લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સૌરાષ્ટ્રની એક અનોખી ‘વડીલવંદના’નું આમંત્રણ..

રજનીકુમાર પંડ્યા

વર્ષમાં કોઇ એક દિવસ કોઇ એક ખાસ પ્રસંગનું નામ આપીને ઉજવવાનો ચાલ આપણે ત્યાં પશ્ચિમના દેશોના અનુકરણે શરુ થયો છે. મૂળ તો ‘યુનો’ (અનેક દેશોનું વૈશ્વિક સંગઠન) આ વિચારનું પ્રેરક છે. એના અનુષંગે વિશ્વમાં ઘણા બધા દિવસો (Days) ઉજવવામાં આવે છે, પણ એમાંથી આપણને માંડ એક કે બે જ દિવસો યાદ રહે છે. જો કે, આપણો વાંક નથી. જે આપણને સ્પર્શે, આપણી લાગણીઓને ઝંકૃત કરે એ જ આપણને યાદ રહે છે. આમ જોવા જઇએ તો આપણી સંસ્કૃતિ માટે આ સાવ નવું નથી, દિવાળી પછીના વળતા દિવસના નવા વર્ષના પ્રારંભના દિવસ પડવાનો દિવસ આપણે ત્યાં પરાપૂર્વથી વડીલવંદનાનો દિવસ સ્થાપિત થઇ ચુક્યો છે. જૈન સમાજમાં પણ સંવત્સરી પછી આવી જ પરંપરા ‘મિચ્છામી દુક્કડમ’ (ક્ષમાપના)ની છે.

માન્ય થયેલો આવો જ એક દિવસ 4 જૂનનો પણ છે. આ દિવસ સિનિયર સીટીઝન પર થતા દુર્વ્યવહાર અંગે જાગૃતિ લાવવાનો દિવસ છે. આપણા દેશના અલગ અલગ 23 શહેરોમાં કરાયેલા સર્વે મુજબ વૃદ્ધો પર થતા અત્યાચાર પાછળ 52% દીકરાઓ અને 34% વહુઓ જવાબદાર હોય છે. દુ:ખની વાત એ છે કે દેશના બેંગ્લોર, અમદાવાદ અને ભોપાલ જેવા પ્રમુખ શહેરો આવા અત્યાચારના મામલે અનુક્રમે પ્રથમ, દ્વિતીય અને તૃતીય નંબર ધરાવે છે. અભ્યાસમાં તો એવું પણ તારણ નીકળ્યું છે કે 82% વૃદ્ધો પોતાની અશક્તિને લીધે આ વિષયમાં ફરિયાદ લખાવતા નથી, તો 52% લોકો પોતાના પરિવારની પ્રતિષ્ઠાને લીધે ચૂપચાપ સહન કરે છે. 34% વૃદ્ધોને આનો કોઈ ઉપાય દેખાતો નથી.તેઓ પોતાની જાતને નિરુપાય સમજીને બેસી રહે છે.65% વૃદ્ધો માને છે કે પરિવારના સભ્યો સોશિયલ મીડિયામાં વ્યસ્ત રહે છે, જેના કારણે વાતચીતનો- પરસ્પર જોઇતા સંવાદનો અવકાશ રહેતો નથી અને સંવેદનહીનતા તેમ જ તણાવગ્રસ્તતા વધતી જાય છે.

પોતાની આખી જિંદગી પરિવાર માટે ખર્ચ્યા પછીય જો વૃદ્ધોની આ હાલત જોવા મળે, એ આપણી કુટુંબવ્યવસ્થા માટે સારા ચિહ્નો નથી. વડીલો કુટુંબની અંદર રહેતા હોવા છતાં પોતાને ‘અનવૉન્ટેડ’ હોવાનું અનુભવતા થઇ જવા માંડ્યા છે. આ સ્થીતી એમના સ્વમાનને ઘાયલ કરનારી છે.આનો ઉપાય શોધવાનો સમય પાકી ચુક્યો છે.

લાગે છે કે ઉપાય એ જ કે વડીલોને યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડવું. એમના વાણીવ્યવહારમાં જો હતાશાનો સહેજ પણ અણસાર મળે, તો તરત જ મનોવૈજ્ઞાનિક ઢબે કાઉન્સિલિંગ કરાવવું ને એમની સંપૂર્ણ કાળજી લેવી. અથવા એમણે ઘરડાઘરમાં જઇને રહેવું

પણ દરેક ઘરડાઘરમાં સુખ છે ? શાતા છે ? ત્યાં ગયા પછી પોતાના ઘરની ખોટ ન સાલે એવું છે? જવાબ બહુ રુચિકર નથી.

આ તો ઘરની દાઝી વનમાં ગઈ, તો વનમાં લાગી આગ જેવું થયું.

તો જવું ક્યાં?

એક લેખક તરીકે મેં દેશ-વિદેશના અનેક ઘરડાઘરો જોયાં છે. ફ્રાંસ જેવા દેશમાં તો ઉત્તમ કોટીનાં વૃધ્ધાશ્રમો જોયાં અને ભારતમાં અમદાવાદના જીવનછાયા જેવાં પણ.એવાં જોઇને સંતોષ પણ થયો છે. પણ જોઇને પરમ શાતા મળે, એવો જવાબ મને અશ્વિનભાઈ પંચમિયાએ નિ:સ્વાર્થભાવે સ્થાપેલી, જેતપુરની નજીક હાઇવે પર આવેલા વડાલમાં આવેલી અસામાન્ય સંસ્થા ‘વડીલવંદના’માં સાંપડ્યો છે.

મોટાં મોટાં શહેર જેની સાવ નજીકમાં હોય તેવા મધ્યમ કદનાં શહેરો બહુ વિકસી શકે નહીં.

મધ્ય સૌરાષ્ટ્રના શહેર જેતપુરનું વર્ષો સુધી એવું રહ્યું. રાજકોટ પાંસઠ, તો જૂનાગઢ માત્ર ત્રીસ જ, ધોરાજી અઢાર તો ગોંડલ પાંત્રીસ જ કિલોમીટર દૂર. આને કારણે તબીબી, શિક્ષણ કે બીજા આધુનિક વ્યવસાયોને ત્યાં વિકસવાની તકો જ ના મળી. એક માત્ર ભાદરના પાણીના રાસાયણિક વિશેષોને લીધે ત્યાં ટેક્સ્ટાઇલ પ્રિન્ટીંગ ઉદ્યોગનો વિકાસ થયો. પરંતુ એ પણ હવે મરણાસન્ન છે.

પણ જેતપુરના જે વતનીઓ દેશ-પરદેશ જઇને સુખી-સંપન્ન થયા તેમણે જેતપુરને સદા હૈયે રાખ્યું. સમયના વહેવાની સાથે તેમણે જેતપુરને સુખસુવિધાની દૃષ્ટીએ પછાત હોવાના નીચાજોણામાંથી મુક્ત કરવાનો નક્કર પુરુષાર્થ કર્યો અને તેમાં સફળ પણ થયા.

તેમાંના એક તે આજે 71ના થયા તે અશ્વિનભાઇ પંચમીઆ. પિતા પ્રાણલાલભાઇ ડૉ.શિવલાલ દેસાઇના પંદર વર્ષ સુધી એક સામાન્ય કમ્પાઉન્‍ડર હતા. પછી તો એ કમ્પાઉન્‍ડરી છોડીને જેતપુરના હાર્ડવેરના એક વેપારી બન્યા હતા, પણ પુત્ર અશ્વિનને તેમણે 1971માં ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ બનાવ્યા. અશ્વિનભાઇ તે પછી આફ્રિકા કેન્યામાં દસ વરસ ગાળી આવ્યા અને પછી એમનો પુત્ર રાજેશ મોટો થયો એટલે ભારત પાછા ફરીને મુંબઇ આવીને વસ્યા. એ પછી એમણે મુંબઇ રહ્યે રહ્યે પણ સંપૂર્ણ ધ્યાન વતન જેતપુર ઉપર આપવાનું નક્કી કર્યું અને એના પહેલા કદમરૂપે જુલાઇ 1983માં એમણે ‘પંચમીઆ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી. એની અંતર્ગત જેતપુરમાં જે અનન્ય આરોગ્યસેવાનું કામ થઇ રહ્યું છે તે તો આખો એક અલગ લેખનો વિષય છે. પણ આ લેખ પૂરતી વાત કરવાની છે તેમણે 2003ની સાલથી વૃધ્ધોને સાચવી-સંભાળી લેવા માટે સ્થાપેલા આધુનિક ‘વડીલ​વંદના’ વૃદ્ધાશ્રમની. આજે 45 જેટલાં વૃધ્ધ સ્ત્રી-પુરુષોને પોતાના સગ્ગાં માવતરોની જેમ એક પણ પૈસો ફી લીધા વગર એ ‘વડીલવંદના’ વૃધ્ધાશ્રમ સાચવી રહ્યું છે. જો કે, અશ્વિનભાઈનું કોઈ પૂર્વયોજિત પ્લાનિંગ આવો કોઇ ફી સાથેનો કે ફી વગરનો આશ્રમ ઉભો કરવા માટે નહોતું. પણ એ માટે તેમનાં વયોવૃધ્ધ વિધવા માતા સવિતાબેન પ્રેરણારૂપ બન્યાં. એ આજે એકસો એક વર્ષની ઉમરે પણ સ્વસ્થ છે.(આ લેખક તેમને બે મહિના પહેલા જ મળી આવ્યા છે.) એમની ગરવી મુખરેખાઓ જોઇને જ અશ્વિનભાઇને આ અણમોલ વિચાર આવ્યો કે જો મારાં બા આ રીતે સુખચેનથી જીવન વિતાવી શકતાં હોય તો બીજાં માવતરોને પણ એ હક બક્ષવો જોઇએ. વૃદ્ધાશ્રમ ઉભો કરવો તો એવો કરવો કે જેમાં વૃધ્ધો કોઇ આશ્રીતની માફક નહીં, પણ પોતાના પરિવારમાં રહેતા હોય એમ સ્વમાનભેર જીવી શકે. અત્યારે ભલે એ આશ્રમ ફી-લેસ છે પણ શરુઆતમાં તો વ્યવહારિક વિચાર ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે સાવ પ્રતિક તો પ્રતિક, પણ ફી લેવાનો વિચાર હતો (પણ એ તદન નિઃશુલ્ક કેવી રીતે બન્યો તેની વાત આગળ ઉપર આવશે) તેવો બહુ રમ્ય પણ અમલમાં મુકવો અઘરો ગણાય તેઓ કંસેપ્ટ તેમના મનમાં બાને જોઇને રમવા માંડ્યો. પણ આવો કોઇ વૃદ્ધાશ્રમ શી રીતે બનાવવો –ચલાવવો તેની કશી ગમ એમને નહોતી.

(પ્રેરણામૂર્તિ સવિતાબા)

તેમણે વતન જેતપુર ભણી નજર દોડાવી. જેતપુરથી જૂનાગઢ જતાં વચ્ચે જે નાનકડું પણ રળીયામણું ગામ આવે છે તે ગામ વડાલના આશાપુરા ધામના ટ્રસ્ટી એવા શ્રી ધીરૂભાઈ પરિચિત હતા એટલે તેમને વાતકરી. તેમણે તે વખતે જે પ્રતિભાવ આપ્યો,તે બહુ હકારાત્મક હતો. તેમણે વાત સાંભળીને એ જમીન આ પવિત્ર કામ માટે ભેટ આપી દીધી.અને આમ જમીનનો પ્રશ્ન હલ થઇ ગયો અને વૃદ્ધાશ્રમના આરંભના પગરણ શરુ થયા.

જો કે, હજી વૃદ્ધાશ્રમના નિર્માણનું બજેટ તો નક્કી જ નહોતું થયું. બજેટ જંગી જ હોય એટલે કોઇ એક પરિવારથી આનો બોજ ના જ ઉપડે. બહારની સખાવતો મેળવવી જ પડે. પણ અશ્વિનભાઈ જરા જુદા મિજાજના હતા, એમણે સૈધ્ધાંતિક રીતે જ નક્કી કર્યું કે દાન ઉઘરાવવાનું જ હોય તો શરૂઆત પોતાના ઘર-પરિવારથી જ થવી જોઈએ. એમના માટે આ નવું નથી .એ કોઈ પણ સેવા-પ્રોજેક્ટ શરૂ કરે, એમાં શરૂઆતી અર્ધોઅર્ધ રોકાણ જાતે જ કરે તેવો એક શિરસ્તો જાતે જ અપનાવ્યો છે.એમ આમાં ય પણ. ‘વડીલવંદના’ માટેય શરૂઆતમાં એમણે પાંચ દાતાઓ પોતાના પરિવારમાંથી જ શોધ્યા. અશ્વિનભાઈના મામા, તેમનાં બહેન, તેમના સાળા…. આમ, ચાર-પાંચ લોકોએ ભેગાં થઈને વૃધ્ધાશ્રમની ઇમારત ઉભી થઇ શકે તેટલી રકમ તો એકત્રિત કરી જ નાખી. આમ, ‘વડીલવંદના’ ડ્રીમ પ્રોજેક્ટનો આર્થિક પાસાનો પણ પહેલો તબક્કો પૂરો થયો.

એ પછી અન્યત્રથી ડોનેશનો મેળવવાનું શરુ કર્યું. પણ બહુ દૂર જવું ના પડ્યું. હાથને બહુ લાંબો ના કરવો પડ્યો. બહુ અંગત વર્તુળમાંથી દાનનો પ્રવાહ શરુ થયો. પ્રત્યેક રૂમ દીઠ અમુક રકમ નક્કી કરી તો ૨૦ થી ૨૫ લાખ જેટલું ફંડ એકત્ર થઇ ગયું.એમાંથી સીધું કોર્પસ (સ્થાયી ભંડોળ) બનાવી લીધું. એમ કરવાનો હેતુ એનાથી થોડી વાર્ષિક આવકનો સ્રોત ઉભો કરવાનો હતો.વળી આપી શકે તેવા રહેવાસીવૃધ્ધો પાસેથી પ્રતિક ફી માસિક ધોરણે લઇને થોડીક નિયમિત આવક મેળવવાનું પણ નક્કી હતું. જે આવી સંસ્થાઓ માટે હોવું અનિવાર્ય ગણાય.

(અશ્વિનભાઈ પંચમિયા)

એ રીતે ‘વડીલ વંદનાનું મકાન બની ગયું. પછી તત્કાલીન રાજ્યપાલ સુંદરસિંહ ભંડારીના હાથે આ વૃદ્ધાશ્રમનું ઉદઘાટન થયું.સાલ 2003. માત્ર પંદર વૃધ્ધ સ્ત્રી-પ્રુરુષોથી જ આ ‘વડીલવંદના’ની શરૂઆત થઇ રહી હતી, પણ એ જ દિવસે, બલકે એ જ ક્ષણે કસોટીની વેળા આવી. ઉદઘાટનને દિવસે જ સ્ટેજ પર આવીને, જમીન આપનારા ધીરુભાઇએ અશ્વિનભાઈને કહ્યું: “માતાજીનો આદેશ છે – વૃદ્ધાશ્રમમાં કોઈ ચાર્જ હમણાં નથી લેવાનો!”

અશ્વિનભાઈએ આવી રીતે વિચાર્યું પણ નહોતું. એમને એમ કે ટોકન ફી, કે જે કોઇને પણ ભારે ન પડે તેવી હોય તે તો લેવી જ જોઇએ. એ વગર આવકજાવકના પાસાનો મેળ કેવી રીતે પાડી શકાશે?પણ બે-ચાર શબ્દ સિવાય વધુ ચર્ચા જાહેરમાં કરવી એ શોભાસ્પદ નહોતું. છેવટે એક જ વાક્યમાં એમણે પતાવ્યું, “ભલે,ધીરુભાઇ, તમે ઈચ્છો એમ કરીએ’ અને પછી એ જ સમયે સ્ટેજ પરથી ચાલુ કાર્યક્રમમાં અશ્વિનભાઈએ કોઈ પણ સ્વજનને પૂછ્યા વિના જાહેરાત કરી દીધી કે, “આ સંસ્થામાં ત્રણ વર્ષ સુધી કોઈ પણ પાસેથી એક પૈસો પણ લેવામાં આવશે નહીં!”

એ વખતે તો તાળીઓ પડી પણ કપરો તબક્કો હવે શરૂ થયો. વધતી જનારી સભ્યસંખ્યા અને તેના અનુષંગે ઉત્તરોત્તર વધતા રહેનારા ખર્ચાના અંદાજની સામે જાહેરમાં અપાઇ ચુકેલું રહેનારાઓ માટે ત્રણ વર્ષ સુધીનું ફીમુક્તિનું વચન બહુ આકરું પડે તેવું હતું. પણ વિચક્ષણ અશ્વિનભાઈએ નક્કી કર્યું કે જે પણ ખર્ચ થશે, એના શરૂઆતના છ મહિના અમે સૌ સ્વજનો સાથે મળીને ભોગ​વી લેશું. પછી ક્યાંકને ક્યાક્થી ફંડ ઉઘરાવીને બાકીના અઢી વર્ષ ખેંચી કાઢીશું. પણ છ સાત મહિના વીત્યા એટલે વૃદ્ધાશ્રમના લાભાર્થી વડીલો ઊંચા-નીચા થ​વા માંડ્યાં. મેનેજર તરીકે કામ કરતાં બહેને અશ્વિનભાઈને કહ્યું – “ભાઈ, આ બધાં ગભરાય છે કે તમે આવતા વર્ષે પૈસા લેશો તો તેમની શી હાલત થશે? તેઓ પૈસા ક્યાંથી લાવશે? બધા બહુ અપસેટ થઇ ગયા છે.”

અશ્વિનભાઈને એ રાત્રે સૂતાંસૂતાં વિચાર આવ્યો કે બહેનની વાત તો સાચી છે. આટલો સમય આ લોકોએ કોઇ ફી આપી નથી અને હવે જો આપણે ફીની માગણી કરીશું તો આ માવતરો બિચારાં ક્યાં જશે? આખી રાત મનોમંથન ચાલ્યું અને અંતે વ્યાવહારિકતા ઉપર કરુણાનો વિજય થયો. સવારે ઊઠીને પહેલું કામ એ કર્યું કે ‘વડીલવંદના’માં સંદેશ કહેવડાવી દીધોકે, “હ​વે હું તમારી પાસેથી જિંદગીભર એક પૈસો નહીં લઉં. તમતમારે સુખેથી તમારા લાયક સંતાનોને ત્યાં રહેતા હો એમ જ અહીં રહો.”

આ બધું સાવ વણવિચાર્યું ચાલી રહ્યું હતું. બસ,નક્કી કર્યું હતું કે જેવા પડશે, તેવા દેવાશે. પણ સદનસીબે કસોટીનો સમય વીતી ચૂક્યો હતો. બધું વ્ય​વસ્થિત ચાલ​વા માંડ્યું. થોડુંઘણું ડોનેશન આવતું ગયું, ખૂટતી મૂડી અશ્વિનભાઈ ઉમેરતા ગયા.’વડીલવંદના’ વિકસતું ગયું. સમય થતો ગયો તેમ તેમ એના મૂળ ઊંડા ઉતરવા લાગ્યા. 15 વડીલોથી ‘વડીલવંદના’ની શરૂઆત થઈ હતી, આજની તારીખે 45 વડીલો અહીં રહે છે.

‘વડીલવંદના’ આજે એવું મોટું વટવૃક્ષ બનીચૂક્યું છે કે અત્યારે ૫૦થી ૬૦ માણસોને રાખવાના/સાચવવાના હોય ત્યાં સુધી કોઈ જ તકલીફ ન પડે. બહારથી ૪-૫ લાખ રૂપિયાનું ડોનેશન મળી જાય છે. બાકી 12 લાખના ખર્ચ સામે ૭-૮ લાખની તો વ્યાજની આવક મળી રહે છે. એટલે હવે આર્થિક તકલીફ પડતી નથી. હવે ગુજરાતના આ સાવ નિઃશુલ્ક ચાલતા એકદમ અપ ટુડેટ વૃધ્ધાશ્રમ ‘વડીલવંદના’ વિષે થોડી નક્કર વાતો જાણવી જોઇએ.

હાલ આ ‘વડીલ વંદના’માં 25 રૂમ્સ છે. એક રૂમમાં 4 લેખે 100 વડીલો આરામથી રહી શકે. જ્યારે હાલ તો માત્ર 45 જ છે. હજુ બીજા 55ને નિઃશુલ્ક સમાવી લેવાનો અવકાશ છે. દરેક રૂમમાં વ્યવસ્થિત પથારી હોય – જેમાં ગાદલું, ચાદર, ઓશીકું, ઓછાડ રાખવામાં આવ્યા છે. દરેક રૂમમાં એટેચ્ડ બાથરૂમ તથા ઇન્ડિયન અને વેસ્ટર્ન બંને પ્રકારના ટોયલેટની વ્યવસ્થા છે. દરેક રહેનારા માટે સ્વતંત્ર શેલ્ફ છે. 24 કલાક પાણીની સુવિધા છે. સોલાર સિસ્ટમથી સવારે ગરમ પાણી મળી રહે છે.

અને ભોજનચર્યા પણ વિશિષ્ટ છે. ભોજનાલયમાં એકી સાથે 50 જણ ખુરસીટેબલ પર બેસીને જમી શકે છે. રોજ સવારે 8 વાગ્યે ફરતો નાસ્તો આપવામાં આવે છે.બપોરનું ભોજન 12 વાગ્યે હોય છે. સંસ્થા અને દાતાઓના સહયોગથી દર ગુરુવાર અને રવિવારે મિષ્ટાન્ન આપવામાં આવે છે, તો દર મંગળવાર અને શુક્રવારે સાંજે ફરસાણ આપવામાં આવે. સાંજે 4 વાગ્યે ચા અપાય. પછી 6 થી 6.30 રાત્રિભોજન.

સંસ્થામાં જ કેસર કેરી ઉગાડવામાં આવે છે. 1 લી મેથી લઈને 20 જૂન સુધી – એમ ઉનાળાના 50 દિવસો સુધી રોજેરોજ કેસર કેરીનો રસ બપોરના ભોજન સાથે આપવામાં આવે. ભોજનની સામગ્રી વિષે કોઈ દિવસ સમાધાન કરવામાં આવતું નથી. શુધ્ધ ઘી જ વાપર​વામાં આવે છે. અશ્વિનભાઈએ સિદ્ધાંત જાળવી રાખ્યો છે કે જો કોઈ તકલીફ પડે તો સંસ્થાએ ભોગવી લેવાની, પણ સંસ્થાનું એક સ્તર જાળ​વી રાખ​વાનું.

‘વડીલવંદના’માં લગભગ 1600 ચોરસ ફૂટનો તમામ જરૂરી સુવિધાઓથી સજ્જ એવો ‘બાટવીઆ પ્રાર્થનાહૉલ’ પણ છે, ત્યાં દરરોજ નિયમિતપણે બે વખત સવારે 10 થી 11 અને સાંજે 5 થી 6 પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.

સંસ્થાનો મહિનાનો ખર્ચ લગભગ ૮૦ હજાર જેટલો આવે છે. એમાં ખાવું-પીવું, પગાર, લાઇટબિલ ને ટેલિફોનબિલ બધું જ આવી જાય. ઍડમિનિસ્ટ્રેશનનો બીજો કોઈ ખર્ચ નથી. અશ્વિનભાઈ કે અન્ય સજ્જનો સંસ્થામાં આપેલી સેવાના પૈસા લેતા નથી. સ્ટાફમાં એક મેનેજર છે, ને ત્રણ રસોઈયા છે. કુલ ચાર જ જણનો સ્ટાફ છે.

આ ખર્ચના આંકડા માત્ર જાણકારી પૂરતા જ છે, બાકી અહીં રહેતા વડીલોને આ બધી સગવડ તદ્દન નિઃશુલ્ક આપવામાં આવે છે.એમની નાની મોટી બીમારીમાં સારવાર માટે જેતપુર/જૂનાગઢના નિષ્ણાત તબીબોની સેવા લેવામાં આવે છે. જો બીમારી મોટી જણાય તો, વડીલોને એમનાં સગાસંબંધીઓના ઘેર લઈ જવાની છૂટ આપવામાં આવે છે. કોઈ વડીલ ‘વડીલવંદના’માં જ સ્વર્ગવાસ પામે તો, એમની અંતિમવિધિ સંસ્થાના મેનેજર કિશોરભાઈ પંચમીયા અને દિનેશ મેવાડા કરાવે છે.

(‘વડીલવંદના’નાં એક નિવાસી)

દાતાઓનો સહયોગ મળવાના કારણે તંદુરસ્ત વડીલોને અત્યાર સુધીમાં દ્વારકા, દિલ્હી, હરદ્વાર અને ઋષિકેશ, ડાકોર અને શ્રીનાથજી જેવા ધાર્મિક સ્થળોની યાત્રાએ પણ લઈ જવામાં આવ્યા છે.

અત્યારે રસોઈયા સહિત થઈને સ્ટાફનો માસિક ખર્ચો લગભગ ૨૦,૦૦૦થી ૨૫,૦૦૦ જેટલો છે. એટલે મહિને લગભગ ૨૫,૦૦૦ ગણતાં સ્ટાફનો વાર્ષિક ખર્ચ ૩લાખ જેટલો અને રસોડાનો ખર્ચ સાડા પાંચ થી છ લાખ. એટલે મહિનાના લગભગ ૫૦,૦૦૦રૂ. થાય​. ૪૫ માણસો આરામથી જમી શકે છે. ૧વ્યક્તિનો એક દિવસનો ખર્ચો ૪૦ રૂ. જેટલો આવે છે.

અશ્વિનભાઈને મન આ સંસ્થા સ્થાપવાનો મોટામાં મોટો જો કોઈ આધ્યાત્મિક ફાયદો થયો હોય​તો એ છે ‘વડીલવંદના’માં સાધુસંતોની પધરામણી. આખા વર્ષ દરમિયાન ૪૦૦થી ૫૦૦ જેટલાં સાધુ-સાધ્વીજીઓ આ સંસ્થામાં પધારીને આ ભૂમિને પાવન કરે છે. સૌને એમની વાણીનો સુંદર લાભ મળે છે. વડીલોને પણ તેમનાં વ્યાખ્યાનોનો લાભ મળે છે. એમની સાથે આવતા ગરીબ સાઇકલિસ્ટને પણ સ​વાર, બપોર અને સાંજ એમ ત્રણ વખત ભોજન આપ​વાનો સંસ્થાને લહાવો મળે છે. જ્યારે ‘વડીલવંદના’ બનાવ​વાનો વિચાર આવ્યો, ત્યારે આવો લાભ પણ મળશે એવું તો વિચાર્યું જ નહોતું. ગિરનારની તળેટીમાં યાત્રા કરી, સાધુ-સંતો વિહાર કરે, ત્યારે તેમનું પહેલું રોકાણ વડાલ મુકામે હોય છે.

એક લેખક તરીકેનો મારો મુખ્ય હેતુ કોઇ લાયક વડીલ-વડીલ દંપતિ કે સિંગલ સ્ત્રી-પુરુષ આ વાંચે તેવો છે. એ પોતે વાંચે અને પછી પોતાની જાણમાં કોઇ સ્વસ્થ અને વૃધ્ધત્વને આંબેલા, પણ એકલતા અનુભવતા,શીતળ છાંયો ઝંખતા કોઇ હોય તો તેમને પણ આ વંચાવે અને અહીં સુધી લઇ આવવામાં નિમિત્ત બને. કશી પણ ફીની અપેક્ષા વગર આ ‘વડીલવંદના’ના નિયમોને આધિન તેમને અહીં આજીવન છાયા મળશે.

(‘વડીલવંદના’માં)

આ કોઇ ચીલાચાલુ વૃધ્ધાશ્રમ નથી. સાધારણ રીતે આ વૃદ્ધાશ્રમમાં પ્રવેશ મેળવવા માટેની યોગ્યતા શી હોય છે ?-

60 કે તેથી વધુ ઉંમરનાં સ્ત્રી-પુરુષોને અહીં પ્રવેશ છે. શરત માત્ર એટલી જ કે તેઓ તેમની રોજબરોજની પ્રવૃત્તિઓ (દૈનિક કાર્યો)સ્વતંત્રપણે કરી શકતાં હોવાં જોઈએ. જે વડીલો આર્થિક સ્થિતિને કારણે કે પછી સાવ બીજા કોઇ કારણે એકલું જીવન વિતાવતાં હોય, એવાં સ્ત્રીપુરુષોને ‘વડીલવંદના’માં આવકાર મળે છે. નિઃસંતાન હોય કે એક માત્ર સંતાન દીકરી હોય, અને દીકરી પાસે ન રહેવું હોય યા રહી ન શકતા હોય, એવા વડીલો માટે આ સંસ્થાના દરવાજા ખુલ્લા છે. કેટલાક વડીલો એવા હોય કે જે સરખેસરખી ઉંમરના લોકોની સોબત ઇચ્છતા હોય એવા લોકોને પણ અહીં પ્રવેશ મળે છે. અશ્વિનભાઈ તો ત્યાં સુધી કહે છે- ‘વડીલવંદના’માં પોતાનાં સંતાનોથી તરછોડાયા હોય, એવા વડીલો તો જૂજ જ છે, બાકી મોટા ભાગના કંપની ઝંખતા વડીલો જ વસે છે.

(‘વડીલવંદના’નાં એક નિવાસી)

નિરિક્ષણ એવું છે કે અત્યારે અહીં છેક દિલ્લી અને મુંબ​ઈથી વડીલો રહેવા આવે છે, પણ હજી સૌરાષ્ટ્રના લોકો બહુ આવતાં નથી. કારણ કે ઘણાંને આ બેનમૂન, નિઃશુલ્ક વ્યવસ્થા વિશે ખબર જ નથી.

લોકો સુધી આની માહિતી પહોંચે અને રહેવાસીઓ વધે તે જ આ લેખનો ઉદ્દેશ છે. સંસ્થાને હાલ પૈસાની કોઈ જરૂર માટે આ પરિચયલેખનું આલેખન કર્યું નથી. પરંતુ આર્થિક બોજમાં કોઇ જરૂર ઇચ્છા મુજબ સહભાગી બની શકે. ખરેખર તો કોઇ થોડા જરૂરિયાતમંદ, પણ લાયક વડીલો સુધી આ વાત પહોંચે એટલે લેખ સાર્થક અને લેખક ધન્ય !

સંસ્થા માટે સંપર્ક: વડીલ વંદના, માનવજ્યોત ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ, હાઇવે, મુ. વડાલ-362 310

સંચાલક શ્રી દિનેશભાઇ મેવાડા, ફોન-0285 2680700 . મોબાઇલ +91 74340 71333 અને +91 94264 38539

કોઇ મુંબઇમાં અશ્વિનભાઇ પંચમીઆનો સંપર્ક કરવા ચાહે તો ફોન-+9122-2408 3436 અને +91 98924 01679 / ઇ મેલ-info@nelionexports.com

———————————————————————————————-

લેખકસંપર્ક:

રજનીકુમાર પંડ્યા.,બી-૩/જીએફ-૧૧, આકાંક્ષા ફ્લેટ્સ, જયમાલાચોક,મણિનગર-ઇસનપુર રૉડ,અમદાવાદ-૩૮૦૦૫૦

મો.+91 95580 62711 ( વ્હૉટ્સએપ) / લેન્ડલાઇન-91 79-25323711/ ઇ-મેલ: rajnikumarp@gmail.com

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

10 comments for “લ્યો, આ ચીંધી આંગળી : સૌરાષ્ટ્રની એક અનોખી ‘વડીલવંદના’નું આમંત્રણ..

  1. NIranjan Mehta
    August 27, 2018 at 7:04 pm

    બહુજ જાણકારીવાળો લેખ. અભિનંદન.

  2. Prabodh Kapadiya
    August 27, 2018 at 9:59 pm

    વૃદ્ધાશ્રમ શબ્દ ના બદલે
    વડીલ વંદના શબ્દ થી, આયોજકોએ પ્રસ્તુત સંકુલ ને વિકસાવ્યું,એ બાબત ઘણી જ વિધાયક,,હકારાત્મક લાગી,,પ્રસ્તુત સંકુલ ને
    આપના લેખ દ્વારાએની
    માનવતાભરી સરાહનીય
    પ્રવૃત્તિ ઓનો તલસ્પર્શી અભ્યાસ કરીને જે રજુઆત કરાઈ,તે કાબિલે
    દાદ છે,,,અલબત્ત,આ રીતની અન્ય પ્રવૃત્તિ બાબતે પણ આપે અન્ય
    લેખો લખી,સામાજિક
    સેવાનું ઉમદા કામ કરતા જ આવ્યા છો,,,
    આ તબક્કે આયોજકો
    અને આપન દિલથીે ધન્યવાદ ,,

  3. August 28, 2018 at 9:36 pm

    ખુબ જ સુંદર, સરસ અને તેય તદ્દન મફતમાં રહેવાની અપટુડેટ સુવીધા આપતું ફી–લેસ ‘વડીલવન્દના’ વૃદ્ધાશ્રમની જાણકારી આપવા બદલ લેખક શ્રી. રજનીકુમાર પંડ્યાનો ખુબ ખુબ આભાર અને ‘વેબગુર્જરી’ના સમ્પાદકોને અઢળક ધન્યવાદ..

  4. Girish Parikh
    August 29, 2018 at 5:56 am

    Dear Rajanikumar:
    Namaste.
    Excellent article about the noble service of “Vadil Vandana” (wonderful name honoring seniors.)
    My wife Hasu & I recently purchased a condo in ShantiNiketan in Florida and would be coming to live there on Saturday, September 15, 2018. At present we are in Modesto in California.
    Under separate mail I would send to you the Interview that I conducted of the founder of ShantiNiketan.
    –Girish

  5. August 29, 2018 at 7:05 am

    Dear Rajanibhai
    Jaishrikrishna
    Thanks for sharing this information
    When I will be in India,I will contact you
    Subhash Shah
    USA

    • Rajnikumar Pandya
      August 29, 2018 at 4:03 pm

      Sure and welcome

  6. August 29, 2018 at 5:20 pm

    Thanks, very nice and better , we should build more like this than temples !

  7. August 29, 2018 at 5:35 pm

    પોતાના પહેલા અન્યોની નિસ્વાર્થ સેવાભાવે સગવડ ,સંભાળ,માવજત અને તે પણ ન્યાત-જાતના કોઈ ભેદ-ભાવ વગર સચવાય , માત્ર શારીરિક નહીં ,પણ માનસિક સ્તરે રાહત અને શાતા અનુભવાય અને જરૂરતમંદોનો આત્મિક શાંતિ મળે એવી વ્યવસ્થા માટે વિચારવું.આયોજન કરવું અને કામ પાર પાડી સફળતાપૂર્વક ચલાવવું એ કાબિલ-એ-દાદ સુભ્યાગ કાર્ય. રજનીભાઈ પંડ્યા આવી વાતો-ઘટનાઓને પોતાની કુદરતી બક્ષીશનો સદુપયોગ કરે અને લોકોના આંખ,કાન ,મન-હૃદય સુધી પહોંચે એમ રજૂઆત કરે. પ્રશંશનીય કામગીરી કરી છે .આને લીધે વધુ ને વધુ લોકો આવા કાર્યો સ્વેચ્છાએ માથે ઉપાડે તે ઇચ્છનીય જ. પ્રેરક સાહિત્ય .માહિતી .

  8. August 29, 2018 at 5:40 pm

    પોતાના પહેલા અન્યોની નિસ્વાર્થ સેવાભાવે સગવડ ,સંભાળ,માવજત અને તે પણ ન્યાત-જાતના કોઈ ભેદ-ભાવ વગર સચવાય , માત્ર શારીરિક નહીં ,પણ માનસિક સ્તરે રાહત અને શાતા અનુભવાય અને જરૂરતમંદોનો આત્મિક શાંતિ મળે એવી વ્યવસ્થા માટે વિચારવું.આયોજન કરવું અને કામ પાર પાડી સફળતાપૂર્વક ચલાવવું એ કાબિલ-એ-દાદ સુભ્યાગ કાર્ય. રજનીભાઈ પંડ્યા આવી વાતો-ઘટનાઓને પોતાની કુદરતી બક્ષીશનો સદુપયોગ કરે અને લોકોના આંખ,કાન ,મન-હૃદય સુધી પહોંચે એમ રજૂઆત કરે. પ્રશંશનીય કામગીરી કરી છે .આને લીધે વધુ ને વધુ લોકો આવા કાર્યો સ્વેચ્છાએ માથે ઉપાડે તે ઇચ્છનીય જ. પ્રેરક સાહિત્ય .માહિતી .
    લા’ કાન્ત ઠક્કર /૨૯-૮-૧૮

  9. પ્રફુલ્લ ઘોરેચા
    August 30, 2018 at 11:31 am

    એક બહુ જ સરસ અને ઉપોગી માહિતી.
    આભાર, રજનીભાઈ.

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.