Category: ફિલ્મ સંગીતની સફર

બંદિશ એક, રૂપ અનેક – ૪૮ – “મોરા સૈયાં મોસે બોલે ના”

– નીતિન વ્યાસ                  ઠુમરી: “મોરા સૈયાં મોસે બોલે ના” सावन बीतो जाये पिहरवामन मेरा घबरायेऐसो गए परदेस पिया तुमचैन हमें नहीं आयेमोरा सैयां मोसे बोले ना मैं लाख जतन कर हारीमोरा सैयां मोसे बोले ना….. तू जो नहीं तो…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૧૨)

નિરંજન મહેતા આ લેખમાં હવે R અક્ષ્રરથી શરૂ થતી ફિલ્મોનાં શીર્ષક, કે જે અગાઉ આવી ગયેલ કોઈ ફિલ્મગીત પર આધારિત છે તેની રજૂઆત છે. ૧૯૫૩મા આવેલી ફિલ્મ ‘આહ’માં ગીત છે राजा की आयेगी बारात, रंगीली होगी रात मगन मै नाचूंगी…

શૈલેન્દ્રનાં ગીતોની શકર(જયકિશન)ની સંગીત રચનાઓ : ૧૯૪૯-૧૯૫૩

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ આપણે વિસરાતી યાદો.. સદા યાદ રહેતાં ગીતોની આ લેખશ્રેણીંમાં શૈલેન્દ્ર રચિત શંકર જયકિશન સિવાયના સંગીતકારોનાં ગીતોની લેખમાળા દર વર્ષે કરી રહ્યાં છીએ. એવી જ લેખમાળા આપણે હસરત જયપુરીની પણ કરી રહ્યાં છીએ. હસરત જયપુરીની…

તહેવારોને લગતાં ફિલ્મીગીતો (૫) – નવરાત્રિ

નિરંજન મહેતા ગણપતિ વિસર્જનની કળ હજી વળી નથી ત્યાં તો રાસની રમઝટનો સમય આવી ગયો – જી હાં, નવરાત્રિ. જો કે ગરબા સ્ટાઈલમાં ઘણા ગીતો છે પણ તે નવરાત્રિનાં સંદર્ભમાં નથી. જે થોડાક મળ્યા છે તેની વિગતો આ સાથે આપી…

એક ગીતનાં અનેક સ્વરૂપ – ૯ – સરખા મુખડા, ફિલ્મો જૂદી, અંતરા અને બીજું ઘણું જૂદું [૮]

સંકલન અને રજૂઆત: અશોક વૈષ્ણવ અનાયાસ મળી આવતાં ગીતોને કારણે અલગ અલગ ફિલ્મોમાં જૂદાં જૂદાં સ્વરૂપે રજૂ થયેલાં વર્ઝન ગીતોની શૃંખલા રસભરી બનતી જતી આવી છે. આ અંકમાં પણ કોઈ એક ગીત યાદ આવી જવાનું કારણ સંઆંતરે ચાલી રહેલી અન્ય…

સચિન દેવ બર્મન અને એસ ડી બર્મન : ગૈર ફિલ્મી ગીતો [૧]

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ સચિન દેવ બર્મન જેટલા આગવા સંગીતકાર હતા તેટલા જ આગવા ગાયક પણ હતા એ વાતનો પરિચય તેમણે ગાયેલાં હિંદી ફિલ્મનાં ગીતોથી અપણે કરી ચૂક્યાં છીએ. ૧૯૨૬થી સંગીતની તેમને પધ્ધતિસરની તાલીમ મળી તે પહેલાં પણ…

એક બંદિશ, અનેક રૂપ – ૪૭ – "તેરી કટીલી નિગાહો ને મારા"

– નીતિન વ્યાસ પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ સહિત અનેક પ્રતિષ્ઠિત સન્માન અને પુરસ્કારથી સન્માનિત ડો. રાહી માસૂમ રાઝાની લખેલી એક નજાકતભરી રચના જે બનારસી થાટની ઠુમરી (દાદરા)રૂપે ખુબ લોકપ્રિય થઇ. તેના શબ્દો છે: तेरी कटीली निगाहों ने मारानिगाहों ने मारा मारा अदाओं…

ફિલ્મીગીતો સાથે સંકળાયેલ ફિલ્મના શીર્ષક (૧૧)

નિરંજન મહેતા આ લેખમાં હવે P અક્ષ્રરથી શરૂ થતી ફિલ્મોનાં શીર્ષક, કે જે અગાઉ આવી ગયેલ કોઈ ફિલ્મગીત પર આધારિત છે તેની રજૂઆત છે. સૌ પ્રથમ યાદ આવે છે ૧૯૫૭ની ફિલ્મ ‘નાગમણી’. જેમાં પ્રદીપજીના દર્દભર્યા કંઠે ગવાયેલું પ્રસિદ્ધ ગીત છે.…

હસરત જયપુરી રચિત (શંકર)જયકિશનનાં વિસારે પડેલાં ગીતો : ૧૯૫૫-૧૯૫૭

સંકલન અને રજૂઆત : અશોક વૈષ્ણવ જ્યાં સુધી શંકર જયકિશન અને હસરત-શૈલેન્દ્રનું સર્જક ચતુર્વૃંદ નદવાયું નહીં ત્યાં સુધી શંકર જયકિશને અન્ય કોઇ ગીતકારનાં ગીતોને (મોટા ભાગે) બે અપવાદ સિવાય સંગીતબધ્ધ નથી કર્યાં.પહેલો અપવાદ હતો શંકર જયકિશનની પહેલી જ ફિલ્મ ‘બરસાત…

ફિલ્મીગીતો અને ઘોડાગાડી

નિરંજન મહેતા ફિલ્મીગીતોમાં જે વાહનોનો ઉપયોગ થાય છે તેમાં ઘોડાગાડીમાં ગવાતા ગીતો પણ સામેલ છે. ઘોડાની ચાલ પર તાલ પરનાં ગીતો એ હિંદી ફિલ્મોનાં ગીતોમાં એક બહુ લોકપ્રિય પ્રકાર રહ્યો છે. એક હિસાબ મુજબ , આ પ્રકારનાં ગીતોની અત્યાર સુધીની…