Category: પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : અહીં તેમને આંખ ભલે ન મળે, કાન અવશ્ય મળે છે

– રજનીકુમાર પંડ્યા “હીરાબેન !” ડૉ. જ્યોતિબહેન કારીયા એક અંધ વૃધ્ધાને પૂછતાં હતાં : “કશું ખાવાની ઈચ્છા હોય તો બોલો, મંગાવી દઉં.” પૂનાની આ અંધ મહિલા હૉસ્ટેલમાં આમ પચાસ જેટલી અંધ બહેનો રહે છે. એમાં શતાયુની નજીક પહોંચવા આવેલાં આ…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૩ : પોસ્તો ગલી – સરનામું : રોટીની મહેક

પૂર્વી મોદી મલકાણ પેશાવરની ગલીઓમાંથી ફરતાં ફરતાં અમે પોસ્તો સ્ટ્રીટ પર પહોંચ્યાં. પોસ્તોનો અર્થ આપણે ત્યાં ખસખસ થાય છે, જ્યારે અહીં રોટી એવો થાય છે. આમે ય અમે એવી જ જગ્યામાં ફરી રહ્યાં હતાં જ્યાંનાં પ્રત્યેક ખૂણામાંથી રોટીની જ સુગંધ…

આપણો કલાત્મક વારસો-આપણી સંસ્કૃતિ : ‘ચંદ્રના અજવાળામાં નહાતો કુંભલગઢ’

આલેખન – રાજુલ કૌશિક ચંદ્ર પરથી ચીનની દીવાલ પછી જો નજરે પડતું સ્થાપત્ય હોય તો તે છે કુંભલગઢ. ૩૬ કિ.મી લાંબી અને ૨૬ ફીટ પહોળી દીવાલ ધરાવતી આ એક અદભૂત રચના છે. એક સાથે આઠ ઘોડા જોતરેલા રથ સહિતની સેના…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : જુઓ, વાર્તાઓ ક્યાં ક્યાંથી અને કેવી કેવી મળે છે ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા (કથા પાછળની કથા) હું મારા લેખનની શરૂઆતથી ટૂંકી વાર્તાઓ જ લખતો આવ્યો હતો. નવલકથા લખવાનો કોઇ જ વિચાર નહોતો, પણ મારા ગુરુમિત્ર મને એ માટે સતત આગ્રહ કર્યા કરતા હતા. પણ હું એને માટે માનસિક રીતે તૈયાર…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૨ : ગાંધાર કલામાં બે કદમ

પૂર્વી મોદી મલકાણ જૂના પેશાવરનાં યૂનાની સ્ટોરમાંથી અમે પણ માહૂની ખરીદી કરી આગળ વધી ગયાં. મે જે માર્કેટ જોઈ તે માર્કેટમાં ૧૩ -૧૪ વર્ષની બાલિકાઓ કામ કરતી નજર આવી પણ અગાઉ જણાવ્યું તેમ સ્ત્રીઓની સંખ્યા નહિવત્ જેવી હતી. કદાચ દૂર…

ગુજરે હૈ હમ કહાં કહાંસે : ૯) હુસેન અને ગુલામ હુસેન

જીવનના એ પડાવ ઉપર પહોંચ્યો છું જ્યાં ભૂતકાળમાં માણેલા વિવિધ પ્રકારના આનંદદાયી અનુભવો યાદ આવતા રહે છે. એ પૈકીના કેટલાક અહીં વહેંચવાનો અને એ સાથે જોડાયેલાં પાત્રોનું નિરૂપણ કરવાનો ઉપક્રમ છે. અમુક કિસ્સામાં પાત્રોનાં અને સ્થળનાં નામ ચોક્કસ કારણોસર બદલેલાં…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : પત્થર કી તરહ હો દિલ જીસકા, ઉસે દિલમેં બસા કે ક્યા કરે ?

(કૌટુંબિક વર્તુળની એક કારુણી) રજનીકુમાર પંડ્યા “મામા, આ લો.” મારા સગ્ગા ભાણેજ જિતુએ 28મી મે, 1990ની એક સાંજે મુંબઈથી આવીને ડરતાં ડરતાં મારા હાથમાં એક ચબરખી મૂકી. ડરતાં ડરતાં એટલા માટે કે એમાં લખાયેલું એના પિતા બાલકૃષ્ણ મણિશંકર અધ્વર્યુનું નામ-સરનામું…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૨૧ : જો પાયે પેશાવર ઉન્હોને જન્નત પા લી

પૂર્વી મોદી મલકાણ હરપ્પાથી આવ્યા બાદ અમે તક્ષિલાને બદલે અચાનક પેશાવર માટે મન બનાવી નાખ્યું. પેશાવર…. ગાંધાર સંસ્કૃતિ સાથે જોડતાં આ શહેરનો ઇતિહાસ અને તેની સંસ્કૃતિનું નામ લેતાં જ આપણને મામા શકુનિ અને માતા ગાંધારીની યાદ આવી જાય છે. પણ…

આપણો કલાત્મક વારસો-આપણી સંસ્કૃતિ : ઉત્કૃષ્ટ સ્થાપત્યનો નમૂનો રાણકપુર તીર્થ

આલેખન – રાજુલ કૌશિક ઝીણી ઝીણી કોતરણીથી લગભગ ૪૦ ફૂટ ઊંચા સ્તંભો, વચ્ચે વચ્ચે મોતીઓની માળાઓની જેમ લટકતાં સુંદર તોરણો, ગુંબજમાં જડેલ પૂતળીઓ અને સુંદર કોતરણીયુક્ત લોલકથી શોભિતગુંબજ દર્શકોને મુગ્ધ કરી દે છે. ભારતની ભૂમિ તીર્થો અને મંદિરોની ભૂમિ ગણાય…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : વો છોડ ચલે હૈ મહેફિલ કો, યાદ આયે કભી યું બુલા લેના..

-રજનીકુમાર પંડ્યા સાઠ-બાસઠ વર્ષની આ લેખન કારકિર્દીના લાંબા ગાળા દરમ્યાન વાચકોના સારા-નરસા અનેક કાગળો આવ્યા હોય, એમાં કોઇ ફુલાવા જેવું નથી. લેખના શબ્દો ઘરના કાગળ કે કમ્પ્યુટરમાં પૂરાઇ રહ્યા હોય ત્યાં સુધી લેખકના, પણ એક વાર શ્રાવ્ય કે દૃશ્ય માધ્યમની…