વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી – કોમ્પ્ટ્રોલર અને ઓડિટર જનરલનો અહેવાલ: કારખાના કાયદાનો અમલ :: ભાગ-૨

જગદીશ પટેલ

આ પહેલાં ભાગ -૧માં કોમ્પ્ટ્રોલર અને ઓડિટર જનરલનો કારખાના કાયદાના અમલના અહેવાલના અમુક સક્ષિપ્ત અંશ વાંચી ચૂયાં છીએ.

આજે બીજા કેટલાક મહત્ત્વના મુદ્દાઓની અહીં સંક્ષિપ્ત નોંધ લીધેલ છે.

સેફટી ઓફિસર:

એક હજાર કે તેથી વધુ કામદારો કામ કરતા હોય એવા એકમમાં અથવા તો રાજ્ય સરકારે જાહેર કર્યા હોય તેવા જોખમી પ્રક્રિયા ધરાવતા એકમોમાં સેફટી ઓફિસર નીમવા માટે કાયદામાં જોગવાઈ છે. ઓડિટ દરમિયાન જોવામાં આવ્યું કે ડીશ દ્વારા કારખાનાઓમાં સેફટી ઓફિસરની ઉપલબ્ધતા અંગે કોઈ આંકડાકીય માહિતી જાળવવામાં આવતી નથી. ડીશ દ્વારા ડીજીફસલીને મોકલવામાં આવેલી માહિતી મુજબ 645 એકમોમાં જરૂરી 896 સેફટી ઓફિસર સામે ડિસેમ્બર ૨૦૧૬ માં 994 સેફટી ઓફિસર ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ ડિસેમ્બર ૨૦૧૬માં ઓડીટ દરમિયાન જોવામાં આવ્યું કે અલંગ-સોસીયા શિપ બ્રેકીંગ યાર્ડમાં જરૂરી 132 સેફટી ઓફિસર સામે માત્ર બે સેફટી ઓફિસરની નિમણુંક કરવામાં આવી હતી. આ પરથી એમ જણાય છે કે ડીજીફસલીને મોકલવામાં આવેલી માહિતી સાચી નથી.

સરકારે પોતાનો ખુલાસો કરતા જણાવ્યું કે સેફટી ઓફિસર અને ઉપલબ્ધતા અંગેના રેકોર્ડ હવે પછી જાળવવામાં આવશે. અલંગ અંગે એમ કહેવામાં આવ્યું કે એક વિશિષ્ટ પ્રવૃત્તિ છે. ક્વોલિફાઈડ સેફટી ઓફીસરોની અછત છે. પરંતુ ડીજીફસલી અને ગુજરાત મેરીટાઇમ બોર્ડ સાથે રહીને સેફટી માટેના કોર્સ વિકસાવવામાં આવશે.

થર્ડ પાર્ટી સેફ્ટી ઓડિટ:

જોખમી રસાયણોનો હાથફેરો કરતાં એકમોના માલિકો બે વર્ષે એક વાર થર્ડ પાર્ટી સેફ્ટી ઓડિટ કરાવશે અને તેની ભલામણોના અમલનો અહેવાલ ઓડિટ પૂરું થયાના ૩૦ દિવસમાં ચીફ ઇન્સ્પેક્ટરને મોકલશે. પરંતુ ઓડિટ દરમિયાન જોવા મળ્યું કે ડીશ અથવા ક્ષેત્રીય કાર્યાલય થર્ડ પાર્ટી ઓડિટ કરાવવાની તારીખ, સમયસર ઓડિટ થાય તે, તેનો અહેવાલ મળે તે અને ભલામણોના અમલ અંગે દેખરેખ રાખવાની કોઈ જ પદ્ધતિ અમલમાં નથી. નિરિક્ષણ અહેવાલો તપાસતા જાણવા મળ્યું કે આ જરૂર અંગે ઇન્સ્પેક્ટરો નિયમિત પણે સેફ્ટી ઓડિટ કરાવી તેનો અમલ કરવાની ભલામણ નિરીક્ષણ દરમિયાન કરતા નથી. જે ઠેકાણે ઇન્સ્પેકશનના અહેવાલમાં ઓડિટ કરાવવાની સૂચના આપી હોય અથવા ઓડિટની ભલામણોનો અમલ કરવાની સૂચના આપી હોય ત્યાં પણ તેનો અમલ થયો હોય તેની ખાતરી કરવાની કોઈ વ્યવસ્થા નથી.

ચાલીસ એકમોની સંયુક્ત મુલાકાત દરમિયાન જોવા મળ્યું કે જે બાર એકમોમાં સેફ્ટી ઓડિટ કરાવવાની જોગવાઈ લાગુ પડતી હતી તેમાંથી એક પણ કારખાનાએ ડીશને પોતાનો અહેવાલ આપ્યો ન હતો.

ગુજરાત સરકારે ખુલાસો કરતા કહ્યું કે ખાલી જગ્યાઓ ભરવા માટેની દરખાસ્ત કરવામાં આવશે જેથી કરીને સમયસર સેફ્ટી ઓડિટ થાય અને રિમાર્ક તે જોઈ શકાય

જીવલેણ અકસ્માતોનો રિપોર્ટ:

ડીશ દ્વારા પુરી પડાયેલી માહિતી અનુસાર 2012થી 2016 દરમિયાન રાજ્યના એકમોમાં 1194 જીવલેણ અને 9520 બિન જીવલેણ અકસ્માતો નોધાયા હતા. 2012થી 2015 દરમિયાન જીવલેણ અકસ્માતોમાં નજીવો વધારો જણાયો હતો. જીવલેણ અને બિન જીવલેણ અકસ્માતોના આંકડા દર્શાવે છે કે કારખાનાના માલિકો કાયદા અને નિયમોમાં જણાવવામાં આવેલ સલામતીના ધોરણોનું પળના કરતા નથી. ઓડિટ દરમિયાન જોવા મળ્યું કે કારખાના નિરીક્ષકો સલામતી અંગેની જોગવાઈઓના ભંગ અંગે પોતાના નિરીક્ષણ દરમિયાન જણાવવામાં નિષ્ફળ ગયા તેમજ આગળ ફકરા નંબર 3.7.3.1 માં જણાવ્યા મુજબ કોર્ટમાં ફરિયાદ કરવા અંગેની નોટિસ આપવામાં પણ નિષ્ફળ નીવડ્યા.

જીવલેણ અકસ્માતોની તપાસ અને કોર્ટમાં ફરિયાદ:

કાયદા અને નિયમ મુજબ અકસ્માત થયાની જાણ થયા બાદ બાદ એક મહિનાની અંદર ચીફ ઇન્સ્પેક્ટર તપાસ કરશે અને ત્રણ મહિનાની અંદર સ્થાનિક કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરશે.

ઓડિટ દરમિયાન જોવા મળ્યું કે 2012 થી 2016 દરમિયાન થયેલા 1194 જીવલેણ અકસ્માતોમાંથી 88 બનાવોમાં વિસ્તૃત તપાસ પૂરી થઇ ન હતી. તેમાંથી 21 બનાવો ૬ થી ૧૨ મહિના જુના, 35 બનાવો 12 થી 24 મહિના જુના અને બાકીના 32 બનાવો 24 કરતાં વધુ મહિનાઓ જુના હતા. તપાસ પૂરી થવામાં વિલંબ થવાને કારણે એકમો સામે કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં પણ વિલંબ થાય અને આ વિલંબને કારણે અમલીકરણ નબળું પડે.

અકસ્માતો અંગેના રેકોર્ડ ચકાસતા જોવા મલ્યું કે ડીશ દ્વારા જણાવેલ વિગત મુજબના એકમો સામે ડીશ દ્વારા કોર્ટમાં ફરિયાદ કરાઇ ન હતી.

1. જી.એન.એફ.સી.,ભરૂચમાં નવેમ્બર ૨૦૧૬ માં ટોલ્યુન અઈસોસાયનેટ નામનાં રસાયણનું ગળતર થવાને કારણે 13 કામદારોને ઈજા થઈ હતી તે પૈકી 6 કામદારોના પાછળથી મૃત્યુ પામ્યા હતા. ડીશ દ્વારા કોઈ ફરિયાદ કરાઇ ન હતી પરંતુ તે માટેના કારણો રેકોર્ડ પર મૂકવામાં આવ્યા ન હતા. એકમને સલામતી અંગેની જોગવાઈઓનો ભંગ કરવા માટે સાદી નોટિસ પણ આપવામાં આવી ન હતી.

2. વર્તેક્સ એન્ફેબ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, સુરતમાં મે 2016માં ફેક્ટરીનો ગેઈટ તૂટી પડવાને કારણે ગેટકીપરનું મૃત્યુ થયું હતું. ડીશે એમ કહીને કોર્ટમાં ફરિયાદ ન કરી કે તપાસ અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ અકસ્માત ફેક્ટરીના પ્રિમાઇસીસની બહાર બન્યો હતો. જોકે કચ્છની લકમે લીવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડમાં 2014માં આ પ્રકારનો જ બનાવ બન્યો હતો અને તેમાં ડીશ દ્વારા કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી.

3. શોંર્ય ઇન્ડસ્ટ્રીઝ,સુરતમાં સપ્ટેમ્બર 2015માં માથા પર કોથળા લઈ જતો કામદાર સમતુલન ગુમાવવાને કારણે પડી ગયો અને તેનું મૃત્યુ થયું. પ્રાથમિક તપાસમાં મરણનું કારણ નક્કી થઈ શક્યું નહીં તેથી ડીશ દ્વારા કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ થઈ નહિ. પરંતુ ડીશ દ્વારા તે પછી પણ મૃત્યુનું કારણ જાણવા માટે કોઈ પ્રયાસ થયા નહિ જેથી ફરિયાદ કરી શકાય.

4. ખોડિયાર ટેક્ષટાઈલ, સુરતમાં ફેક્ટરીની અગાસીમાં આવેલી ઓરડીઓમાં આગ લાગતા બે કામદારોનો મૃત્યુ થયા. આ કામદારો આ ઓરડીઓમાં રહેતા હતા. ડીશ દ્વારા કોર્ટમાં કોઈ ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી નહીં. કારણકે કારખાનાની પ્રક્રિયા દરમિયાન મૃત્યુ થયા ન હતા. તપાસ અહેવાલમાં ફેક્ટરી બિલ્ડિંગમાં અને કામદારોના રહેઠાણમાં અગ્નિશમન માટેના સાધનો ઉપલબ્ધ હતા કે નહીં તેની કોઈ માહિતી નથી. આ એકમનું છેલ્લું નીરીક્ષણ 6 નવેમ્બર 2013માં થયું હતું. એ નીરીક્ષણની રીમાર્કમાં કારખાનામાં અગ્નિશમન સાધનોના નિયમિત રીતે રીફીલ કરવા અને કામદારોને આગ બુઝાવવાની તાલીમ આપવાની અંગેની વાત કહેવામાં આવી હતી. એકમે કોઈ જવાબ આપ્યો ન હતો.

5. બોદાલ કેમીકલ યુનિટ-૨ વટવા અમદાવાદમાં રાતપાળીમાં રાત્રે 8:30 વાગે એક છોકરી કામ કરતી હોવાનું ડીશ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલ અકસ્માત અહેવાલમાં જણાવાયું છે. કાયદામાં સાંજે 7 વાગ્યા પછી મહિલાઓને કામ પર રાખવા પર પ્રતિબંધ છે તેમ છતાં ડીશ દ્વારા કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી નહીં

બનાવો દર્શાવે છે કે અકસ્માતની તપાસ અને ફરિયાદ દાખલ કરવાની પ્રક્રિયા ડીશ દ્વારા અસરકારક રીતે અમલમાં મુકાતી નથી જેથી કરીને કાયદાના ભંગ માટેની જવાબદારી ઠરાવી શકાય.

ગુજરાત સરકારે જાન્યુઆરી 2018માં ખુલાસો કર્યો કે મોટાભાગની બાકી રહેલી તપાસ રસાયણ એકમમાં થયેલા અકસ્માતોના બનાવ છે. કારણ પીડિતોના વિસેરાના રિપોર્ટ ફોરેન્સિક સાયન્સ લેબોરેટરીમાંથી આવેલા નથી. ઓડિટરને લાગે છે કે લેબોરેટરીસાથે જરૂરી અનુકાર્ય કરવામાં આવે તો વિસેરા રિપોર્ટ વહેલા મેળવી શકાય.

અકસ્માતના ગંભીર બનાવવામાં તપાસ અને ફરિયાદ:

અકસ્માતમાં થયેલી ઈજાને કારણે જો કામદાર 48 કલાક કે તેથી વધુ સમય સુધી કામ પર આવી ન શકે તો 48 કલાક પત્યા બાદ ૨૪ કલાકની અંદર મેનેજરે ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરને રીપોર્ટ મોકલવાનો રહે છે. ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરે ઘટનાની તપાસ કરી જો એમ લાગે કે સલામતી અંગેની જોગવાઈઓનો ભંગ થવાને કારણે અકસ્માત થયો છે તો માલિક સામે ફરિયાદ કરશે. ઓડિટરોના ધ્યાનમાં આવ્યું કે 2012 થી 2016 દરમિયાન બનેલા 9520 ગંભીર અકસ્માતના બનાવોમાંથી એક પણ બનાવમાં ડીશ દ્વારા તપાસ કરવામાં આવી નથી. તપાસ ન કરવી અને જવાબદારી નક્કી ન કરવાને કારણે જીવલેણ અકસ્માતોનું જોખમ વધે છે અને કામદારોની સલામતી જોખમાય છે.

ગુજરાત સરકારે આ અંગે ખુલાસો કરતા જણાવ્યું કે અપુરતા સ્ટાફને કારણે અને કાયદા કે નિયમોમાં એ અંગેની સ્પષ્ટ જોગવાઈઓને અભાવે ગંભીર અકસ્માતના કેસોમાં તપાસ કરવામાં આવતી નથી. આ ખુલાસો ગળે ઊતરે તેમ નથી કારણ નિયમોમાં ફોર્મમાં કરવામાં આવેલી તપાસ ની વિગતો જણાવવાની હોય છે.

કારખાના કાયદાની જોગવાઈઓ ના ભંગ અંગે થયેલ કોર્ટ ફરિયાદો પરત ખેંચવા બાબત:

ઓક્ટોબર 2014માં ખાતા દ્વારા અપાયેલી સૂચના મુજબ જીવલેણ અકસ્માતમાં પીડિતના કાનૂની વારસદારને જો નક્કી કરેલ લઘુત્તમ એક્સગ્રેસિયા વળતર ચુકવવામાં આવે તો તેમની સામે કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલ ફોજદારી ફરિયાદ પરત ખેંચવાની ભલામણ ડીશ કરી શકે છે. આ અંગે આખરે નિર્ણય ખાતું લઈ શકે છે.

ડીશ દ્વારા રજૂ થયેલા રેકોર્ડ્સને જોતા 35 જીવલેણ અકસ્માતોમાં સલામતીની જોગવાઇઓના ભંગ અંગે 2012 થી 2016 દરમિયાન કરવામાં આવેલી ફરિયાદો પાછી ખેંચવામાં આવી. તે માટે એવું કારણ આપવામાં આવ્યુ કે પૂરતું વળતર વારસદારોને ચુકવેલુ છે. એની વિગત નીચે આપેલ છે.

1. અદાણી પાવર લિમિટેડ, મુન્દ્રા,કચ્છ માં 2016ને દિવસે બોઈલરમાં ધડાકો થતાં 8 કામદારો માર્યા ગયા. આ બોયલરમાં પ્રેસર વધી જાય તો આપમેળે બંધ થઇ જાય તેવી કોઈ વ્યવસ્થા ન હતી, જે જરૂરી હતી. આ બનાવમાં ફેક્ટરી એક્ટની કલમ 7A 2(a) નો ભંગ થતો હોવાનું જણાવી ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.

2. 1-05-14ને દિવસે મીઠાપુરના ટાટા કેમીકલમાં કન્વેયર બેલ્ટ દ્વારા સાયલોમાં કલેને ધકેલવા માટેનું કામ એક કોન્ટ્રાકટ કામદાર કરતો હતો. 10-12 મીટર ઊંચો માટીનો ઢગલો એના ઉપર ધસી પડતા કામદારનું મૃત્યુ થયું. આ બનાવમાંપણ ફેક્ટરી એક્ટની કલમ 7A 2(a)નો ભંગ થતો હોવાનું જણાવી ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.

3. 23-1-14ને દિવસે લકમે લીવર પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, કચ્છમાં સિક્યુરિટી ગાર્ડ વાહન પસાર થયા બાદ ગેટ બંધ કરતો હતો ત્યારે કોલેપ્સીબલ ગેટનો છેલ્લો ભાગ તૂટી પડતાં ગાર્ડ ઉપર પડ્યો અને ગાર્ડનું મૃત્યુ થયું. આ બનાવમાંપણ ફેક્ટરી એક્ટની કલમ 7A 2(a)નો ભંગ થતો હોવાનું જણાવી ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.

4. 22-11-15ને દિવસે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, હજીરા ખાતે સાત મીટરની ઊંચાઈ પર ઉભા રહી લોખંડનો કચરો દૂર કરવાનું કામ કરતા કામદારે સેફ્ટી બેલ્ટ બાંધ્યો હતો પરંતુ તે સેફ્ટી બેલ્ટનો હુક ઉપરની તારની જાળીમાં ફસાઈ ગયો અને કામદાર નીચે પડીને મૃત્યુ પામ્યો. આ બનાવમાંપણ ફેક્ટરી એક્ટની કલમ 7A 2(a)નો ભંગ થતો હોવાનું જણાવી ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.

5. 23-11-16 ને દિવસે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, જામનગર ખાતે ફ્લ્યુઈડાઈઝડ કેટાલાયટીક ક્રેકિંગ યુનિટ મેન્ટેનન્સ માટે શટડાઉનમા હતું. તે વિસ્તારના પંપનો ઉપયોગ અત્યંત જ્વલનશીલ સી-૫ હાઇડ્રોકાર્બનને બીજા પ્લાન્ટમાં મોકલવા માટે કરવામાં આવતો હતો. પંપની સકશન લાઈનમાં વાલ્વ બદલવા માટે કોન્ટ્રાક્ટ કામદારોને ગેસ કટીંગ અને ગ્રાઇન્ડીંગ માટે રાખવામાં આવ્યા હતા. તણખો મળવાને કારણે આગ લાગી ગઈ જેમાં છ કામદારોના મોત થયા. તપાસ બાદ ફેક્ટરી એક્ટ ની કલમ 37(4)નો ભંગ થયો હોવાનું જણાવાયું. આ કલમમાં જ્વલનશીલ પદાર્થો સંપૂર્ણપણે ખાલી ન કરાય ત્યાં સુધી વેલ્ડીંગ કટિંગ જેવા કામો કરવા પર પ્રતિબંધ છે.

6. 20-01-12ને દિવસે ગુજરાત આલ્કલીઝ એન્ડ કેમિકલ્સ, દહેજ, ભરૂચ ખાતે કોસ્ટિક સોડા પ્લાન્ટમાં એક કોન્ટ્રાકટ કામદાર સોલાર ટેન્ક પ્લેટફોર્મ પર ઉભો હતો. શટડાઉન માટે પ્લાન્ટ બંધ હતો. મીઠાના પાણીને ગરમ કરવાના મિક્ષ્ચરને ધોવા માટે જ્યારે બીજા કામદારે વાલ્વ ખોલ્યો ત્યારે 350 ડિગ્રીનો ઉકળતો માલ કામદાર ઉપર પડતાં કામદાર દાઝી ગયો અને મૃત્યુ પામ્યો. આ બનાવમાં ગુજરાત કારખાના નિયમો નિયમ 102નો શિડયુલ 19 ભાગ બીજાનો પેરા 13 (1)નો ભંગ થયા હોવાનું જણાવાયું.

ઓડિટના ધ્યાનમાં આવ્યું કે ઓક્ટોબર,2014માં ખાતા દ્વારા અપાયેલી સૂચના કાયદામાં આપેલી જોગવાઈઓ અનુસાર નથી. ડીશની તપાસમાં આ અકસ્માતો સલામતીની જોગવાઈઓના ભંગને કારણે થયો હોવાનું જણાયું. તેથી તેમની સામે કરાયેલી ફરિયાદોનો તાર્કિક અંત આવે તે જરૂરી હતું. પીડિતોના વારસદારોને વળતર ચૂકવવું તે સલામતીના કાયદાઓના ભંગ માટેના આરોપમાંથી માલિકોને મુક્ત કરવાનું બહાનું બની શકે નહીં.

ગુજરાત સરકારે ખુલાસો કર્યો કે કેસ પાછા ખેંચવાની નીતિ અંગે યોગ્ય સ્તરે પુનર્વિચારણા કરવા માં આવશે.

કોર્ટમાં દાખલ કરેલી ફરિયાદોની સ્થિતિ:

કારખાનાઓના નિયમિત નિરીક્ષણ દરમિયાન કાયદા ભંગની સ્થિતિ જણાય તો અથવા તો અકસ્માત પછી થતી તપાસમાં કાયદા ભંગ જણાય તો કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ થતી હોય છે. ડીશ દ્વારા 2012થી 2016 દરમિયાન 62,532 ઇન્સ્પેક્શન કરવામાં આવ્યા. આ સમયગાળામાં 9394 (15%) ફરિયાદો દાખલ કરવામાં આવી. ઓડિટ દરમિયાન ધ્યાનમાં આવ્યું કે આ 9394 ફરિયાદો પૈકી 1037 (11%) ફરિયાદો સલામતીની જોગવાઈઓના ભંગ માટે હતી. એનો અર્થ એ થયો કે ડીશ દ્વારા કરવામાં આવતા ઇન્સ્પેકશન કામદારોની સલામતીના ધોરણોને સુધારવામાં ઇચ્છિત પરિણામ આપતા નથી.

ઓડીટરોના ધ્યાનમાં આવ્યું કે ઇન્સ્પેક્ટરો એક સરખા ગુના માટે ફરિયાદો દાખલ કરે છે. દાખલા તરીકે એક બનાવમાં કારખાના સામે ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી તો એ જ પ્રકારના બીજા બનાવમાં માલિકને માત્ર સલાહ આપી રિમાર્ક આપવામાં આવી હતી. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૭માં નિયામક, ઔદ્યોગિક સલામતી અને આરોગ્યએ જણાવ્યું કે જો કોઈ ચોક્કસ કારખાનાનો માલિક કાયદાનું પાલન ન કરતો જણાય તો કોર્ટમાં ફરિયાદ દાખલ કરાય. પરંતુ જે મોટા ભાગે કાયદાનું પાલન કરતા હોય તેમને માત્ર સલાહ અપાય. ઓડિટરોનું માનવું છે કે એક સરખા કાયદા ભંગ માટે બે જુદા જુદા એકમો માટે બે જુદા જુદા વલણો રાખવાને કારણે કાયદાનો મૂળભૂત હેતુ માર્યો જાય છે.

સરકારે અંગે ખુલાસો કરતા જણાવ્યું કે ઇન્સ્પેક્શન અનેફરિયાદ દાખલ કરવાઅંગેની પ્રક્રિયાને સુદ્રઢ કરવામાં આવશે.

ભલામણો:

¨ તમામ એકમોના નોંધણી માટેની પ્રક્રિયા સુદ્રઢ કરવી.

¨ કારખાનાઓનું ઇન્સ્પેક્શન અને કામદારોની તબીબી તપાસ નિયમિત પણે થાય તે જોવું.

¨ કારખાના ઉપર ડીશનો સુપરવિઝન, મોનિટર અને કંટ્રોલ સુદ્રઢ કરવો.


શ્રી જગદીશ પટેલના વિજાણુ સંપર્કનું સરનામું:  jagdish.jb@gmail.com  || M-+91 9426486855

Facebooktwitterredditpinterestlinkedinmail

2 comments for “વ્યાવસાયિક આરોગ્ય અને સલામતી – કોમ્પ્ટ્રોલર અને ઓડિટર જનરલનો અહેવાલ: કારખાના કાયદાનો અમલ :: ભાગ-૨

  1. પ્રકાશ ગજ્જર
    January 23, 2019 at 11:23 am

    શ્રી જગદીશભાઈ
    અહેવાલ પરથી લાગેછે કે કામદાર અને એમને રાખનારે હજૂ સલામતી માટે ઊચો પહાડ ચઢવાનો છે…અને એમા સરકારની ઈચ્છાશક્તિ કેટલે અંશે એમા સહભાગી થાય છે તે જોવૂ રહ્યુ.
    આપને અભીનંદન…..
    પ્રકાશ ગજ્જર

  2. Jagdish Patel
    January 30, 2019 at 7:14 pm

    પ્રકાશભાઈ તમે લેખો નિયમિત વાચીને તેના પર પોતાના વિચારો રજુ કરો છો તેનો આનંદ છે .આપનો આભાર

Leave a Reply to પ્રકાશ ગજ્જર Cancel reply

You have to agree to the comment policy.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.