Category: પરિચયો

ફાધર રાઈનને કિનારે

પૂર્વી મોદી મલકાણ યુરોપીયન વ્યાપારની અને જર્મનીની જીવન રેખા ગણાતી રાઈનને જર્મનીની મુખ્ય ૬ નદીમાંથી એક માનવામાં આવી છે. (જર્મનીની ૬ નદી:- ડૈન્યૂબ, રાઈન, ઔદર, વેજર કે મોજલ, નેકર અને એલ્બે) લેટિનમાં રેનુસ, ફ્રેંચમાં લે-રાઈન ડચમાં રિઝન તરીકે ઓળખાતી આ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી – નિલકંઠનાં નવાં નયન (ભાગ ૨)

-રજનીકુમાર પંડ્યા (ગયા સપ્તાહથી ચાલુ) “ડૉક્ટર છત્રપતિ, અંધ થઇ જવાથી તમે ડૉક્ટર મટી નથી જતા,સમજ્યા ? ‘ડોક્ટર’એ તમારો હોદ્દો નહોતો” હરિલાલભાઈએ હસીને કહ્યું: “તમારી એકેડમિક લાયકાત હતી.એ તો જિંદગીભર રહે જ. ભલે નોકરિયાત નહીં હો, પણ ડૉક્ટર તો છો જ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : નિલકંઠનાં નવાં નયન (ભાગ ૧)

-રજનીકુમાર પંડ્યા “ડૉક્ટર,તમને શું લાગે છે ?” “તમે ખુદ પણ ડૉક્ટર છો, છત્રપતિસાહેબ. એમાં મને શું પૂછો છો ?” “ના, પણ હું આંખોનો નિષ્ણાત નથી. એ તો તમારું જ ક્ષેત્ર ગણાય.” “ઓકે,ચાલો,” ડૉક્ટર બોલ્યા : “આંખોના સ્પેશ્યાલિસ્ટ તો તમારે અમદાવાદમાં…

ઊર્ધ્વ ચેતનાનાં આરોહી : માતાજી

ડૉ.દર્શના ધોળકિયા ભારતના મહાન જ્ઞાનપુરુષ શંકરાચાર્યે મનુષ્યનાં ત્રણ પારનાં ભાગ્ય ગણાવ્યાં છે : દુર્લભ ત્રયમેવૈતદ્ દેવાનુગ્રહ હેતુકમ્ મનુષ્યત્વં મુમુક્ષત્વં મહાપુરુષ સંશ્રય અર્થાત્ મનુષ્યત્વ, મુક્તિ માટેની ઉત્કટ અભિલાષા અને કોઈ મહાત્માનો આશ્રય પ્રાપ્ત થવો – આ ત્રણેય દુષ્પ્રાપ્ય જ છે. અને…

प्रह्‍लाद चुनीलाल वैद्य : एक गणित योगी

 ડૉ. જયંત નારળીકર ગુજરાતના આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિપ્રાપ્ત ગણિતશાસ્ત્રી અને શિક્ષક ડૉ. પી.સી. વૈદ્યનો આજે સોમો જન્મ દિવસ છે. આ નિમિત્તે તેમનો અંતરંગ પરિચય કરાવે એવો લેખ આપવા માટે આપણા વતી ડૉ. પરેશ વૈદ્યએ ડૉ. જયંત નારળીકરને વિનંતિ કરી હતી. ડૉ. નારળીકરે…

બ્રહ્માંડ વિજ્ઞાનના વિદ્વાન : ડૉ જયંત નારળીકર

ભારતના પ્રખ્યાત ગણિતશાસ્ત્રી, આપણા ગુજરાતના ગૌરવ સમા આજીવન શિક્ષક અને ગાંધીવાદી ડૉ. પી. સી. વૈદ્ય (પ્રહ્‍લાદ ચૂનીલાલ વૈદ્ય)નો ૧૦૦મો જન્મદિન ૨૩મી મે ૨૦૧૮ના રોજ આવે છે. એમણે આઇન્સ્ટાઇનનાં સમીકરણોને સરળ બનાવવા માટે ગણિતમાં આગવી રીત શોધી કાઢી, જે ‘Vaidya Metrics’…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : કોણ જીત્યું ? કોણ હાર્યું ?

કવિ પ્રદીપજીના પરિવાર સાથેનો એક મધુર પ્રસંગ -રજનીકુમાર પંડ્યા ‘લાંબો સમય વીતી ગયો. તમારા સમાચાર નથી. લખાણમાં પણ હમણાં નામ નથી દેખાતું. એમને ચિંતા થઈ ગઈ છે. સ્વસ્થ હશો જ. કદાચ બહારગામ ગયા હશો. પોતે ચિંતા કરે, પણ લખે નહીં.…

જર્મન કાર્નિવલ

પૂર્વી મોદી મલકાણ જર્મનીનો કાર્નિવલ માણસ કેટલા રૂપ લઈ શકે છે? સામાન્ય રીતે તો આપણે સ્નેહવશ મમ્મા, પાપા, અંકલ અને આંટીઓ, પુત્ર અને પુત્રીઓનાં રૂપમાં ફેરવાઇ જઈએ છીએ. ફેબ્રુઆરી મહિના ની આ છેલ્લી તારીખોમાં રાઈનને કિનારે વસેલા નગરોમાં પ્રકૃતિ, બુક્સ,…

લ્યો આ ચીંધી આંગળી : હરકિસન મહેતા, હું અને હરકિસન મહેતા (૨)

-રજનીકુમાર પંડ્યા ગતાંકથી આગળ હરકિસન મહેતાએ મને વખાણ સાથે ચાબખો પણ માર્યો; બોલ્યા : ’આવી સરસ કથા તમે એક લેખ માટે વેડફી નાખી. કોઈ બીજો હોય તો નવલકથા લખે. પણ નવલકથાલેખન તમારી જન્મકુંડળીમાં જ નથી !’ મારા માટે આ પ્રહાર…

હરનિશ જાનીની ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’

–દીપક ધોળકિયા હરનિશભાઈ જાનીનું પુસ્તક ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’ રામનવમીના બીજા દિવસે કૂરીઅર દ્વારા મળ્યું. એમાં રામનવમીનું શું? વિચાર તો મનેય નહોતો આવ્યો. પુસ્તક ખોલીને સાથે લઈ ગયો અને આવતાંજતાં મેટ્રોમાં છ-સાત લેખ વાંચી લીધા. સૌથી પહેલાં મેં કુલ ૩૩ લેખોમાંથી…