Category: પરિચયો

આપણો કલાત્મક વારસો-આપણી સંસ્કૃતિ : ઉત્કૃષ્ટ સ્થાપત્યનો નમૂનો રાણકપુર તીર્થ

આલેખન – રાજુલ કૌશિક ઝીણી ઝીણી કોતરણીથી લગભગ ૪૦ ફૂટ ઊંચા સ્તંભો, વચ્ચે વચ્ચે મોતીઓની માળાઓની જેમ લટકતાં સુંદર તોરણો, ગુંબજમાં જડેલ પૂતળીઓ અને સુંદર કોતરણીયુક્ત લોલકથી શોભિતગુંબજ દર્શકોને મુગ્ધ કરી દે છે. ભારતની ભૂમિ તીર્થો અને મંદિરોની ભૂમિ ગણાય…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : વો છોડ ચલે હૈ મહેફિલ કો, યાદ આયે કભી યું બુલા લેના..

-રજનીકુમાર પંડ્યા સાઠ-બાસઠ વર્ષની આ લેખન કારકિર્દીના લાંબા ગાળા દરમ્યાન વાચકોના સારા-નરસા અનેક કાગળો આવ્યા હોય, એમાં કોઇ ફુલાવા જેવું નથી. લેખના શબ્દો ઘરના કાગળ કે કમ્પ્યુટરમાં પૂરાઇ રહ્યા હોય ત્યાં સુધી લેખકના, પણ એક વાર શ્રાવ્ય કે દૃશ્ય માધ્યમની…

વીરેશ્વર તથા પોળોનાં મંદિરોના દર્શને

પ્રવીણ શાહ પાંચસોથી હજાર વર્ષ પહેલાંના સમયગાળામાં ગુજરાતના વિજયનગર ગામની નજીક પોળો નામની નગરી વસેલી હતી. અહીં વહેતી હરણાવ નદીના કિનારે એક વાર દાનવીર ભામાશા પસાર થતા હતા ત્યારે અહીંનું સુંદર વાતાવરણ જોઈને ખુશ થઇ ગયા અને અહીં એક જૈન…

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૮) જગો જિરાફ અને ભરત હાંકણહારો

જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના આનંદદાયી અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે જોડાયેલાં પાત્રોનું નિરૂપણ કરવાનો ઉપક્રમ છે. અમુક કિસ્સામાં પાત્રોનાં અને સ્થળનાં નામ ચોક્કસ કારણોસર બદલેલાં…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૦ : વોહ મુહાજીર બન કે રહે ગયે ઔર હમ મુહાજીર કી ઔલાદ બન કે રહે ગયે

પૂર્વી મોદી મલકાણ જ્યારે સાંજ પોતાનું અપ્રીતમ સૌંદર્ય પાથરી રહી હતી ત્યારે હરપ્પા સ્ટેશન પાસે આવેલ ઉર્વરતા દેવીનું મંદિર શોધવા અમારું ગ્રૂપ ગયું. ને હું કાર પાસે રહી મારી આસપાસ રહેલ હરપ્પાના લોકલ જીવનને મારા કેમેરામાં કેદ કરવા લાગી. તે…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ગાંધીજી અને ગિજુભાઈ વ્યાસ: એક બે વાતો એમના સંદર્ભની

-રજનીકુમાર પંડ્યા ભલે ખુદ ગાંધીજી સાથેના સંસ્મરણો ના હોય, પણ ગાંધીજી સાથે સંકળાયેલાં સંસ્મરણો જરા તાજાં કરી લઉં. ઉમર વર્ષ નવ. સાંજના લગભગ છનો સમય. અને જેતપુરની મુખ્ય બજાર. અંજુમને ઈસ્લામ સ્કૂલ પાસે રંગ અને હાર્ડવેરની ‘શિરીષચંદ્ર એન્ડ કંપની’ની ડેલાબધ્ધ…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૧૯ : “પ્રેતોનો ટીલો”

પૂર્વી મોદી મલકાણ હરપ્પાનો અર્થ થાય છે “પ્રેતોનો ટીલો” આ સાઇટ ખરેખર અમને પ્રેતોના ટીલા જેવી જ લાગી. સૂમસાન…..નિઃસ્તબ્ધ સૂમસાન….કારણ કે આ સ્થળથી ગામ દૂર છે પણ આ સ્થળની આસપાસ અમને ઘઉંનાં ઘણાં ખેતરો જોવા મળ્યાં. કદાચ ઘઉં એ આ…

આપણો કલાત્મક વારસો-આપણી સંસ્કૃતિ : “રાણીની વાવ”

આલેખન – રાજુલ કૌશિક તસવીરો – કલ્યાણ શાહ ભારત સદીઓ જુની સંસ્કૃતિ,સ્થાપત્ય,કલાકૃતિનો વારસો લઇને આજે પણ દેશ-પરદેશના લોકોમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. ગુજરાતને પોતાની આગવી અસ્મિતા-આગવું ગૌરવ અને કલા વારસો છે. આજે એક એવા જ ઉત્તમ કલાવારસાની વાત કરવી…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : અવિનાશ વ્યાસનો આરંભ શું ફિલ્મ ‘ગુણસુંદરી’થી ?

રજનીકુમાર પંડ્યા ૧૯૮૨ની સાલનું એક દૃશ્ય. અમદાવાદના ઘરડાઘરમાં એક ત્યાંસી વર્ષનો વયોવૃદ્ધ પુરુષ પલંગની ઈસ ઉપર બે હાથ ટેકવીને ઊંધી ડોકે રેડિયો સાંભળે. પ્રોગ્રામનું પૂરું થવું અને મારું ત્યાં પહોંચવું. દેડકાની ડોકી મરડતા હોય એમ રેડિયોની ચાંપ મરડીને મને કહે…

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : (૭) એ.વી.સ્કૂલ અને લોખંડી

જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના આનંદદાયી અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે જોડાયેલાં પાત્રોનું નિરૂપણ કરવાનો ઉપક્રમ છે. અમુક કિસ્સામાં પાત્રોનાં અને સ્થળનાં નામ ચોક્કસ કારણોસર બદલેલાં…