર્મન અને મૂકેશ

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મને રચેલાં મૂકેશનાં ગીતો, આ બન્ને કળાકારોનાં કુલ ગીતોની સરખામાણીમાં સંખ્યાની દૃષ્ટિએ સાવ ન નગણ્ય કહી શકાય એટલાં જ છે, અને માટે જ તે મહત્ત્વનાં બની રહે છે. કારણો કંઈ પણ હોય, પરિણામો…

ફિલ્મીગીતો – इंतज़ार

– નિરંજન મહેતા ઇંતજાર એટલે કોઈની રાહ જોવી. આપણી ફિલ્મોમાં મોટે ભાગે નાયિકાને ભાગે આ કાર્ય આવે છે અને ત્યારે તેની તડપને શબ્દોનું રૂપ અને સંગીતનાં વાઘા પહેરાવાય છે. જેટલું આ ગીત દર્દનાક તેટલી તેની અસર સાંભળનાર પર અને તેનો…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક: (૩૩): રંગી સારી ગુલાબી ચુનરિયાં રે

નીતિન વ્યાસ એક પારંપારિક રચના: ઠુમરી રાગ પહાડી -દાદરા रंगी सारी गुलाबी चुनरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे जाओ जी जाओ, करो ना बतियाँ ऐ जी बाली है मोरी उमरिया रे मोहे मारे नजरिया सांवरिया रे रंगी सारी गुलाबी…

સજનવા, દુલ્હનિયા અને તીસરી કસમ:: ૧

– ભગવાન થાવરાણી મહાભારત , રામાયણ અને અન્ય ધાર્મિક – પૌરાણિક ગાથાઓને બાદ કરતાં હિંદી ફિલ્મોમાં મહાન અને વિશુદ્ધ સાહિત્યિક કૃતિઓ પરથી ફિલ્મો સર્જવાનું ચલણ લગભગ નહિવત્ છે, વિશેષ કરીને જે વિપુલ માત્રામાં ફિલ્મો બને છે એને લક્ષમાં લેતાં. હા,…

સંગીતકાર સાથેની પહેલી ફિલ્મનું મોહમ્મદ રફીનું સૉલો ગીત – ૧૯૪૯

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ ૨૦૧૬ના ડીસેમ્બર મહિનાથી આપણે મોહમ્મદ રફીના જન્મદીવસ અને મૃત્યુતિથિની યાદમાં તેમણે જૂદા જૂદા સંગીતકારો સાથે સૌથી પહેલ વહેલાં સૉલો ગીતોની શ્રેણી શરૂ કરી છે. ૧૯૪૪થી ૧૯૪૮નાં પાંચ વર્ષના તેમના કારકીર્દીના સૌપ્રથમ સમયખંડમાં રેકર્ડ થયેલાં આ…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૫ – પુરુષ સૉલો ગીતનું યુગલ કે કોરસ વર્ઝન :: [૨]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ   ગત અંકમાં આપણે પુરુષ સૉલો ગીત અને તેનાં યુગલ કે કોરસ ગીતનાં એ જ ફિલ્મમાં પ્રયોજાયેલાં બીજાં સ્વરૂપનાં ૧૯૪૧થી ૧૯૫૭ સુધીનાં ગીતો સાંભળ્યાં આજે આ સફરને આગળ ધપાવીશું કદમ બઢાયે જા તૂ ન…

ફિલ્મીગીતો : સાઈકલ પર

– નિરંજન મહેતા હિન્દી ફિલ્મીમાં ગીતો માટે અવનવા વાહનોનો ઉપયોગ થાય છે જેમાંનું એક વાહન છે સાઈકલ. ૬૦ વર્ષ પર આવેલ ફિલ્મ ‘એક હી રાસ્તા’માં સહકુટુંબ સાઈકલ સવારી માણતા જે ગીત ગવાય છે તે છે: सावले सलोने आये दिन बहार…

ફિલ્મી હાલરડાં – પુરૂષ સ્વરમાં

નિરંજન મહેતા માની મમતાની મમતા અને લાગણીને દર્શાવતું એક રૂપ એટલે હાલરડાં. નાના બાળકને સુવડાવવા સદીઓથી આ ગવાય છે. હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ કઈ કેટલાય હાલરડાં મૂકાયા છે અને તે બધા પ્રચલિત અને કર્ણપ્રિય બની ગયા છે જેમાના મોટાભાગના હાલરડાં સ્ત્રી…

સચિન દેવ બર્મન અને તલત મહમૂદ

સંકલન અને રજૂઆતઃ અશોક વૈષ્ણવ ૧૯૫૧ પહેલાંની ફિલ્મોમાં એસ ડી બર્મન જૂદા કલાકારો માટે જૂદા જૂદા ગાયકોનો પ્રયોગ કરતા જોવા મળે છે. જેમ કે ૧૯૪૭ ની ‘દિલકી રાની’ અને ૧૯૫૦ની ‘પ્યાર’ માં રાજ કપૂર માટે કિશોર કુમાર, ૧૯૪૮ની ‘વિદ્યા’ અને…