Author: Web Gurjari

ભારતીય શાસ્ત્રનું આધુનિક દર્શન : સામવેદ – ૧૭

ચિરાગ પટેલ उ. १.५.५ (६९३) यस्य ते पीत्वा वृषभो वृषायतेऽस्य पीत्वा स्वर्विदः। स सुप्रकेतो अभ्यक्रमीदिषोऽच्छा वाजं नैतशः॥ (गौरवीति शाक्त्य) હે સોમ! બળવાન ઈન્દ્ર તમારું પાન કરીને અધિક બળવાન બની જાય છે. આત્મજ્ઞાની પણ આપનું પાન કરી અત્યંત આનંદિત બને છે.…

ગઝલાવલોકન – ૧૨ – ગઝલમાં સજીવારોપણ

સુરેશ જાની ગઝલ કે ગીતમાં ઉપમા કે રૂપક ઉમેરવાં , એ કવિ પાસે કલ્પના માંગી લે છે. પણ સજીવારોપણ માટે તો કલ્પનાથી ઘણી વધારે માવજત જરૂરી બની જાય છે. નિર્જીવ ચીજમાં જાન રોપી દેવા માટે એક માતાના જેવી કુશળતા આવશ્યક…

ફિર દેખો યારોં : અજ્ઞાન અને અતિજ્ઞાન બન્ને સમાન અવસ્થાઓ છે?

– બીરેન કોઠારી વનવિસ્તાર સતત સંકોચાઈ રહ્યો હોવાના અને તેને પગલે વન્ય સૃષ્ટિ પર વધતા જતા જોખમના અહેવાલો અવારનવાર આવતા રહે છે. પર્યાવરણના નીકળી રહેલા આયોજનબદ્ધ ખોના સમાચાર ચિંતાજનક હોય છે. આવા અહેવાલોની વચ્ચે હમણાં આનંદ થાય એવી વાત જાણવા…

ભારત – ગુલામી અને આઝાદી માટેનો સંઘર્ષ – ભાગ ૩ : સંઘર્ષનો નવો માર્ગ – પ્રકરણઃ ૯ :: ૧૮૮૫થી ૧૯૧૫ – ગદર પાર્ટી (૧)

દીપક ધોળકિયા દેશના આઝાદી માટેના સંઘર્ષમાં પંજાબમાં બનેલી ગદર પાર્ટીનો ઇતિહાસ મહત્ત્વનો છે. એનું મૂળ કારણ એ કે ગદર પાર્ટી ભારતની આઝાદી માટે મુખ્યત્વે વિદેશી ભૂમિ પર સ્થપાઈ, વિકસી અને સંઘર્ષ કરતી રહી. એના જીવનમાં મુખ્યત્વે ૧૯૦૭થી ૧૯૧૫ સુધીનાં વર્ષો…

બંદિશ એક, રૂપ અનેક (૫૭) : આપણું રાષ્ટ્ર ગીત – "જન ગણ મન અધિનાયક જય હે, ભારત ભાગ્ય વિધાતા"

નીતિન વ્યાસ (મૂળ રચના શ્રી ગુરુદેવે “ભારતો ભાગ્ય વિધાતા” અને બંદિશ રાગ બિલાવલ – યમની અથવા તો યમન કલ્યાણ, મધ્યલય, બંદિશ બીજા કોઈ રાગ માં મેં સાંભળી નથી) કવિવર શ્રી રવીન્દ્રનાથ રચિત આપણાં રાષ્ટ્ર ગીત નો રસાવિર્ભાવ શ્રી કાકા સાહેબ…

વલદાની વાસરિકા : (૭૨) બેલગામ તરંગતુરંગ – જવલ્લે જ’ આવા લેખ (૪)

– વલીભાઈ મુસા ‘તમે ઓલરાઉન્ડર સાહિત્યકાર જેવા લાગો છો, તો પછી ગઝલ ઉપર તમારો હાથ કેમ અજમાવતા નથી?’ ‘કોઈને ખંખેરવાનો હોય તો હાથ અજમાવવાનું કહેવાય, ભલા માણસ! બિચારી ગઝલ તો સાવ નાજુક કહેવાય અને તેને રૂની પૂણીનો પ્રહાર પણ ભારે…

વિમાસણ : સંપૂર્ણતાનો આગ્રહ ….કે દુરાગ્રહ ?

–  સમીર ધોળકિયા આપણી આજુબાજુ કેટલીય વ્યક્તિઓ એવી હોય છે જેને દરેક વસ્તુ, દરેક પરિસ્થિતિ ‘પરફેક્ટ ‘ એટલે કે આદર્શ જોઈએ છે. સહેજ પણ આઘુંપાછું ચલાવી ન લે ! તે જમવા બેસે તો થાળી એકદમ ચોખ્ખી જોઈએ, ટેબલ ચોખ્ખું જોઈએ,…

સંસ્કૃતિની શોધમાં : ૧૫ : ખેવરા સોલ્ટ માઇન

પૂર્વી મોદી મલકાણ ઇતિહાસ ક્યાંથી શરૂ થયો તે ઘણીવાર જરૂરી નથી હોતું, બસ આપણે તે ઇતિહાસનાં પાનાં પર ચાલીને થોડીવાર માટે તે ઇતિહાસ નો ભાગ બની જઈએ એ જરૂરી હોય છે. શેરશાહ સૂરિનાં સમયમાં થોડીવાર ચાલીને અમે એનાથી યે વધુ…

દિવાળીબાઈના પત્રો – પત્ર #૧ થી #૪

મણિલાલના જીવનમાં આવેલ સ્ત્રીઓમાં દિવાળીબાઈ નામની પરણિત સ્ત્રીનું સ્થાન અનોખું છે. તેણે તેમના પર પ્રેમપત્રો લખ્યા હતા અને એ પત્રો દ્વારા ઉત્કટ પ્રેમ કેળવીને તેણે મણિલાલને ચરણે આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. મણિલાલના વિયોગમાં ઝૂરીને તે છેવટે ક્ષયના રોગથી મૃત્યુ પામી હતી.…

લ્યો. આ ચીંધી આંગળી : એક કલ્પનારંગી સત્યકથા – મેરા બચ્ચા…(૧)

– રજનીકુમાર પંડ્યા મજાકમાં કહેવાતું પણ મજાકની પાછળ કાંઇક સચ્ચાઇ હતી.1940ના એ દાયકાની સચ્ચાઇ એ હતી કે ડૉ. મિસ બોન્ડ ભારતીય નહોતાં, આયર્લેંડનાં આયરીશ સન્નારી હતાં અને એમને હાથે જેતપુરની મોટા ભાગની પ્રસુતાઓની સુવાવડ થતી હતી. કોઇ પણ બાળકના જન્મની…