Category: પરિચયો

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૬ : કિસા ખ્વાની બઝાર

પૂર્વી મોદી મલકાણ કિસા ખ્વાની બઝાર એ જૂના પાકિસ્તાનની જૂની બજારમાંની એક બજાર ગણાય છે. કિસા ખ્વાનીનું મૂળ નામ છે “કિસ્સા (કહાની, વાર્તા, ઘટના, પ્રસંગો, સ્ટોરી) ખ્વાની (કહેવાની, કહેવું વગેરે) ” અર્થાત “સ્ટોરી ટેલર સ્ટ્રીટ” પણ સમયાંતરે અપભ્રંશ થઈ તેના…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી અને હું…(૨)

– રજનીકુમાર પંડ્યા (ગતાંકથી ચાલુ) સપ્ટેમ્બર, 2004માં મોરારીબાપુની રામકથા આફ્રિકાના કેન્યાના રમણીય પર્વતીય સ્થળ લેઈક નૈવાસા ખાતે યોજાઈ. મોરારીબાપુની પસંદગીના દોઢસોએક સાહિત્યકારો-કલાકારોના કાફલામાં મુંબઈથી જ એમને – બંને ભાઈઓને અમારી સાથે જોઈને મને અત્યંત આનંદ થયો. જતી વેળા પ્લેનમાં એમણે…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૫ : ‘હમારે મહેમાં કો પરદે કી જરૂરત નહીં હૈ”

પૂર્વી મોદી મલકાણ આ બ્રેડબન તો છેક ૧૦૦ CE માં યુરોપમાં પહોંચેલ. નાન જેવા જ આથેલા લોટમાંથી બનતાં લોફબ્રેડને બનાવવા માટે બેકરને જે તે દેશના રાજા પાસેથી ખાસ પરવાનો લેવો પડતો અને આ પરવાનો જેની પાસે તેની પાસેથી જ બ્રેડ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી અને હું…(૧)

-રજનીકુમાર પંડ્યા 1976ની સાલની એક બળબળતી બપોરે હું જ્યારે વિજયા બૅંન્કની વડોદરાની રાવપુરા શાખામાં મૅનેજર-ઈન-ચાર્જ તરીકે મારી ચેમ્બરમાં બેઠો હતો ત્યારે પરસેવે રેબઝેબ ઉપેન્દ્ર ત્રિવેદી એક પંજાબી પણ ક્લિનશેવન ચહેરાવાળા જુવાનને લઈને અંદર પ્રવેશ્યા. રૂપેરી પડદા બહાર મેં એ વખતે…

આપણો કલાત્મક વારસો-આપણી સંસ્કૃતિ – ઐતિહાસિક નગરી ચાંપાનેર

આલેખન – રાજુલ કૌશિક ગુજરાતના પંચમહાલ જિલ્લાના ચાંપાનેર અને પાવાગઢના મૂંગા પથ્થરોએ ગુજરાતને વર્લ્ડ હેરીટેજના નકશા પર મૂકયું છે. યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સેન્ટરે ૩ જુલાઈ, ૨૦૦૪ના રોજ ગુજરાતના ચાંપાનેર અને પાવાગઢને વિશ્વ હેરિટેજ તરીકેનો દરજજો બક્ષી ગુજરાતના ઐૈતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : અંબાણી પરિવારનાં છુપાં રત્નો

– રજનીકુમાર પંડ્યા વિશ્વના અને ભારતના માત્ર વ્યાપાર ઉદ્યોગના ક્ષેત્રમાં જ નહીં, પણ સામાન્યમાં સામાન્ય માણસને સ્પર્શે તેવો વ્યાપક ચમત્કાર સર્જનારા ગુજરાતી ધીરૂભાઈ અંબાણીનું અવસાન 6ઠ્ઠી જુલાઈ, 2002 ના દિવસે થયું અને અખબારોએ એમના વિશે ગાડાં ભરાય તેટલું લખ્યું. ક્યાંક…

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૧0) મોરગલનાં ફૂલ સખા મોરગલનાં ફૂલ!

જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના આનંદદાયી અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે જોડાયેલાં પાત્રોનું નિરૂપણ કરવાનો ઉપક્રમ છે. અમુક કિસ્સામાં પાત્રોનાં અને સ્થળનાં નામ ચોક્કસ કારણોસર બદલેલાં…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૪ : પોસ્તોગલીમાંથી નીકળેલ રોટીયાત્રા

પૂર્વી મોદી મલકાણ પેશાવરની પોસ્તો સ્ટ્રીટમાંથી નીકળતી વખતે આવતી નાન અને તંદૂરની સુગંધ મને રોટી, બ્રેડનાં ઇતિહાસ તરફ દોરી ગઈ. પણ મારા મનમાં રહેલ એ ઇતિહાસને હું પૂર્ણ રીતે વાગોળું તે પહેલાં ઉસ્માનભાઈના પગ એક નાનભ પાસે ઠહેરી ગયાં. નાનભ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : અહીં તેમને આંખ ભલે ન મળે, કાન અવશ્ય મળે છે

– રજનીકુમાર પંડ્યા “હીરાબેન !” ડૉ. જ્યોતિબહેન કારીયા એક અંધ વૃધ્ધાને પૂછતાં હતાં : “કશું ખાવાની ઈચ્છા હોય તો બોલો, મંગાવી દઉં.” પૂનાની આ અંધ મહિલા હૉસ્ટેલમાં આમ પચાસ જેટલી અંધ બહેનો રહે છે. એમાં શતાયુની નજીક પહોંચવા આવેલાં આ…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૩ : પોસ્તો ગલી – સરનામું : રોટીની મહેક

પૂર્વી મોદી મલકાણ પેશાવરની ગલીઓમાંથી ફરતાં ફરતાં અમે પોસ્તો સ્ટ્રીટ પર પહોંચ્યાં. પોસ્તોનો અર્થ આપણે ત્યાં ખસખસ થાય છે, જ્યારે અહીં રોટી એવો થાય છે. આમે ય અમે એવી જ જગ્યામાં ફરી રહ્યાં હતાં જ્યાંનાં પ્રત્યેક ખૂણામાંથી રોટીની જ સુગંધ…