Category: પરિચયો

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : ગંઠાયેલી ગ્રંથીઓ ક્ષણભરમાં ઓગળી શકે છે

– રજનીકુમાર પંડ્યા   (વિપુલ સાહિત્યના સર્જક અને તંતોતંત રીતે વાસ્તવજીવનલક્ષી એવા સુવિખ્યાત સાહિત્યકાર દિલીપ રાણપુરા(મૂળ નામ ધરમશી નાગજીભાઈ રાણપુરા)નો જન્મ 1931 ની 14 મી નવેમ્બરે અને અવસાન કેન્સરની બિમારીથી બોંતેર વર્ષની વયે 2003 ની 16 મી જુલાઇએ. વાર્તાકાર પત્ની…

નૂતન ભારત : બકરી જીતવા ફૂટબોલ – કલ્પના મહેતા

સંકલનકાર – : સુરેશ જાની ઝારખંડના લાતેહાર જિલ્લાના નાનકડા ગામ ધોતીમાં જન્મેલી રૂપાંતી મુંડાનું એક જ સ્વપ્ન હતું, ભારતીય ફૂટબોલ ટીમના કોચ બનવાનું. ધોતી ગામ નક્સલવાદીઓના વિસ્તારથી ઘેરાયેલું છે. ગરીબ આદિવાસી પરિવારમાં જન્મેલી રૂપાંતીનું બાળપણ નક્સલવાદીઓના ભયના ઓછાયા હેઠળ વીત્યું…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : આ દુનિયા ગળી ગળી…

– રજનીકુમાર પંડ્યા ઘણી વાર સુધી વિચાર કર્યા પછી મેં જયંતીને કહ્યું : ‘આપણે આજે ત્રણ ઠેકાણે જવાનું છે. પોલીસ ઈન્સ્પેક્ટર પાસે,મામલતદાર પાસે અને સુધરાઈના ચીફ ઓફિસર પાસે. બોલ સૌથી પહેલાં ક્યાં જવું છે ?’ ‘બચુભાઈને ત્યાં.’ ‘બચુભાઈ આમાં વચ્ચે…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સિતારાના શિલ્પી: એન. આર. આચાર્ય (અંતિમ ભાગ-૨)

– રજનીકુમાર પંડ્યા દેવિકારાણી થોડાં રંગીન મિજાજનાં હતાં. સાચી યા ખોટી એમના વિશે અનેક અફવાઓ ઊડતી હતી. 1929માં હિમાંશુ રાયને વિદેશની ધરતી પર પરણેલાં દેવિકારાણી આમ તો ટાગોરનાં નિકટનાં કુટુંબીજનોમાનાં એક હતા. સંસ્કારી હતાં. પણ માણસભૂખ્યાં રહી ગયાં હતાં. એક્ટર…

નૂતન ભારત : શતાયુ મતદાતા

સંકલનકાર – : સુરેશ જાની ૨૫, ઓક્ટોબર – ૧૯૫૧, મંડી, હિમાચલ પ્રદેશ શ્યામ! તમે વહેલી સવારમાં મતદાન મથકે આવી પહોંચ્યા છો. હજુ દાંત કડકડાટી બોલાવી દેમ તેવી આકરી ઠંડી શરૂ થઈ નથી. છતાં પણ આટલી વહેલી પરોઢે તમારી જેમ કોઈ…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સિતારાના શિલ્પી: એન. આર. આચાર્ય (ભાગ-૧)

–રજનીકુમાર પંડ્યા 1935ની છઠ્ઠી નવેમ્બરે નૃસિંહપ્રસાદ રામનારાયણ આચાર્યે એક ભારે હૃદયદ્રાવક દૃશ્ય જોયું હતું. બોમ્બે ટોકિઝના વિશાળ કેમ્પસમાં ભજવાયેલું એ દૃશ્ય કોઈ ફિલ્મના શૂટિંગ માટેનું નહોતું. વાસ્તવજીવનનું હતું. શું બન્યું હતું ? પોલીસ એકાએક ધસી આવી હતી અને બોમ્બે ટોકિઝના…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : જો, સામે જઈ રહ્યું છે તેમાંથી કોણ આરબ ? કોણ ઇઝરાયેલી ?

– રજનીકુમાર પંડ્યા ‘કોણ આવ્યું છે ?’ ‘કોઈ ઈઝરાયેલી છોકરો છે.’ ડૉ. લોએલ એન્સન બેસ્ટના પ્રશ્નના જવાબમાં એમનાં પત્નીએ આટલું કહ્યું –પછી વળી યાદ આવ્યું એટલે એમાં ઉમેરો કર્યો : ‘નામ બેન સિમ્હન છે એમ બોલ્યો.’ પત્ની એ પછી ઘરના…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : શ્રીમાન સ્વસ્થ ! તમારા પગ નીચેની ધરતી ધ્રૂજે છે…

– રજનીકુમાર પંડ્યા “આના વિશે લખજો હોં, સાહેબ !” પાછળ હાથના આંકડા ભીડીને ચાલતાં ચાલતાં મેં ઉપરછલ્લી હા પાડી અને કનુભાઈ માલકાણી મને અને દિલીપ રાણપુરાને જે ઢોરવાડો બતાવતા હતા તેના ઉપર નજરની હળવી પીંછી ફેરવી. ત્યાં વળી કનુભાઈ માલકાણી…

લ્યો,આ ચીંધી આંગળી : એક વાર ઊપર ચડી ગયા પછી વધુ ઊપર જવું હોય તો ?

-રજનીકુમાર પંડ્યા દૂર એક ચીનાઈ માટીની બરણી પડી હતી. તે તરફ આંગળી ચીંધીને એમણે પૂછ્યું, “ તું આ લઈ જઈશ ?” બરણીમાં શું વિશેષ હતું ? બહુ જૂની હતી. કોઈ કલા-કારીગરીવાળી નહોતી. કોઈ અણઘડ હાથોએ સાવ દેશી-પોટરી વર્કસમાં બનાવી હતી.…

લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સંત વસંત (ત્રીજો અને છેલ્લો ભાગ)

(ગયા હપ્તાથી ચાલુ) –રજનીકુમાર પંડ્યા 1967 થી ‘72માં ચૂંટાયા ત્યારે એમણે ભાડાંભથ્થાં જ લીધાં કે બીજું કંઈ કર્યું ? દફતર બોલે છે કે એમણે બનાસકાંઠાના એ વખતના ભીષણ દુકાળ ઉપર ‘અભિશાપિત બનાસકાંઠા’ નામની પુસ્તિકા લખી હતી. જાદુઈ અસર થઈ. સત્તર…