Category: પરિચયો

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૧૫ : ખેવરા સોલ્ટ માઇન

પૂર્વી મોદી મલકાણ ઇતિહાસ ક્યાંથી શરૂ થયો તે ઘણીવાર જરૂરી નથી હોતું, બસ આપણે તે ઇતિહાસનાં પાનાં પર ચાલીને થોડીવાર માટે તે ઇતિહાસ નો ભાગ બની જઈએ એ જરૂરી હોય છે. શેરશાહ સૂરિનાં સમયમાં થોડીવાર ચાલીને અમે એનાથી યે વધુ…

લ્યો. આ ચીંધી આંગળી : એક કલ્પનારંગી સત્યકથા – મેરા બચ્ચા…(૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા મજાકમાં કહેવાતું પણ મજાકની પાછળ કાંઇક સચ્ચાઇ હતી.1940ના એ દાયકાની સચ્ચાઇ એ હતી કે ડૉ. મિસ બોન્ડ ભારતીય નહોતાં, આયર્લેંડનાં આયરીશ સન્નારી હતાં અને એમને હાથે જેતપુરની મોટા ભાગની પ્રસુતાઓની સુવાવડ થતી હતી. કોઇ પણ બાળકના જન્મની…

કચ્છનું રણ અને આખ્યાયિકાઓ – ૧૪ – ૧૯૮૦ : પરમકૃપાની ચરમ સીમા…

કૅપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે કાશ્મિરના સંવેદનશીલ એવા પૂંચ-રજૌરી અને તંગધારના ‘high altitude’ વિસ્તારમાં લગભગ ત્રણ વર્ષ સેવા બજાવી અને બદલીનો હુકમ આવ્યો. સશસ્ત્ર સેનાઓમાં સામાન્ય શિરસ્તો છે કે અતિ પરીશ્રમભર્યા અને દુર્ગમ વિસ્તારમાં ત્રણ વર્ષ સેવા બજાવ્યા બાદ અફસરોને પરિવાર સાથે…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૧૪ : શેરશાહ સૂરિ રોડ

પૂર્વી મોદી મલકાણ સૈદપુરનાં હિન્દુ મંદિરોની મુલાકાત લીધા પછી અમે પાકિસ્તાનના સાંસ્કૃતિક ઈતિહાસનાં બીજાં પાનાં ખંખોળવા તૈયાર થયાં હતાં. ખાસ કરીને મને ઉતાવળ હતી તક્ષિલા જોવાની, પણ કોઈક કારણસર પ્રથમ સપ્તાહનો પ્રવાસ તક્ષિલાને બદલે સિંધુ સંસ્કૃતિ તરફ ફંટાઇ ગયો હતો.…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ગુજરાતના એક અનોખા બીનવ્યાપારી પુસ્તક પ્રકાશનગૃહ વિવેકગ્રામ પ્રકાશનની રજતજયંતિ યાત્રા

– રજનીકુમાર પંડ્યા (વિચાર કે વૃત્તિ જન્મે ત્યારે તે દરેકનું સ્વગત જ હોય છે. પછી તે મોંએથી બોલાય ત્યારે તે પ્રગટ થયાં કહેવાય, પણ તે જ્યારે કાગળ ઉપર ઊતરે ત્યારે તે પ્રકાશિત થયો કહેવાય. અંગત પત્ર પણ એક પ્રકારનું ખાનગી…

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ( ૫) ગામનાં ‘ક્યારેક્ટર’

હવે જ્યારે પાંસઠ વરસ પૂરાં કરી ચૂક્યો છું ત્યારે જીવનના વિવિધ પડાવો ઉપર માણેલા આનંદદાયી અનુભવો યાદ આવતા રહેતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે જોડાયેલાં પાત્રોનું નિરૂપણ કરવાનો ઉપક્રમ છે. અમુક કિસ્સામાં પાત્રોનાં અને સ્થળનાં…

ધગધગતી ધરતીના પીળા પથ્થરો અને ઉકળતું સૌંદર્ય [૨]

રેખા સિંધલ બીજા દિવસે સવારે આભમાંથી વરસતા અબીલ છાંટણા જેવા બરફના રજકણોને સ્નેહભરી નજરે નિહાળતા અમે યલોસ્ટોન રીવર તરફ ગાડી હંકારી અને જે અદ્‍ભૂત દૃશ્યો નિહાળ્યા તે અવર્ણનીય છે. આર્ટિસ્ટ પોઈન્ટ અને ઈનસ્પિરેશન પોઈન્ટ નામના સ્થળેથી ૧૦૦ અને ૩૦૦ ફૂટ…

કચ્છનું રણ અને આખ્યાયિકાઓ–૧૩ – ૧૯૭૬-૧૯૭૯: ગુજરાતથી રજૌરી અને તંગધાર (કાશ્મિર)

કૅપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે અમદાવાદમાં આવેલા અમારા ડીઆઈજી હેડક્વાર્ટરમાં જૉઈન્ટ આસિસ્ટંટ ડાયરેક્ટરના પદ પર સેવા બજાવ્યા બાદ મારી બદલી કાશ્મિરમાં પાકિસ્તાનના નિયંત્રણ હેઠળના કાશ્મિરની સરહદ પર આવેલ પૂંચ-રજૌરી સેકટરમાં થઈ. મારાં પત્નિ અનુરાધા અને બાળકો કાશ્મિરા અને રાજેન લંડન હતા. બટાલિયનના…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૧૩ : સૈદપુરનું માટીનું મ્યુઝિયમ

પૂર્વી મોદી મલકાણ “હિન્દુ ધર્મ ઔર ઉનકે ધર્મસ્થાનો પે પાબંદી હોગી તો વોહ લોગ (હિન્દુ) સર ના ઊઠા પાયેંગે.” ઇસ્લામાબાદ પાસે આવેલ મરગલ્લા પર્વતની તળેટીમાં આવેલ સૈદપુર ગામને ૨૦૦૬ માં પાકિસ્તાન સરકાર દ્વારા હિસ્ટોરીક ટૂરિસ્ટ સાઇટનો દરજ્જો આપવામાં આવેલો હતો.…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : એક અનોખા અખબાર ‘દમણગંગા ટાઇમ્સ’ના અગ્રલેખોનો સરસ સંચય

– રજનીકુમાર પંડ્યા પિસ્તાલીસ વર્ષ પહેલાની એક ઘટના હજુ ભુલી શકાતી નથી. ગુજરાતના એક બહુ મોટા કહેવાય તેવા નેતાના અવસાનના સમાચાર જામનગરના અતિ પ્રતિષ્ઠિત એવા સ્થાનિક, બલકે પ્રાદેશિક સાંધ્ય દૈનિક “નોબત “ના ટેલિપ્રિન્ટર પર સવારે દસેક વાગે ઉતર્યા ત્યારે હું…